Universa Philosophia
Pedro Hurtado de Mendoza (1578–1641)
First published 1624
Hurtado de Mendoza, Universa Philosophia (Lyon 1624): the Summulae and the Logica through Disputatio VII, with an original English translation. The rest of the work follows in later append batches.
✦ This work is being completed — add a section.
Summulae
Institutio tyronis de arguendi ratione
§ 1
§ 2
§ 3
§ 4
§ 5
§ 6
§ 7
§ 8
§ 9
§ 10
§ 11
Disputatio I. De terminis propositionum, et eorum unione.
Aristoteles primo Physicorum
Sectio I. Quid sint subiectum, praedicatum, et unio?
§ 1
§ 2
§ 3
§ 4
Sectio II. Terminorum definitio.
§ 5
§ 6
§ 7
§ 8
§ 9
§ 10
§ 11
§ 12
§ 13
§ 14
§ 15
§ 16
§ 17
§ 18
§ 19
§ 20
Sectio III. De termino vocali, scripto, et mentali.
§ 21
§ 22
§ 23
§ 24
§ 25
§ 26
Sectio IV. De terminis significativis, et non significativis.
§ 27
§ 28
§ 29
§ 30
§ 31
§ 32
§ 33
§ 34
§ 35
Signum significativum ad placitum
Sectio V. Divisiones termini mentalis.
§ 37
§ 38
§ 39
§ 40
§ 41
§ 42
§ 43
Sectio VI. De termino universali, particulari, confuso, et determinato, superiori, et inferiori.
§ 44
§ 45
§ 46
§ 47
§ 48
§ 49
§ 50
§ 51
§ 52
§ 53
§ 54
§ 55
§ 56
§ 57
§ 58
§ 59
§ 60
§ 61
§ 62
§ 63
§ 64
§ 65
§ 66
Sectio VII. De transcendentibus, et non transcendentibus.
§ 67
§ 68
Sectio VIII. De termino univoco, aequivoco, et analogo.
§ 69
§ 70
§ 71
§ 72
§ 73
Sectio IX. De termino absoluto, et connotativo.
§ 74
§ 75
§ 76
§ 77
§ 78
§ 79
§ 80
§ 81
§ 82
§ 83
§ 84
§ 85
§ 86
§ 87
Sectio X. De categorematico, et syncategorematico.
§ 88
Dices categorematicos significare
§ 90
§ 91
§ 92
Sectio XI. Concretus, abstractus, complexus, et incomplexus, copulativus, et non copulativus.
§ 93
§ 94
§ 95
§ 96
§ 97
§ 98
§ 99
§ 100
§ 101
§ 102
§ 103
Sectio XII. De termino negatiuo, et non negatiuo: contrario, et contradictorio.
§ 104
§ 105
§ 106
§ 107
§ 108
Sectio XIII. De termino primae, et secundae intentionis: pertinente, et impertinente.
§ 109
INtentio sumi potest pro fine, sive scopo sibi ab aliquo proposito. Prima intentio erit finis, quem sibi natura proponit. Secunda intentio erit quod secundario intendit. Sive prima intentio, quia est radix, et origo secundae. Communiter dialectici utuntur his vocibus. Nomina ergo primae intentionis sunt quae significant res, ut sunt independenter ab operatione intellectus, ut homo, lapis, significant essentias re ipsa convenientes homini, et lapidi, quae essentiae sunt primae hominis intentiones: quia circa illas primo natura versatur. Terminus secundae intentionis est, qui significat res, ut afficiuntur aliqua extrinseca denominatione ab intellectus operatione. V. g. Species, genus, differentia, subiectum praedicatum, etc. Nam cum dicitur homo esse species, et animal genus, et rationale differentia et Petrus subiectum, et homo praedicatum, significatur obiectum homo, aut animal, ut cognoscitur confuse, et constituit speciem, aut Petrus, ut constituit propositionem, quod non habet a parte rei sed ab actu intellectus.
§ 110
Rogas utrum haec nomina intellectio, discursus, etc. sint primae intentionis vel secundae? Respondeo illa nomina esse primae intentionis, quia significant essentias actuum intellectus, secundum quod sunt a parte rei independentes a denominatione ab alio actu intellectus reflexo, versante circa actus significatos per illa nomina. Si tamen actus referantur ad sua obiecta, ut illa denominant cognita, comparatione illorum sunt secundae intentionis.
§ 111
Tandem termini alii pertinentes, alii impertinentes. Pertinentes vocantur pertinentes sequela, aut repugnantia. Quia unus pertinet ad negandum alium; quod est pertinere repugnantia, quia unus repugnat alteri, ut est homo, ergo non est irrationale, quia irrationale repugnat homini. Pertinentes sequela vocantur quando ex uno sequitur consequentia ad alium, ut est homo: ergo est animal, haec pertinentia potest esse mutua: ut est risibile: ergo est homo. Est homo, ergo est risibile. Vel potest esse non mutua ut ex animali non sequitur homo. Impertinentes vocantur disparati, quia nec consequentia sequitur, nec repugnat: ut ex homine nec potest inferri nec negari motus.