Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis, Tomus II (Pars Altera): Demonstratio Catholica

Hilarin Felder

Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis, Tomus II (Pars Altera): Demonstratio Catholica

Hilarin Felder (1867–1951)

Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis

First published 1920

Tomus II—Demonstratio Catholica—completes Hilarin Felder's Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis by treating the Catholic Church as the historical bearer and interpreter of revelation. Published at Paderborn in 1920 (with the second-edition setting issued in 1923), it develops the marks, continuity, authority, and universality of the Church through biblical, historical, patristic, and scholastic argument. Read with Tomus I, it documents the structure of early twentieth-century Catholic fundamental theology and the apologetic priorities of the period. Schola presents the 1920 Latin edition with an English translation.


Prooemium

§ I: De ecclesia ut societate christifidelium

Dissertatio I: De institutione ecclesiae

Caput I: De facto ecclesiae a Christo institutae

Articulus I: Realitas ecclesiae a Christo institutae

Subarticulus I: Testimonium Christi ipsius

Subarticulus II: Testimonium apostolorum Christi

Subarticulus III: Testimonium antiquitatis christianae

Articulus II: Unicitas ecclesiae a Christo institutae

Subarticulus I: Testimonium Christi ipsius

Subarticulus II: Testimonium apostolorum Christi

Subarticulus III: Testimonium antiquitatis christianae

Caput II: De fine ecclesiae a Christo institutae

Articulus I: Finis proximus ecclesiae

Subarticulus I: Testimonium Christi

Subarticulus II: Testimonium apostolorum

Subarticulus III: Testimonium antiquitatis christianae

Articulus II: Finis remotus ecclesiae

Subarticulus I: Sententia explicatur

Subarticulus II: Sententia probatur

Caput III: De indole ecclesiae a Christo institutae

Articulus I: De indole indefectibili ecclesiae

Subarticulus I: De exsistentia indefectibili ecclesiae

Subarticulus II: De essentia indefectibili ecclesiae

Articulus II: De indole visibili ecclesiae

Subarticulus I: Argumentatio directa

Subarticulus II: Argumentatio indirecta

Articulus III: De indole supernaturali ecclesiae

Subarticulus I: Thesis principalis

Subarticulus II: Consectaria specialia

Corollaria apologetico-dogmatica

Subarticulus I: De corpore et anima ecclesiae

Subarticulus II: De membris ecclesiae

Dissertatio II: De constitutione ecclesiae

Caput I: De constitutione ecclesiae hierarchica

Articulus I: De hierarchia ecclesiae generatim

Subarticulus I: Testimonia evangelica

Subarticulus II: Testimonia apostolica

Subarticulus III: Testimonia patristica

Articulus II: De episcopatu singillatim

Subarticulus I: Documenta saeculi primi

Subarticulus II: Documenta saeculi secundi

Caput II: De constitutione ecclesiae monarchica

Articulus I: De primatu Petri apostoli

Subarticulus I: Primatus petrinus in s. Scriptura praeclare promittitur

Subarticulus II: Primatus petrinus in s. Scriptura sollemniter confertur

Subarticulus III: Primatus petrinus in s. Scriptura luculenter illustratur

Subarticulus IV: Primatus petrinus in s. Scriptura perenniter stabilitur

Articulus II: De primatu romani pontificis

Subarticulus I: Petrus romano pontifici primatum reliquit

Subarticulus II: Romani pontifices primatum sibi semper attribuerunt

Subarticulus III: Patres primatum romani pontificis semper docuerunt

Subarticulus IV: Ecclesia tota primatum romani pontificis semper agnovit

Subarticulus V: Scholia de vi et ortu primatus romani

Dissertatio III: De inventione ecclesiae

Caput I: De explicatione notarum

Articulus I: Unitas ecclesiae

Subarticulus I: Unitas confessionis symbolicae

Subarticulus II: Unitas communionis socialis

Articulus II: Sanctitas ecclesiae

Subarticulus I: Sanctitas simpliciter accepta

Subarticulus II: Sanctitas emphatice accepta

Articulus III: Catholicitas ecclesiae

Subarticulus I: Catholicitas ecclesiae determinatur

Subarticulus II: Catholicitas ecclesiae demonstratur

Articulus IV: Apostolicitas ecclesiae

Subarticulus I: Apostolicitas originis

Subarticulus II: Apostolicitas successionis

Caput II: De applicatione notarum

Articulus I: Ecclesia una

Subarticulus I: Ecclesia romana una est

Subarticulus II: Coetus antiromani non sunt uni

Articulus II: Ecclesia sancta

Subarticulus I: Ecclesia romana sancta est

Subarticulus II: Coetus antiromani non sunt sancti

Articulus III: Ecclesia catholica

Subarticulus I: Ecclesia romana catholica est

Subarticulus II: Coetus antiromani non sunt catholici

Articulus IV: Ecclesia apostolica

Subarticulus I: Ecclesia romana apostolica est

Subarticulus II: Coetus antiromani non sunt apostolici

§ II: De ecclesia ut magistra christifidelium

Dissertatio I: De propositione revelationis sive de regula fidei proxima

Caput I: De exsistentia magisterii ecclesiastici

Articulus I: De magisterio authentico

Subarticulus I: Falsitas principii protestantici

Subarticulus I: Inspiratio privata

Subarticulus II: Inquisitio privata

Subarticulus II: Veritas principii catholici

Subarticulus I: Testimonia Scripturae sacrae

E libris Novi Testamenti sole clarius apparet apostolos magisterium authenticum accepisse, tenuisse et tradidisse.

  1. Apostoli magisterium authenticum a Christo acceperunt. Christus, uti alio loco exposuimus, initio vitae suae publicae duodecim apostolos i. e. legatos elegit, eos in fide speciali modo instruxit, munus obeundi apostolatum eos edocuit atque ad praedicandum evangelium eos emisit. Et licet hoc agendi modo iam satis significaret authentiam magisterii apostolici, tamen disertis etiam verbis monuit eos nomine et auctoritate Magistri ad homines docendos legari: "Qui vos recipit, me recipit: et qui me recipit, recipit eum, qui me misit." "Qui vos audit, me audit: et qui vos spernit, me spernit. Qui autem me spernit, spernit eum, qui misit me."

Reversurus demum in caelum magisterium eis iam concessum sollemniter confirmavit dicendo: "Eritis mihi testes in Ierusalem et in omni Samaria et Iudaea et usque ad ultimum terrae" "Euntes in mundum universum praedicate evangelium omni creaturae. Qui crediderit et baptizatus fuerit, salvus erit: qui vero non crediderit, condemnabitur." "Data est mihi omnis potestas in caelo et in terra: euntes ergo docete omnes gentes: baptizantes eos in nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti: docentes eos servare omnia, quaecumque mandavi vobis: et ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi." Apostoli igitur ipsius Christi auctoritate omnes gentes (πάντα τὰ ἔθνη) omnesque homines (πάσῃ τῇ κτίσει) iubentur facere discipulos suos (μαθητεύσατε διδάσκοντες). Et quidem omni tempore usque ad consummationem saeculi, ita ut magisterium authenticum apostolorum numquam non sit continuandum in eorum successoribus. Apostolis autem eorumque successoribus docentibus credere tenentur fideles, addita sanctione aeternae salvationis pro credentibus, aeternae vero damnationis pro non credentibus. Ergo magisterium authenticum apostolorum et eorundem successorum a Christo ipso statutum est regula fidei proxima, quam omnes sequi debent.

  1. Apostoli magisterium authenticum ipsi tenuerunt. Memores namque accepti mandati "profecti praedicaverunt ubique, Domino cooperante et sermonem confirmante sequentibus signis." Et quidem magisterium exercent nomine et auctoritate Christi: "Pro Christo legatione fungimur, tamquam Deo exhortante per nos." "Misit me Christus ... evangelizare." Postulant a fidelibus obedientiam absolutam: "Accepimus gratiam et apostolatum ad obediendum fidei in omnibus gentibus pro nomine eius." "Arma militiae nostrae non carnalia sunt, sed potentia Deo ad destructionem munitionum [adversariorum], consilia destruentes et omnem altitudinem extollentem se adversus scientiam Dei, et in captivitatem redigentes omnem intellectum in obsequium Christi, et in promptu habentes ulcisci omnem inobedientiam." Et vero poenis gravissimis afficiunt inobedientes, qui a fide suscepta deficiunt: "Quidam circa fidem naufragaverunt ... quos tradidi satanae, ut discant non blasphemare." "Omnis, qui recedit et non permanet in doctrina Christi, Deum non habet." Praedicationem suam ut unicam regulam fidei proximam statuunt: "Vos quod audistis ab initio [praedicantibus apostolis], in vobis permaneat." "Si quis venit ad vos et hanc doctrinam [apostolicam] non affert, nolite recipere eum in domum; nec Ave ei dixeritis." "Licet ... angelus de caelo evangelizet vobis, praeterquam quod evangelizavimus vobis, anathema sit." Ut vero munus docendi semper maneret in ecclesia:

  2. Apostoli magisterium authenticum aliis tradiderunt. Etenim insimul cum officio pastorali discipulis suis delegant etiam officium docendi. Sic Paulus Timotheum, cui ecclesiam ephesinam regendam commiserat, adhortatur: "Attende ... exhortationi et doctrinae ... Attende tibi et doctrinae. Hoc enim faciens et teipsum salvum facies et eos, qui te audiunt." "O Timothee, depositum [fidei] custodi, devitans profanas vocum, novitates et oppositiones falsi nominis scientiae." "Collabora evangelio secundum virtutem Dei ... Formam habe sanorum verborum, quae a me audisti in fide et in dilectione in Christo Iesu. Bonum depositum custodi per Spiritum Sanctum." "Sollicite cura teipsum probabilem exhibere Deo, operarium inconfusibilem, recte tractantem verbum veritatis." "Praedica verbum, insta opportune, importune ... opus fac evangelistae, ministerium tuum imple."

Quae autem apostoli discipulis suis iniungunt, isti iterum sociis et successoribus suis iniungere debent, episcopis nempe singularum ecclesiarum. Ideo Paulus ad Timotheum: "Quae audisti a me per multos testes, haec commenda fidelibus hominibus, qui idonei erunt et alios docere." "Oportet ergo episcopum irreprehensibilem esse ... doctorem." Item ad Titum: "Huius rei gratia reliqui te Cretae, ut ea, quae desunt, corrigas, et constituas per civitates presbyteros, sicut et ego disposui tibi ... Oportet enim episcopum sine crimine esse, sicut Dei dispensatorem ... amplectentem eum, qui secundum doctrinam est, fidelem sermonem: ut potens sit exhortari in doctrina sana, et eos, qui contradicunt, arguere." Unde praepositi singularum ecclesiarum, qui tunc mox vocabantur episcopi mox presbyteri, erant magistri authentici fidei et fidelium.

Immo Paulus asserit hos pastores et doctores eodem iure, quo apostoli, a Christo Domino ipso ecclesiae omnium temporum et locorum datos esse: "Ipse dedit quosdam quidem apostolos, quosdam autem prophetas, alios vero evangelistas, alios autem pastores et doctores ad consummationem sanctorum in opus ministerii, in aedificationem corporis Christi: donec occurramus omnes in unitatem fidei ... ut iam non simus parvuli fluctuantes et circumferamur omni vento doctrinae in nequitia hominum, in astutia ad circumventionem erroris." En magisterium authenticum a Christo apostolis eorumque successoribus commissum ad servandam fidei integritatem et unitatem, et ad praecavendum fidelium errorem et incertitudinem. Haec testimonia Scripturae sacrae quam consona sunt regulae fidei catholicae, quam absona a regula protestantica!

Subarticulus II: Testimonia antiquitatis christianae

Articulus II: De magisterio infallibili

Subarticulus I: Infallibilitas episcopatus universi

Subarticulus I: Argumentum biblicum

Subarticulus II: Argumentum historicum

Subarticulus II: Infallibilitas romani pontificis

Subarticulus I: Argumentum biblicum

Subarticulus II: Argumentum historicum

Caput II: De exercitio magisterii ecclesiastici

Articulus I: De obiecto magisterii

Subarticulus I: De obiecto infallibilitatis directo

Subarticulus I: Solum depositum fidei apostolicum

Subarticulus II: Totum depositum fidei apostolicum

Subarticulus II: De obiecto infallibilitatis indirecto

Subarticulus I: Conclusiones theologicae

Subarticulus II: Quaestiones quaedam naturales

Subarticulus III: Facta dogmatica

Subarticulus IV: Disciplina generalis

Subarticulus V: Approbatio ordinum religiosorum

Subarticulus VI: Canonizatio sanctorum

Articulus II: De actibus magisterii

Subarticulus I: Actus infallibiles magisterii ecclesiastici

Subarticulus I: Definitiones conciliorum oecumenicorum

Subarticulus II: Magisterium totius ecclesiae dispersae

Subarticulus III: Decreta cathedralia romanorum pontificum

Subarticulus II: Actus non infallibiles magisterii ecclesiastici

Subarticulus I: Magisterium ordinarium summi pontificis

Subarticulus II: Magisterium congregationum romanarum

Subarticulus III: Magisterium ordinarium singularium episcoporum

Conclusio I: Assensus magisterio ecclesiae praestandus

Dissertatio II: De fontibus revelationis sive de regula fidei remota

Caput I: De Scriptura sacra

Articulus I: De exsistentia inspirationis

Subarticulus I: Doctrina Christi et apostolorum

Subarticulus II: Consensus patrum et theologorum

Subarticulus III: Definitio conciliorum et pontificum

Articulus II: De natura inspirationis

Subarticulus I: Notio spuria inspirationis

Subarticulus II: Notio genuina inspirationis

Articulus III: De extensione inspirationis

Subarticulus I: De inspiratione reali

Subarticulus II: De inspiratione verbali

Articulus IV: De vi inspirationis sive de inerrantia s. Scripturae

Subarticulus I: Inerrantia s. Scripturae probatur

Subarticulus II: Inerrantia s. Scripturae explicatur

Caput II: De Traditione divina

Articulus I: De exsistentia Traditionis

Subarticulus I: Testimonium oeconomiae christianae

Subarticulus II: Testimonium Scripturae apostolicae

Subarticulus III: Testimonium litteraturae patristicae

Articulus II: De monumentis Traditionis

Subarticulus I: De monumentis Traditionis in genere

Subarticulus II: De scriptis patrum

Subarticulus III: De scriptis theologorum

Scholion I: Ratio fontium fidei ad magisterium fidei

Epilogus I: Pietas christifidelium erga ecclesiam

↑ Top of work