Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis, Tomus II (Pars Altera): Demonstratio Catholica

Communio socialis ecclesiae in eo est, ut omnes fideles mediante uno eodemque regimine hierarchico in unum eundemque organismum colligentur, secluso omni schismate. Diserte hanc unitatem communionis socialis exposcunt:

1. Christus, quia ecclesiam instituit ut societatem proprie et presse dictam, eamque passim describit metaphoris regni, civitatis, domus, ovilis, gregis. Quae omnia unitatem socialem ecclesiae supponunt. Ad hanc unitatem inter suos obtinendam et perpetuo firmandam Christus orationem ad Patrem fudit: "Pater sancte, serva eos [apostolos] in nomine tuo, quos dedisti mihi, ut sint unum sicut et nos … Non pro iis autem rogo tantum, sed et pro iis, qui credituri sunt per verbum eorum in me: ut omnes unum sint, sicut tu, Pater, in me, et ego in te, ut et ipsi in nobis unum sint: ut credat mundus, quia tu me misisti. Et ego claritatem, quam dedisti mihi, dedi eis, ut sint unum, sicut et nos unum sumus: ut sint consummati in unum et cognoscat mundus, quia tu me misisti et dilexisti eos, sicut et me dilexisti."¹

2. Paulus. Nam ecclesiam, uti iam novimus, saepius metaphora corporis humani describit, significans illam esse unum totum morale, sicut corpus humanum unum totum physicum est. "Sicut enim corpus unum est et membra habet multa, omnia autem membra corporis cum sint multa, unum tamen corpus sunt: ita et Christus [mysticus = ecclesia]. Etenim in uno Spiritu omnes nos in unum corpus baptizati sumus … Multa quidem membra, unum autem corpus. Non potest autem oculus dicere manui: Opera tua non indigeo: aut iterum caput pedibus: Non estis mihi necessarii … ut non sit schisma in corpore, sed idipsum pro invicem sollicita sint membra … Vos autem estis corpus Christi, et membra de membro.² Quemadmodum omnia membra corporis ordinate et intime in unum corpus coalescunt; quemadmodum singula membra proprium munus habent et a ceteris membris adiuvantur et foventur: quemadmodum nullum in corpore est schisma, sed mutua communionis unitas et caritas: ita et corpus Christi mysticum, i. e. ecclesia.

3. Antiquitas christiana. Patres schismata summopere aversabantur communionemque fidelium cum schismaticis omnem vetabant, e. g. iam s. Ignatius: "Si quis schisma facientem sectatur, regni divini hereditatem non consequitur."³ Fideles peregrinaturi, ut in ecclesiis peregrinis admitterentur, litteris, uti aiebant, canonicis communicatoriis sive formatis muniebantur.⁴ Similibus epistulis datis et acceptis episcopi unionem cum aliis episcopis aliisque ecclesiis testabantur;⁵ maximopere vero communionem socialem cum universa ecclesia probabant formatis ad romanum pontificem missis et ab hoc mutuo receptis.⁶

Revera unitas confessionis symbolicae et communionis socialis totius ecclesiae sola unione cum summo pontifice ultime efficitur, servatur et demonstratur. Membra corporis humani unum corpus constituunt, quatenus per omnem iuncturam subministrationis capiti cohaerent;⁷ fideles ecclesiae unum corpus Christi mysticum visibiliter constituunt, quatenus per episcopos cohaerent summo pontifici, capiti visibili ecclesiae.