Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis, Tomus II (Pars Altera): Demonstratio Catholica

Finis proximus ecclesiae is est, ut in ipsa et per ipsam opus redemptionis perenne reddatur, i. e. religio christiana conservetur et administretur. Protestantes, cum censeant homines sola fide hausta e sola Scriptura iustificari, ministerio religioso ecclesiae non utuntur. Immo contendunt singulos homines immediate Christo iungi et a Christo religionem christianam accipere ("Unmittelbarkeit des Bandes mit Christus"). Consequenter etiam autumant ecclesiae non esse religionem christianam conservare et dispensare sive opus redemptionis perenne reddere; quin potius ad mentem Christi religionem christianam in concreto subsistere et continuari praeter ecclesiam. Catholici vero tenent Christum religionem suam perpetuo conservandam et singulis fidelibus administrandam tradidisse ecclesiae ea notione, ut ecclesia sit Christus moraliter sive mystice inter homines degens et agens usque ad finem mundi: Hanc doctrinam concilium vaticanum sic enuntiat: "Pastor aeternus et episcopus animarum nostrarum, ut salutiferum redemptionis opus perenne redderet, sanctam aedificare ecclesiam decrevit."¹

Probatur testimonio Christi, apostolorum et patrum.

1. Christus in ecclesiam missionem suam contulit dicendo apostolis ut praepositis ecclesiae: "Sicut misit me Pater, et ego mitto vos."¹ Atqui Christi missio spectabat opus redemptionis sive religionem christianam. Ergo etiam ecclesiae missio spectat religionem christianam non quidem instituendam (cum Christus solus eam instituerit), sed conservandam et applicandam.

2. Christus ecclesiae potestatem suam tradidit dicendo apostolis ut praepositis ecclesiae: "Data est mihi omnis potestas in caelo et in terra: euntes ergo docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti: docentes eos servare omnia, quaecumque mandavi vobis. Et ecce, ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi."² Atqui potestas Christi ferebatur in illa, quibus opus redemptionis sive religio christiana constituitur. Ergo ecclesia quoque ad eundem finem vocatur. Revera:

3. Christus ecclesiae munera sua dedit docendi fidem, sanctificandi et homines in via salutis gubernandi. Munus fidem docendi: "Praedicate evangelium omni creaturae: qui crediderit et baptizatus fuerit, salvus erit."³ Munus sanctificandi sive sacramenta administrandi: "…baptizantes eos";⁴ "quorum remiseritis peccata, remittuntur eis"⁵ Munus fideles gubernandi: "Qui vos audit, me audit, et qui vos spernit, me spernit. Qui autem me spernit, spernit eum, qui misit me."⁶

"Pasce agnos meos, pasce oves meas."⁷ Atqui hoc triplici munere opus redemptionis perenne redditur sive religio christiana conservatur et applicatur. Ergo conservatio et applicatio religionis christianae est finis ecclesiae.

1. Apostoli verbis disertis sibi attribuunt officium divinitus acceptum curandi religionem christianam: "Pascite, qui in vobis est, gregem Dei … Et cum apparuerit princeps pastorum, percipietis immarcescibilem gloriae coronam."¹ "Sic nos existimet homo ut ministros Christi et dispensatores mysteriorum Dei."² "Omnia autem ex Deo, qui nos reconciliavit sibi per Christum et dedit nobis ministerium reconciliationis; quoniam quidem Deus erat in Christo mundum reconcilians sibi … et posuit in nobis verbum reconciliationis. Pro Christo legatione fungimur, tamquam Deo exhortante per nos. Obsecramus pro Christo: Reconciliamini Deo."³

2. Apostoli locutionibus metaphoricis ecclesiam describunt domum Dei, sponsam Christi, corpus Christi. Ecclesia est domus Dei superaedificata "super fundamentum apostolorum et prophetarum, ipso summo angulari lapide Christo Iesu"⁴, i. e. Christo duce ecclesia omnes servos Dei continet et cum eis verum cultum Dei exercet. Ecclesia est sponsa Christi,⁵ quacum redemptor inseparabiliter vivit et animas caelo gignit exercitio verae religionis. Ecclesia est corpus Christi⁶ mysticum, cuius caput Dominus,⁷ "ex quo totum corpus compactum et connexum per omnem iuncturam subministrationis, secundum operationem in mensuram uniuscuiusque membri, augmentum corporis facit in aedificationem sui in caritate"⁸ i. e. Christus est caput ecclesiae; fideles sunt membra, ministeria ecclesiastica sunt iuncturae inter caput et membra, ita quidem, ut per ministros ecclesiae beneficia religionis et redemptionis Iesu Christi in singulos fideles transfundantur. Atque sic caput et membra in unum corpus Christi vivum, "compactum et connexum" organice uniuntur ministerio ecclesiae.

Patres et scriptores ecclesiastici uno ore docent ecclesiam nomine et iussu Christi religionem christianam conservare et dispensare. Augustinus: "Nec … iam baptizare cessavit [Christus]: sed adhuc id agit… Petrus baptizet, hic [Christus] est, qui baptizat; Paulus baptizet, hic est, qui baptizat; Iudas baptizet, hic est, qui baptizat."¹ Chrysostomus: "Pater Filium misit, qui ipsius nomine exhortaretur, atque apud hominum genus legationis munus susciperet: sed quoniam ille necatus abscessit, nos legationi illi successimus, atque et illius et Patris nomine vos exhortamur. Tanto nimirum in pretio est apud eum hominum genus, ut et Filium dederit, idque cum eum mactatum iri sciret, et vestra causa nos apostolos crearit … Non enim per Filium tantum suum, sed et per nos quoque, qui ipsius muneri successimus, exhortatur."²

Ergo ecclesia "Servatoris munia in aevum prosequitur: religionem, quam in ea velut incorporari ille voluit, mortalium generi omni ex parte absolutam sola praestat."³ Immo ecclesia in concreto et religio christiana sunt idem. In ecclesia Christus ipse perpetuo hominibus adest et opus redemptionis suae perenne et perpetuum reddit. Qui ergo ecclesiae iungitur, Christo iungitur, et quidem immediate; qui autem ab ecclesia se separat, Christo nullo modo iungitur, nec ullam cum ipso partem habet. Ex hoc facile intelligitur etiam finis remotus ecclesiae.