Universa Philosophia

Pedro Hurtado de Mendoza

Universa Philosophia

Pedro Hurtado de Mendoza (1578–1641)

First published 1624

Hurtado de Mendoza, Universa Philosophia (Lyon 1624): the Summulae and the Logica through Disputatio VII, with an original English translation. The rest of the work follows in later append batches.

This work is being completed — add a section.


Summulae

Institutio tyronis de arguendi ratione

§ 1

§ 2

§ 3

§ 4

§ 5

§ 6

§ 7

§ 8

§ 9

§ 10

§ 11

Disputatio I. De terminis propositionum, et eorum unione.

Aristoteles primo Physicorum

Sectio I. Quid sint subiectum, praedicatum, et unio?

§ 1

§ 2

§ 3

§ 4

Sectio II. Terminorum definitio.

§ 5

§ 6

§ 7

§ 8

§ 9

§ 10

§ 11

§ 12

§ 13

§ 14

§ 15

§ 16

§ 17

§ 18

§ 19

§ 20

Sectio III. De termino vocali, scripto, et mentali.

§ 21

§ 22

§ 23

§ 24

§ 25

§ 26

Sectio IV. De terminis significativis, et non significativis.

§ 27

§ 28

§ 29

§ 30

§ 31

§ 32

§ 33

§ 34

§ 35

Signum significativum ad placitum

Sectio V. Divisiones termini mentalis.

§ 37

§ 38

§ 39

§ 40

§ 41

§ 42

§ 43

Sectio VI. De termino universali, particulari, confuso, et determinato, superiori, et inferiori.

§ 44

§ 45

§ 46

§ 47

§ 48

§ 49

§ 50

§ 51

§ 52

§ 53

§ 54

§ 55

§ 56

§ 57

§ 58

§ 59

§ 60

§ 61

§ 62

§ 63

§ 64

§ 65

§ 66

Sectio VII. De transcendentibus, et non transcendentibus.

§ 67

§ 68

Sectio VIII. De termino univoco, aequivoco, et analogo.

§ 69

§ 70

§ 71

§ 72

§ 73

Sectio IX. De termino absoluto, et connotativo.

§ 74

§ 75

§ 76

§ 77

§ 78

§ 79

§ 80

§ 81

§ 82

§ 83

§ 84

§ 85

§ 86

§ 87

Sectio X. De categorematico, et syncategorematico.

§ 88

Dices categorematicos significare

§ 90

§ 91

§ 92

Sectio XI. Concretus, abstractus, complexus, et incomplexus, copulativus, et non copulativus.

§ 93

§ 94

§ 95

§ 96

§ 97

§ 98

§ 99

§ 100

§ 101

§ 102

§ 103

Sectio XII. De termino negatiuo, et non negatiuo: contrario, et contradictorio.

§ 104

§ 105

§ 106

§ 107

§ 108

Sectio XIII. De termino primae, et secundae intentionis: pertinente, et impertinente.

§ 109

§ 110

§ 111

Disputatio II. De proprietatibus terminorum.

Sectio I. De suppositione.

§ 1

§ 2

§ 3

§ 4

§ 5

§ 6

§ 7

§ 8

§ 9

§ 10

Sectio II. Suppositio formalis, et materialis.

§ 11

§ 12

Sectio III. Suppositio simplex et personalis.

§ 13

§ 14

§ 15

§ 16

§ 17

§ 18

§ 19

§ 20

Sectio IV. Suppositio communis, et singularis.

§ 21

§ 22

§ 23

Sectio V. Suppositio distributiva, copulata, determinata, naturalis, accidentalis.

§ 24

§ 25

§ 26

§ 27

§ 28

§ 29

§ 30

§ 31

§ 32

Sectio VI. De ascensu atque descensu.

§ 33

§ 34

§ 35

§ 36

§ 37

§ 38

§ 39

§ 40

§ 41

§ 42

Sectio VII. De ampliatione, restrictione, alienatione, diminutione.

§ 43

§ 44

§ 45

§ 46

§ 47

§ 48

§ 49

Sectio VIII. De appellatione.

§ 50

§ 51

§ 52

Disputatio III. De oratione, eius partibus, et divisione.

Sectio I. De nomine.

§ 1

§ 2

§ 3

§ 4

§ 5

§ 6

§ 7

§ 8

§ 9

§ 10

§ 11

Sectio II. De verbo.

§ 12

§ 13

§ 14

§ 15

§ 16

§ 17

§ 18

Sectio III. De Oratione.

§ 19

§ 20

§ 21

Disputatio IV. De propositione.

Sectio I. Propositionem definio.

§ 1

§ 2

§ 3

Sectio II. De materia, qualitate, et quantitate propositionis.

§ 4

§ 5

§ 6

Sectio III. Propositio categorica, hypothetica, complexa, et incomplexa.

§ 7

§ 8

§ 9

§ 10

§ 11

§ 12

Sectio IV. De aequipollentia simplicium propositionum.

§ 13

§ 14

Sectio V. De conversione simplicis propositionis.

§ 15

§ 16

§ 17

§ 18

§ 19

Sectio VI. De oppositione simplicis propositionis.

§ 20

§ 21

§ 22

§ 23

Sectio VII. Explicantur praecedens doctrina, et regulae oppositorum.

§ 24

§ 25

§ 26

§ 27

§ 28

§ 29

§ 30

§ 31

§ 32

§ 33

Sectio VIII. De propositione modali.

§ 34

§ 35

§ 36

§ 37

Sectio IX. Explicantur, ac describuntur propositiones modales.

§ 38

§ 39

§ 40

§ 41

Sectio X. Quare omnes propositiones cuiusque figurae sunt mutuo aequipollentes?

§ 42

§ 43

§ 44

§ 45

§ 46

Sectio XI. De quantitate, et qualitate cuiusque figurae.

§ 47

§ 48

§ 49

§ 50

Sectio XII. De oppositione cuiusque figurae cum aliis.

§ 51

§ 52

§ 53

§ 54

§ 55

§ 56

§ 57

§ 58

§ 59

§ 60

Sectio XIII. De exponibili, et exclusiva propositione.

§ 61

§ 62

§ 63

§ 64

Sectio XIV. Difficultates circa hanc doctrinam.

§ 65

§ 66

§ 67

§ 68

§ 69

§ 70

§ 71

§ 72

§ 73

§ 74

Sectio XV. De exceptivis, et reduplicativis.

§ 75

§ 76

Disputatio V. De modo sciendi.

§ 1

§ 2

Sectio I. De definitione.

§ 3

§ 4

§ 5

§ 6

Sectio II. De divisione.

§ 7

§ 8

§ 9

§ 10

§ 11

§ 12

Sectio III. De argumentatione.

§ 13

§ 14

§ 15

§ 16

§ 17

§ 18

Sectio IV. De modo, et figura Syllogismi.

§ 19

§ 20

§ 21

§ 22

§ 23

§ 24

§ 25

§ 26

§ 27

Sectio V. Ostensiva deductio Syllogismorum.

§ 28

§ 29

§ 30

§ 31

§ 32

§ 33

§ 34

§ 35

Sectio VI. Deductio Syllogismorum ad impossibile.

§ 36

§ 37

§ 38

§ 39

§ 40

§ 41

§ 42

§ 43

§ 44

§ 45

§ 46

§ 47

§ 48

Sectio VII. De consequentia.

§ 49

§ 50

§ 51

§ 52

§ 53

Aliquae voces explicatae.

§ 1

§ 2

§ 3

§ 4

§ 5

§ 6

§ 7

§ 8

§ 9

§ 10

§ 11

§ 12

Logica

Disputatio I: Disputatio I. De obiecto Logicae.

Sectio I. De obiecto, et subiecto in commune.

§ 1

§ 2

§ 3

§ 4

§ 5

§ 6

§ 7

§ 8

§ 9

§ 10

§ 11

§ 12

§ 13

Sectio II. Logicae adaequata materia.

§ 14

§ 15

§ 16

§ 17

§ 18

§ 19

§ 20

Sectio III. Utrum voces sint logicae obiectum?

§ 21

Subsectio I. Voces non sunt obiectum adaequatum logicae.

§ 22

§ 23

§ 24

§ 25

§ 26

Subsectio II. Nec inadaequate ad logicum spectare voces.

§ 27

§ 28

§ 29

§ 30

§ 31

§ 32

§ 33

§ 34

§ 35

§ 36

§ 37

§ 38

§ 39

§ 40

Sectio IV. Utrum ens rationis sit Logicae obiectum?

§ 41

§ 42

§ 43

§ 44

Subsectio I. Qui ens rationis constituant logicae obiectum.

§ 45

§ 46

§ 47

§ 48

§ 49

§ 50

§ 51

§ 52

Subsectio II. Confutatio primi argumenti ab auctoritate petiti.

§ 53

§ 54

§ 55

§ 56

§ 57

§ 58

§ 59

Subsectio III. Argumenta pro sententia Soti, et aliorum Thomistarum.

§ 60

§ 61

§ 62

§ 63

§ 64

§ 65

§ 66

§ 67

§ 68

§ 69

§ 70

Subsectio IV. Obiectum Logicae est ens reale.

§ 71

§ 72

§ 73

§ 74

§ 75

§ 76

§ 77

§ 78

§ 79

§ 80

Sectio V. Utrum modus sciendi formalis, an autem obiectivus sit logicae obiectum.

§ 81

Subsectio I. Explicantur hi modi sciendi.

§ 82

§ 83

§ 84

§ 85

§ 86

§ 87

§ 88

Subsectio II. Quaestio dirempta.

§ 89

§ 90

§ 91

§ 92

§ 93

§ 94

§ 95

§ 96

§ 97

§ 98

Sectio VI. Quid sit in modo sciendi formali id quod logicus immediate considerat.

§ 99

§ 100

§ 101

§ 102

§ 103

§ 104

§ 105

§ 106

§ 107

§ 108

§ 109

§ 110

Sectio VII. Utrum modus sciendi formalis tractetur per attributionem ad obiectivum.

§ 111

§ 112

§ 113

§ 114

§ 115

§ 116

§ 117

§ 118

Sectio VIII. De adaequato obiecto attributionis dialecticae.

§ 119

Subsectio I. Prima sententia.

§ 120

§ 121

§ 122

§ 123

§ 124

§ 125

§ 126

§ 127

§ 128

Subsectio II.

§ 129

§ 130

§ 131

§ 132

§ 133

§ 134

Subsectio III. Definitio, divisio, et argumentatio non sunt adaequatum Logicae obiectum.

§ 135

§ 136

§ 137

§ 138

§ 139

§ 140

§ 141

§ 142

§ 143

§ 144

§ 145

§ 146

Subsectio IV. Sola demonstratio est adaequatum attributionis obiectum.

§ 147

§ 148

§ 149

§ 150

§ 151

§ 152

§ 153

§ 154

§ 155

§ 156

§ 157

§ 158

§ 159

§ 160

§ 161

§ 162

§ 163

Sectio IX. Cetera de obiecto logicae.

§ 164

§ 165

§ 166

§ 167

§ 168

Disputatio II: Disputatio II. Qua ratione Logica attingat suum obiectum.

Sectio I. De logica utente, et docente, an utraque sit scientia?

§ 1

§ 2

§ 3

§ 4

§ 5

§ 6

§ 7

§ 8

§ 9

Sectio II. Utrum logica sit scientia practica? an speculativa?

§ 10

§ 11

§ 12

§ 13

§ 14

§ 15

§ 16

§ 17

§ 18

§ 19

§ 20

§ 21

§ 22

§ 23

§ 24

§ 25

§ 26

§ 27

§ 28

§ 29

Sectio III. Utrum logica concurrat efficienter ad actus aliarum scientiarum?

§ 30

§ 31

§ 32

§ 33

§ 34

§ 35

Sectio IV. Utilitas, unitas, et finis dialecticae.

§ 36

§ 37

§ 38

§ 39

§ 40

§ 41

§ 42

Disputatio III: Disputatio III. De praedicabilibus in commune.

§ 1

Sectio I. De universalibus quaedam praemitto.

§ 2

§ 3

§ 4

§ 5

§ 6

§ 7

§ 8

At vero Nominales hanc sententiam impugnant, censent enim no posse ex parte obiecti respondere plures formalitates distinctas. Sed eandem numero formalitatem, quae diversa nominatur, non propter diversitatem obiectorum, sed propter varios conceptus, per quos denominatur. Aiunt enim, quando cognoscitur homo, cognosci quidem explicite aliquam rationem hominis, at vero cognosci formaliter Petreitatem, et omnia alia individua, sed non clare, et distincte sed confuse. Ad quod adverte in hac sententia aliud esse cognoscere rem singularem, aliud illam cognoscere in singulari, id est concipere rationes communes, quas censent esse singulares ex parte obiecti essentialiter. Atque ea cognitio talis est, ut ex vi illius non possit discerni unum ab alio, ideo vocatur ratio communis, quia ille conceptus licet repraesentet rem singularem, est tamen confusus, communis et indifferens, non magis repraesentans hoc singulare, quam illud, sed omnia confuse; quia, cum omnia singularia in illa ratione repraesentata sint similia, non potest unum ab alio discerni, quia inter similia, ut similia, non est distinguere; at vero cognoscere rem singularem in singulari, est repraesentare rem singularem, illamque cognoscere ut talem, et discernere ab aliis, ut cum quis cognoscit hominem esse Petrum. Longum utriusque examen sententiae habes in Metaphysica disput. 5. sect. 10. quo autem pacto contingat distinctio rationis; habes ibidem disput. 6. sect. 4.

Sectio II. Utrum Praedicabilitas sit de essentia universalis?

§ 9

§ 10

§ 11

§ 12

§ 13

§ 14

§ 15

§ 16

§ 17

§ 18

§ 19

§ 20

Sectio III. Quomodo universalia praedicentur?

§ 21

§ 22

§ 23

§ 24

§ 25

§ 26

§ 27

§ 28

§ 29

§ 30

§ 31

§ 32

§ 33

Disputatio IV: Disputatio IV. De genere.

Sectio I. Genus definio.

§ 1

§ 2

§ 3

§ 4

§ 5

§ 6

Sectio II. Utrum materiale generis sit commune omnibus inferioribus?

§ 7

§ 8

§ 9

§ 10

§ 11

§ 12

§ 13

§ 14

§ 15

§ 16

Sectio III. Qua ratione genus sit pars speciei?

§ 17

§ 18

§ 19

§ 20

Sectio IV. Qua ratione genus sit totum comparatione speciei.

§ 21

§ 22

§ 23

§ 24

§ 25

§ 26

Sectio V. Utrum genus immediate de individuis praedicetur?

§ 27

§ 28

§ 29

§ 30

§ 31

§ 32

§ 33

§ 34

§ 35

§ 36

§ 37

§ 38

§ 39

§ 40

§ 41

§ 42

§ 43

§ 44

§ 45

§ 46

§ 47

§ 48

Disputatio V: Disputatio V. De specie, et individuo.

Sectio I. De specie subiicibili.

§ 1

§ 2

§ 3

§ 4

§ 5

§ 6

§ 7

§ 8

§ 9

§ 10

§ 11

Sectio II. Specierum praedicabilis definitio.

§ 12

§ 13

§ 14

§ 15

§ 16

Sectio III. Utrum species praedicabilis requirat plura individua possibilia?

Subsectio I. Sententia Thomistarum.

§ 17

§ 18

§ 19

§ 20

§ 21

§ 22

Subsectio II. Diruuntur eius sententiae fundamenta.

§ 23

§ 24

§ 25

§ 26

§ 27

§ 28

§ 29

Subsectio III. Opposita sententia.

§ 30

§ 31

§ 32

§ 33

§ 34

§ 35

§ 36

§ 37

§ 38

§ 39

§ 40

Sectio IV. Utrum genus in una specie, et haec in uno individuo reperiri possit?

§ 41

§ 42

§ 43

§ 44

§ 45

§ 46

§ 47

§ 48

Sectio V. De individuo primae intentionis.

§ 49

Sectio VI. De individuo secundae intentionis.

§ 50

§ 51

§ 52

§ 53

§ 54

§ 55

§ 56

§ 57

§ 58

Sectio VII. Utrum detur ratio communis individuis.

§ 59

§ 60

§ 61

§ 62

§ 63

§ 64

§ 65

§ 66

§ 67

§ 68

§ 69

§ 70

§ 71

§ 72

Sectio VIII. De individuo vago, et eius praedicabilitate.

§ 73

§ 74

§ 75

§ 76

§ 97

§ 98

§ 99

§ 100

Sectio IX. Praedicatio individui vagi.

§ 101

§ 102

§ 103

§ 104

§ 105

Disputatio VI: Disputatio VI. De differentia, proprio, et accidenti.

Sectio I. Differentiae essentiam propono.

§ 1

§ 2

§ 3

§ 4

§ 5

§ 6

Sectio II. Utrum differentia sit universalis comparatione speciei, quam constituit? Et utrum sint de conceptu generis?

§ 7

§ 8

§ 9

§ 10

§ 11

§ 12

Sectio III. Utrum genus et differentia subalterna sint de conceptu formali differentiae ultimae?

§ 13

§ 14

§ 15

§ 16

§ 17

§ 18

§ 19

§ 20

§ 21

§ 22

§ 23

§ 24

§ 25

§ 26

Sectio IV. Utrum differentia infima specie differat a subalterna?

§ 27

§ 28

Sectio V. De Proprio.

§ 29

§ 30

§ 31

§ 32

§ 33

Sectio VI. De Accidenti.

§ 34

§ 35

§ 36

§ 37

§ 38

§ 39

§ 40

Disputatio VII: Disputatio VII. De his, quae sunt quinque praedicabilibus communia.

Sectio I. Utrum praedicabile sit genus ad quinque praedicabilia.

§ 1

§ 2

§ 3

§ 4

§ 5

§ 6

§ 7

§ 8

§ 9

§ 10

§ 11

§ 12

§ 13

§ 14

§ 15

§ 16

Sectio II. De numero praedicabilium.

§ 17

§ 18

§ 19

§ 20

↑ Top of work