Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis, Tomus II (Pars Altera): Demonstratio Catholica

1. Christus regnum sociale praedicavit. Christum totum in eo fuisse, ut annuntiaret, fundaret, propagaret regnum Dei sive regnum caelorum, abunde demonstravimus. Regnum autem Dei a Christo praedicatum habuisse indolem societatis constat tum e conceptu regni iam exposito, tum e parabolis regnum illustrantibus.

Conceptum regni Dei a Christo praedicatum investigavimus in quaestione de ipsius testimonio messiano.¹ Totum Vetus Testamentum exspectabat regnum messianum in forma verae societatis. Iahve populo israelitico non solum legem moralem et religiosam, sed etiam civilem dederat et ita theocratiam davidico-synagogalem instituerat.

Attamen ista theocratia nonnisi figura et umbra illius regni novi, spiritualis et universalis erat, ad quod fundandum et gubernandum Messias adventurus praedicebatur. Tempore quidem Iesu iudaismus carnalis regnum Dei terreno et politico modo intellexit, numquam vero negavit Messiam verum regnum sociale fundaturum esse.

Iesus demum conceptum regni Dei pristinae puritati reddidit et opere complevit instituendo ecclesiam. Etenim regnum Dei a Christo praedicatum converti cum ecclesia per se patet atque ab ipso Domino diserte affirmatur.² Hinc indoles socialis ecclesiae Christi in dubium vocari nequit.

Accedit, quod hanc indolem socialem illustrant parabolae de regno Dei. Regnum caelorum aequiparatur agro, in quo simul cum tritico crescunt etiam zizania,³ sagenae ex omni genere piscium bonorum et malorum congreganti,⁴ convivio nuptiali,⁵ ad quod congregantur tum convivae electi, tum collecti e viis et saepibus, tum prorsus indigni: omne nempe genus hominum bonorum et malorum in ecclesia consociatur.

Regnum caelorum assimilatur gregi et ovili ovium, ad quod non solum iudaei, sed gentiles quoque vocandi sunt, ut efficiant unum gregem sub uno pastore Christo et vicario eius Petro.⁶ Regnum caelorum comparatur domui a Christo construendae super fundamentum petrinum: "Super hanc petram aedificabo (οἰκοδομήσω) ecclesiam "meam"⁷: sicut lapides singuli fundamento superpositi in domum physicam harmonice constructam coalescunt, ita universi fideles Petro sociati et subditi domum spiritualem i. e. familiam sive societatem illam efficiunt, quam ecclesiam Christi vocamus. Ergo totum evangelium regni Dei monstrat societatem ecclesiasticam a Christo instituendam et institutam.

2. Christus auctoritatem socialem constituit. Quod quidem factum in capite de constitutione ecclesiae data opera ostendemus. Ergo hoc loco quae sequuntur indicasse sufficiat.

Christus statim ab initio operis sui publici vocavit apostolos. Hos specialiter instruxit et educavit, ut fierent "piscatores hominum".⁸ Et postquam illos quasi experimenti causa miserat, ut annuntiarent regnum Dei, demum sollemniter eis tradidit auctoritatem suam docendi, sanctificandi et regendi homines: "Sicut misit me Pater, et ego mitto vos... Quorum remiseritis peccata, remittuntur eis, et quorum retinueritis, retenta sunt ...⁹ Data est mihi omnis potestas in caelo et in terra: euntes ergo docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti, docentes eos servare omnia, quaecumque mandavi vobis..."¹⁰

"Ego dispono vobis, sicut disposuit mihi Pater meus regnum."¹¹

Petrum specialiter elegit fundamentum ecclesiae et clavigerum regni caelorum¹² eumque posuit pastorem summum omnium fidelium: "Pasce agnos meos, pasce oves meas..."¹³

Instituendo hanc auctoritatem ecclesiasticam, Christus manifesto instituit ecclesiasticam societatem. Etenim ubi auctoritas, ibi societas.

3. Christus vinculum sociale nexuit. Cum societas sit plurium coniunctio ad communem finem obtinendum inita, societatem fundare dicendus est is, qui hanc coniunctionem efficit. Atqui Christus cultores suos coniunxit triplici vinculo symbolico, liturgico et hierarchico.

Vinculo symbolico: exigendo unius fidei professionem. "Praedicate evangelium omni creaturae; qui crediderit et baptizatus fuerit, salvus erit, qui vero non crediderit condemnabitur."¹⁴ Non sufficit internus fidei assensus, sed requiritur externa eiusdem manifestatio. Cum enim baptisma credentibus conferendum sit, de suscepta fide prius per confessionem externam constare debet.

Vinculo liturgico: instituendo eorundem rituum sive sacramentorum communionem, baptismi praecipue et eucharistiae. Baptismi: "Qui crediderit et baptizatus fuerit, salvus erit."¹⁵ "Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu Sancto, non potest introire in regnum Dei."¹⁶ Eucharistiae: "Panis, quem ego dabo, caro mea est pro mundi vita … Nisi manducaveritis carnem Filii hominis et biberitis eius sanguinem, non habebitis vitam in vobis."¹⁷

Vinculo hierarchico: iubendo obedientiam erga praepositos. Patet ex auctoritatis sive hierarchiae institutione. Etenim correlata sunt apostolorum auctoritas et fidelium obedientia. Unde Christus agens de correctione fraterna ait: "Quodsi non audierit eos [testes adhibitos], dic ecclesiae [praepositis ecclesiasticis]. Si autem ecclesiam non audierit, sit tibi sicut ethnicus et publicanus."¹⁸ Item alio tempore discipulis dixit: "Qui vos audit, me audit, et qui vos spernit, me spernit. Qui autem me spernit, spernit eum, qui misit me."¹⁹

Hinc Christus triplici vinculo symbolico, liturgico et hierarchico fideles suos in societatem ecclesiasticam veri nominis colligavit.