Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis, Tomus II (Pars Altera): Demonstratio Catholica

Tribus locis classicis evangeliorum Christus enuntiat infallibilitatem Petri eiusque successorum, scil. Mt 16, 18-19, Lc 22, 31-32 et Io 21, 15-17.

1. Mt 16, 18-19: Christus infallibilitatem primatialem promisit his verbis in partibus Caesareae Philippi prolatis: "Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo ecclesiam meam, et portae inferi non praevalebunt adversus eam. Et tibi dabo claves regni caelorum. Et quodcumque ligaveris super terram, erit ligatum et in caelis: et quodcumque solveris super terram, erit solutum et in caelis."

Hoc loco Petro eiusque successoribus promitti imperium primatiale in totam ecclesiam fuse iamiam ostendimus.¹ Eundem autem locum respicere etiam magisterium primatiale fidei nemo non videt, qui contextum considerat. Fidem Christus exquisierat: "Interrogabat discipulos suos dicens: Quem dicunt homines esse filium hominis? ... Vos autem, quem me esse dicitis?" Fidem in Christum Petrus sollemniter professus erat: "Tu es Christus Filius Dei vivi." Fidem Petri Christus laudaverat propterque fidem eum beatificaverat: "Beatus es Simon Bar Iona, quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus, qui in caelis est." Fidem denique hanc remunerando Christus dixit: "Et ego dico tibi, quia tu es Petrus etc." Ergo de fide principaliter agit totus sermo contextus, ac proinde primatus Petro eiusque successoribus illa occasione promissus non solum imperii, sed etiam magisterii primatus intelligi debet. Magisterium autem primatus infallibile Christus illustrat bina metaphora fundamenti ecclesiae et clavium regni caelorum.

a) Metaphora fundamenti ecclesiae: "Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo ecclesiam meam, et portae inferi non praevalebunt adversus eam." Qua metaphora Petrus ponitur fundamentum saxeum totius ecclesiae, et quidem tam firmum et immobile, ut nulla vi adversa, neque vel summa vi daemonum ecclesia labefactari possit. Atqui Petrus nec ipse fundamentum firmum esse nec multo minus ecclesiae firmitatem invictam conferre posset, si in docenda fide fallibilis esset. Si enim in docenda fide erraret, rueret et ipsum fundamentum petrinum et ecclesia super fundamentum petrinum aedificata. Ruere autem nequeunt secundum Christi ipsius verba. Ergo Petrus eiusque successores in docenda fide infallibiles sunt.

Quo etiam patet infallibilitatem papae definitionumque papalium non pendere a consensu ecclesiae. Nam sicut domus non tribuit firmitatem fundamento, sed fundamentum domui, ita ecclesia non tribuit infallibilitatem papae, sed papa ecclesiae.

b) Metaphora clavium regni caelorum addita potestate ligandi et solvendi: "Et tibi dabo claves regni caelorum. Et quodcumque ligaveris super terram, erit ligatum et in caelis, et quodcumque solveris super terram, erit solutum et in caelis."

Claves regni caelorum significant supremam et absolutam potestatem spiritualem Petro concessam in ecclesia. Et quidem non solum potestas imperii (clavis iurisdictionis), sed etiam potestas magisterii (clavis scientiae) subintelligenda est, cum Petro expresse concedatur vis "ligandi et solvendi", i. e. religionem christianam proponendi.² Igitur primas vice Christi atque nullo consensu ecclesiae intercedente fidem proponere valet ita, ut propositio ipsius ex sese divina fruatur sanctione: "Quodcumque ligaveris super terram, erit ligatum et in caelis ..."

Atqui Deus permittere nequit, ut sua auctoritate absoluta fidelibus error definitive credendus proponatur. Ergo primas in docenda fide infallibilis est.

2. Lc 22, 31-32: Christus infallibilitatem primatialem exoravit secundum verba immediate ante passionem ad Petrum directa: "Simon, Simon, ecce satanas expetivit vos, ut cribraret sicut triticum. Ego autem rogavi pro te, ut non deficiat fides tua; et tu aliquando conversus confirma fratres tuos."

Christum per haec verba Petro exorasse indefectibilitatem sive infallibilitatem fidei patet. Quaeritur autem: a) utrum infallibilitatem Petro exoraverit uti personae privatae tantum, an etiam uti personae publicae sive primatiali; b) utrum infallibilitatem Petro exoraverit pro tempore passionis tantum, an perpetuo. Respondemus:

a) Christus infallibilitatem Petro exoravit tamquam primati. Quod elucet e singulis membris textus citati. "Simon, Simon, ecce satanas expetivit vos, ut cribraret sicut triticum." Satanas postulavit, ut vehementi incursu animas discipulorum perturbaret et hac perturbatione fidem ipsis adimeret. Hoc periculum omnium discipulorum Christus Petro singulari cum pondere manifestat atque inde innuit Petri qua primatis collegii apostolici et ecclesiae esse, ut fratres tueatur. Ut vero par esset huic muneri primatiali tuendi fidem aliorum, Petrus ipse in fide solidatur oratione Domini: "Ego autem rogavi pro te, ut non deficiat fides tua." Omnes sunt in periculo amittendi fidem; pro uno Petro Christus orat, ne deficiat eius fides. Cum enim hic unus sit princeps et primas, quem omnes alii sequi et audire tenentur, in unius infallibilitate omnium fides salvatur. Revera Petrus, in confitenda quidem fide tempore negationis deficiens, sed numquam in fide docenda, ceteros iubetur in fide confirmare: "Et tu aliquando conversus³ confirma⁴ fratres tuos." Petri doctrina fratres firmi et stabiles reddentur in fide. Igitur vi orationis Christi Petrus ut primas infallibilis est. Et quidem:

b) Christus Petro infallibilitatem exoravit perpetuo duraturam. Adversarii contendunt Christum rogasse tantum, ut Petrus tempore passionis fidem non amitteret atque ceteros in fide solidaret. Contra tamen dicendum est oratione Christi Petrum infallibilem redditum esse, quoad viveret sive ipse sive in suis successoribus. Constat ex natura rei, ex fine orationis Christi et ex traditione. Ex natura rei. Etenim ex dictis Christus Petro uti primati ecclesiae infallibilitatem exoravit. Atqui praerogativae primatiales tantum durant, quantum ipse primatus, i. e. usque ad finem mundi. Ergo infallibilitas absque limite temporis competit principi apostolorum ipsi eiusque successoribus in sede romana. Et vero finis orationis Christi id omnino requirit. Christus Petro infallibilitatem fidei exoravit, ut provideret "fratribus". Atqui non soli fratres collegii et temporis apostolici, sed fratres omnium temporum patiuntur tentationem diaboli conantis fidem ecclesiae evertere. Ergo quamdiu ecclesia exsistet, tamdiu etiam adesse debet infallibilis primas, cuius est fidem ecclesiae tueri et ecclesiam in fide confirmare. Secus Christus ecclesiae providisset eo tempore, quo nondum erat formaliter instituta; eam autem institutam et auxilio primatis infallibilis summe indigentem, neglexisset. Quod utique absurdum esset. Unde et Traditio unanimis textum Lc 22, 31-32 interpretatur de infallibilitate perenni primatis ecclesiae.⁵ Quam Traditionem comprehendens concilium vaticanum dicit, "omnes venerabiles Patres et sanctos Doctores orthodoxos plenissime scivisse, hanc sancti Petri sedem ab omni semper errore illibatam permanere, secundum Domini Salvatoris nostri divinam pollicitationem discipulorum suorum principi factam: 'Ego rogavi pro te, ut non deficiat fides tua; et tu aliquando conversus confirma fratres tuos'."⁶

Nota etiam hoc textu invicte confundi gallicanos deblaterantes romani pontificis definitiones non ex sese, sed tantum ex consensu ecclesiae irreformabiles esse. Nam Dominus indefectibilitatem fidei non exoravit omnibus apostolis, ut ipsi Petrum confirmarent; sed Petro exoravit indefectibilitatem fidei, ut ipse ceteros apostolos totamque ecclesiam confirmaret.

3. Io 21, 15-17: Christus infallibilitatem primatialem contulit colloquio post resurrectionem cum Petro inito: "Cum ergo prandissent, dicit Simoni Petro Iesus: Simon Ioannis, diligis me plus his? Dicit ei: Etiam, Domine, tu scis, quia amo te. Dicit ei: Pasce agnos meos (βόσκε τὰ ἀρνία μου). Dicit ei iterum: Simon Ioannis, diligis me? Ait illi: Etiam, Domine, tu scis, quia amo te. Dicit ei: Pasce agnos meos (ποίμαινε τὰ πρόβατά μου). Dicit ei tertio: Simon Ioannis, amas me? Contristatus est Petrus, quia dixit ei tertio: Amas me? et dixit ei: Domine, tu omnia nosti: tu scis, quia amo te. Dicit ei: Pasce oves meas (βόσκε τὰ πρόβατά μου)."

His verbis Christus Petro eiusque successoribus infallibilitatem contulit tum tacite tum diserte.

a) Tacite infallibilitatem primatialem contulit conferendo primatum iurisdictionis sive summum pastoratum in universum gregem fidelium. Et vero Io 21, 15-17 Petrus eiusque successores constituuntur supremi pastores ecclesiae, ita ut totus grex Christi teneatur eis obedire⁷ sive praecepta vitae proponunt sive praecepta fidei. Atqui si summi pastores in proponendis praeceptis fidei errarent, licitum non esset obedire ipsis. Ergo Petrus eiusque successores, dum toti ecclesiae fidem proponunt, non possunt errare, sed sunt infallibiles.

b) Diserte Christus hanc infallibilitatem primatialem contulit verbis methaphoricis, quibus describit summi pastoris officium. Dum Vulgata latina, impar vertendo textui primitivo, ter adhibet verbum "pasce", in evangelio graeco leguntur: βόσκε, ποίμαινε, βόσκε. Vocabulo ποιμαίνειν = regere, ducere, praeire gregem, primati generaliter iniungitur, ne gregem errare sinat, neve lupo eum exponat, neve demum, a fortiore, ipse eum seducat. Atqui falsam fidem docendo pastor summus gregem fidelium errare sineret, lupo exponeret, immo ipse seduceret. Ergo iam vocabulum ποίμαινε innuit infallibilitatem primatialem. Luculentius tamen vocabulum βόσκε. Βόσκειν = pabulum praebere, nutrire gregem, pascere eum sensu stricto, significat speciatim officium gregem rationalem fidelium docendi, cum primum et essentiale pabulum gregis fidelis sit fides. Atqui huic officio primas ecclesiae aptus non esset, si esset fallibilis in docendo. Etenim primas, si gregi Christi errorem propinaret, non propinaret pabulum, sed venenum. Ergo quoties summus pontifex totam ecclesiam verbo pascit seu quoties proponit doctrinam ab universo grege Christi profitendam, toties est infallibilis.

Denique hoc quoque textu gallicani evidenter refelluntur. Nam Petrus, resp. eius successor Io 21, 15-17 ponitur pastor, et quidem pastor infallibilis, quin pendeat a grege, i. e. ab episcopis et fidelibus sive a tota ecclesia. Dum e contrario gallicani dicendo decreta pontificia nonnisi consensu ecclesiae irreformabilia fieri, revera pastorem subiectum declarant ovibus. Secundum gallicanos non pastor oves duceret et pasceret, sed oves ducerent et pascerent pastorem! Atque hac absurditate non solum negant infallibilitatem pontificiam, sed ipsum primatum romani pontificis.

Itaque Scriptura sacra infallibilitatem Petri et successorum eius indubie testatur ex ore Christi ipsius. Iesus Christus, cum ad finem praedicationis in Galilaea primum loqueretur de primatu, una cum primatu promisit etiam infallibilitatem pontificiam. Tum imminente passione sua affirmavit se principi futuro ecclesiae infallibilitatem exorasse. Denique post resurrectionem conferens effective primatum, contulit etiam infallibilitatem primatialem. Huic argumento biblico iungitur argumentum historicum aeque luculentum.