Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis, Tomus II (Pars Altera): Demonstratio Catholica
Hilarin Felder (1867–1951)
Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis
First published 1920
Tomus II—Demonstratio Catholica—completes Hilarin Felder's Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis by treating the Catholic Church as the historical bearer and interpreter of revelation. Published at Paderborn in 1920 (with the second-edition setting issued in 1923), it develops the marks, continuity, authority, and universality of the Church through biblical, historical, patristic, and scholastic argument. Read with Tomus I, it documents the structure of early twentieth-century Catholic fundamental theology and the apologetic priorities of the period. Schola presents the 1920 Latin edition with an English translation.
Prooemium
§ I: De ecclesia ut societate christifidelium
Dissertatio I: De institutione ecclesiae
Caput I: De facto ecclesiae a Christo institutae
Articulus I: Realitas ecclesiae a Christo institutae
Subarticulus I: Testimonium Christi ipsius
Subarticulus II: Testimonium apostolorum Christi
Subarticulus III: Testimonium antiquitatis christianae
Articulus II: Unicitas ecclesiae a Christo institutae
Subarticulus I: Testimonium Christi ipsius
Subarticulus II: Testimonium apostolorum Christi
Subarticulus III: Testimonium antiquitatis christianae
-
Verbis scriptores priorum saeculorum unicitatem ecclesiae alte extollunt. E. g. Didache: "Recordare, Domine, ecclesiae tuae … et collige eam a quatuor ventis sanctificatam in regnum tuum, quod ei parasti."1 Clemens alexandrinus: "Cum unus sit Deus et unus Dominus, propterea etiam id, quod est summe venerabile, et ex eo, quod sit unicum, laudatur, ut quod sit imitatio principii, quod est unum. In unius ergo naturae sortem cooptatur ecclesia, quae est una, quam conantur haereses in multas discindere."2 Cyprianus: "Deus unus est, et Christus unus, et una ecclesia, et cathedra una super Petrum Domini voce fundata."3 Alii patres ecclesiam praedicant unam matrem4 unam columbam Christi,5 unam sponsam Christi,6 unum Dei templum.7
-
Factis revera primorum temporum christiani nonnisi unam Christi ecclesiam agnoscunt. Dissidentes ab unione ecclesiae catholicae numquam ut ecclesiae considerabantur, sed ut sectae extra ecclesiam. Multae erant sectae, una ecclesia. Immo, neque etiam sectae ipsae iactabant plures esse ecclesias Christi, sed unaquaeque earum propugnabat se esse unicam Christi ecclesiam.
Ergo testimonio Christi ipsius, apostolorum Christi et antiquitatis christianae plenissime constat Christum nonnisi singularem ecclesiam instituisse. Quaecumque demum est vera Christi ecclesia, certum est nonnisi unicam Christo originem debere, extra quam nulla alia iure divino existat. Hinc nefas est loqui de ecclesiis sororibus vel simpliciter de pluribus ecclesiis, quae licet ab invicem sint divisae, tamen omnes mereantur nomen ecclesiae Christi.