Universa Philosophia
Pedro Hurtado de Mendoza (1578–1641)
First published 1624
Hurtado de Mendoza, Universa Philosophia (Lyon 1624): the Summulae and the Logica through Disputatio VII, with an original English translation. The rest of the work follows in later append batches.
✦ This work is being completed — add a section.
Summulae
Institutio tyronis de arguendi ratione
§ 1
§ 2
§ 3
§ 4
§ 5
§ 6
§ 7
§ 8
§ 9
§ 10
§ 11
Disputatio I. De terminis propositionum, et eorum unione.
Aristoteles primo Physicorum
Sectio I. Quid sint subiectum, praedicatum, et unio?
§ 1
§ 2
§ 3
§ 4
Sectio II. Terminorum definitio.
§ 5
§ 6
§ 7
§ 8
§ 9
§ 10
§ 11
§ 12
§ 13
§ 14
§ 15
§ 16
§ 17
§ 18
§ 19
§ 20
Sectio III. De termino vocali, scripto, et mentali.
§ 21
§ 22
§ 23
§ 24
§ 25
§ 26
Sectio IV. De terminis significativis, et non significativis.
§ 27
§ 28
§ 29
§ 30
§ 31
§ 32
§ 33
§ 34
§ 35
Signum significativum ad placitum
Sectio V. Divisiones termini mentalis.
§ 37
§ 38
§ 39
§ 40
§ 41
§ 42
§ 43
Sectio VI. De termino universali, particulari, confuso, et determinato, superiori, et inferiori.
§ 44
§ 45
§ 46
§ 47
§ 48
§ 49
§ 50
§ 51
§ 52
§ 53
§ 54
§ 55
§ 56
§ 57
§ 58
§ 59
§ 60
§ 61
§ 62
§ 63
§ 64
§ 65
§ 66
Sectio VII. De transcendentibus, et non transcendentibus.
§ 67
§ 68
Sectio VIII. De termino univoco, aequivoco, et analogo.
§ 69
§ 70
§ 71
§ 72
§ 73
Sectio IX. De termino absoluto, et connotativo.
§ 74
§ 75
§ 76
§ 77
§ 78
§ 79
§ 80
§ 81
§ 82
§ 83
§ 84
§ 85
§ 86
§ 87
Sectio X. De categorematico, et syncategorematico.
§ 88
Dices categorematicos significare
§ 90
§ 91
§ 92
Sectio XI. Concretus, abstractus, complexus, et incomplexus, copulativus, et non copulativus.
§ 93
§ 94
§ 95
§ 96
§ 97
§ 98
§ 99
§ 100
§ 101
§ 102
§ 103
Sectio XII. De termino negatiuo, et non negatiuo: contrario, et contradictorio.
§ 104
§ 105
§ 106
§ 107
§ 108
Sectio XIII. De termino primae, et secundae intentionis: pertinente, et impertinente.
§ 109
§ 110
§ 111
Disputatio II. De proprietatibus terminorum.
Sectio I. De suppositione.
§ 1
§ 2
§ 3
§ 4
§ 5
§ 6
§ 7
§ 8
§ 9
§ 10
Sectio II. Suppositio formalis, et materialis.
§ 11
§ 12
Sectio III. Suppositio simplex et personalis.
§ 13
§ 14
§ 15
§ 16
§ 17
§ 18
§ 19
§ 20
Sectio IV. Suppositio communis, et singularis.
§ 21
§ 22
§ 23
Sectio V. Suppositio distributiva, copulata, determinata, naturalis, accidentalis.
§ 24
§ 25
§ 26
§ 27
§ 28
§ 29
§ 30
§ 31
§ 32
Sectio VI. De ascensu atque descensu.
§ 33
§ 34
§ 35
§ 36
§ 37
§ 38
§ 39
§ 40
§ 41
§ 42
Sectio VII. De ampliatione, restrictione, alienatione, diminutione.
§ 43
§ 44
§ 45
§ 46
§ 47
§ 48
§ 49
Sectio VIII. De appellatione.
§ 50
§ 51
§ 52
Disputatio III. De oratione, eius partibus, et divisione.
Sectio I. De nomine.
§ 1
§ 2
§ 3
§ 4
§ 5
§ 6
§ 7
§ 8
§ 9
§ 10
§ 11
Sectio II. De verbo.
§ 12
§ 13
§ 14
§ 15
§ 16
§ 17
§ 18
Sectio III. De Oratione.
§ 19
§ 20
§ 21
Disputatio IV. De propositione.
Sectio I. Propositionem definio.
§ 1
§ 2
§ 3
Sectio II. De materia, qualitate, et quantitate propositionis.
§ 4
MAteria propositionis est obiectum iudicii, quod quia obiicitur intellectui, consuevit subiecta appellari materia, (ut patet ex disputatione, 1. logicae sect. 1.) ut Petrus currit, Petrus et eius cursus, sunt materia, circa quam propositio versatur. Haec materia est tripartita. Prima dicitur necessaria, quando praedicatum non potest non convenire subiecto, ut Petrus est homo, quia implicat esse Petrum, quin sit homo. Secunda est remota, quia praedicatum ita amovetur a subiecto, ut nequeant esse idem, ut Petrus est lapis. Tertia contingens, quia potest subiectum esse cum praedicato, item et potest esse absque illo, ut homo currit, unio verbi vocatur a nonnullis forma propositionis: verum etiam unio est materia, quia est obiectum iudicii.
§ 5
Qualitas propositionis dicitur a nonnullis esse affirmatio, et negatio: essentia autem dicitur esse veritas, vel falsitas: quod esse falsum patet, quia qualitas est accidens, sed affirmatio non est accidens propositionis, ut patet, §.1. ergo non est qualitas. Item accidens non est essentia, sed veritas est quasi accidens propositionis, ergo non est essentia. Alii (ut Conimbricenses, et Fonseca) dicunt affirmationem, et negationem esse qualitatem essentialem propositionis, veritatem vero qualitatem accidentalem: rem capio, et probo: phrasim probare non possum, quia qualitas est accidens, essentia vero non est accidens: coniungere autem quidditatem et accidentalem, est coniungere terminos repugnantes; ut si quis diceret hominem habere rationalitatem irrationalem, ergo essentia propositionis est affirmare aut negare, qualitas vero est esse veram vel falsam.
§ 6
Quantitas non reperitur proprie in propositione, sed per tropum. Nam in corpore magnitudo, et parvitas rei pendet ex quantitate, quae si multum porrigitur, reddit corpus magnum; si vero contrahitur, illud reddit parvum: ita quantitas propositionis est illa, qua propositio redditur magna sive extensa, atque porrecta ad multa obiecta: vel qua adstringitur ad pauca, unde quaerenti quae est propositio? Respondetur affirmativa, aut negativa. Qualis est? vera aut falsa. Quanta? Universalis aut singularis. Quantitas ergo propositionis dividitur, in universalem, particularem, confusam, et singularem, ut omnis homo currit, aliquis homo currit; haec est confusa, quam alii vocant particularem, Hic homo currit, quantitas pendet ex subiecto, et ut subiectum supponitur, propositio dicitur universalis, vel singularis.