Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis, Tomus II (Pars Altera): Demonstratio Catholica
Hilarin Felder (1867–1951)
Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis
First published 1920
Tomus II—Demonstratio Catholica—completes Hilarin Felder's Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis by treating the Catholic Church as the historical bearer and interpreter of revelation. Published at Paderborn in 1920 (with the second-edition setting issued in 1923), it develops the marks, continuity, authority, and universality of the Church through biblical, historical, patristic, and scholastic argument. Read with Tomus I, it documents the structure of early twentieth-century Catholic fundamental theology and the apologetic priorities of the period. Schola presents the 1920 Latin edition with an English translation.
Prooemium
§ I: De ecclesia ut societate christifidelium
Dissertatio I: De institutione ecclesiae
Caput I: De facto ecclesiae a Christo institutae
Articulus I: Realitas ecclesiae a Christo institutae
Subarticulus I: Testimonium Christi ipsius
Subarticulus II: Testimonium apostolorum Christi
Subarticulus III: Testimonium antiquitatis christianae
Articulus II: Unicitas ecclesiae a Christo institutae
Subarticulus I: Testimonium Christi ipsius
Subarticulus II: Testimonium apostolorum Christi
Subarticulus III: Testimonium antiquitatis christianae
Caput II: De fine ecclesiae a Christo institutae
Articulus I: Finis proximus ecclesiae
Subarticulus I: Testimonium Christi
Subarticulus II: Testimonium apostolorum
Subarticulus III: Testimonium antiquitatis christianae
Articulus II: Finis remotus ecclesiae
Subarticulus I: Sententia explicatur
Subarticulus II: Sententia probatur
Caput III: De indole ecclesiae a Christo institutae
Articulus I: De indole indefectibili ecclesiae
Subarticulus I: De exsistentia indefectibili ecclesiae
Subarticulus II: De essentia indefectibili ecclesiae
Articulus II: De indole visibili ecclesiae
Subarticulus I: Argumentatio directa
Subarticulus II: Argumentatio indirecta
Articulus III: De indole supernaturali ecclesiae
Subarticulus I: Thesis principalis
Subarticulus II: Consectaria specialia
Corollaria apologetico-dogmatica
Subarticulus I: De corpore et anima ecclesiae
Subarticulus II: De membris ecclesiae
Dissertatio II: De constitutione ecclesiae
Caput I: De constitutione ecclesiae hierarchica
Articulus I: De hierarchia ecclesiae generatim
Subarticulus I: Testimonia evangelica
Subarticulus II: Testimonia apostolica
Subarticulus III: Testimonia patristica
Articulus II: De episcopatu singillatim
Subarticulus I: Documenta saeculi primi
Subarticulus II: Documenta saeculi secundi
Caput II: De constitutione ecclesiae monarchica
Articulus I: De primatu Petri apostoli
Subarticulus I: Primatus petrinus in s. Scriptura praeclare promittitur
Subarticulus II: Primatus petrinus in s. Scriptura sollemniter confertur
Subarticulus III: Primatus petrinus in s. Scriptura luculenter illustratur
Subarticulus IV: Primatus petrinus in s. Scriptura perenniter stabilitur
Articulus II: De primatu romani pontificis
Subarticulus I: Petrus romano pontifici primatum reliquit
Subarticulus II: Romani pontifices primatum sibi semper attribuerunt
Subarticulus III: Patres primatum romani pontificis semper docuerunt
Subarticulus IV: Ecclesia tota primatum romani pontificis semper agnovit
Subarticulus V: Scholia de vi et ortu primatus romani
Dissertatio III: De inventione ecclesiae
Caput I: De explicatione notarum
Articulus I: Unitas ecclesiae
Subarticulus I: Unitas confessionis symbolicae
Subarticulus II: Unitas communionis socialis
Articulus II: Sanctitas ecclesiae
Subarticulus I: Sanctitas simpliciter accepta
Subarticulus II: Sanctitas emphatice accepta
Articulus III: Catholicitas ecclesiae
Subarticulus I: Catholicitas ecclesiae determinatur
Subarticulus II: Catholicitas ecclesiae demonstratur
Articulus IV: Apostolicitas ecclesiae
Subarticulus I: Apostolicitas originis
Subarticulus II: Apostolicitas successionis
Caput II: De applicatione notarum
Articulus I: Ecclesia una
Subarticulus I: Ecclesia romana una est
Subarticulus II: Coetus antiromani non sunt uni
Articulus II: Ecclesia sancta
Subarticulus I: Ecclesia romana sancta est
Subarticulus II: Coetus antiromani non sunt sancti
Articulus III: Ecclesia catholica
Subarticulus I: Ecclesia romana catholica est
Subarticulus II: Coetus antiromani non sunt catholici
Articulus IV: Ecclesia apostolica
Subarticulus I: Ecclesia romana apostolica est
Subarticulus II: Coetus antiromani non sunt apostolici
-
Graeci evidenter destituuntur apostolicitate originis. Nam ecclesiae orientales ut societates autonomae et ab ecclesia romana independentes ante saeculum undecimum non exstiterunt, atque insuper exsistentiam autonomam et independentem mera et aperta defectione ab ecclesia romano-catholica acquisiverunt. Numerice ergo seu qua tales ecclesiae orientales non sunt apostolicae, sed sunt rami a trunco apostolico separati. Unde multo minus apostolicitas successionis illis competit. Rami a trunco praecisi arescunt, atque membra a corpore separata vitam organicam amittunt. Sic episcopi graeci, quamvis materialiter sedes antiquas occupent, formaliter non amplius possident missionem legitimam, quippe qui sint membra separata ab illo corpore episcoporum, cui apostoli reliquerunt potestatem regendi ecclesiam.
-
Protestantes evidentius adhuc ante saeculum XVI non fuerunt, sed esse tunc coeperunt rebellione facta contra ecclesiam romano-catholicam, quam ab apostolis defecisse contenderunt. Sed apostolica fuerit an non ecclesia mater, nil proficit filiae contumaci. Nam si mater non fuit apostolica, a fortiore filia contumax apostolicitatem non hereditavit; si autem mater apostolica fuit, filia contumax apostolicitatem amisit.1 Breviter: protestantes, qui tot saeculis post apostolos ope rebellionis originem sumpserunt, non possunt habere originem apostolicam. De apostolicitate successionis non est, cur dicamus. Etenim exceptis anglicanis protestantes totum episcopatum repulerunt; episcopi autem anglicani eadem ex ratione, qua episcopi graeci, successionem apostolicam non habent.2
Denique tum graeci tum protestantes sola separatione a romano pontifice apostolicitatem omnem repudiarunt et repudiant. Nam communio cum romano pontifice summum criterium apostolicitatis est, proindeque sola haec communio cum romana sede Petri est criterium omnino sufficiens verae ecclesiae Christi.
Constat igitur solam ecclesiam romano-catholicam esse veram ecclesiam Christi, cum ipsi soli conveniant notae unitatis, sanctitatis, catholicitatis, apostolicitatis, cumque demum ipsa sola fulgeat criterio summo et ultimo: communione nempe cum vicario visibili Christi. Unde catholici vinculo strictissimo papae adhaerentes, papam merito cum s. Hieronymo affantur: "Ego nullum primum, nisi Christum, sequens, Beatitudini tuae, id est cathedrae Petri, communione consocior. Super illam petram aedificatam ecclesiam scio. Quicumque extra hanc domum agnum comederit, profanus est. Si quis in arca Noe non fuerit, peribit regnante diluvio ... Quicumque tecum non colligit, spargit ... Ego interim clamito: si quis cathedrae Petri iungitur, meus est."3