Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis, Tomus II (Pars Altera): Demonstratio Catholica
Hilarin Felder (1867–1951)
Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis
First published 1920
Tomus II—Demonstratio Catholica—completes Hilarin Felder's Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis by treating the Catholic Church as the historical bearer and interpreter of revelation. Published at Paderborn in 1920 (with the second-edition setting issued in 1923), it develops the marks, continuity, authority, and universality of the Church through biblical, historical, patristic, and scholastic argument. Read with Tomus I, it documents the structure of early twentieth-century Catholic fundamental theology and the apologetic priorities of the period. Schola presents the 1920 Latin edition with an English translation.
Prooemium
§ I: De ecclesia ut societate christifidelium
Dissertatio I: De institutione ecclesiae
Caput I: De facto ecclesiae a Christo institutae
Articulus I: Realitas ecclesiae a Christo institutae
Subarticulus I: Testimonium Christi ipsius
Subarticulus II: Testimonium apostolorum Christi
Subarticulus III: Testimonium antiquitatis christianae
Articulus II: Unicitas ecclesiae a Christo institutae
Subarticulus I: Testimonium Christi ipsius
Subarticulus II: Testimonium apostolorum Christi
Subarticulus III: Testimonium antiquitatis christianae
Caput II: De fine ecclesiae a Christo institutae
Articulus I: Finis proximus ecclesiae
Subarticulus I: Testimonium Christi
Subarticulus II: Testimonium apostolorum
Subarticulus III: Testimonium antiquitatis christianae
Articulus II: Finis remotus ecclesiae
Subarticulus I: Sententia explicatur
Subarticulus II: Sententia probatur
Caput III: De indole ecclesiae a Christo institutae
Articulus I: De indole indefectibili ecclesiae
Subarticulus I: De exsistentia indefectibili ecclesiae
Subarticulus II: De essentia indefectibili ecclesiae
Articulus II: De indole visibili ecclesiae
Subarticulus I: Argumentatio directa
Subarticulus II: Argumentatio indirecta
Articulus III: De indole supernaturali ecclesiae
Subarticulus I: Thesis principalis
Subarticulus II: Consectaria specialia
Corollaria apologetico-dogmatica
Subarticulus I: De corpore et anima ecclesiae
Subarticulus II: De membris ecclesiae
Dissertatio II: De constitutione ecclesiae
Caput I: De constitutione ecclesiae hierarchica
Articulus I: De hierarchia ecclesiae generatim
Subarticulus I: Testimonia evangelica
Subarticulus II: Testimonia apostolica
Subarticulus III: Testimonia patristica
Articulus II: De episcopatu singillatim
Subarticulus I: Documenta saeculi primi
Subarticulus II: Documenta saeculi secundi
Caput II: De constitutione ecclesiae monarchica
Articulus I: De primatu Petri apostoli
Subarticulus I: Primatus petrinus in s. Scriptura praeclare promittitur
Subarticulus II: Primatus petrinus in s. Scriptura sollemniter confertur
Subarticulus III: Primatus petrinus in s. Scriptura luculenter illustratur
Subarticulus IV: Primatus petrinus in s. Scriptura perenniter stabilitur
Articulus II: De primatu romani pontificis
Subarticulus I: Petrus romano pontifici primatum reliquit
Subarticulus II: Romani pontifices primatum sibi semper attribuerunt
Subarticulus III: Patres primatum romani pontificis semper docuerunt
Subarticulus IV: Ecclesia tota primatum romani pontificis semper agnovit
Subarticulus V: Scholia de vi et ortu primatus romani
Dissertatio III: De inventione ecclesiae
Caput I: De explicatione notarum
Articulus I: Unitas ecclesiae
Subarticulus I: Unitas confessionis symbolicae
Subarticulus II: Unitas communionis socialis
Articulus II: Sanctitas ecclesiae
Subarticulus I: Sanctitas simpliciter accepta
Subarticulus II: Sanctitas emphatice accepta
Articulus III: Catholicitas ecclesiae
Subarticulus I: Catholicitas ecclesiae determinatur
Subarticulus II: Catholicitas ecclesiae demonstratur
Articulus IV: Apostolicitas ecclesiae
Subarticulus I: Apostolicitas originis
Subarticulus II: Apostolicitas successionis
Caput II: De applicatione notarum
Articulus I: Ecclesia una
Subarticulus I: Ecclesia romana una est
Subarticulus II: Coetus antiromani non sunt uni
Articulus II: Ecclesia sancta
Subarticulus I: Ecclesia romana sancta est
Subarticulus II: Coetus antiromani non sunt sancti
Articulus III: Ecclesia catholica
Subarticulus I: Ecclesia romana catholica est
Subarticulus II: Coetus antiromani non sunt catholici
Articulus IV: Ecclesia apostolica
Subarticulus I: Ecclesia romana apostolica est
Subarticulus II: Coetus antiromani non sunt apostolici
§ II: De ecclesia ut magistra christifidelium
Dissertatio I: De propositione revelationis sive de regula fidei proxima
Caput I: De exsistentia magisterii ecclesiastici
Articulus I: De magisterio authentico
Subarticulus I: Falsitas principii protestantici
Subarticulus I: Inspiratio privata
Subarticulus II: Inquisitio privata
Revera protestantes recentiores pseudomysticam illam inspirationem respuentes, censent ingenium proprium naturale plane sufficere, ut ratio cuiusvis privata inquisitionem in textum biblicum instituendo ad genuinam intelligentiam revelationis perveniat. Loco itaque inspirationis privatae introducunt inquisitionem scientificam mere subiectivam. Iam si isti protestantes principio suo tantum affirmarent inquisitionem privatam seu studium scientificum bibliorum omnibus licitum esse, nihil nisi verum dicerent. Errant autem, quatenus contendunt credendum esse id omne et id solum, quod inquisitione privata singuli quique e bibliis eruunt. Inquisitio privata hoc sensu accepta refellitur tum ratione humana tum historia protestantica.
- Ratio humana nullo labore perspicit inquisitionem privatam Scripturae non esse regulam fidei omnibus hominibus aptam et sufficientem. Perperam enim protestantes docent Scripturam se ipsam omnibus exponere vel saltem ab omnibus certo et expedite exponi atque intelligi posse.1 Revera nihil difficilius intellectu bibliis, si sola inquisitione privata intelligi debeant. Codices bibliorum originales interierunt; linguae hebraica et graeca, quibus libri sacri primitus conscripti sunt, a plerisque ignorantur; versiones antiquae et vernaculae imperfectae sunt; canon Scripturae sacrae longo tantum studio eruitur; multi textus in se sunt obscuri:2 innumerae quaestiones historicae, archaeologicae, philologicae solvendae sunt, ut libri sacri plane valeant intelligi.
Unde rudes impares sunt inquisitioni privatae Scripturae. Neque potest eis commendari scientia doctorum, uti inferunt adversarii. Etenim homines inculti capere nequeunt demonstrationes critico-scientificas eruditorum. Insuper eruditi fidem neque merentur neque sibi conciliare valent. Nam et ipsi in pessima ea condicione inveniuntur, ut de nulla veritate Scripturae consentiant, nullam certo revelatam esse credant. Unde tam rudibus quam cultis protestantibus recolendum est illud Domini: „Caecus autem, si caeco ducatum praestet, ambo in foveam cadunt."3 Profecto:
- Historia protestantica principium inquisitionis privatae ad absurdum ducit. Demonstrat nempe protestantes in hoc unum principium iurantes coactos esse vel denuo recurrere ad spretam auctoritatem vel delabi in nudam incredulitatem.
Ipse Lutherus, parens principii inquisitionis privatae (nam praetextam inspirationem eius nil fuisse nisi inquisitionem privatam scimus), „libertatem spiritus" tantopere ventitatam mox refrenare tentabat auctoritate magisterii ecclesiastici. Et quidem, cum urgeret necessitas coercendi rusticos et doctores rebelles, sibi suaeque ecclesiae attribuit proprie magisterium authenticum seu divinum.4 Immo, viventibus adhuc reformatoribus protestantes compilare coeperunt „Confessiones" (augustanam, belgicam,5 helveticam, scoticam etc.) sive „libros symbolicos", quos tamquam normas credendi et praedicandi suis praescripserunt. Atque usque ad nostra tempora „orthodoxi" adiguntur evangelium annuntiare ad amussim librorum symbolicorum aliarumve „Confessionum" ecclesiasticarum.6 Sine auctoritate ecclesiae enim totam fidem et ecclesiam ipsam necessario interituram esse fatentur.7
Et vero protestantes, qui principio inquisitionis privatae sincere usi sunt, in nudam infidelitatem sive rationalisticam negationem totius revelationis lapsi sunt. Quod quidem probandum non est, cum omnibus notum sit protestantismum modernum eundem fere esse ac rationalismum. Qui enim inquisitionem subiectivam rationis statuit normam et iudicem veritatis revelatae, eo ipso contendit in revelatione nihil contineri, quod non pertineat ad sphaeram purae rationis. En rationalismus crassus! Atque insuper negata traditione et auctoritate ecclesiae, perit etiam unicus fons revelationis a protestantibus admissus, scil. Scriptura a Deo inspirata. Nam inspiratio Scripturae nisi Traditione et auctoritate ecclesiae sufficienter non constat, uti ostendetur.8 Unde principium fidei protestanticum logica necessitate ducit ad destructionem totalem religionis christianae.9 Religio christiana conservari nequit, nisi revelatio semel data a Deo, semper proponatur mediante magisterio a Deo ordinato.
Veritas principii catholici igitur iam ex falsitate principii protestantici deprehenditur, sicuti viceversa falsitas principii protestantici evidenter elucet ex iis, quibus veritatem principii catholici statim probabimus: