Universa Philosophia
Pedro Hurtado de Mendoza (1578–1641)
First published 1624
Hurtado de Mendoza, Universa Philosophia (Lyon 1624): the Summulae and the Logica through Disputatio VII, with an original English translation. The rest of the work follows in later append batches.
✦ This work is being completed — add a section.
Summulae
Institutio tyronis de arguendi ratione
§ 1
§ 2
§ 3
§ 4
§ 5
§ 6
§ 7
§ 8
§ 9
§ 10
§ 11
Disputatio I. De terminis propositionum, et eorum unione.
Aristoteles primo Physicorum
Sectio I. Quid sint subiectum, praedicatum, et unio?
§ 1
§ 2
§ 3
§ 4
Sectio II. Terminorum definitio.
§ 5
§ 6
§ 7
§ 8
§ 9
§ 10
§ 11
§ 12
§ 13
§ 14
§ 15
§ 16
§ 17
§ 18
§ 19
§ 20
Sectio III. De termino vocali, scripto, et mentali.
§ 21
§ 22
§ 23
§ 24
§ 25
§ 26
Sectio IV. De terminis significativis, et non significativis.
§ 27
§ 28
§ 29
§ 30
§ 31
§ 32
§ 33
§ 34
§ 35
Signum significativum ad placitum
Sectio V. Divisiones termini mentalis.
§ 37
§ 38
§ 39
§ 40
§ 41
§ 42
§ 43
Sectio VI. De termino universali, particulari, confuso, et determinato, superiori, et inferiori.
§ 44
§ 45
§ 46
§ 47
§ 48
§ 49
§ 50
§ 51
§ 52
§ 53
§ 54
§ 55
§ 56
§ 57
§ 58
§ 59
§ 60
§ 61
§ 62
§ 63
§ 64
§ 65
§ 66
Sectio VII. De transcendentibus, et non transcendentibus.
§ 67
§ 68
Sectio VIII. De termino univoco, aequivoco, et analogo.
§ 69
§ 70
§ 71
§ 72
§ 73
Sectio IX. De termino absoluto, et connotativo.
§ 74
§ 75
§ 76
§ 77
§ 78
§ 79
§ 80
§ 81
§ 82
§ 83
§ 84
§ 85
§ 86
§ 87
Sectio X. De categorematico, et syncategorematico.
§ 88
Dices categorematicos significare
§ 90
§ 91
§ 92
Sectio XI. Concretus, abstractus, complexus, et incomplexus, copulativus, et non copulativus.
§ 93
§ 94
§ 95
§ 96
§ 97
§ 98
§ 99
§ 100
§ 101
§ 102
§ 103
Sectio XII. De termino negatiuo, et non negatiuo: contrario, et contradictorio.
§ 104
§ 105
§ 106
§ 107
§ 108
Sectio XIII. De termino primae, et secundae intentionis: pertinente, et impertinente.
§ 109
§ 110
§ 111
Disputatio II. De proprietatibus terminorum.
Sectio I. De suppositione.
§ 1
§ 2
§ 3
§ 4
§ 5
§ 6
§ 7
§ 8
§ 9
§ 10
Sectio II. Suppositio formalis, et materialis.
§ 11
§ 12
Sectio III. Suppositio simplex et personalis.
§ 13
§ 14
§ 15
§ 16
§ 17
§ 18
§ 19
§ 20
Sectio IV. Suppositio communis, et singularis.
§ 21
§ 22
§ 23
Sectio V. Suppositio distributiva, copulata, determinata, naturalis, accidentalis.
§ 24
§ 25
§ 26
§ 27
§ 28
§ 29
§ 30
§ 31
§ 32
Sectio VI. De ascensu atque descensu.
§ 33
§ 34
§ 35
§ 36
§ 37
§ 38
§ 39
§ 40
§ 41
§ 42
Sectio VII. De ampliatione, restrictione, alienatione, diminutione.
§ 43
§ 44
§ 45
§ 46
§ 47
§ 48
§ 49
Sectio VIII. De appellatione.
§ 50
§ 51
§ 52
Disputatio III. De oratione, eius partibus, et divisione.
Sectio I. De nomine.
§ 1
§ 2
§ 3
§ 4
§ 5
§ 6
§ 7
§ 8
§ 9
§ 10
§ 11
Sectio II. De verbo.
§ 12
§ 13
§ 14
§ 15
§ 16
§ 17
§ 18
Sectio III. De Oratione.
§ 19
§ 20
§ 21
Disputatio IV. De propositione.
Sectio I. Propositionem definio.
§ 1
§ 2
§ 3
Sectio II. De materia, qualitate, et quantitate propositionis.
§ 4
§ 5
§ 6
Sectio III. Propositio categorica, hypothetica, complexa, et incomplexa.
§ 7
§ 8
§ 9
§ 10
§ 11
§ 12
Sectio IV. De aequipollentia simplicium propositionum.
§ 13
§ 14
Sectio V. De conversione simplicis propositionis.
§ 15
§ 16
§ 17
§ 18
§ 19
Sectio VI. De oppositione simplicis propositionis.
§ 20
§ 21
§ 22
§ 23
Sectio VII. Explicantur praecedens doctrina, et regulae oppositorum.
§ 24
§ 25
§ 26
§ 27
§ 28
§ 29
§ 30
§ 31
§ 32
§ 33
Sectio VIII. De propositione modali.
§ 34
§ 35
§ 36
§ 37
Sectio IX. Explicantur, ac describuntur propositiones modales.
§ 38
§ 39
§ 40
§ 41
Sectio X. Quare omnes propositiones cuiusque figurae sunt mutuo aequipollentes?
§ 42
§ 43
§ 44
§ 45
§ 46
Sectio XI. De quantitate, et qualitate cuiusque figurae.
§ 47
§ 48
§ 49
§ 50
Sectio XII. De oppositione cuiusque figurae cum aliis.
§ 51
§ 52
§ 53
§ 54
§ 55
§ 56
§ 57
§ 58
§ 59
§ 60
Sectio XIII. De exponibili, et exclusiva propositione.
§ 61
§ 62
§ 63
§ 64
Sectio XIV. Difficultates circa hanc doctrinam.
§ 65
§ 66
§ 67
§ 68
§ 69
§ 70
§ 71
§ 72
§ 73
§ 74
Sectio XV. De exceptivis, et reduplicativis.
§ 75
§ 76
Disputatio V. De modo sciendi.
§ 1
§ 2
Sectio I. De definitione.
§ 3
§ 4
§ 5
§ 6
Sectio II. De divisione.
§ 7
§ 8
§ 9
§ 10
§ 11
§ 12
Sectio III. De argumentatione.
§ 13
§ 14
§ 15
§ 16
§ 17
§ 18
Sectio IV. De modo, et figura Syllogismi.
§ 19
§ 20
§ 21
§ 22
§ 23
§ 24
§ 25
§ 26
§ 27
Sectio V. Ostensiva deductio Syllogismorum.
§ 28
§ 29
§ 30
§ 31
§ 32
§ 33
§ 34
§ 35
Sectio VI. Deductio Syllogismorum ad impossibile.
§ 36
§ 37
§ 38
§ 39
§ 40
§ 41
§ 42
§ 43
§ 44
§ 45
§ 46
§ 47
§ 48
Sectio VII. De consequentia.
§ 49
§ 50
§ 51
§ 52
§ 53
Aliquae voces explicatae.
§ 1
§ 2
§ 3
§ 4
§ 5
§ 6
§ 7
§ 8
§ 9
§ 10
§ 11
§ 12
Logica
Disputatio I: Disputatio I. De obiecto Logicae.
Sectio I. De obiecto, et subiecto in commune.
§ 1
§ 2
§ 3
§ 4
§ 5
§ 6
§ 7
§ 8
§ 9
§ 10
§ 11
§ 12
§ 13
Sectio II. Logicae adaequata materia.
§ 14
§ 15
§ 16
§ 17
§ 18
§ 19
§ 20
Sectio III. Utrum voces sint logicae obiectum?
§ 21
Subsectio I. Voces non sunt obiectum adaequatum logicae.
§ 22
§ 23
§ 24
§ 25
§ 26
Subsectio II. Nec inadaequate ad logicum spectare voces.
§ 27
§ 28
§ 29
§ 30
§ 31
§ 32
§ 33
§ 34
§ 35
§ 36
§ 37
§ 38
§ 39
§ 40
Sectio IV. Utrum ens rationis sit Logicae obiectum?
§ 41
§ 42
§ 43
§ 44
Subsectio I. Qui ens rationis constituant logicae obiectum.
§ 45
§ 46
§ 47
§ 48
§ 49
§ 50
§ 51
§ 52
Subsectio II. Confutatio primi argumenti ab auctoritate petiti.
§ 53
§ 54
§ 55
§ 56
§ 57
§ 58
§ 59
Subsectio III. Argumenta pro sententia Soti, et aliorum Thomistarum.
§ 60
§ 61
§ 62
§ 63
§ 64
§ 65
§ 66
§ 67
§ 68
§ 69
§ 70
Subsectio IV. Obiectum Logicae est ens reale.
§ 71
§ 72
§ 73
§ 74
§ 75
§ 76
§ 77
§ 78
§ 79
§ 80
Sectio V. Utrum modus sciendi formalis, an autem obiectivus sit logicae obiectum.
§ 81
Subsectio I. Explicantur hi modi sciendi.
§ 82
§ 83
§ 84
§ 85
§ 86
§ 87
§ 88
Subsectio II. Quaestio dirempta.
§ 89
§ 90
§ 91
§ 92
§ 93
§ 94
§ 95
§ 96
§ 97
§ 98
Sectio VI. Quid sit in modo sciendi formali id quod logicus immediate considerat.
§ 99
§ 100
§ 101
§ 102
§ 103
§ 104
§ 105
§ 106
§ 107
§ 108
§ 109
§ 110
Sectio VII. Utrum modus sciendi formalis tractetur per attributionem ad obiectivum.
§ 111
§ 112
§ 113
§ 114
§ 115
§ 116
§ 117
§ 118
Sectio VIII. De adaequato obiecto attributionis dialecticae.
§ 119
Subsectio I. Prima sententia.
§ 120
§ 121
§ 122
§ 123
§ 124
§ 125
§ 126
§ 127
§ 128
Subsectio II.
§ 129
§ 130
§ 131
§ 132
§ 133
§ 134
Subsectio III. Definitio, divisio, et argumentatio non sunt adaequatum Logicae obiectum.
§ 135
§ 136
§ 137
§ 138
§ 139
§ 140
§ 141
§ 142
§ 143
§ 144
§ 145
§ 146
Subsectio IV. Sola demonstratio est adaequatum attributionis obiectum.
§ 147
§ 148
§ 149
§ 150
§ 151
§ 152
§ 153
§ 154
§ 155
§ 156
§ 157
§ 158
§ 159
§ 160
§ 161
§ 162
§ 163
Sectio IX. Cetera de obiecto logicae.
§ 164
§ 165
§ 166
§ 167
§ 168
Disputatio II: Disputatio II. Qua ratione Logica attingat suum obiectum.
Sectio I. De logica utente, et docente, an utraque sit scientia?
§ 1
§ 2
§ 3
§ 4
§ 5
§ 6
§ 7
§ 8
§ 9
Sectio II. Utrum logica sit scientia practica? an speculativa?
§ 10
§ 11
§ 12
§ 13
§ 14
§ 15
§ 16
§ 17
§ 18
§ 19
§ 20
§ 21
§ 22
§ 23
§ 24
§ 25
§ 26
§ 27
§ 28
§ 29
Sectio III. Utrum logica concurrat efficienter ad actus aliarum scientiarum?
§ 30
§ 31
§ 32
§ 33
§ 34
§ 35
Sectio IV. Utilitas, unitas, et finis dialecticae.
§ 36
§ 37
§ 38
§ 39
§ 40
§ 41
§ 42
Disputatio III: Disputatio III. De praedicabilibus in commune.
§ 1
Sectio I. De universalibus quaedam praemitto.
§ 2
§ 3
§ 4
§ 5
§ 6
§ 7
§ 8
Sectio II. Utrum Praedicabilitas sit de essentia universalis?
§ 9
§ 10
§ 11
§ 12
§ 13
§ 14
§ 15
§ 16
§ 17
§ 18
§ 19
§ 20
Sectio III. Quomodo universalia praedicentur?
§ 21
§ 22
§ 23
§ 24
§ 25
§ 26
§ 27
§ 28
§ 29
§ 30
§ 31
§ 32
§ 33
Disputatio IV: Disputatio IV. De genere.
Sectio I. Genus definio.
§ 1
§ 2
§ 3
§ 4
§ 5
§ 6
Sectio II. Utrum materiale generis sit commune omnibus inferioribus?
§ 7
§ 8
§ 9
§ 10
§ 11
§ 12
§ 13
§ 14
§ 15
§ 16
Sectio III. Qua ratione genus sit pars speciei?
§ 17
§ 18
§ 19
§ 20
Sectio IV. Qua ratione genus sit totum comparatione speciei.
§ 21
§ 22
§ 23
§ 24
§ 25
§ 26
Sectio V. Utrum genus immediate de individuis praedicetur?
§ 27
§ 28
§ 29
§ 30
§ 31
§ 32
§ 33
§ 34
§ 35
§ 36
§ 37
§ 38
§ 39
§ 40
§ 41
§ 42
§ 43
§ 44
§ 45
§ 46
§ 47
§ 48
Disputatio V: Disputatio V. De specie, et individuo.
Sectio I. De specie subiicibili.
§ 1
§ 2
§ 3
§ 4
§ 5
§ 6
§ 7
§ 8
§ 9
§ 10
§ 11
Sectio II. Specierum praedicabilis definitio.
§ 12
§ 13
§ 14
§ 15
§ 16
Sectio III. Utrum species praedicabilis requirat plura individua possibilia?
Subsectio I. Sententia Thomistarum.
§ 17
§ 18
§ 19
§ 20
§ 21
§ 22
Subsectio II. Diruuntur eius sententiae fundamenta.
§ 23
§ 24
§ 25
§ 26
§ 27
§ 28
§ 29
Subsectio III. Opposita sententia.
§ 30
§ 31
§ 32
§ 33
§ 34
§ 35
§ 36
§ 37
§ 38
§ 39
§ 40
Sectio IV. Utrum genus in una specie, et haec in uno individuo reperiri possit?
§ 41
§ 42
§ 43
§ 44
§ 45
§ 46
§ 47
§ 48
Sectio V. De individuo primae intentionis.
§ 49
Sectio VI. De individuo secundae intentionis.
§ 50
§ 51
§ 52
§ 53
§ 54
§ 55
§ 56
§ 57
§ 58
Sectio VII. Utrum detur ratio communis individuis.
§ 59
§ 60
§ 61
§ 62
§ 63
§ 64
§ 65
§ 66
§ 67
§ 68
§ 69
§ 70
§ 71
§ 72
Sectio VIII. De individuo vago, et eius praedicabilitate.
§ 73
§ 74
§ 75
§ 76
§ 97
§ 98
§ 99
§ 100
Sectio IX. Praedicatio individui vagi.
§ 101
§ 102
§ 103
§ 104
§ 105
Disputatio VI: Disputatio VI. De differentia, proprio, et accidenti.
Sectio I. Differentiae essentiam propono.
§ 1
§ 2
§ 3
§ 4
§ 5
§ 6
Sectio II. Utrum differentia sit universalis comparatione speciei, quam constituit? Et utrum sint de conceptu generis?
§ 7
§ 8
§ 9
§ 10
§ 11
§ 12
Sectio III. Utrum genus et differentia subalterna sint de conceptu formali differentiae ultimae?
§ 13
§ 14
§ 15
§ 16
§ 17
§ 18
§ 19
§ 20
§ 21
§ 22
§ 23
§ 24
§ 25
§ 26
Sectio IV. Utrum differentia infima specie differat a subalterna?
§ 27
§ 28
Sectio V. De Proprio.
§ 29
§ 30
§ 31
§ 32
§ 33
Sectio VI. De Accidenti.
§ 34
§ 35
§ 36
§ 37
§ 38
§ 39
§ 40
Disputatio VII: Disputatio VII. De his, quae sunt quinque praedicabilibus communia.
Sectio I. Utrum praedicabile sit genus ad quinque praedicabilia.
§ 1
CVM nonnullis negat Albertus in praedicabilibus tract.2.cap.9.1 Probatur primo, quia universale, ut sic non est ratio univoca ad omnia universalia, ergo nec genus. Antecedens probatur. Primo, quia sunt multa universalia entis rationis, et realis. Multa item substantiae et accidentis, quibus nihil potest esse univoce commune. Secundo probatur idem antecedens, quia duo ultima praedicabilia pendent a tribus primis, ut accidens a substantia. Ergo prima tria universalia per prius participant rationem universalis, quam duo ultima, ergo ratio universalis est analoga. Tertio, quia modus praedicandi est similis modo essendi, quales enim sunt res, tales debent enunciari. Sed modus essendi est analogus, ergo et modus praedicandi.
§ 2
Non urget hoc argumentum. Negatur antecedens. Ad primam probationem respondetur enti reali et rationis, substantiae et accidenti non dari rationem univoce communem primo intentionaliter, datur vero secundo intentionaliter,1 quia simili omnino ratione genus accidentis, aut entis rationis praedicatur de suis speciebus, ac substantiae genus, ut dixi disput.4. sect.2. et infra dicetur sect.2.
§ 3
Ad secundam probationem primo negatur antecedens, quia licet ea praedicabilia physice pendeant a substantia, non tamen in ratione praedicabilis,1 quia non est opus prius concipere substantiam universalem, quam accidens. Formato enim accidentis conceptu potest quis illum ad inferiora referre, sicut potest referre substantiam, cum eam cognoscit. Secundo, quartum praedicabile non semper pendet physice ab aliis,2 v.g. quando praedicatur proprium, quod non distinguitur realiter a substantia, tunc non pendet physice ab illa. Dices illum conceptum pendere a quidditativo. Respondetur pendere ab illo tanquam obiectum materiale a formali in demonstratione a priori, quod non tollit univocationem; sicut conceptus de risibili in demonstratione a priori pendet a conceptu de admirativo, et uterque pertinet ad quartum praedicabile univoce. Adde eamdem ob causam ultima praedicabilia dici posse priora primis, quia in demonstratione a posteriori pendent haec ab illis, ergo haec dependentia non tollit univocationem.
§ 4
Ad tertiam probationem distinguo maiorem; modus praedicandi sequitur modum essendi realiter, negatur: sequitur modum essendi in intellectu, et obiective, conceditur.1 Explico, non praedicantur res ad modum, quo sunt, sed ad modum, quo per actus nostros apprehenduntur, et sicut obiective in intellectu. Nam res a parte rei sunt determinatae, et praedicantur confuse, quia confuse apprehenduntur.2 Item genus et differentia habent eumdem modum essendi realiter, et praedicatur modo diverso. Ad rationem ergo vere praedicationis requiritur, ut quantum ad rem praedicatam, res enuntientur ut sunt, non vero quantum ad modum praedicandi, qui est valde diversus propter actus confusos, per quos res est in intellectu. Praeterea admisso antecedenti, negatur consequentia, quia licet substantia praedicetur ut substantia, et accidens ut accidens, tamen substantia in ordine ad sua inferiora eodem omnino modo praedicatur, quo accidens in ordine ad sua. Utrumque enim est ratio communis a suis inferioribus univoce participata.
§ 5
Secundo moventur, quia genus non potest esse species. Ergo praedicabile non est genus. Respondetur genus sub diversa consideratione esse genus, et sub diversa esse speciem subiicibilem;1 qua enim ratione est cognitio confusa repraesentans plures species, est genus; qua ratione vero est obiectum alterius cognitionis confuse repraesentantis rationes communes omnibus praedicabilibus, est species subiicibilis, ut suo modo contingit speciei praedicabili, quae est individuum cum aliis speciebus respectu eius cognitionis, per quam cognoscitur species in communi. Item cognitio essentialiter est cognitio, et accidentaliter est obiectum cognitionis reflexae, vide quae dixi disput.4. sect.1.
§ 6
Dices, ergo praedicabile accidentaliter praedicatur de genere, quia accidentaliter ei convenit esse speciem subiicibilem.1 Nego consequentiam. Quia, licet accidentaliter ei conveniat per aliam cognitionem repraesentari, et denominari speciem subiicibilem, ratio tamen repraesentata (quae est esse praedicabile,) illi convenit essentialiter,2 v.g. animal est genus, et includit actum intellectus tanquam genereitatem, et ipsam naturam animalis tanquam materiale. Huic generi, nempe animali, accidentaliter convenit repraesentari per actum, et esse genus; ratio tamen repraesentata essentialis est omnibus, quae continentur sub animali: toti huic generi accidentale est cognosci per alium actum reflexum, ut conveniens est cum specie, et aliis praedicabilibus: esse praedicabile est de essentia generis, ut est genus, et haec est ratio repraesentata per praedicabile ut sic; at cognosci per actum reflexum est illi accidentale, et consequenter illi accidit esse speciem subiicibilem comparatione praedicabilis ut sic. Unde patet non esse inconveniens, quodlibet praedicabile esse accidentaliter speciem subiicibilem, et essentialiter esse praedicabile.
§ 7
Tertio est omnium difficillimum argumentum: quia si praedicabile ut sic est genus, ergo pertinet ad primum praedicabile: ergo non potest esse ratio communis omnibus praedicabilibus.1 Consequentia patet, quia ratio communis debet sub se continere omnes rationes particulares: sed primum praedicabile non continet se sub se, neque est ratio communis ceteris praedicabilibus, quia illa non sunt genus. Antecedens probatur, quia primum praedicabile est genus, in quo continentur formaliter et directe omnia genera: nec est cur aliquod excipiatur, cum ei omnia conveniant, quae requiruntur ad genus.
§ 8
Nec iuvat dicere universale ut sic esse actum reflexum, quod est supra omnia praedicabilia.1 Nam etiam genera reflexa pertinent ad hoc praedicabile, tum quia vere sunt genera, tum quia cognitio reflexa ut sic est genus ad cognitionem humanam reflexam et Angelicam, quae tamen ad hoc pertinent praedicabile. Si vero dixeris ceteras cognitiones reflexas non reflectere supra rationem communem praedicabilis, sicut reflectit praedicabile ut sic, atque ea ratione posse ceteras reflexas ad primum praedicabile pertinere, secus vero praedicabile ut sic: si hoc dicis,2 petis quidem principium, hoc enim impugnamus; cur enim unus actus reflexus pertineat ad primum praedicabile, et non alius, cum per te uterque omnino sit genus?
§ 9
Pro explicatione argumenti1 est advertendum, praedicabile ut sic habere pro ratione quidditatiua esse esse unum de multis praedicabile (sicut animal esse vivens sensibile) in quo continentur ea, quae denominantur universalia, ut animal, homo, et actus intellectus, a quo denominantur, ut cognitio animalis, cognitio hominis, quia universalia sunt composita ex obiecto et actu illud repraesentante. Itaque praedicabile ut sic essentialiter est vel omnia universalia immediate, et confuse cognita, ut omnia genera, omnes species, omnes differentiae, omnia propria, et omnia accidentia, includendo tam materiam, quam formam; vel (sunt una ratio ab illis omnibus abstracta, ut volunt Thomistae) quae ratio essentialis est cuique praedicabili, ut est praedicabile. Haec ratio praedicabilis ut sic connotat pro forma denominante actum reflexum nostri intellectus confuse repraesentantem omnia praedicabilia, qui actus reflexus dicitur, quia habet pro obiecto actus eiusdem intellectus, per quos praedicabilia particularia constituuntur.
§ 10
1 Hic actus reflexus accidentaliter convenit praedicabili ut sic, sicut animali ut sic convenit accidentaliter cognitio, a qua genus denominatur. Hic actus reflexus repraesentat rationem communem et confusam materialis et formalis universalis. Sicut cognitio animalis repraesentat rationem communem animalis: in qua repraesentatione ipsi actus etiam repraesentantur, et omnes actus reflexi supra illum, secundum quod conveniunt in ratione materialis et formalis universalis. Etenim actus intellectus humani licet se ipsum clare et distincte non possit habere pro obiecto, potest tamen secundum aliquam rationem communem, in qua cum suo obiecto conveniat; ut quando definitur aut cognoscitur ens, aut actio vitalis in communi, certe ea definitione definitur etiam ipse actus definiens, quia est ens, et actio vitalis, et illi convenit definitio entis et actionis vitalis.
§ 11
1 Ratio a priori est, quia ad cognoscendam rationem communem non requiritur, nisi cognoscere aliquid, in quo plura sunt similia: cognito enim uno simili, cetera ei similia confuse cognoscuntur, ut dixi disp. 3. sect. 1. Confirmatur, quando definitur ens, illa definitio convenit actui definienti, quia vere ille est ens, sicut cetera. Item dicimus, Deum cognoscere omnes nostros actus, et cognoscendo confuse illum Dei actum, confuse cognoscimus omnes nostros tanquam terminos actus divini. Sic actus ille reflexus, quo cognosco praedicabile ut sic, etiam cognoscit se tanquam formam constituituam universalis. Item actus reflexus cognoscit alium actum reflexum tanquam formam, a qua ipse denominatur universalis, et sic in infinitum.