Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis, Tomus II (Pars Altera): Demonstratio Catholica

Hilarin Felder

Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis, Tomus II (Pars Altera): Demonstratio Catholica

Hilarin Felder (1867–1951)

Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis

First published 1920

Tomus II—Demonstratio Catholica—completes Hilarin Felder's Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis by treating the Catholic Church as the historical bearer and interpreter of revelation. Published at Paderborn in 1920 (with the second-edition setting issued in 1923), it develops the marks, continuity, authority, and universality of the Church through biblical, historical, patristic, and scholastic argument. Read with Tomus I, it documents the structure of early twentieth-century Catholic fundamental theology and the apologetic priorities of the period. Schola presents the 1920 Latin edition with an English translation.


Prooemium

§ I: De ecclesia ut societate christifidelium

Dissertatio I: De institutione ecclesiae

Caput I: De facto ecclesiae a Christo institutae

Articulus I: Realitas ecclesiae a Christo institutae

Subarticulus I: Testimonium Christi ipsius

Subarticulus II: Testimonium apostolorum Christi

Subarticulus III: Testimonium antiquitatis christianae

Articulus II: Unicitas ecclesiae a Christo institutae

Subarticulus I: Testimonium Christi ipsius

Subarticulus II: Testimonium apostolorum Christi

Subarticulus III: Testimonium antiquitatis christianae

Caput II: De fine ecclesiae a Christo institutae

Articulus I: Finis proximus ecclesiae

Subarticulus I: Testimonium Christi

Subarticulus II: Testimonium apostolorum

Subarticulus III: Testimonium antiquitatis christianae

Articulus II: Finis remotus ecclesiae

Subarticulus I: Sententia explicatur

Subarticulus II: Sententia probatur

Caput III: De indole ecclesiae a Christo institutae

Articulus I: De indole indefectibili ecclesiae

Subarticulus I: De exsistentia indefectibili ecclesiae

Subarticulus II: De essentia indefectibili ecclesiae

Articulus II: De indole visibili ecclesiae

Subarticulus I: Argumentatio directa

Subarticulus II: Argumentatio indirecta

Articulus III: De indole supernaturali ecclesiae

Subarticulus I: Thesis principalis

Subarticulus II: Consectaria specialia

Corollaria apologetico-dogmatica

Subarticulus I: De corpore et anima ecclesiae

Subarticulus II: De membris ecclesiae

Dissertatio II: De constitutione ecclesiae

Caput I: De constitutione ecclesiae hierarchica

Articulus I: De hierarchia ecclesiae generatim

Subarticulus I: Testimonia evangelica

Subarticulus II: Testimonia apostolica

Subarticulus III: Testimonia patristica

Articulus II: De episcopatu singillatim

Subarticulus I: Documenta saeculi primi

Subarticulus II: Documenta saeculi secundi

Caput II: De constitutione ecclesiae monarchica

Articulus I: De primatu Petri apostoli

Subarticulus I: Primatus petrinus in s. Scriptura praeclare promittitur

Subarticulus II: Primatus petrinus in s. Scriptura sollemniter confertur

Subarticulus III: Primatus petrinus in s. Scriptura luculenter illustratur

Subarticulus IV: Primatus petrinus in s. Scriptura perenniter stabilitur

Articulus II: De primatu romani pontificis

Subarticulus I: Petrus romano pontifici primatum reliquit

Subarticulus II: Romani pontifices primatum sibi semper attribuerunt

Subarticulus III: Patres primatum romani pontificis semper docuerunt

Subarticulus IV: Ecclesia tota primatum romani pontificis semper agnovit

Subarticulus V: Scholia de vi et ortu primatus romani

Dissertatio III: De inventione ecclesiae

Caput I: De explicatione notarum

Articulus I: Unitas ecclesiae

Subarticulus I: Unitas confessionis symbolicae

Subarticulus II: Unitas communionis socialis

Articulus II: Sanctitas ecclesiae

Subarticulus I: Sanctitas simpliciter accepta

Subarticulus II: Sanctitas emphatice accepta

Articulus III: Catholicitas ecclesiae

Subarticulus I: Catholicitas ecclesiae determinatur

Subarticulus II: Catholicitas ecclesiae demonstratur

Articulus IV: Apostolicitas ecclesiae

Subarticulus I: Apostolicitas originis

Subarticulus II: Apostolicitas successionis

Caput II: De applicatione notarum

Articulus I: Ecclesia una

Subarticulus I: Ecclesia romana una est

Subarticulus II: Coetus antiromani non sunt uni

Articulus II: Ecclesia sancta

Subarticulus I: Ecclesia romana sancta est

Ecclesia romana splendet tum sanctitate simpliciter accepta tum sanctitate emphatice dicta.

  1. Sanctitate simpliciter accepta doctrinae, mediorum et membrorum.

Sanctitas doctrinae. Ecclesia magisterio sollemni et praedicatione quotidiana, cultu publico et pastoratu privato fidelibus suis incessanter inculcat illud Iesu Christi: "Estote ergo vos perfecti, sicut et pater vester caelestis perfectus est." Legem virtutis naturalem inviolate promulgat, praecepta divina positiva urget, consilia evangelica commendat, opera bona exaltat, nihil negligit eorum, quae sanctitatem internam promovere possint. Confer libros theologiae moralis, pastoralis, asceticae, mysticae ab auctoribus catholicis conscriptos.

Sanctitas mediorum. Ecclesia catholica subsidiis uberrimis et efficacissimis fideles in adipiscenda sanctitate iuvat. Praecipua sunt: septem sacramenta, quibus omnia vitae stadia et status miro ordine gratiarum saepiuntur; sacrificium missae, quo passionis dominicae fructus hominibus quotidie applicantur Deoque oblatio munda offertur; oratio, qua fideles pluries per diem Deum honorant atque auxilium divinum experiuntur mediis in tentationibus et aerumnis vitae; liturgia sacra, qua homines singulis saltem diebus dominicis et festivis ad superna elevantur; leges disciplinares, quibus homines in virtute instituuntur et exercentur; cogita praecepta de audiendo sacro et requie festiva, de annua confessione et communione paschali, de ieiunio et abstinentia etc; instituta pia, quibus ecclesia filios suos ad caritatem et perfectionem christianam promovere nititur; cogita secessus sacros, societates religiosas singulis fidelium statibus adaptatas, confraternitates, instituta missionum, seminaria et caelibatum ad sanctificandum clerum atque maxime ordines et congregationes religiosas.

Sanctitas membrorum. Quamvis catholicorum permulti sanctitatem vitae nec communem quidem colant, tamen infinitus eorum numerus luctamine continuo et serio virtuti studet. Fideles plurimi vel ab omni naevo peccati gravioris sollicite se custodiunt et totis viribus Deum anhelant, vel, si peccata commiserint, iam nunc contriti et confessi dignos fructus paenitentiae faciunt omnisque virtutis exemplum exsistunt. Innumerabiles familiae catholicae vitam vere evangelicam ducunt; spiritu precum, zelo gloriae divinae, caritate proximi, patientia in adversis, castitate, temperantia omnique virtutum genere eminentes. Praecipue vero innumeri clerici religiosique votis etiam nuncupatis non solum praecepta, sed consilia quoque evangelica perfecte observant. Quot iuvenes et virgines saeculo, divitiis, deliciis, propriae voluntati renuntiant, ut in statu perpetuae obedientiae, paupertatis, castitatis vel soli Deo in claustris serviant vel etiam pauperibus sublevandis, pueris educandis, infirmis curandis, ethnicis convertendis totam vitam impendant! Quod quidem non solum sanctitatis communis, sed immo iam fere eximiae signum est.

Revera ecclesia romana multos filios habet, qui: 2. Sanctitate emphatice dicta micant. Cum enim ecclesia catholica sola, uti videbimus, apostolica sit, ipsius sunt innumerabiles illi martyres, qui primis tribus saeculis christianis ac deinceps usque ad nostra tempora sanguinem suum fuderunt pro Christo; ipsius sunt omnes sancti patres et doctores, qui verbo, scripto et exemplo ecclesiam Christi sustentarunt; ipsius denique sunt tot alii sancti confessores et virgines omnium saeculorum, gentium, condicionum, quorum vitam et praeclare gesta historia profana et sacra narrat. Quot sanctos ecclesia romana produxerit, quamque eximia sanctitate insignitos, imprimis probant Martyrum Acta a Ruinartio et Assemano edita, Acta Sanctorum a Bollando eiusque sociis et successoribus collecta, necnon Acta processuum beatificationis et canonizationis a saeculo saltem X in ecclesia romana confectorum.

Ex hoc nempe saeculo romani pontifices ius beatificationis et canonizationis sollemnis sibi reservarunt. Nullus autem servus Dei beatis vel sanctis sollemniter annumeratur, nisi praehabito accuratissimo processu de ipsius virtutibus heroicis operatisque miraculis. Ecclesia nimirum romana non acquiescit probitati quantumvis perspicuae, etiamsi ea miraculis constet, sed requirit heroicam virtutem in filiis suis, quos honore altarium participes facit. Immo, si cuius virtus heroica evidenter non constat, eius miracula ecclesia neque attendit neque investigat, sed processum statim abrumpit. Tamen non sufficit mediis humanis probasse sanctitatem heroicam, nisi etiam Deus miraculis eam comprobaverit. A temporibus enim Urbani VIII (1625), exceptis martyribus, nemo beatificatur, nisi constet de duobus saltem miraculis eius interventu patratis; nemo canonizatur, nisi constet de duobus saltem miraculis eius interventu denuo (post beatificationem) obtentis. Inquisitio autem de virtutis heroicitate miraculorumque veritate tanta severitate fit, quanta, fatentibus incredulis, nullum tribunal scientificum utitur. Cumque tamen ecclesia romana usque ad aevum nostrum numerum sat magnum filiorum suorum beatificaverit et canonizaverit, ipsa revera est ecclesia sancta, immo ecclesia sanctorum.

Subarticulus II: Coetus antiromani non sunt sancti

  1. Graeci relicta ecclesia catholica servaverunt quidem magna ex parte doctrinam sanctificantem mediaque sanctitatis. Tamen ipsa ecclesia orthodoxa nec sacerdotes nec monachos suos, multo minus laicos incitat et obligat ad veram sanctitatem internam. Subsidia etiam sanctitatis, praecipue cultum et sacramenta, in ritualismum mortuum deformavit omni auctoritate effectiva carentem. Unde, quamvis inter orthodoxos multa membra inveniantur, quae probitate et pietate quadam insigniore emineant, tamen maximam partem populi tabes religiosa invasit. Clerus autem et claustra studio vitae sanctae fere nullo florent, immo ebrietate, otio, ignorantia aliisque vitiis plerumque scatent. A fortiore orthodoxi carent omnino illa sanctitate eximia, quae ecclesiae Christi necessario et exclusive propria est. Orientales plagae, olim totius sanctitatis seminaria, schismate semel orto nullum amplius sanctum produxerunt, qui virtute heroica fulserit et ad cuius intercessionem Deus miracula fecerit. Sancti, qui ab orthodoxis coluntur, vel fuerunt filii matris ecclesiae catholicae vel fuco legendario sanctitatis et charismatum pinguntur. Multo minus:

  2. Protestantes nota sanctitatis gaudent. Etenim protestantismus doctrinas profitetur sanae moralitati directe adversantes, e. g. solam fidem iustificare virtutesque nequaquam requiri; opera bona inutilia ac spernenda esse; immo omnes actiones hominis, quantumvis sanctas, esse peccata; Deum nulla prorsus vitae hominum habita ratione beatitudini alios, alios damnationi praedestinasse; hominem libero arbitrio privatum esse.

Toto fundamento moralitatis sic eruto, reformatores eorumque asseclae plurima etiam media sanctitatis removerunt. A missae sacrificio abhorrent; sacramenta omnia excepto baptismo negligunt, immo plurimi nec baptismum retinent; consilia evangelica contemnunt etc. Unde et fructus sanctitatis in membris coetuum protestanticorum misere aruerunt. Historia teste ac ipsorum reformatorum concessu novimus evangelium "purum" mox omnium vitiorum fomentum factum esse atque pessimos ubique effectus produxisse. Revera permulti protestantes virtuti supernaturali et praecipue naturali cuidam honestati et humanitati studuerunt studentque; protestantismus vero in se vitae christianae opposuit vitam illam "modernam" solis curis et rebus mundanis intentam.

Quidquid demum dixeris de protestantium moribus, certe nullum inter eos invenies exemplum sanctitatis heroicae miraculis confirmatae. Quin potius sanctos sanctorumque invocationem irrident et miracula ne fieri quidem posse affirmant.

Immonec ipsi parentes pseudoreformationis sanctitate floruerunt. Lutherus voluptate, gula, superbia, iracundia aliisque vitiis insignis fuit; Zwinglius luxuriosus, fraudulentus, mendax et elatus; Calvinus vir ingentis superbiae, maledicae arrogantiae, ferae crudelitatis; Henricus VIII tyrannus tam libidinosus quam atrox. Quare non solum protestantismus posterior et recens sanctitate caret, sed iam incipiens destituebatur sanctitate auctorum et originum.

Articulus III: Ecclesia catholica

Subarticulus I: Ecclesia romana catholica est

Subarticulus II: Coetus antiromani non sunt catholici

Articulus IV: Ecclesia apostolica

Subarticulus I: Ecclesia romana apostolica est

Subarticulus II: Coetus antiromani non sunt apostolici

§ II: De ecclesia ut magistra christifidelium

Dissertatio I: De propositione revelationis sive de regula fidei proxima

Caput I: De exsistentia magisterii ecclesiastici

Articulus I: De magisterio authentico

Subarticulus I: Falsitas principii protestantici

Subarticulus I: Inspiratio privata

Subarticulus II: Inquisitio privata

Subarticulus II: Veritas principii catholici

Subarticulus I: Testimonia Scripturae sacrae

Subarticulus II: Testimonia antiquitatis christianae

Articulus II: De magisterio infallibili

Subarticulus I: Infallibilitas episcopatus universi

Subarticulus I: Argumentum biblicum

Subarticulus II: Argumentum historicum

Subarticulus II: Infallibilitas romani pontificis

Subarticulus I: Argumentum biblicum

Subarticulus II: Argumentum historicum

Caput II: De exercitio magisterii ecclesiastici

Articulus I: De obiecto magisterii

Subarticulus I: De obiecto infallibilitatis directo

Subarticulus I: Solum depositum fidei apostolicum

Subarticulus II: Totum depositum fidei apostolicum

Subarticulus II: De obiecto infallibilitatis indirecto

Subarticulus I: Conclusiones theologicae

Subarticulus II: Quaestiones quaedam naturales

Subarticulus III: Facta dogmatica

Subarticulus IV: Disciplina generalis

Subarticulus V: Approbatio ordinum religiosorum

Subarticulus VI: Canonizatio sanctorum

Articulus II: De actibus magisterii

Subarticulus I: Actus infallibiles magisterii ecclesiastici

Subarticulus I: Definitiones conciliorum oecumenicorum

Subarticulus II: Magisterium totius ecclesiae dispersae

Subarticulus III: Decreta cathedralia romanorum pontificum

Subarticulus II: Actus non infallibiles magisterii ecclesiastici

Subarticulus I: Magisterium ordinarium summi pontificis

Subarticulus II: Magisterium congregationum romanarum

Subarticulus III: Magisterium ordinarium singularium episcoporum

Conclusio I: Assensus magisterio ecclesiae praestandus

Dissertatio II: De fontibus revelationis sive de regula fidei remota

Caput I: De Scriptura sacra

Articulus I: De exsistentia inspirationis

Subarticulus I: Doctrina Christi et apostolorum

Subarticulus II: Consensus patrum et theologorum

Subarticulus III: Definitio conciliorum et pontificum

Articulus II: De natura inspirationis

Subarticulus I: Notio spuria inspirationis

Subarticulus II: Notio genuina inspirationis

Articulus III: De extensione inspirationis

Subarticulus I: De inspiratione reali

Subarticulus II: De inspiratione verbali

Articulus IV: De vi inspirationis sive de inerrantia s. Scripturae

Subarticulus I: Inerrantia s. Scripturae probatur

Subarticulus II: Inerrantia s. Scripturae explicatur

Caput II: De Traditione divina

Articulus I: De exsistentia Traditionis

Subarticulus I: Testimonium oeconomiae christianae

Subarticulus II: Testimonium Scripturae apostolicae

Subarticulus III: Testimonium litteraturae patristicae

Articulus II: De monumentis Traditionis

Subarticulus I: De monumentis Traditionis in genere

Subarticulus II: De scriptis patrum

Subarticulus III: De scriptis theologorum

Scholion I: Ratio fontium fidei ad magisterium fidei

Epilogus I: Pietas christifidelium erga ecclesiam

↑ Top of work