Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis, Tomus II (Pars Altera): Demonstratio Catholica
Hilarin Felder (1867–1951)
Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis
First published 1920
Tomus II—Demonstratio Catholica—completes Hilarin Felder's Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis by treating the Catholic Church as the historical bearer and interpreter of revelation. Published at Paderborn in 1920 (with the second-edition setting issued in 1923), it develops the marks, continuity, authority, and universality of the Church through biblical, historical, patristic, and scholastic argument. Read with Tomus I, it documents the structure of early twentieth-century Catholic fundamental theology and the apologetic priorities of the period. Schola presents the 1920 Latin edition with an English translation.
Prooemium
§ I: De ecclesia ut societate christifidelium
Dissertatio I: De institutione ecclesiae
Caput I: De facto ecclesiae a Christo institutae
Articulus I: Realitas ecclesiae a Christo institutae
Subarticulus I: Testimonium Christi ipsius
Subarticulus II: Testimonium apostolorum Christi
Subarticulus III: Testimonium antiquitatis christianae
Articulus II: Unicitas ecclesiae a Christo institutae
Subarticulus I: Testimonium Christi ipsius
Subarticulus II: Testimonium apostolorum Christi
Subarticulus III: Testimonium antiquitatis christianae
Caput II: De fine ecclesiae a Christo institutae
Articulus I: Finis proximus ecclesiae
Subarticulus I: Testimonium Christi
Subarticulus II: Testimonium apostolorum
Subarticulus III: Testimonium antiquitatis christianae
Articulus II: Finis remotus ecclesiae
Subarticulus I: Sententia explicatur
Subarticulus II: Sententia probatur
Caput III: De indole ecclesiae a Christo institutae
Articulus I: De indole indefectibili ecclesiae
Subarticulus I: De exsistentia indefectibili ecclesiae
Subarticulus II: De essentia indefectibili ecclesiae
Adversarii illi, qui ecclesiam quidem perenniter permansuram esse admittunt, contendunt tamen eam essentialiter mutatam esse vel mutari posse. Fraticelli "spirituales" a Ioanne XXII condemnati asserebant evangelium in ecclesia hactenus obtectum, immo prorsus exstinctum fuisse.1 Reformatores contendebant ecclesiam sub summis pontificibus tam foede corruptam et collapsam esse, ut vix ruinae remanserint.2 Vestigia protestantica terentes ianseniani et synodus pistoriensis obiurgabant ecclesiam "senuisse" doctrinasque fere omnes obscurasse.3 Quibus accedunt modernistae lamentantes spiritum "curiae" reformationibus inimicum et postulantes, ut ecclesia in omnibus sese conformet et adapfet ideis liberalismi hodierni.
Catholici e contra semper tenuerunt tenentque ea quidem, quae humanae institutionis sunt in ecclesia, mutari posse pro variis temporum necessitatibus, illaesa tamen manente essentia ecclesiae a Christo ipso instituta.4 Haec ecclesiae immutabilitas sequitur ex ipsius perpetuitate, fine, promissione et infallibilitate.
-
Ex perpetuitate ecclesiae sive indefectibili existentia. Etenim ecclesiae applicandum est dogma: "Sit, ut est, aut non sit." Ecclesia essentialiter mutata non amplius foret ecclesia Christi. Eo proinde momento, quo ecclesia deficeret quoad essentiam, iam defecisset quoad existentiam. Atqui, ex dictis, indefectibilis est respectu existentiae; ergo indefectibilis quoque est respectu essentiae.
-
Ex fine ecclesiae. Finis proximus ecclesiae in eo est, ut per ipsam opus redemptionis perenne reddatur, i. e. religio christiana conservetur et administretur; finis autem remotus ecclesiae in eo est, ut in ipsa et per ipsam homines salventur, i. e. vitam aeternam consequantur. Patet autem tam illum quam istum finem obtentu impossibilem esse, si ecclesia essentialiter corrumpatur.
-
Ex promissione ecclesiae. Etenim Christus ecclesiae tantam stabilitatem promisit, ut portae inferi non sint praevaliturae adversus eam.5 Portae autem inferi prorsus praevalerent adversus ecclesiam, si eam corrumperent essentialiter. Insuper Christus promisit se ecclesiae adfuturum esse usque ad finem mundi: "Ecce ego vobiscum sum usque ad consummationem saeculi."6 Atqui Christi assistentia efficacissime prohibere debet, ne ecclesia ab essentia sua deficiat.
-
Ex infallibilitate ecclesiae. In sectione secunda demonstrationis catholicae ostendemus Christum in ecclesia sua instituisse magisterium infallibile, quod nec erret nec errare possit circa depositum revelationis, i. e. circa ea omnia, quae sunt de essentia religionis christianae. Atqui cum ecclesia inhaereat et inhaerere necessario debeat huic magisterio, infallibilis redditur et ipsa. Unde mutari vel corrumpi nequit.