Universa Philosophia

EXplicatis terminis, eorum proprietates erunt percurrendae.

SVppositio est positio unius rei loco alius. Est enim subrogatio, substitutio aut suffectio, qua res subrogatur, substituitur, aut sufficitur pro alia, in hac significatione sumitur in praesenti: quia est quaedam termini affectio. Ac primo in limine observa significationem a suppositione differre: nam omnis effectus significat suam causam, et pro illa non supponitur. Cum enim vides fumum, et ex eo concipis ignem, fumus tibi fuit signum ignis: at pro quo supponitur fumus? Item cognitio est naturalis obiecti repraesentatio; cum ipsa pro nullo supponatur. Nam ea est repraesentativa obiecti ex se, ad quod pro nullo alio subrogatur. Ratio a priori, quia ratio signi solum est ducere potentiam in notitiam rei significatae, supponi autem est constitui ad faciendum pro alio, quod erat ab ipso faciendum.

Adverte ex P. Fonseca lib. 8. cap. 2. terminum male dici supponere pro alio, sed dici debere supponi, quia terminus ponitur pro alia re, homo autem illum supponit: Sotus vero melior Summulista, quam Latinus 2. part. introductionis, cap. 1. lectione 1. notab. 1. ait retinendam veterem consuetudinem. Sed si mala, cur retinenda quia vetus? eam esse malam patet e bona Grammatica, quia suppono, est verbum activum, et non neutrum.

Villalpandus, lib. 1. 3. part. cap. 1. ait terminum supponere, esse terminum existere in propositione, et esse rem, quam significat tempore significato per copulam. Exempli gratia. In hac propositione Adam fuit, Adam supponit, quia est tempore enuntiato per propositionem: Item in hac Adam est, non supponit Adam: quia non est Adamus tempore significato. Villalpandus nondum exuit omnino sophistarum nugas, qui multas de suppositione effuderunt; rati, suppositionem esse terminum verificabilem in propositione. Inde ortum traxit inter illos commune adagium in propositionibus falsis, eas esse de subiecto non supponente, id est, de termino non verificabili, et de obiecto non existente, ut enuntiatur in propositione. Verum haec definitio merito reiicitur, et exsibilatur a Soto, Toleto, atque Fonseca. Nam supponi est poni pro alio, ergo omnis terminus in quacumque propositione supponitur, aut supponit. Probo consequentiam, quia terminus in quacumque propositione ponitur loco rei significatae, vel loco conceptuum mentalium. Nam in hac propositione, Petrus est lapis haec vox Petrus non ponitur loco sui, sed loco ipsius Petri ut existentis in propositione mentali, ut in hac Petrus est homo, non ponitur pro se, sed pro Petro, qui est homo, ergo in utraque propositione ponitur loco alterius, et supponitur. Obiectum autem existere, aut non existere, non refert. Adagium ortum traxit ex nugacibus sophistis, quia nullum est subiectum propositionis non suppositum, vel supponens: obiectum autem significatum per terminos non supponitur nec supponit, sed potius loco illius supponitur terminus. Poterit autem dici propositio de subiecto non supponente, quando aliquis argumentatur ex aliqua propositione tanquam concessa, cum non sit: ut siquis dicat, supponamus Petrum esse honestum, tunc sic, sed omnis homo honestus est dignus laude, ergo Petrus est dignus laude. Si iste progreditur in argumento quin a respondente admittatur suppositum, potest dici eum loqui de subiecto non supponente.

Sotus 2. part. introductionis c. lect. et notabili 1. ait: suppositio est acceptio termini pro aliquo respondente illi secundum eamdem acceptionem. Melior definitio, quam Villalpandi, sed non sine vitio. Nam acceptio est idem quod significatio ad placitum; sed suppositionem non esse significationem ostendi, §.1. ergo. Maior patet, quia voces accipimus, et imponimus, ad significandum, ac proinde est acceptio vocis ac impositio. Deinde ait esse acceptionem, si ly acceptio significat significationem, habet hunc sensum: suppositio significat eamdem rem, quae significatur per illam, quia esse acceptionem est significare, et respondere significationi est significari, et sic nugax erit definitio: si autem ly acceptio significat non significationem, sed substitutionem termini pro suo obiecto, habet hunc sensum, suppositio est substitutio pro re pro qua substituitur, quia suppositio est substitutio pro re, et rem illi respondere secundum eamdem suppositionem est rem esse pro qua substituitur; sic autem recidet Sotus in angustias easdem. In alio sensu arbitror esse Sotum, ut ly acceptio sit idem, quod substitutio, et respondere secundum eamdem acceptionem, sit idem, quod respondere eidem termino ut significante rem, id est, suppositio est substitutio termini pro re per illum significata: sic est clara definitio, Sotica vero minus clara, sic autem et suam patitur difficultatem. Nam ibidem fatetur Sotus, et vere, terminos non significativos ad placitum, habere suppositionem: item esse suppositionem materialem; tunc autem termino non significativo nihil respondet secundum eius acceptionem; quia nihil significat, nec termino materialiter supposito aliquid respondet secundum suam significationem, quia responsio petit extremum, quod respondet termino supposito, ergo. Nihil respondere patet in hac propositione, Petrus est vox significativa ad placitum, in qua Petrus supponitur pro se, et non respondet illi suum significatum. Hoc ultimo argumento impugnatur definitio Fonsecae lib. 8. cap. 20. asserentis, suppositio est acceptio nominis pro re quam significat. Nam voces non significativae non accipiuntur pro re, quam significant, quia nihil significant, nec suppositione materiali nomen accipitur pro re quam significat. Adverte ly acceptio, sumi a Fonseca pro substitutione, ut ex eodem patet.

Toletus lib. 2. cap. 1. suppositio est (inquit) usus termini pro se, vel pro suo significato. Communior est haec definitio, et similior vero: complectitur enim suppositionem et materialem, et formalem: quae vix possunt alia ratione una definitione teneri. item est ex mente Aristot. 1. elenchorum asserentis, ideo nos uti terminis pro rebus, quia res nobiscum ducere non possumus. Verum haec ab Aristotele pingui Minerva videntur admissa. Non enim erat difficile Aristoteli secum ducere equum, quo vehebatur, et vestem, qua tegebatur, et infinita alia, et tamen de illis sic praesentibus non posse disputare sine terminis vocalibus, aut scriptis: ergo necessitas utendi vocibus non oritur ex impotentia nobiscum res trahendi, sed aliunde, ergo voces non supponuntur pro rebus, quas signant: sed pro aliis, sine quibus disserere non possumus, et tamen eas non possumus in disputationem producere. Probo consequentiam, quia suppositio vocum est necessaria ad disputandum: non quia res, quas significant, sint absentes, quia per illas nec praesentes nec absentes disputamus: sed de illis, quia de mea veste ego disputo, quam in disputatione habeo, et tamen non illa, sed vocibus disputo: ergo aliunde oritur necessitas accersendi voces in disputationem; nempe, ut vocibus ipsis disputemus de rebus praesentibus physice, vel absentibus. Pro quo ergo necessario utimur vocibus; nisi pro re necessaria disputandum, quam non producimus in medium?

Quod ut pateat adverte, tota nostram disputationem esse formaliter in intellectu: quia disputare, affirmare, negare, definire, dividere, et ratiocinari sunt actus intellectricis potentiae. Angeli, quia possunt manifestare sua sensa sine externis signis, non egent voce, scriptura aut alio motu: quia Michaël sola sua voluntate potest ostendere Gabrieli, quid ipse in sua mente habeat. Immo unus Angelus clare videt intellectionem alterius: nos autem, dum animus carceratur in corpore, non possumus aperire quid de rebus sentiamus, nisi per externa signa, per quae loquimur. Id est pandimus animos. Haec signa sunt multiplicia: accensis enim ignibus loquitur miles, hostem adventare, communiter autem utimur scriptura, et vocibus, cum hominibus natis: quia igitur mutuo disputare, et confabulari non possumus immediate per actus intellectus, utimur externis signis, quibus disserimus, et loquimur. Haec signa habent duo, et significare rem, ut haec vox homo significat hominem, et constitui in propositionibus, et per illas aliquid affirmari, aut negari, in quo substituuntur pro conceptibus. Itaque disputatio vocalis est vicaria disputationis mentalis: quia haec per illam ostenditur, et vocalis sufficitur pro mentali, quod non esset opus, si more intelligentiarum videremus actus intellectus. Unde melius dixisset Aristoteles, nos uti vocibus, quia terminos mentales non possumus in mediam disputationem proferre, et hinc oriri vocum necessitatem, non vero, quod non possimus res nobiscum trahere.

Unde concludo, suppositionem esse substitutionem signi sensibilis loco conceptus mentalis ad constituendam propositionem circa significatum termini mentalis. Esse ad constituendam propositionem patet ex Summulistis asserentibus terminum significare extra propositionem, supponi autem vel supponere intra propositionem: eam esse substitutionem patet, tum ex etymologia, tum ex Aristotele asserente nos vocibus uti pro rebus. Tertio: quia per voces, et scripta disserimus eas substituendo vel pro rebus, vel pro conceptibus mentis. Esse loco conceptus mentalis patet ex §.6. Nam vocibus in propositione utimur, ut per illas affirmemus vel negemus iis, cum quibus loquimur, sed affirmare, aut negare no est in vocibus formaliter, ergo substituere (ita ut dicam) est loco affirmationis, et actus mentalis, non vero loco rerum. minor probata est disput. 1. §.14. quia affirmare est actus iudicii formaliter existentis in intellectu, tunc sic, ergo voces in affirmatione substituuntur loco affirmationis mentalis: quia voces sunt affirmationes instrumentales per denominationem ab affirmatione formali intellectuali, ergo voces ponimus loco affirmationis mentalis, itaque voces significant res ipsas, et supponuntur pro conceptibus intellectus.

Confirmatur, si ego possem tecum agere immediate per actus intellectus, ita ut tu videres meas propositiones mentales, et ego tuas, certe videres praecepta, quibus ego te imbuerem, et non esset opus, ut per voces ea ego tibi manifestarem: quia sine vocibus essent manifesta: at vero, quia tu in meo intellectu non vides ea praecepta, ea ratione opus est ut ea tibi ego manifestem per voces. Quae voces significant tibi hominem: v. g. Esse animal: quia meum praeceptum mentale idem significat. Et illae voces tecum faciunt, ut percipias hominem esse animal, quod faceret praeceptum mentale, si illud tibi pateret. Itaque praeceptum mentale, et vocale idem habent obiectum, nempe hominem esse animal: et vocale te certiorem de illo facit loco mentalis, et quia per solum mentale ego non possum tecum loqui, substituo loco illius vocale. Itaque tota ratio, et necessitas utendi vocibus ad placitum significantibus oritur ex impotentia videndi nostras cognitiones de rebus. Quas si possemus in disputationem producere, nec esset opus res ipsas significatas, nec voces eas significantes adducere. Quia per solas cognitiones disputaretur, nec ad suscipienda praecepta egeretur vocibus, quemadmodum praestatur ab Angelis mutuo loquentibus per conceptus absque signis externis: ergo tota disputatio vocalis ponitur loco mentalium, ut faciat quod hae erant effecturae, si possent in medium efferri.

Dicis, etiam actus mentales supponuntur pro rebus, ergo et vocales. Nego antecedens, quia res nihil erant facturae in intellectu, et sic no facit terminus mentalis, quod res erat factura, nec ponitur loco illius. Nam termini mentales sunt ipsaemet cognitiones, quae cognoscunt res, et obiecta: obiecta autem non debent cognoscere, sed cognosci, et sic actus funguntur suo munere, et cognoscunt, ac praedicant: obiecta autem funguntur suo, cognoscuntur, ac terminant, et termini vocales supponuntur ad praedicandum loco mentalium, quorum obiecta significant, vel sunt. Item voces subrogantur ad propositionem, et argumentationem conficiendas, obiecta autem non componunt argumentationem, sed de illis arguimus, unde argumentatio obiectiva vocantur, id est, obiectum argumentationis, quae obiecta nihil erant factura in mente, sed actus sunt, quia faciunt, id est, exprimunt, et manifestant obiectum, quod aliis nos manifestamus per voces, quae ea ratione faciunt, quod actus erant facturi, et pro illis subrogantur.

Dixi in diffinitione signi sensibilis: quia non solum voces, et scripta, sed quaevis alia signa possunt substitui pro conceptu mentali: frequentiora autem sunt verba, et characteres. Addidi ad propositionem, quia etiam unio subiecti, et praedicati supponitur pro conceptu illi respondente. Quam ob rem male aiunt veteres nonnulli Summulistae, terminos adiectivos non supponi, cum vere subrogentur loco mentalium illis respondentium. Nam in hac propositione, Petrus est albus, non minus ponitur praedicatum loco mentalis conceptus ad significandum obiectum, quam ponitur subiectum. Adverte in quacumque oratione voces supponi pro conceptu, ut in hac Petre curre, quae ponitur loco interioris imperii, sed ego loquor de suppositione respectu propositionis, quae pertinet ad logicum.