Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis, Tomus II (Pars Altera): Demonstratio Catholica

Defensores ecclesiae invisibilis et ipsi provocant ad textus quosdam ex ore Christi, apostolorum et antiquitatis christianae. Et quidem:

1. Ex ore Christi referunt haec: Mt 13, 44: "Simile est regnum caelorum thesauro abscondito in agro." At vero non externus ecclesiae organismus, sed internum pretium ecclesiae sive regni messiani comparatur thesauro abscondito. Ecclesiam ipsam visibilem esse ex contextu antecedenti et consequenti patet, ubi regnum caelorum aequiparatur grano sinapis et sagenae.¹ Sed etiam in textu regnum caelorum supponitur thesaurus visibilis, quamvis absconditus; nam qua ratione inveniri posset, si foret invisibilis?

Lc 17, 20. 21: "Non venit regnum Dei cum observatione (μετὰ παρατηρήσεως); neque dicent: ecce hic aut ecce illic. Ecce enim regnum Dei intra vos est (ἐντὸς ὑμῶν)." Sensus est regnum Dei non venturum esse cum externo illo apparatu, quo iudaei regnum messiano-politicum sive -eschatologicum exspectabant; quinimmo regnum messianum sine strepitu iam venisse atque medios inter iudaeos esse Christus nuntiat, quum Messias inter eos staret, sicut iam affirmaverat Ioannes Baptista: "Medius vestrum stetit, quem vos nescitis."²

Io 18, 36: "Regnum meum non est de hoc mundo." Pilatus putabat Christum cogitare de regno messiano politico condendo. Quod Christus laudatis verbis negat, quin tamen verbulum faciat de regno sive ecclesia invisibili.

2. Ex ore apostolorum proferunt haec: Hebr 12, 18. 22. 23: "Non enim accessistis ad tractabilem montem, sed accessistis ad Sion montem et civitatem Dei viventis, Ierusalem caelestem ..." His utique Paulus ecclesiam opponit synagogae; verumtamen non ut invisibilem visibili, sed ut spiritualem terrenae, ut perfectam imperfectae.

1 Petr 2, 5: "Et ipsi tamquam lapides vivi superaedificamini domus spiritualis, sacerdotium sanctum, offerre spirituales hostias, acceptabiles per Iesum Christum."³ His verbis Petrus id solum inculcat, ut christiani non tantum externo societatis vinculo, sed interno vinculo amoris Christo adstringantur, atque ita semetipsos aedificent non tantum in domum materialem, sed spiritualem, offerentes non cruentas et carnales hostias, sed hostias spirituales virtutum.

3. Ex ore antiquitatis christianae obiectant articulum illum Symboli: "Credo sanctam ecclesiam." Si creditur, non videtur, aiunt duce Luthero. Immerito tamen. Nam ecclesia sub uno respectu creditur, sub alio respectu videtur. Creditur quoad divinam suam naturam (invisibilem animam ecclesiae); videtur autem quoad externum suum organismum (visibile corpus ecclesiae). Eodem prorsus modo homo est visibilis respectu corporis, invisibilis respectu animae.⁴ Sicuti autem homo, quamvis habeat animam immediate invisibilem, tamen simpliciter visibilis dicitur, ita ecclesia iure dicitur visibilis tota, quamvis non secundum totum sit visibilis.