Universa Philosophia
Pedro Hurtado de Mendoza (1578–1641)
First published 1624
Hurtado de Mendoza, Universa Philosophia (Lyon 1624): the Summulae and the Logica through Disputatio VII, with an original English translation. The rest of the work follows in later append batches.
✦ This work is being completed — add a section.
Summulae
Institutio tyronis de arguendi ratione
§ 1
§ 2
§ 3
§ 4
§ 5
§ 6
§ 7
§ 8
§ 9
§ 10
§ 11
Disputatio I. De terminis propositionum, et eorum unione.
Aristoteles primo Physicorum
Sectio I. Quid sint subiectum, praedicatum, et unio?
§ 1
§ 2
§ 3
§ 4
Sectio II. Terminorum definitio.
§ 5
§ 6
§ 7
§ 8
§ 9
§ 10
§ 11
§ 12
§ 13
§ 14
§ 15
§ 16
§ 17
§ 18
§ 19
§ 20
Sectio III. De termino vocali, scripto, et mentali.
§ 21
§ 22
§ 23
§ 24
§ 25
§ 26
Sectio IV. De terminis significativis, et non significativis.
§ 27
§ 28
§ 29
§ 30
§ 31
§ 32
§ 33
§ 34
§ 35
Signum significativum ad placitum
Sectio V. Divisiones termini mentalis.
§ 37
§ 38
§ 39
§ 40
§ 41
§ 42
§ 43
Sectio VI. De termino universali, particulari, confuso, et determinato, superiori, et inferiori.
§ 44
§ 45
§ 46
§ 47
§ 48
§ 49
§ 50
§ 51
§ 52
§ 53
§ 54
§ 55
§ 56
§ 57
§ 58
§ 59
§ 60
§ 61
§ 62
§ 63
§ 64
§ 65
§ 66
Sectio VII. De transcendentibus, et non transcendentibus.
§ 67
§ 68
Sectio VIII. De termino univoco, aequivoco, et analogo.
§ 69
§ 70
§ 71
§ 72
§ 73
Sectio IX. De termino absoluto, et connotativo.
§ 74
§ 75
§ 76
§ 77
§ 78
§ 79
§ 80
§ 81
§ 82
§ 83
§ 84
§ 85
§ 86
§ 87
Sectio X. De categorematico, et syncategorematico.
§ 88
Dices categorematicos significare
§ 90
§ 91
§ 92
Sectio XI. Concretus, abstractus, complexus, et incomplexus, copulativus, et non copulativus.
§ 93
§ 94
§ 95
§ 96
§ 97
§ 98
§ 99
§ 100
§ 101
§ 102
§ 103
Sectio XII. De termino negatiuo, et non negatiuo: contrario, et contradictorio.
§ 104
§ 105
§ 106
§ 107
§ 108
Sectio XIII. De termino primae, et secundae intentionis: pertinente, et impertinente.
§ 109
§ 110
§ 111
Disputatio II. De proprietatibus terminorum.
Sectio I. De suppositione.
§ 1
§ 2
§ 3
§ 4
§ 5
§ 6
§ 7
§ 8
§ 9
§ 10
Sectio II. Suppositio formalis, et materialis.
§ 11
§ 12
Sectio III. Suppositio simplex et personalis.
§ 13
§ 14
§ 15
§ 16
§ 17
§ 18
§ 19
§ 20
Sectio IV. Suppositio communis, et singularis.
§ 21
§ 22
§ 23
Sectio V. Suppositio distributiva, copulata, determinata, naturalis, accidentalis.
§ 24
§ 25
§ 26
§ 27
§ 28
§ 29
§ 30
§ 31
§ 32
Sectio VI. De ascensu atque descensu.
§ 33
§ 34
§ 35
§ 36
§ 37
§ 38
§ 39
§ 40
§ 41
§ 42
Sectio VII. De ampliatione, restrictione, alienatione, diminutione.
§ 43
§ 44
§ 45
§ 46
§ 47
§ 48
§ 49
Sectio VIII. De appellatione.
§ 50
§ 51
§ 52
Disputatio III. De oratione, eius partibus, et divisione.
Sectio I. De nomine.
§ 1
§ 2
§ 3
§ 4
§ 5
§ 6
§ 7
§ 8
§ 9
§ 10
§ 11
Sectio II. De verbo.
§ 12
§ 13
§ 14
§ 15
§ 16
§ 17
§ 18
Sectio III. De Oratione.
§ 19
§ 20
§ 21
Disputatio IV. De propositione.
Sectio I. Propositionem definio.
§ 1
§ 2
§ 3
Sectio II. De materia, qualitate, et quantitate propositionis.
§ 4
§ 5
§ 6
Sectio III. Propositio categorica, hypothetica, complexa, et incomplexa.
§ 7
§ 8
§ 9
§ 10
§ 11
§ 12
Sectio IV. De aequipollentia simplicium propositionum.
§ 13
§ 14
Sectio V. De conversione simplicis propositionis.
§ 15
§ 16
§ 17
§ 18
§ 19
Sectio VI. De oppositione simplicis propositionis.
§ 20
§ 21
§ 22
§ 23
Sectio VII. Explicantur praecedens doctrina, et regulae oppositorum.
§ 24
§ 25
§ 26
§ 27
§ 28
§ 29
§ 30
§ 31
§ 32
§ 33
Sectio VIII. De propositione modali.
§ 34
§ 35
§ 36
§ 37
Sectio IX. Explicantur, ac describuntur propositiones modales.
§ 38
Modi communiter sunt quatuor, possibile, contingens, impossibile, necesse: quamvis contingens proprie, est limitatius quam possibile, quia omne necessarium est possibile, et non contingens, in praesenti tamen reciproce accipitur cum possibili, alioquin non possent omnes propositiones unius figurae aequipollere, aequipollent enim hae, hominem esse animal est possibile, est contingens; quod absolute est falsum, quia homini necessaria est animalitas, eaque propter Aristoteles, contingens ab hac disputatione reiecit; id tamen ad eam revocamus claritatis ergo ad commodiorem notitiam figurarum. De singulis modis sunt quaternae propositiones. Exempli gratia, De possibili (exemplumque esto ceteris aliis) nam possunt affirmari dictum, et modus, ut Petrum currere est possibile. Item potest affirmari dictum, et negari modus, ut Petrum currere non est possibile, e contra vero negari possunt tam dictum quam modus, Petrum non currere non est possibile, vel potest negari dictum, et modus affirmari, ut Petrum non currere est possibile.
§ 39
Hae quatuor propositiones describuntur ab Hispano in quatuor figuris, aut tabulis, in quarum singulis cernitur oppositio unius propositionis cum alia aliarum figurarum. Item in singulis tabulis constituuntur quatuor propositiones. Prima de possibili, Secunda de contingenti, Tertia de impossibili, Quarta de necesse: omnes istae quatuor sunt mutuo aequipollentes, mutatis, detractis, aut adiectis negationibus.
§ 40
Ut autem facilius dignoscas, qualis, ac quanta sit propositio modalis, quatuor litteris utimur in hac materia. A. v. e. i. A, significat propositionem affirmativam tam de dicto, quam de modo, ut Petrum currere est possibile. V, significat negativam de utroque, ut Petrum non currere non est possibile. E, affirmativam de modo, et negativam de dicto, ut Petrum non currere est necesse. I, negativam de modo, et affirmativam de dicto, ut Petrum currere non est necesse, quod hoc carmine explicuit Hispanus.
E, dictum negat: I, que modum: nihil, A; sed, V, totum.
§ 41
Ex his quatuor syllabis, quatuor dictiones conflavit Petrus. Amabimus, Edentuli, Illiace, Purpurea. Quarum singulae habent quatuor propositiones mutuo aequipollentes, quae opponuntur omnibus propositionibus aliarum figurarum, quas breuitatis ergo hic describam, earum rationem sequenti sectione redditurus.
| 4. figura. | contrariae. | 3. figura. | ||
|---|---|---|---|---|
| Pur- | Petrum non currere non est possibile. | Petrum currere non est possibile. | Il- | |
| pu- | Petrum non currere non est contingens. | Petrum currere non est contingens. | li- | |
| re- | Petrum non currere est impossibile. | Petrum currere est impossibile. | a- | |
| a. | Petrum currere est necesse. | Petrum non currere est necesse. | ce. | |
| Subalterna. | ↖ Contradictoria. ↘ · ↙ Contradictoria. ↗ | Subalterna. | ||
| 1. figura. | subcontrariae. | 2. figura. | ||
| A- | Petrum currere est possibile. | Petrum non currere est possibile. | Ed- | |
| ma- | Petrum currere est contingens. | Petrum non currere est contingens. | en- | |
| bi- | Petrum currere non est impossibile. | Petrum non currere non est impossibile. | tu- | |
| mus. | Petrum non currere non est necesse. | Petrum non currere est necesse. | li. |
Figura, si de contingenti secundam, si de impossibili tertiam, quartam si de necesse, ac facillimo negotio diiudicabit, in qua sit figura, ibique dignoscet, quanta sit, qualis, quibusque, et qua ratione opponatur. exempli gratia, haec propositio, Petrum currere est necesse, est in purpurea, quia est affirmativa de dicto et modo; haec autem Petrum non currere est contingens, est in edentuli, quia est negativa de dicto, et affirmativa de modo, idemque esto de ceteris, quod difficile est homini oblivioso, memori id facillime constat.