Scotus Academicus, Tomus septimus: De Incarnatione Verbi Divini

Magnam inter Haereticos semi-Arianos, et Catholicos fuisse de Christi sacerdotio controversiam: nam haeretici illi, qui naturam Filii Dei ac Verbi diversam a natura Patris, et eam longe interiorem existimabant, quidquid in Christo inerat, vel ab eo gestum erat, humile, et imbecillioris conditionis natura, velut dolorem, supplicandi et invocandi affectus. aliaque Sacerdotii propria munia ipsius Divinitati adscribebant, ut cum Patre, secundum divinitatem ipsi attributam, inferiorem assererent. Nestorius vero, qui hominem a Deo reipsa esse divisum, et sola affectus et gratiae unione sociatum existimabat, ita sacerdotium humanitati Christi assignabat. ut nullatenus pateretur Sacerdotis dignitatem Filio Dei, vel Deo attribui: quocirca, ut Catholicos in invidiam vocaret. tamquam divinitatem ipsam pontificem esse dicerent, eorum professionem sic interpretabatur apud Cyrillum. lib. 3. adversus illum: Fingentes, inquit. Divinitatem, sibi fingunt Pontificem, admirabili quadam insaniae specie: tum plurima subiiciebat argumenta, quibus istud dogma conficeret, puta: si Divinitas est Pontifex, quis erit ille, qui pontificali officio colitur? Si Deus offert sacrificium, nemo est, cui offeratur. aut sibi offeret. quod plane ridiculum est. Verum hanc calumniam a Catholicis removet Cyrillus, ostendendo Catholicos affirmare quidem Deum esse factum summum Sacerdotem, quando carnem humanam induit, non tamen munus Sacerdotis implere secundum Divinitatem. sed penes humanitatem Divinitati in unitate personae sociatam.

Notandum 2. Ex Concilio Tridentino sess. 22. cap. 1. Sacrificium et Sacerdotium ita Dei ordinatione coniuncta esse, ut utrumque in lege veteri exstiterit. Unde Sacerdotium necessario importat respectum et habitudinem ad sacrificium. ita quod quantumvis Sacerdos res alias sacras. aliaque divina mysteria peragat et celebret. tamen incomplete dumtaxat, non autem adaequate Sacerdotis munus et officium censetur exercere, nisi cum sacrificium celebrat, aut illud celebrandi potestatem et auctoritatem obtinet. Unde S. Augustinus epist. 19. qua est ad Dardanum gratias, tria haec commemorat. templum, sacrificium, et Sacerdotem, tamquam sibi invicem necessario connexa. Porro sacrificium duplex generaliter censeri potest: unum quidem improprie dictum pro omni actione sive interna sive externa, quae in Dei laudem et gloriam exercetur: cui sacrificio respondet aliquod Sacerdotium minus proprie dictum, qua ratione omnes fideles suis bonis operibus Dei gloriae, suaeque saluti incumbentes. Sacerdotes appellantur a S. Petro, epist. 1. cap. 2. Vos estis. inquit. genus electum, regale Sacerdotium, gens sancta. Et omnes sancti cum Christo in caelis triumphantes, ipsi grates rependunt, quod eos fecerit Sacerdotes, et Reges: Fecistis nos Deo nostro regnum, et Sacerdotes. Aliud autem sacrificium proprie dictum significat oblationem exteriorem et sacram, quae Deo offertur in cultum debitum eius maiestati, ne in obtestationem illius supremi dominii, vel in gratiarum actionem accepti beneficii, vel in satisfactionem pro peccatis, eorumque expiatione. Hinc maxime triplex distinguitur sacrificium, nempe venerationis, gratitudinis, et expiationis, quamquam plura alia genera commemorari possint, ut abunde diximus in tractatu De Legibus, agendo De Lege Mosaica.

Notandum 3. Quod sicut sacrificium duplici ritu potest offerri, privato scilicet et publico. ita duplex distinguitur Sacerdotis munus, illud quidem privatum. quod Sacerdos interdum agere potest clam et privatim, ac semoto omni hominum consortio; aliud vero publicum, quod coram populi multitudine. ac in conspectu plurium celebratur. Hinc illud ad Heb. 5. Omnis Pontifex ex hominibus assumptus, pro hominibus constituitur in his, quae sunt ad Deum, ut offerat dona, et sacrificia pro peccatis. Quod utique postremum Sacerdotii munus verum et proprie dictum sacerdotium significat.

His ita praemissis. duo maxime sunt in hac Quaestione determinanda: Primum, an Christus vere et proprie dicatur Sacerdos, Secundum, an Sacerdotis dignitas et ministerium ipsi conveniat. qua Deus, aut qua homo.

Conclusio prima. — CHRISTUS VERE ET PROPRIE FUIT SACERDOS.

Haec est de fide: quam egregie probat S. Apostolus cap. 5 ad Heb. et sequentibus. patetque huius Conclusionis veritas ex eo quod Christus obtulit tamquam Sacerdos publicus verum et proprie dictum sacrificium, non solum secundum ordinem Melchisedech, quando in die coenae recipiens panem et calicem, suum corpus, suumque sanguinem, incruento ritu ac sacrificio aeterno Patri litavit: sed etiam cum assistens Pontifex futurorum bonorum, inquit Apostolus ad Heb. 9. per ampliora, et perfectiora tabernaculum non manufactum, idest, non huius creationis. neque per sanguinem hircorum. aut vitulorum, sed per proprium sanguinem introivit semel in sancta. aeterna redemptione inventa. Cum videlicet in ara crucis seipsum victimam aeterno Patri obtulit.

Hoc egregie explicat Concil. Trident. sess. 22. cap. 1. his verbis:

His igitur Deus, et Dominus noster, etsi semel seipsum in ara crucis morte intercedente, Deo Patri oblaturus erat, ut aeternam illam redemptionem operaretur: quia tamen per mortem, sacerdotium eius extinguendum non erat, in Coena novissima, qua nocte tradebatur, ut dilectae sponsae suae Ecclesiae visibile, sicut hominum natura exigit, relinqueret sacrificium. quo cruentum illud semel in cruce peragendum repraesentaretur, eiusque memoria in finem usque saeculi permaneret, atque illius salutaris virtus in remissionem eorum, quae nobis quotidie committuntur peccatorum applicaretur; Sacerdotem secundum ordinem Melchisedech se in aeternum constitutum declarans, corpus, et sanguinem suum sub speciebus panis, et vini Deo Patri obtulit, ac sub earundem rerum symbolis Apostolis, quos > tunc Novi Testamenti Sacerdotes constituebat, ut sumerent, tradidit et eisdem, eorumque in sacerdotio successoribus, ut offerrent praecipit per haec verba: Hoc facite in meam commemorationem, uti semper Catholica Ecclesia intellexit et docuit.

Hanc veritatem suis oraculis, suaque doctrina luculentissime explicant SS. Patres tam Graeci, quam Latini. qui Christum Dominum novae legis Sacerdotem et Pontificem maxime secundum ordinem Melchisedech, eo quod semel litatum suum corpus et sanguinem oblatione cruenta in cruce. iugi ac perpetuo Missae sacrificio diebus singulis ministerio Sacerdotum aeterno Patri offerat in sacrificium: quos omnes sanctissimos Auctores hanc veritatem attestantes referemus in Tractatu De divina Eucharistia: ut nullum supersit effugium Calvinistis, et aliis huius aevi haereticis negantibus aliud novae legis sacrificium praeter id, quod a Christo in cruce oblatum est. — Interim laudare iuvat. et recensere aliquos ex SS. Patribus, qui ut perfectum, ac omnibus titulis illustre Christi Sacerdotium demonstrent, illum non solum Sacerdotem. sed et victimam ac oblationem pronuntiant. Sic imprimis Epiphanius Haeres. 55. quae est Melchisedechianorum, ubi de Sacerdotio Christi loquens. ait: Primum quidem seipsum obtulit. ut sacrificium dissolveret antiqui sacramenti, perfectiore, circaque pro universo mundo mactata hostia: ut esset ipse victima. ipse sacrificium, ipse Sacerdos, ipse altare. ipse Deus, ipse homo. ipse Rex. ipse Pontifex, ipse coelum(?) [sic], ipse agnus. omnia in omnibus pro nobis factus. Id ipsum eleganter explicat S. Augustinus in Psal. 131. Quis est Sacerdos, ait, nisi unus Sacerdos. qui intravit in sancta Sanctorum? Quis est Sacerdos. nisi qui fuit victima. et sacerdos? nisi ille, qui cum in mundo non inveniret quod offerret, seipsum obtulit? Egregie quoque Fulgentius lib. 1. Ad Tras., cap. 12. Christi Sacerdotium commendat his verbis: Unus igitur, idemque Mediator Dei. et hominum homo Christus Iesus. ipse pastor et ovis, ipse sponsus et sponsa, ipse sacerdos et victima: unus. idemque, et oblator muneris, et munus factus est oblatoris: ut nec oblator a muneris qualitate descisceret, nec munus ab oblationis merito discreparet.

Dices: Omnis verus et perfectus Sacerdos physice debet agere circa victimam ipsam vel mactando. vel igne absumendo. vel aliter immutando: sed impium est dicere Christum seipsum occidisse: igitur falsum est. quod fuerit simul Sacerdos, et victima.

— Nego maiorem: sufficit enim ad verum sacrificium, quod Sacerdos assumat victimam, illamque Deo offerat oblatione morali et spontanea: Christus autem Dominus hoc praestitit: siquidem mortem sibi illatam, ut rem sacram voluntarie subiit, illamque Deo in sacrificium obtulit.

Instabis: Si haec ita sint. sequitur Martyres similiter vere proprie Sacerdotes esse, verumque Deo sacrificium impendere cum in eius gloriam et sanguinem fundunt, et mortem cruentam voluntarie obeunt: sed id nullus Catholicorum dixerit: igitur nec ipsum de Christo asserendum est.

— Nego maiorem: quamquam enim vitam cum sanguine Martyres in Dei gloriam et honorem litent, nihilominus cum non sint a Deo constituti. ut mortem subeant per modum sacrificii, nec ut se tamquam victimas offerant Deo ad satisfaciendum pro peccatis aliorum; inde illorum mors reputari non potest vera sacrificium, ut egregie docet S. Leo, epist. 83. cap. 1. Dicant, inquit, quo sanguine sunt redempti? dicant, quo sacrificio sunt reconciliati? quis est, qui tradidit semetipsum pro nobis in oblationem, et hostiam in odorem suavitatis, aut quod unquam sacrificium sacratius fuit, quam quod verus Pontifex altari crucis per immolationem suae carnis imposuit? quamvis enim multorum Sanctorum in conspectu Domini pretiose mors fuerit. nullius tamen innocentis occisioni propitiatio fuit in mundo.

Conclusio secunda. — CHRISTUS EST SACERDOS ET PONTIFEX NON SECUNDUM NATURAM DIVINAM, SED SECUNDUM HUMANAM IN PERSONA VERBI SUBSISTENTEM.

Haec est communis inter Catholicos, eamque probant SS. Patres, imprimis vero Epiphanius haeresi 55. ex illo Apostoli ad Hebr. 6. Omnis Pontifex ex hominibus assumptus, pro hominibus constituitur. ut offerat dona, et sacrificia pro peccatis. Quibus verbis significat Apostolus, inquit S. Epiphanius, Dei Filio post susceptum hominis naturam, pontificiam dignitatem attributam fuisse. Similiter S. Augustinus in Psal. 109. Secundum id, inquit, quod natus est de Patre Deus apud Deum coaeternus gignenti. non Sacerdos, sed Sacerdos propter carnem assumptam, propter victimam, quam pro nobis offerret a nobis acceptam. Sic pariter Theodoretus dialogo 1. probat adversus Apollinaristas, ex eo quod Christus corpus suum in sacrificium obtulerit, ipsum vero corpore fuisse praeditum: Quamobrem, inquit, si hoc proprium est Sacerdotum offerre dona, Christus autem Sacerdos secundum humanam naturam appellatus est. non aliam porro victimam quam suum corpus obtulit, consequens est Christum habuisse corpus. Missos facio alios SS. Patres idem affirmantes. quos congruentiori loco et ordine laudabimus in Tractatu De Eucharistia.