Universa Philosophia
Pedro Hurtado de Mendoza (1578–1641)
First published 1624
Hurtado de Mendoza, Universa Philosophia (Lyon 1624): the Summulae and the Logica through Disputatio VII, with an original English translation. The rest of the work follows in later append batches.
✦ This work is being completed — add a section.
Summulae
Institutio tyronis de arguendi ratione
§ 1
§ 2
§ 3
§ 4
§ 5
§ 6
§ 7
§ 8
§ 9
§ 10
§ 11
Disputatio I. De terminis propositionum, et eorum unione.
Aristoteles primo Physicorum
Sectio I. Quid sint subiectum, praedicatum, et unio?
§ 1
§ 2
§ 3
§ 4
Sectio II. Terminorum definitio.
§ 5
§ 6
§ 7
§ 8
§ 9
§ 10
§ 11
§ 12
§ 13
§ 14
§ 15
§ 16
§ 17
§ 18
§ 19
§ 20
Sectio III. De termino vocali, scripto, et mentali.
§ 21
§ 22
§ 23
§ 24
§ 25
§ 26
Sectio IV. De terminis significativis, et non significativis.
§ 27
§ 28
§ 29
§ 30
§ 31
§ 32
§ 33
§ 34
§ 35
Signum significativum ad placitum
Sectio V. Divisiones termini mentalis.
§ 37
§ 38
§ 39
§ 40
§ 41
§ 42
§ 43
Sectio VI. De termino universali, particulari, confuso, et determinato, superiori, et inferiori.
§ 44
§ 45
§ 46
§ 47
§ 48
§ 49
§ 50
§ 51
§ 52
§ 53
§ 54
§ 55
§ 56
§ 57
§ 58
§ 59
§ 60
§ 61
§ 62
§ 63
§ 64
§ 65
§ 66
Sectio VII. De transcendentibus, et non transcendentibus.
§ 67
§ 68
Sectio VIII. De termino univoco, aequivoco, et analogo.
§ 69
§ 70
§ 71
§ 72
§ 73
Sectio IX. De termino absoluto, et connotativo.
§ 74
§ 75
§ 76
§ 77
§ 78
§ 79
§ 80
§ 81
§ 82
§ 83
§ 84
§ 85
§ 86
§ 87
Sectio X. De categorematico, et syncategorematico.
§ 88
Dices categorematicos significare
§ 90
§ 91
§ 92
Sectio XI. Concretus, abstractus, complexus, et incomplexus, copulativus, et non copulativus.
§ 93
§ 94
§ 95
§ 96
§ 97
§ 98
§ 99
§ 100
§ 101
§ 102
§ 103
Sectio XII. De termino negatiuo, et non negatiuo: contrario, et contradictorio.
§ 104
§ 105
§ 106
§ 107
§ 108
Sectio XIII. De termino primae, et secundae intentionis: pertinente, et impertinente.
§ 109
§ 110
§ 111
Disputatio II. De proprietatibus terminorum.
Sectio I. De suppositione.
§ 1
§ 2
§ 3
§ 4
§ 5
§ 6
§ 7
§ 8
§ 9
§ 10
Sectio II. Suppositio formalis, et materialis.
§ 11
§ 12
Sectio III. Suppositio simplex et personalis.
§ 13
§ 14
§ 15
§ 16
§ 17
§ 18
§ 19
§ 20
Sectio IV. Suppositio communis, et singularis.
§ 21
§ 22
§ 23
Sectio V. Suppositio distributiva, copulata, determinata, naturalis, accidentalis.
§ 24
§ 25
§ 26
§ 27
§ 28
§ 29
§ 30
§ 31
§ 32
Sectio VI. De ascensu atque descensu.
§ 33
§ 34
§ 35
§ 36
§ 37
§ 38
§ 39
§ 40
§ 41
§ 42
Sectio VII. De ampliatione, restrictione, alienatione, diminutione.
§ 43
§ 44
§ 45
§ 46
§ 47
§ 48
§ 49
Sectio VIII. De appellatione.
§ 50
§ 51
§ 52
Disputatio III. De oratione, eius partibus, et divisione.
Sectio I. De nomine.
§ 1
§ 2
§ 3
§ 4
§ 5
§ 6
§ 7
§ 8
§ 9
§ 10
§ 11
Sectio II. De verbo.
§ 12
§ 13
§ 14
§ 15
§ 16
§ 17
§ 18
Sectio III. De Oratione.
§ 19
§ 20
§ 21
Disputatio IV. De propositione.
Sectio I. Propositionem definio.
§ 1
§ 2
§ 3
Sectio II. De materia, qualitate, et quantitate propositionis.
§ 4
§ 5
§ 6
Sectio III. Propositio categorica, hypothetica, complexa, et incomplexa.
§ 7
§ 8
§ 9
§ 10
§ 11
§ 12
Sectio IV. De aequipollentia simplicium propositionum.
§ 13
§ 14
Sectio V. De conversione simplicis propositionis.
§ 15
Conversio est unius propositionis ad aliam necessaria consequentia ex transmutatione terminorum, id est, mutando subiectum in praedicatum, et praedicatum in subiectum; fitque tripliciter. Primo simpliciter per solam terminorum transmutationem, servata eadem qualitate, et quantitate: ita convertuntur universalis negativa, et particularis affirmativa, ut nullus homo est lapis, ergo nullus lapis est homo. item aliquis homo est albus, ergo aliquod album est homo. ratio a priori, quia termini sic conversi sunt omnino idem realiter in utraque propositione, et ab uno termino ad alium realiter eumdem valet consequentia, ut si homo aliquis est albus, iam album aliquod est homo, quia homo albus aliquod album est.
§ 16
Secundo fit conversio per accidens in propositione universali negativa, et universali affirmativa, quando extrema mutantur manente qualitate, mutata tamen quantitate, ut omnis homo est animal, ergo aliquod animal est homo. Item nullus homo est albus: ergo aliquod album non est homo, quia si nullus homo est albus, ergo nullum album est homo, alioquin aliquis homo esset albus: quod si nullum album est homo, ergo aliquod album non est homo. Ratio est, quia negata identitate hominis cum albo, negatur identitas albi cum homine: quia est eadem: quod si negatur cum omni albo, eadem negatur cum aliquo, contento quidem sub omni.
§ 17
Tertio est per contrapositionem in propositione universali affirmativa, et particulari negativa per adiectionem aliquarum negationum, ut omnis homo est animal, ergo omne non animal est non homo, quia si non est animal, non est homo, qui est animal, et non potest esse animal, et non animal. Item convertitur per hanc, ergo aliquod animal non est non homo: quae aequivalet huic, aliquod animal est homo. Item aliquis homo non est lapis, ergo aliquod non lapis non est homo. ubi ly, non, sumitur infinitanter, significando aliquid quod non sit homo. Ite adverte in hac tertia conversione debere addi constantiam, id est, debere poni existentiam rei, verbi gratia, omnis homo est ens, si convertatur per hanc, ergo omne non ens est non homo, est falsa: quia non ens, quamvis non sit homo, non tamen est non homo, quia esse non hominem dicit esse aliquid quod non sit homo: at vero non ens, non est aliquid sumendo est et aliquid proprie. In negativa autem debet habere constantiam in subiecto conversae, ut si dicas, Antichristus non est bonus, si convertatur per hanc, ergo aliquod non bonum est non Antichristus, haec est falsa, quia modo sunt aliqua non bona, quae tamen non sunt Antichristus, quod si ly, Antichristus, haberet constantiam existendi, esset vera propositio: qui tunc aliquod non bonum, scilicet ipse Antichristus, non esset non Antichristus, id est, esset Antichristus ipse. Attendenda denique est identitas terminorum propositionis conversae, et convertentis, ad quod operae pretium erit aequipollentiam callere, unde non poterit converti propositio per aliam, quae habet terminos re ipsa distinctos a suis, quia consequentia non est ab uno ad distinctum, sed ad idem, ut ab homine ad rationale est consequentia, non vero ad non hominem. Sunt autem hic multae puerorum tricae: attendendus est autem valor negationum.
§ 18
Tota conversio clauditur his versibus.
Asserit A, negat E, sunt universaliter ambae.
Asserit I, negat O, sunt particulariter ambae.
Id est littera A. significat propositionem universalem affirmativam, E. universalem negativam, I. particularem affirmativam, O. particularem negativam, accipe igitur duo carmina.
Simpliciter feci, convertitur Eva per acci.
Asto per contra, sic fit conversio tota.
Id est simpliciter convertuntur universalis negativa, et particularis affirmativa significatae hac dictione, feci. Per accidens convertuntur universalis negativa, et universalis affirmativa, significatae hac dictione, Eva; per contrapositionem vero universalis affirmativa, et particularis negativa, significatae hac voce, asto.
§ 19
Definitio convertitur simpliciter cum definito, ut animal rationale cum homine, et hoc animal rationale cum hoc homine. Item propositio de subiecto, et praedicato singulari, ut Petrus est hoc album, ergo hoc album est Petrus. Rogas, haec, Petrus est homo, quo pacto convertatur? Nam videtur converti per accidens, ut ergo aliquis homo est Petrus, ubi mutatur quantitas propositionis. Respondebit aliquis converti simpliciter omnem propositionem, qua universale affirmatur de suo inferiori, quia universale tunc praedicatur confuse: haec enim, Petrus est homo, aequivalet huic, Petrus est aliquis homo, quia homo confuse dicitur de Petro: quae propositio est eiusdem quantitatis cum hac, Petrus est homo. Contra, quia haec propositio, omnis homo est animal, convertitur per accidens sic, aliquod animal est homo, ergo similiter propositio argumenti, quia omnis homo est animal, aequivalet huic, est aliquod animal. Ratio est, quia quantitas propositionis sumitur a subiecto, at huius subiectum, Petrus est homo, diversa quantitate est ab hoc aliquis homo est Petrus, quia alterum est singulare, alterum particulare confusum, unde illa propositio convertitur per accidens.