Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis, Tomus II (Pars Altera): Demonstratio Catholica

Apostoli hierarchiam divinitus acceptam factis exercent, verbis asserunt aliisque hominibus communicant.

1. Apostoli hierarchiam divinitus acceptam factis exercent tum collegialiter tum individualiter. Collegialiter statim post pentecosten agunt tamquam praesides ecclesiae. Imprimis ipsum collegium apostolicum complentes, in locum Iudae proditoris, Deo auspice, Matthiam eligunt "accipere locum ministerii huius et apostolatus".¹ Continuo religionem christianam praedicant, credentes baptismo tingunt ecclesiaeque in dies crescenti praesunt.² Aucto conversorum gentilium numero iudaeo-christiani quidam legem mosaicam omnibus imponere tentaverunt. Controversiam inde natam apostoli in concilio hierosolymitano auctoritative dirimunt decretumque peremptorium cunctis fidelibus observandum praescribunt.³ Individualiter etiam singuli quique apostolorum principatu sacro funguntur. Petrus praedicando et baptizando coetum christifidelium constanter auget⁴ et pertransiens "universos" visitat.⁵ Paulus magnam partem imperii romani peragrans ubique ecclesias fundat et gubernat, dando varia praecepta,⁶ convellendo abusus,⁷ excommunicando indignos.⁸ Uno verbo apostoli et collegialiter et individualiter agunt tamquam auctoritatem hierarchicam in fideles habentes.

2. Apostoli hierarchiam divinitus acceptam verbis asserunt. Decretum disciplinare collegii apostolici exorditur: "Visum est Spiritui Sancto et nobis ..."⁹ Quibus verbis divinam originem et auctoritatem hierarchiae proclamant. Petrus semet nominat "apostolum Iesu Christi".¹⁰ Paulus multoties insistit se apostolum Iesu Christi esse secundum voluntatem Dei,¹¹ non ab hominibus, sed per Iesum Christum et Deum Patrem electum.¹² Pro Christo legatione fungitur;¹³ non loquitur in persuasibilibus humanae sapientiae verbis,¹⁴ sed nomine et virtute Dei; quod ipse praecipit, Dominus praecipit;¹⁵ quae scribit, Domini sunt mandata;¹⁶ quae operatur, Christus efficit;¹⁷ potestatem, qua utitur, a Deo accepit.¹⁸ Idemque dicit de omnibus ministris ecclesiae: "Ipse (Christus) dedit quosdam quidem apostolos, quosdam autem prophetas, alios vero evangelistas, alios autem pastores et doctores ad consummationem sanctorum, in opus ministerii, in aedificationem corporis Christi."¹⁹ Unde concludit: "Sic nos existimet homo ut ministros Christi et dispensatores mysteriorum Dei."²⁰

3. Apostoli hierarchiam divinitus acceptam aliis communicant constituentes per singulas ecclesias clerum localem eique tradentes propriam auctoritatem. Auctoritatem supremam in ecclesiis apostoli sibi quidem reservant eamque vel ipsimet immediate²¹ vel mediate per vicarios suos²² exercent. Tamen per omnes ecclesias constituunt clerum localem sive collegium presbyterorum, qui simul cum apostolis vel etiam vice apostolorum greges fidelium pascerent.²³ Hierosolymis primis iam diebus eliguntur diaconi²⁴ et mox (saltem post persecutionem herodianam circa annum 46) presbyteri sive seniores,²⁵ ut ducibus apostolis ecclesiam illam primitivam regerent.²⁶ Philippis praeerant episcopi et diaconi.²⁷ Ephesi inveniebatur collegium presbyterorum²⁸ sive episcoporum.²⁹ "Per singulas ecclesias" in suo primo itinere fundatas Paulus "presbyteros" statuebat.³⁰ Etiam in ecclesiis iudaeo-christianis primi temporis affuisse presbyteros Petrus et Iacobus testantur. Petrus: "Seniores (presbyteri), pascite, qui in vobis est, gregem Dei;"³¹ Iacobus: "Infirmatur quis in vobis, inducat presbyteros ecclesiae."³² Ubique demum ut praesto esset clerus, apostoli insuper discipulos suos iubent omnibus in civitatibus presbyteros instituere. Ita Tito Paulus scribit: "Reliqui te Cretae, ut ... constituas per civitates presbyteros",³³ episcopos nempe³⁴ et diaconos,³⁵ quorum qualitates doctor gentium delineat.

Itaque apostoli omnibus ecclesiis praefecerunt hierarchas locales et stabiles, qui vel presbyteri simpliciter vel expresse episcopi, presbyteri et diaconi vocantur.³⁶

Clerici autem sic constituti non populi mandato, sed impositione manuum apostolorum eorumque discipulorum auctoritatem hierarchicam recipiunt. Impositione manuum iam in vetere testamento conferebantur iura, privilegia et officia imponenti propria.³⁷ Eodem modo presbyteris novi testamenti potestas ordinis et iurisdictionis traditur per impositionem manuum apostolorum eorumque sucessorum.³⁸ Ita ordinandos iam primos septem viros "constituerunt ante conspectum apostolorum, et orantes imposuerunt eis manus".³⁹ Paulum et Barnabam ordinaverunt "ieiunantes et orantes imponentesque eis manus … Et ipsi quidem missi a Spiritu Sancto abierunt".⁴⁰ Paulus iterum et Barnabas "manus imponentes constituerunt per singulas ecclesias presbyteros".⁴¹ Eos autem, quibus manus imposuerat, Paulus affatur: "Attendite vobis et universo gregi, in quo vos Spiritus Sanctus posuit episcopos regere ecclesiam Dei".⁴² Timotheum Paulus monet: "Noli negligere gratiam, quae in te est, quae data est tibi … cum impositione manuum presbyterii … Admoneo te, ut resuscites gratiam Dei, quae est in te per impositionem manuum mearum".⁴³

"Manus cito nemini [presbytero ordinando] imposueris".⁴⁴

Apostoli igitur, a Christo ipso de hac re edocti, non dubitanter intellexerunt ecclesiam e clero et populo, praepositis et subditis omni tempore constare debere seu constitutionem hierarchicam perpetuo stabilitam esse. Unde hierarchiam divinitus acceptam factis exercuerunt, verbis asseruerunt aliisque communicaverunt.

Eodem modo constitutionem hierarchicam ecclesiae ab omnibus christianis aevi iam primitivi conceptam esse conclamant: