Universa Philosophia

Pedro Hurtado de Mendoza

Universa Philosophia

Pedro Hurtado de Mendoza (1578–1641)

First published 1624

Hurtado de Mendoza, Universa Philosophia (Lyon 1624): the Summulae and the Logica through Disputatio VII, with an original English translation. The rest of the work follows in later append batches.

This work is being completed — add a section.


Summulae

Institutio tyronis de arguendi ratione

§ 1

§ 2

§ 3

§ 4

§ 5

§ 6

§ 7

§ 8

§ 9

§ 10

§ 11

Disputatio I. De terminis propositionum, et eorum unione.

Aristoteles primo Physicorum

Sectio I. Quid sint subiectum, praedicatum, et unio?

§ 1

§ 2

§ 3

§ 4

Sectio II. Terminorum definitio.

§ 5

§ 6

§ 7

§ 8

§ 9

§ 10

§ 11

§ 12

§ 13

§ 14

§ 15

§ 16

§ 17

§ 18

§ 19

§ 20

Sectio III. De termino vocali, scripto, et mentali.

§ 21

§ 22

§ 23

§ 24

§ 25

§ 26

Sectio IV. De terminis significativis, et non significativis.

§ 27

§ 28

§ 29

§ 30

§ 31

§ 32

§ 33

§ 34

§ 35

Signum significativum ad placitum

Sectio V. Divisiones termini mentalis.

§ 37

§ 38

§ 39

§ 40

§ 41

§ 42

§ 43

Sectio VI. De termino universali, particulari, confuso, et determinato, superiori, et inferiori.

§ 44

§ 45

§ 46

§ 47

§ 48

§ 49

§ 50

§ 51

§ 52

§ 53

§ 54

§ 55

§ 56

§ 57

§ 58

§ 59

§ 60

§ 61

§ 62

§ 63

§ 64

§ 65

§ 66

Sectio VII. De transcendentibus, et non transcendentibus.

§ 67

§ 68

Sectio VIII. De termino univoco, aequivoco, et analogo.

§ 69

§ 70

§ 71

§ 72

§ 73

Sectio IX. De termino absoluto, et connotativo.

§ 74

§ 75

§ 76

§ 77

§ 78

§ 79

§ 80

§ 81

§ 82

§ 83

§ 84

§ 85

§ 86

§ 87

Sectio X. De categorematico, et syncategorematico.

§ 88

Dices categorematicos significare

§ 90

§ 91

§ 92

Sectio XI. Concretus, abstractus, complexus, et incomplexus, copulativus, et non copulativus.

§ 93

§ 94

§ 95

§ 96

§ 97

§ 98

§ 99

§ 100

§ 101

§ 102

§ 103

Sectio XII. De termino negatiuo, et non negatiuo: contrario, et contradictorio.

§ 104

§ 105

§ 106

§ 107

§ 108

Sectio XIII. De termino primae, et secundae intentionis: pertinente, et impertinente.

§ 109

§ 110

§ 111

Disputatio II. De proprietatibus terminorum.

Sectio I. De suppositione.

§ 1

§ 2

§ 3

§ 4

§ 5

§ 6

§ 7

§ 8

§ 9

§ 10

Sectio II. Suppositio formalis, et materialis.

§ 11

§ 12

Sectio III. Suppositio simplex et personalis.

§ 13

§ 14

§ 15

§ 16

§ 17

§ 18

§ 19

§ 20

Sectio IV. Suppositio communis, et singularis.

§ 21

§ 22

§ 23

Sectio V. Suppositio distributiva, copulata, determinata, naturalis, accidentalis.

§ 24

§ 25

§ 26

§ 27

§ 28

§ 29

§ 30

§ 31

§ 32

Sectio VI. De ascensu atque descensu.

§ 33

§ 34

§ 35

§ 36

§ 37

§ 38

§ 39

§ 40

§ 41

§ 42

Sectio VII. De ampliatione, restrictione, alienatione, diminutione.

§ 43

§ 44

§ 45

§ 46

§ 47

§ 48

§ 49

Sectio VIII. De appellatione.

§ 50

§ 51

§ 52

Disputatio III. De oratione, eius partibus, et divisione.

Sectio I. De nomine.

§ 1

§ 2

§ 3

§ 4

§ 5

§ 6

§ 7

§ 8

§ 9

§ 10

§ 11

Sectio II. De verbo.

§ 12

§ 13

§ 14

§ 15

§ 16

§ 17

§ 18

Sectio III. De Oratione.

§ 19

§ 20

§ 21

Disputatio IV. De propositione.

Sectio I. Propositionem definio.

§ 1

§ 2

§ 3

Sectio II. De materia, qualitate, et quantitate propositionis.

§ 4

§ 5

§ 6

Sectio III. Propositio categorica, hypothetica, complexa, et incomplexa.

§ 7

§ 8

§ 9

§ 10

§ 11

§ 12

Sectio IV. De aequipollentia simplicium propositionum.

§ 13

§ 14

Sectio V. De conversione simplicis propositionis.

§ 15

§ 16

§ 17

§ 18

§ 19

Sectio VI. De oppositione simplicis propositionis.

§ 20

§ 21

§ 22

§ 23

Sectio VII. Explicantur praecedens doctrina, et regulae oppositorum.

§ 24

§ 25

§ 26

§ 27

§ 28

§ 29

§ 30

§ 31

§ 32

§ 33

Sectio VIII. De propositione modali.

§ 34

§ 35

§ 36

§ 37

Sectio IX. Explicantur, ac describuntur propositiones modales.

§ 38

§ 39

§ 40

§ 41

Sectio X. Quare omnes propositiones cuiusque figurae sunt mutuo aequipollentes?

§ 42

§ 43

§ 44

§ 45

§ 46

Sectio XI. De quantitate, et qualitate cuiusque figurae.

§ 47

§ 48

§ 49

§ 50

Sectio XII. De oppositione cuiusque figurae cum aliis.

§ 51

§ 52

§ 53

§ 54

§ 55

§ 56

§ 57

§ 58

§ 59

§ 60

Sectio XIII. De exponibili, et exclusiva propositione.

§ 61

§ 62

§ 63

§ 64

Sectio XIV. Difficultates circa hanc doctrinam.

§ 65

§ 66

§ 67

§ 68

§ 69

§ 70

§ 71

§ 72

§ 73

§ 74

Sectio XV. De exceptivis, et reduplicativis.

§ 75

§ 76

Disputatio V. De modo sciendi.

§ 1

§ 2

Sectio I. De definitione.

§ 3

§ 4

§ 5

§ 6

Sectio II. De divisione.

§ 7

§ 8

§ 9

§ 10

§ 11

§ 12

Sectio III. De argumentatione.

§ 13

§ 14

§ 15

§ 16

§ 17

§ 18

Sectio IV. De modo, et figura Syllogismi.

§ 19

§ 20

§ 21

§ 22

§ 23

§ 24

§ 25

§ 26

§ 27

Sectio V. Ostensiva deductio Syllogismorum.

§ 28

§ 29

§ 30

§ 31

§ 32

§ 33

§ 34

§ 35

Sectio VI. Deductio Syllogismorum ad impossibile.

§ 36

§ 37

§ 38

§ 39

§ 40

§ 41

§ 42

§ 43

§ 44

§ 45

§ 46

§ 47

§ 48

Sectio VII. De consequentia.

§ 49

§ 50

§ 51

§ 52

§ 53

Aliquae voces explicatae.

§ 1

§ 2

§ 3

§ 4

§ 5

§ 6

§ 7

§ 8

§ 9

§ 10

§ 11

§ 12

Logica

Disputatio I: Disputatio I. De obiecto Logicae.

Sectio I. De obiecto, et subiecto in commune.

§ 1

§ 2

§ 3

§ 4

§ 5

§ 6

§ 7

§ 8

§ 9

§ 10

§ 11

§ 12

§ 13

Sectio II. Logicae adaequata materia.

§ 14

§ 15

§ 16

§ 17

§ 18

§ 19

§ 20

Sectio III. Utrum voces sint logicae obiectum?

§ 21

Subsectio I. Voces non sunt obiectum adaequatum logicae.

§ 22

§ 23

§ 24

§ 25

§ 26

Subsectio II. Nec inadaequate ad logicum spectare voces.

§ 27

§ 28

§ 29

§ 30

§ 31

§ 32

§ 33

§ 34

§ 35

§ 36

§ 37

§ 38

§ 39

§ 40

Sectio IV. Utrum ens rationis sit Logicae obiectum?

§ 41

§ 42

§ 43

§ 44

Subsectio I. Qui ens rationis constituant logicae obiectum.

§ 45

§ 46

§ 47

§ 48

§ 49

§ 50

§ 51

§ 52

Subsectio II. Confutatio primi argumenti ab auctoritate petiti.

§ 53

§ 54

§ 55

§ 56

§ 57

§ 58

§ 59

Subsectio III. Argumenta pro sententia Soti, et aliorum Thomistarum.

§ 60

§ 61

§ 62

§ 63

§ 64

§ 65

§ 66

§ 67

§ 68

§ 69

§ 70

Subsectio IV. Obiectum Logicae est ens reale.

§ 71

§ 72

§ 73

§ 74

§ 75

§ 76

§ 77

§ 78

§ 79

§ 80

Sectio V. Utrum modus sciendi formalis, an autem obiectivus sit logicae obiectum.

§ 81

Subsectio I. Explicantur hi modi sciendi.

§ 82

§ 83

§ 84

§ 85

§ 86

§ 87

§ 88

Subsectio II. Quaestio dirempta.

§ 89

§ 90

§ 91

§ 92

§ 93

§ 94

§ 95

§ 96

§ 97

§ 98

Sectio VI. Quid sit in modo sciendi formali id quod logicus immediate considerat.

§ 99

§ 100

§ 101

§ 102

§ 103

§ 104

§ 105

§ 106

§ 107

§ 108

§ 109

§ 110

Sectio VII. Utrum modus sciendi formalis tractetur per attributionem ad obiectivum.

§ 111

§ 112

§ 113

§ 114

§ 115

§ 116

§ 117

§ 118

Sectio VIII. De adaequato obiecto attributionis dialecticae.

§ 119

Subsectio I. Prima sententia.

§ 120

§ 121

§ 122

§ 123

§ 124

§ 125

§ 126

§ 127

§ 128

Subsectio II.

§ 129

§ 130

§ 131

§ 132

§ 133

§ 134

Subsectio III. Definitio, divisio, et argumentatio non sunt adaequatum Logicae obiectum.

§ 135

§ 136

§ 137

§ 138

§ 139

§ 140

§ 141

§ 142

§ 143

§ 144

§ 145

§ 146

Subsectio IV. Sola demonstratio est adaequatum attributionis obiectum.

§ 147

§ 148

§ 149

§ 150

§ 151

§ 152

§ 153

§ 154

§ 155

§ 156

§ 157

§ 158

§ 159

§ 160

§ 161

§ 162

§ 163

Sectio IX. Cetera de obiecto logicae.

§ 164

§ 165

§ 166

§ 167

§ 168

Disputatio II: Disputatio II. Qua ratione Logica attingat suum obiectum.

Sectio I. De logica utente, et docente, an utraque sit scientia?

§ 1

§ 2

§ 3

§ 4

§ 5

§ 6

§ 7

§ 8

§ 9

Sectio II. Utrum logica sit scientia practica? an speculativa?

§ 10

§ 11

§ 12

§ 13

§ 14

§ 15

§ 16

§ 17

§ 18

§ 19

§ 20

§ 21

§ 22

§ 23

§ 24

§ 25

§ 26

§ 27

§ 28

§ 29

Sectio III. Utrum logica concurrat efficienter ad actus aliarum scientiarum?

§ 30

§ 31

§ 32

§ 33

§ 34

§ 35

Sectio IV. Utilitas, unitas, et finis dialecticae.

§ 36

§ 37

§ 38

§ 39

§ 40

§ 41

§ 42

Disputatio III: Disputatio III. De praedicabilibus in commune.

§ 1

Sectio I. De universalibus quaedam praemitto.

§ 2

§ 3

§ 4

§ 5

§ 6

§ 7

§ 8

Sectio II. Utrum Praedicabilitas sit de essentia universalis?

§ 9

§ 10

§ 11

§ 12

§ 13

§ 14

§ 15

§ 16

§ 17

§ 18

§ 19

§ 20

Sectio III. Quomodo universalia praedicentur?

§ 21

§ 22

§ 23

§ 24

§ 25

§ 26

§ 27

§ 28

§ 29

§ 30

§ 31

§ 32

§ 33

Disputatio IV: Disputatio IV. De genere.

Sectio I. Genus definio.

§ 1

§ 2

§ 3

§ 4

§ 5

§ 6

Sectio II. Utrum materiale generis sit commune omnibus inferioribus?

§ 7

§ 8

§ 9

§ 10

§ 11

§ 12

§ 13

§ 14

§ 15

§ 16

Sectio III. Qua ratione genus sit pars speciei?

§ 17

§ 18

§ 19

§ 20

Sectio IV. Qua ratione genus sit totum comparatione speciei.

§ 21

§ 22

§ 23

§ 24

§ 25

§ 26

Sectio V. Utrum genus immediate de individuis praedicetur?

§ 27

§ 28

§ 29

§ 30

§ 31

§ 32

§ 33

§ 34

§ 35

§ 36

§ 37

§ 38

§ 39

§ 40

§ 41

§ 42

§ 43

§ 44

§ 45

§ 46

§ 47

§ 48

Disputatio V: Disputatio V. De specie, et individuo.

Sectio I. De specie subiicibili.

§ 1

§ 2

§ 3

§ 4

§ 5

§ 6

§ 7

§ 8

§ 9

§ 10

§ 11

Sectio II. Specierum praedicabilis definitio.

§ 12

§ 13

§ 14

§ 15

§ 16

Sectio III. Utrum species praedicabilis requirat plura individua possibilia?

Subsectio I. Sententia Thomistarum.

§ 17

§ 18

§ 19

§ 20

§ 21

§ 22

Subsectio II. Diruuntur eius sententiae fundamenta.

§ 23

§ 24

§ 25

§ 26

§ 27

§ 28

§ 29

Subsectio III. Opposita sententia.

§ 30

Nullam esse speciem cui repugnet multiplicitas individuorum, tam communis est Theologorum opinio ut damnata sit tribus articulis Parisiensium, quam impugnat sanctus Bonaventura , Alexander , Albertus , Scotus , Gabriel , Carthusianus , et Marsilius , quos referunt Patres Conimbricenses et sequuntur quaest. 8. in praefationem Porphyrii: e Thomistis Pater Molina 1. parte quaest. 50. artic. 4. refert Ferrariensem , Capreolum , et alios insuper, et Durandum . Oppositam autem sententiam vel ex logicis principiis ablegandam esse ab scholis docet ipse Molina, cui subscribit P. Suarez primo metaphysicae disput. 5. sect. 2. S. Thomas a nobis est satis aperte.

§ 31

Cui praemitto duas esse quaestiones: Alteram utrum angelicae naturae possint solo numero esse multae. In qua controversia non disquiro nunc sententiam Thomisticam. Altera quaestio est utrum angelicae naturae ex suppositione quod non possint numero esse multae, pertineant ad secundum praedicabile. Dico igitur sanctum Thom. neque per somnum unquam cogitasse de opposita sententia. Vidimus enim quam sinistre a nonnullis Thomistis ad eam trahatur: nunc autem expende testimonia pro sententia nostra apud Petrum Bergomensem, verbo, Species, num. 1. quae ego praetereo causa breuitatis; haec autem ipse proponit: Species duplex, duplex, scilicet natura communicabilis pluribus individuis immediate, secundum nomen, et rationem aequaliter participatam, ut homo: in cuius confirmationem centum locos indicat Bergomensis. Expende autem a sancto Thoma exigi ad rationem speciei praedicabilis ut aequaliter immediate participetur a pluribus: ubi autem sunt realiter impossibilia plura, non potest species a pluribus aequaliter participari. Individua enim quae tantum sunt possibilia logice seu per intellectum, non participant conceptum Angeli cum aequalitate Michaëlis.

§ 32

Ratio conclusionis.— Primum fundamentum huius sententiae est, quia admissa repugnantia multiplicitatis realis, non possunt ratione distingui conceptus specificus, et individuus Michaëlis: ergo huius naturae specifica non potest esse de pluribus praedicabilis. Consequentia liquet, quia conceptus individuus non potest de pluribus praedicari. Antecedens expressum est a sancto Thoma quaest. de spiritualibus creaturis art. 8. ad quartum, his verbis: Sicut forma quae est in subiecto, vel materia individuatur per hoc quod est in subiecto, ita forma separata individuatur per hoc quod non est nata in aliquo esse. Sicut enim esse in hoc excludit communitatem universalis quod praedicatur de multis, ita non posse esse in aliquo. Quibus comparat Sanctus Thomas individuum habens ordinem ad materiam individuo substantiae completae spiritualis: et quemadmodum natura iam recepta in materia singulari, quia ab ipsa individuatur, non potest esse communis; ita nec natura subsistens, quia est irreceptibilis in materia, potest esse praedicabilis, quia est singularis.

§ 33

Probo ratione ipsum antecedens: quia Sanctus Thomas aut quisquis fuit auctor repugnantiae multiplicitatis numericae, ideo eam adstruxit, quia omnis individuatio distincta a conceptu specifico sumitur per connotationem ad materiam, ut est in vetusto ipsorum proverbio: sed in natura angelica nulla materia connotatur, ergo nulla potest esse individuatio distincta conceptu specifico. Quod autem dicitur omnis multiplicatio numerica sumitur a materia, ideo dicitur, quia omnis individuatio distincta ab specie sumitur a materia: species autem sic distincta sumitur a forma secundum se. Ait enim sanctus Thomas quaest. de spiritualibus creaturis art. 8. et 1. parte q. 50. art. 4. formas separatas a subiecto posse multiplicari numero per diversa subiecta, in quibus esse possunt: et ea quae conveniunt specie, differunt numero, id habere per materiam. Ergo tota ratio individuationis distincta ab specie est per ordinem ad materiam. Unde argumentor: In Angelo nulla est connotatio ad materiam: ergo nulla est individuatio distincta ab specie. Probo consequentiam, quia ubi deest principium individuationis, individuatio non est.

§ 34

Item sanctus Thomas alio nititur fundamento: Ait enim species Angelicas se ipsis esse individuas, et non per aliquid distinctum: quia se ipsis habent totam perfectionem speciei: ergo non est fundamentum ad distinguendam individuationem a natura: quia cui natura habeat in se totam suam perfectionem, habent etiam suam individuationem ex se. Intelliguntur autem haec etiam de continentia perfectionis per intellectum atque rationem: aliquorum argumentum esset ineptum: quia nulla species connotans materiam accipit perfectionem ab individuatione a se distincta realiter: gradus enim specifici et individui ex sancto Thoma non distinguuntur ex natura rei; sed tantum ratione: ergo cum constituat discrimen inter individuationem, et speciem rerum connotantium materiam, et inter individuationem et speciem eam non connotantium, non constituit illud in distinctione reali; sed in distinctione rationis inter illos gradus. Igitur discipuli sancti Thomae negantes multiplicitatem realem individuorum naturae angelicae, et aliunde distinguentes in ea natura speciem infimam ab individuatione, non calluerunt eius sententiae fundamenta: quia deficiente materia non potest apprehendi individuatio ratione distincta ab specie infima.

§ 35

Secunda ratio conclusionis.— Secundo probatur eadem sententia, admissa distinctione rationis inter conceptum specificum et individuum Gabriëlis. Ut aliqua natura sit praedicabilis, opus est ut sit univoce communis pluribus individuis a quibus immediate participetur, ut ex sancto Thoma dixi: sed natura Michaëlis nec potest esse univoce communis pluribus individuis, neque ab illis aequaliter participari: ergo natura Michaëlis non potest esse species praedicabilis. Maior propositio nascitur ex solis terminis: quia omnia inferiora cuiuscumque praedicabilis conveniunt univoce in ratione praedicabili: quae autem conveniunt specie infima, solo numero differunt. Minor autem probatur, quia Michaël, qui existit a parte rei, non potest solo numero differre a Michaële repugnante existere a parte rei, et existente in solo intellectu: sed in hac sententia non possunt esse alia individua: ergo natura Michaëlis non potest pluribus individuis esse univoce communis. Minor patet, quia Michaël existens est ens reale: alius autem Michaël non est ens reale, sed fictum, aut apprehensum: ens autem reale et non reale plus differunt quam numero, neque intrinsece conveniunt in aliquo. ergo. Quod quidem argumentum est logica demonstratio.

§ 36

Effugium primum.— Responderi potest primo, sufficere multiplicitatem individuorum per intellectum, ut natura sit praedicabilis: quod sufficit ut univoce conveniant in ratione individui logicae: quia praedicabilitas est logicum attributum, univoce conveniens enti reali atque rationis. Contra haec sententia seferit omnino sua principia: etenim omnis multiplicatio numerica sumitur in hac sententia a materia: sed in natura Michaëlis non potest apprehendi materia ex parte obiecti existens: ergo non potest apprehendi multiplicatio numerica. Minor patet, quia natura Michaëlis est actus subsistens, materiae repugnans. ergo. Item ex parte modi concipiendi naturam non daremus fundamentum ad illam numero multiplicandam. Quod patet a priori, quia quando concipimus res ordinis superioris per ordinem inferiorem, non apprehendimus in obiecto superiori imperfectionem existentem in inferiori. Cum enim concipimus Deum, non apprehendimus in ipso existentem rationem corporis: neque in eius intellectu discursum, neque defectum a ratione in voluntate: nec potest dici Deus ullo modo esse nobiscum univoce, neque analogice, corporeum, discurrentem, aut deficientem a recta ratione: quia modus ille concipiendi tantum est per species acceptas a rebus inferioribus, per quarum similitudinem superiores explicamus sublatis imperfectionibus, quas in inferioribus videmus.

§ 37

Univoca requirunt convenientiam: non solum ex parte modi concipiendi, sed etiam ex parte obiecti.— Impugno autem etiam a priori hoc responsum: quia quae univoce conveniunt, debent habere duo, alterum ex parte obiecti, alterum ex parte modi concipiendi: ex parte obiecti significati habent substantiam eandem, id est omnino similem: ex parte autem modi habent conceptum communem: quae significantur hac definitione communi: univoca sunt quorum nomen est commune, et secundum nomen ratio substantiae eadem: sed haec individua non habent eandem rationem substantiae significatam per nomen, vel conceptum: ergo non sunt univoca. Probo minorem, quia Michaël existens non est eiusdem substantiae cum Michaële repugnante existentiae. Itaque etiam ad attributa logica exigitur convenientia per similitudinem realem individuorum. Quod est fundamentum abstractionis, et universalitatis.

§ 38

Quod si haec non essent vera, concluderetur aperte ens reale, et rationis univoce convenire, quia ex parte modi concipiendi non differunt, quamvis differant obiecta concepta: item Deus et substantia corporea convenirent absolute univoce, quia Deus apprehenditur per corporea sicut Angelus. Quae tamen merito negantur: quia ex parte obiecti apprehensi deest similitudo et realis convenientia in illis praedicatis, sine qua convenientia non potest esse universalitas logica. Praemoneo autem aliud esse denominationes logicas reflexe consideratas, univoce convenire enti reali, et rationis: Aliud autem est praedicatum reale, conceptum per secundam intentionem praedicari posse univoce de ente reali et rationis. Primum est verum: quia a parte rei reperitur similitudo et convenientia. Exempli gratia, chymaera et animal univoce conveniunt in ratione generis, quia sicut animal est pars quidditatis hominis, et leonis, ita chymaera comparata huic, et illi speciei chymaerae: haec autem convenientia oritur, quia tam chymaera quam animal habent sua inferiora praebentia fundamentum abstractionis. At vero non potest directe praedicari obiectum reale de ente reali et rationis, quamvis unum per analogiam ad aliud cognoscatur. Cum igitur natura Michaëlis sit ens reale, non potest esse univoce praedicabilis de vero Michaële, et apprehenso.

§ 39

Quod ita confirmo: omne praedicabile potest ad actum secundum deduci per actuales praedicationes univocas de suis inferioribus: praedicabilitas enim dicit aptitudinem ad actuales praedicationes, quae si possibiles non sunt, non est praedicabilitas: sed non possunt esse actuales praedicationes univoce naturae angelicae de vero et apprehenso Michaële: ergo non est praedicabilitas univoca. Probo minorem, quia haec praedicatio est vera. Verus Michaël habet realiter naturam Michaëlis: haec autem est falsa: apprehensus Michaël habet realiter realem naturam Michaëlis. Itaque ille modus apprehendendi realem naturam Michaëlis non facit illam aptam praedicari vere de duobus individuis.

§ 40

Responderi secundo potest argumento proposito §.39. naturam illam Michaëlis referri ad plura individua non absolute possibilia, sed ex hypothesi; id est si essent possibilia plura individua, haec natura esset illis communis. Contra. Primum, hoc responsum ostendit naturas angelicas non esse absolute praedicabiles: sed eas fore praedicabiles si haberent plura individua, quod nullus negat. Probatur, quia realis individuorum similitudo est fundamentum praedicabilitatis: sed non est similitudo realis inter haec individua: ergo non est fundamentum praedicabilitatis. hypothesis autem impossibilis de possibilitate individuorum non praebet similitudinem; nunc enim nulla est univocatio: quia quae sunt absolute impossibilia non conveniunt univoce cum impossibilibus quantascumque fingas hypotheses; quemadmodum homo non est genus, quamvis ex hypothesi impossibili quod essent plures homines specie distincti, homo esset genus. Ratio a priori; quia species absolute sortitur praedicabilitatem per ordinem ad inferiora, quae absolute differunt solo numero, et quibus est absolute univoce communis: non est autem absolute univoce communis enti possibili absolute, et enti impossibili absolute, et possibili tantum sub conditione impossibili.

Sectio IV. Utrum genus in una specie, et haec in uno individuo reperiri possit?

§ 41

§ 42

§ 43

§ 44

§ 45

§ 46

§ 47

§ 48

Sectio V. De individuo primae intentionis.

§ 49

Sectio VI. De individuo secundae intentionis.

§ 50

§ 51

§ 52

§ 53

§ 54

§ 55

§ 56

§ 57

§ 58

Sectio VII. Utrum detur ratio communis individuis.

§ 59

§ 60

§ 61

§ 62

§ 63

§ 64

§ 65

§ 66

§ 67

§ 68

§ 69

§ 70

§ 71

§ 72

Sectio VIII. De individuo vago, et eius praedicabilitate.

§ 73

§ 74

§ 75

§ 76

§ 97

§ 98

§ 99

§ 100

Sectio IX. Praedicatio individui vagi.

§ 101

§ 102

§ 103

§ 104

§ 105

Disputatio VI: Disputatio VI. De differentia, proprio, et accidenti.

Sectio I. Differentiae essentiam propono.

§ 1

§ 2

§ 3

§ 4

§ 5

§ 6

Sectio II. Utrum differentia sit universalis comparatione speciei, quam constituit? Et utrum sint de conceptu generis?

§ 7

§ 8

§ 9

§ 10

§ 11

§ 12

Sectio III. Utrum genus et differentia subalterna sint de conceptu formali differentiae ultimae?

§ 13

§ 14

§ 15

§ 16

§ 17

§ 18

§ 19

§ 20

§ 21

§ 22

§ 23

§ 24

§ 25

§ 26

Sectio IV. Utrum differentia infima specie differat a subalterna?

§ 27

§ 28

Sectio V. De Proprio.

§ 29

§ 30

§ 31

§ 32

§ 33

Sectio VI. De Accidenti.

§ 34

§ 35

§ 36

§ 37

§ 38

§ 39

§ 40

Disputatio VII: Disputatio VII. De his, quae sunt quinque praedicabilibus communia.

Sectio I. Utrum praedicabile sit genus ad quinque praedicabilia.

§ 1

§ 2

§ 3

§ 4

§ 5

§ 6

§ 7

§ 8

§ 9

§ 10

§ 11

§ 12

§ 13

§ 14

§ 15

§ 16

Sectio II. De numero praedicabilium.

§ 17

§ 18

§ 19

§ 20

↑ Top of work