Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis, Tomus II (Pars Altera): Demonstratio Catholica

Ex dictis principium omnibus protestantium sectis commune tenet veritatem revelatam, nulla auctoritate ecclesiae mediante, spiritu privato sive subiectivo singulorum discendam esse e sacra Scriptura. Ita Lutherus: „Officium (christianorum) est iudicare et decernere de dogmatibus ... Quisque pro se salutis rationem habens, certus sit, quid credat et sequatur, ac iudex liberrimus sit omnium, qui docent eum, intus a Deo solo doctus ... Ideo officium istud iudicandi ... non modo recuperare nobis licet, sed nisi recuperaverimus, Christum fratrem abnegabimus."¹ Similibus sententiis idem principium protestantes omnes enuntiant.²

Sed licet re omnes conveniant, alio tamen modo praedictum principium definiunt protestantes antiquiores, alio recentiores. Illi pseudomysticismo sive falso supernaturalismo fidentes praetendunt inspirationem privatam, qua Deus singulos lectores Scripturae dirigat; isti rationalismo faventes iactant inquisitionem privatam, qua singuli lectores Scripturae seipsos dirigant. Utraque forma principii protestantici refutanda est.

Reformatores, ut singulis facultatem vindicarent iudicandi de fide, docuerunt inspirationem privatam sive illuminationem subiectivam a Spiritu Sancto concedi singulis Scripturam legentibus. Dicebant enim verbum Dei obiective inspiratum virtute sua insita, quae est virtus Spiritus Sancti, singulos legentes subiective ita illuminare, ut genuinum sensum necessario intelligant.¹

Atque ita singuli fideles constituuntur iudices omnium dogmatum et omnium doctorum, cum ipsi immediate Deum habeant interpretem ac doctorem secundum illud Lutheri: „Quisque iudex liberrimus sit omnium, qui docent eum, intus a Deo solo doctus."²

Verumtamen haec inspiratio privata refellitur tum Scriptura sacra tum historia protestantica.

1. Scriptura sacra. Nihil protestantes sollemnius habent sententia: nihil credendum esse, nisi e Scriptura probetur. Et necessario quidem, cum Scriptura ipsis sit unicus fons fidei revelatae, uti communiter affirmant, e. g. in „Formula concordiae" (1577): „Sacras litteras solas unicam et certissimam illam regulam esse credimus, ad quam omnia dogmata exigere, et secundum quam de omnibus tum doctrinis tum doctoribus iudicare oporteat."³ Iam vero inspiratio privata nullo testimonio Scripturae probari valet, quamvis protestantes ad eam fulciendam corradant multos textus Veteris et Novi Testamenti.⁴

E Vetere Testamento adducunt vaticinia Isaiae:⁵ „Ponam ... universos filios tuos doctos a Domino"; Ieremiae:⁶ „Et non docebit ultra vir proximum suum ... dicens cognosce Dominum; omnes enim cognoscent me a minimo eorum usque ad maximum, ait Dominus"; Ioelis:⁷ „Et erit post haec: effundam Spiritum meum super omnem carnem, et prophetabunt filii vestri et filiae vestrae." At istis prophetiis tantum promittitur tempore messiano hominibus perfectam Dei revelationem datum iri, immo effuso Spiritu Sancto collatum iri etiam charismata. De inspiratione vero privata, quatenus exclusa auctoritate ecclesiae singulis fidelibus Scripturam explanet, nulla fit mentio.

E Novo Testamento obiiciunt verba Pauli: „Animalis autem homo non percipit ea, quae sunt Spiritus Dei ... spiritualis autem iudicat omnia, et ipse a nemine iudicatur",⁸ necnon Ioannis: „Vos unctionem habetis a Sancto, et nostis omnia ... Non necesse habetis, ut aliquis doceat vos".⁹ His similibusque verbis apostoli, quin de inspiratione subiectiva legentibus Scripturas concessa loquantur, fideles monent, ne doctoribus privatis aurem praebeant, sed fidem ope magisterii apostolici acceptam illibate servent. Unde reiecta norma privata, sive scripta sive orali, regulam proximam fidei statuunt unum ecclesiae magisterium.

2. Historia protestantica ad oculos demonstrat privatam illam inspirationem Spiritus Sancti inaniter propugnari, cum protestantismus dissensionibus et contradictionibus scateat. Viri „inspirati" vix ecclesiam catholicam eiuraverunt, secum ipsis litigarunt atque diversis temporibus diversa et opposita de una eademque re docuerunt. V. g. Lutherus nec Zwinglio nec Calvino nec sibi ipsi constans fuit. In gravissimis doctrinae capitibus confusio vere babylonica mox invaluit; e. g. de peccato originali sexdecim, de iustificatione viginti, de verbis eucharisticis „Hoc est corpus meum" ducentae sententiae prolatae sunt. Nulla absurditas tam impia quam immanis, quae vi ementitae illius inspirationis privatae non fuerit evoluta ex Scriptura. Scripturam arbitrio singulorum relictam theologus protestanticus Samuel Werenfels († 1740) recte describit versibus:

„Hic liber est, in quo quaerit sua dogmata quisque, Invenit et pariter dogmata quisque sua."¹⁰

Atque sic paulatim ortae sunt innumerabiles fere sectae, quae, dum suas ipsarum doctrinas continuo variabant,¹¹ aliarum sententias acerrime oppugnabant, igni ferroque Angliam, Belgium, Germaniam, Scotiam devastantes.

Nisi ergo Spiritum Sanctum auctorem harum absurditatum vocare velis, concedendum est protestantes in explicandis Scripturis ductos non esse inspiratione privata, sed privata libidine.

Revera protestantes recentiores pseudomysticam illam inspirationem respuentes, censent ingenium proprium naturale plane sufficere, ut ratio cuiusvis privata inquisitionem in textum biblicum instituendo ad genuinam intelligentiam revelationis perveniat. Loco itaque inspirationis privatae introducunt inquisitionem scientificam mere subiectivam. Iam si isti protestantes principio suo tantum affirmarent inquisitionem privatam seu studium scientificum bibliorum omnibus licitum esse, nihil nisi verum dicerent. Errant autem, quatenus contendunt credendum esse id omne et id solum, quod inquisitione privata singuli quique e bibliis eruunt. Inquisitio privata hoc sensu accepta refellitur tum ratione humana tum historia protestantica.

1. Ratio humana nullo labore perspicit inquisitionem privatam Scripturae non esse regulam fidei omnibus hominibus aptam et sufficientem. Perperam enim protestantes docent Scripturam se ipsam omnibus exponere vel saltem ab omnibus certo et expedite exponi atque intelligi posse.¹ Revera nihil difficilius intellectu bibliis, si sola inquisitione privata intelligi debeant. Codices bibliorum originales interierunt; linguae hebraica et graeca, quibus libri sacri primitus conscripti sunt, a plerisque ignorantur; versiones antiquae et vernaculae imperfectae sunt; canon Scripturae sacrae longo tantum studio eruitur; multi textus in se sunt obscuri:² innumerae quaestiones historicae, archaeologicae, philologicae solvendae sunt, ut libri sacri plane valeant intelligi.

Unde rudes impares sunt inquisitioni privatae Scripturae. Neque potest eis commendari scientia doctorum, uti inferunt adversarii. Etenim homines inculti capere nequeunt demonstrationes critico-scientificas eruditorum. Insuper eruditi fidem neque merentur neque sibi conciliare valent. Nam et ipsi in pessima ea condicione inveniuntur, ut de nulla veritate Scripturae consentiant, nullam certo revelatam esse credant. Unde tam rudibus quam cultis protestantibus recolendum est illud Domini: „Caecus autem, si caeco ducatum praestet, ambo in foveam cadunt."³ Profecto:

2. Historia protestantica principium inquisitionis privatae ad absurdum ducit. Demonstrat nempe protestantes in hoc unum principium iurantes coactos esse vel denuo recurrere ad spretam auctoritatem vel delabi in nudam incredulitatem.

Ipse Lutherus, parens principii inquisitionis privatae (nam praetextam inspirationem eius nil fuisse nisi inquisitionem privatam scimus), „libertatem spiritus" tantopere ventitatam mox refrenare tentabat auctoritate magisterii ecclesiastici. Et quidem, cum urgeret necessitas coercendi rusticos et doctores rebelles, sibi suaeque ecclesiae attribuit proprie magisterium authenticum seu divinum.⁴ Immo, viventibus adhuc reformatoribus protestantes compilare coeperunt „Confessiones" (augustanam, belgicam,⁵ helveticam, scoticam etc.) sive „libros symbolicos", quos tamquam normas credendi et praedicandi suis praescripserunt. Atque usque ad nostra tempora „orthodoxi" adiguntur evangelium annuntiare ad amussim librorum symbolicorum aliarumve „Confessionum" ecclesiasticarum.⁶ Sine auctoritate ecclesiae enim totam fidem et ecclesiam ipsam necessario interituram esse fatentur.⁷

Et vero protestantes, qui principio inquisitionis privatae sincere usi sunt, in nudam infidelitatem sive rationalisticam negationem totius revelationis lapsi sunt. Quod quidem probandum non est, cum omnibus notum sit protestantismum modernum eundem fere esse ac rationalismum. Qui enim inquisitionem subiectivam rationis statuit normam et iudicem veritatis revelatae, eo ipso contendit in revelatione nihil contineri, quod non pertineat ad sphaeram purae rationis. En rationalismus crassus! Atque insuper negata traditione et auctoritate ecclesiae, perit etiam unicus fons revelationis a protestantibus admissus, scil. Scriptura a Deo inspirata. Nam inspiratio Scripturae nisi Traditione et auctoritate ecclesiae sufficienter non constat, uti ostendetur.⁸ Unde principium fidei protestanticum logica necessitate ducit ad destructionem totalem religionis christianae.⁹ Religio christiana conservari nequit, nisi revelatio semel data a Deo, semper proponatur mediante magisterio a Deo ordinato.

Veritas principii catholici igitur iam ex falsitate principii protestantici deprehenditur, sicuti viceversa falsitas principii protestantici evidenter elucet ex iis, quibus veritatem principii catholici statim probabimus: