Universa Philosophia

Ubi adverte duas primas propositiones esse affirmativas, aut negativas eodem omnino modo. Tertiam vero esse negativam de modo, quando duae priores sunt affirmativae de eodem modo: quia si in prima affirmantur possibile, et contingens, in tertia debet negari impossibile, ut eo negato affirmetur possibilitas. Quando vero prima, et secunda negant modum, tertia debet illum affirmare, quia si in prima, et secunda negatur possibilitas, in tertia illis aequipollente debet affirmari impossibilitas, ut ea affirmata negetur possibilitas. Quarta vero propositio habet pro dicto contradictorium dictis praecedentium, si enim in tribus prioribus dictum est positivum, seu affirmativum, in quarta est privativum, aut negativum, exempli gratia, si in prioribus dicitur, Petrum currere, in quarta dicitur, Petrum non currere: si autem in prioribus dicitur, non currere, in quarta dicitur, Petrum currere, quia id postulat modus, necesse, alioquin non erunt aequivalentes. verbi gratia, in illiace dicitur, Petrum disputare non est possibile, non contingens, est impossibile, si diceretur in quarta Petrum disputare est necesse tantum abesset ab aequipollentia, ut redderet sensum oppositum, unde necessario dicitur, non disputare est necesse, itaque in quavis figura, tres primae propositiones sunt similes in affirmando, vel negando dicto, quod si in prima affirmatur, affirmatur in secunda, et tertia, in quarta autem negatur. Tandem considera, quibus negationibus, aut quibus affirmationibus reddatur sensus idem, tunc autem aequivalentes propositiones reddes. Haec video esse molesta, sed non possunt praetermitti, quamvis omitto, quae possum.