De auxiliis divinae gratiae et humani arbitrii viribus et libertate

Utrum merita Christi praevisa sint causa praedestinationis nostrae, quantum ad integrum effectum.

I. HANC quaestionem satis difficilem tractat M. Bañes 1. p. q. 23. art. 5. dub. 2. Zumel eodem art. disp. 2. et de illa solet etiam disputari 3. p. q. 19. art. 4. et quaest. 24. art. 4. Asturicensis eam luculenter pertractat q. 7. de gratia Christi, dub. 3. pag. 974. circa quam est

Prima sententia multorum Theologorum etiam ex Thomistis, asserentium, quod gratia vocationis, et fides, et dispositiones supernaturales, quae gratiam iustificantem antecedunt, non conferuntur nobis ex meritis Christi, sed ex mera, et gratuita Dei voluntate. Ita tenet Driedo lib. de captivitate, et redemptione generis humani tract. 4. c. 2. par. 8. memb. 3. Ruar. art. 6. contra Lutherum. Somnius lib. 2. demonstrationum fidei tract. 3. cap. 19. Eamdem sententiam docuit Capreol. in 3. dist. 18. q. 1. et Ferrar. 4. cont. Gent. c. 55. circa solutionem ad septimam rationem; quamvis restringat suam sententiam ad dispositiones remotas; et ex consequenti tenent isti auctores concedere, quod merita Christi praevisa non fuerint causa nostrae praedestinationis, quantum ad integrum effectum illius. Pro qua sententia

Arguitur primo: Praedestinatio nostra, et gratia est ex mera, et gratuita voluntate Dei, ut disput. 37. dictum est: ergo non est merces correspondens meritis Christi. Patet consequentia: nam quod redditur meritis, tamquam merces, debetur secundum iustitiam, et non donatur secundum gratiam, iuxta illud ad Rom. 4. Ei, qui operatur, merces non imputatur secundum gratiam, sed secundum debitum. Et c. 11. Si autem ex operibus; iam gratia non est gratia.

Confirmatur: nam S. Thom. 3. p. q. 19. ar. 4. cum quoddam argumentum proposuisset ad probandum, Christum Dominum non meruisse gratiam, quae nobis confertur; respondens ad illud in solutione ad tertium clarissime docet, quod quamvis Christus Dominus meruerit, quod detur gratia regeneratis per baptismum; tamen hoc ipsum est gratiae, quod homini concedatur regenerari per baptismum: et ex hoc concludit, quod salus hominis est ex gratia. Idem docet q. 29. de verit. ar. 7. ad ultimum. Sentit ergo, quod applicatio baptismi non est ex meritis Christi: et ita merita Christi non erunt causa totius effectus praedestinationis; applicatio enim baptismi in praedestinatis est effectus praedestinationis eorum.

Secundo: Christus non meruit, neque mereri potuit suam praedestinationem, sicut non potuit mereri Verbi incarnationem: ergo nec meruit nostram praedestinationem, quantum ad omnes effectus, et beneficia, quae Deus praedestinavit, et praeparavit eis. Patet consequentia: nam inter haec beneficia connumeratur praedestinatio Christi, et incarnatio, quae fons, et origo est omnium beneficiorum, et bonorum supernaturalium, quae Deus suis electis praeparavit.

Confirmatur: nam praedestinatio est praeparatio beneficiorum Dei, quibus certissime liberantur, quicunque liberantur, ut disputatione 35. dictum est: sed Christus Dominus non fuit causa meritoria omnium beneficiorum, quae Deus nobis praeparavit; quia non fuit causa meritoria suae incarnationis, ut dictum est: ergo non est causa nostrae praedestinationis.

II. Tertio. Nostro modo intelligendi, prius intelliguntur alii homines praedestinati, quam intelligatur praedestinatus Christus Dominus: ergo praedestinatio nostra non pendet ex meritis Christi; prius enim non pendet a posteriori. Antecedens probatur. Prius in signo rationis decrevit Deus salvare genus humanum, quam statuerit mittere Salvatorem. Etenim salus hominum fuit finis incarnationis; intentio autem finis praecedit ordine naturae volitionem eorum, quae ordinantur ad finem. Sed illud decretum salvandi homines fuit praedestinatio: nam praedestinatio est praeparatio gratiae in praesenti, et gloriae in futuro, ut docent SS. August. et Thomas locis disput. 35. allegatis: ergo prius alii homines fuerunt praedestinati, quam Christus Dominus.

Confirmatur. Prius in signo rationis Adam intelligitur gratus, quam Christus praedestinatus: alias gratia, quam habuit Adam in statu innocentiae fuisset illi collata ex meritis Christi, quod est falsum, ut patebit disputatione sequenti. Sed illa gratia Adae fuit effectus praedestinationis illius; nam per illam consequutus est aliquem gradum gloriae, sicut et per opera meritoria, quae habuit in statu innocentiae: ergo merita Christi non fuerunt causa totius effectus praedestinationis Adae, et eadem erit ratio de aliis praedestinatis.

Quarto. Si propter aliquam rationem merita Christi essent causa praedestinationis nostrae, quantum ad integrum effectum illius; maxime, quia ipse est caput omnium hominum, et per consequens debet in eos influere, tamquam in membra, omnem vitam, et motum spiritualem, quem habent. sed haec ratio est nulla; ergo. Minor probatur: nam Christus est etiam caput Angelorum, ut docet Sanctus Thomas 3. p. q. 8. ar. 4. quod manifeste constat ex illo ad Coloss. 2. Qui est caput omnis principatus, et potestatis. et tamen merita Christi praevisa non fuerunt causa praedestinationis Angelorum, aut omnium effectuum illius, tum quoniam alias, etiam Adamo non peccante, Verbum fuisset incarnatum ad complendam Angelorum praedestinationem; tum etiam: nam gratia, per quam sunt Angeli praedestinati, et gloriam consequuti, non fuit illis collata ex meritis Christi, sicut neque gratia collata primis parentibus in statu innocentiae fuit ex meritis Christi: ergo merita Christi non fuerunt causa praedestinationis nostrae.

III. Secunda sententia est quorundam Thomistarum, qui, quamvis fateantur, merita Christi praevisa fuisse causam praedestinationis nostrae, quantum ad integrum effectum illius; negant tamen fuisse causam meritoriam ipsius actus, seu praeordinationis praedestinantis, quantum ad terminationem ad tale obiectum. Pro qua sententia

Arguitur quinto ex Sanct. Thoma prima parte, quaest. 23. articulo octavo, in corp. ubi ait, quod quantum ad ipsam praeordinationem, nullo modo praedestinatio iuvatur precibus Sanctorum. Non enim precibus Sanctorum fit, quod aliquis praedestinetur a Deo: et art. 5. eiusdem quaest. in corp. inquit, quod nullus fuit ita insanae mentis, qui diceret merita esse causam divinae praedestinationis ex parte actus praedestinantis: ergo.

Sexto: nam propterea nullius merita possunt esse causa ipsius actus praedestinantis: quia praedestinatio, quantum ad actum praedestinantis est aeterna, et omne meritum est temporale; nullum autem temporale potest esse causa eius, quod est aeternum: sed etiam actus praedestinantis, quantum ad terminationem ad tale obiectum secundarium est aeternus: ergo nullius merita, etiam Christi Domini potuerunt esse causa praedestinationis, quantum ad actum praedestinantis, ut terminatur ad tale obiectum. Pro resolutione tamen sit

IIII. PRima Conclusio. Merita Christi Domini praevisa, sunt causa omnium auxiliorum, et totius gratiae, quae in natura lapsa conferuntur hominibus.¹ Et idem dicendum de omnibus dispositionibus tam proximis, quam remotis, iustificantem gratiam antecedentibus: et de augmento gratiae, et omnibus meritis: omnia enim haec a Deo nobis conferuntur ex meritis Christi. Haec conclusio est de mente S. Thomae 3. p. quaest. 7. articulo nono, decimo, et undecimo, et quaestione octava articulo tertio, et expresse illam docet quaestione vigesimanona de verit. articulo 1. praesertim in solutione ad octavum, ubi ait, quod meritum Christi sufficienter operatur, ut quaedam causa universalis salutis humanae; sed oportet hanc causam applicari singulis per sacramenta, et per fidem formatam, quae per dilectionem operatur; et ideo requiritur aliquid aliud ad salutem nostram praeter meritum Christi; cuius tamen meritum Christi est causa. Sentit ergo, meritum Christi esse causam applicationis sacramentorum, fidei nostrae, et omnium meritorum, ac donorum, quae requiruntur ad salutem.

Probatur Conclusio primo ex sacris litteris, et praesertim ex illo ad Ephesios 1. Qui benedixit nos in omni benedictione spirituali in caelestibus in Christo Iesu, idest, ex meritis Christi, ut explicat Ambros. Et Ioann. 1. De plenitudine eius omnes nos accepimus. Et iterum ait: Lex per Moysem data est, gratia et veritas per Iesum Christum facta est. Item Ioan. 15. dicitur: Sicut palmes non potest ferre fructum a semetipso, nisi manserit in vite, ita et vos nisi in me manseritis. Ex quo testimonio Concil. Trident. sess. 6. cap. 16. probat, quod Christus influat virtutem in homines iustos, tamquam caput in membra, et sicut Vitis in palmites. Sic enim ait: Ille ipse Christus Iesus, tamquam caput in membra, et tamquam vitis in palmites, in ipsos iustificatos iugiter virtutem influit, quae virtus bona eorum opera semper antecedit, et comitatur, et subsequitur: et sine qua nullo pacto Deo grata, et meritoria esse possent.

Praeterea in Psalm. 67. dicitur ad litteram de Christo Domino: Ascendisti in altum, cepisti captivitatem, accepisti dona in hominibus. Quibus verbis significatur, omnia dona gratiae hominibus collata, praemium esse meritorum Christi, quod quidem praemium accepit in suis membris.

Probatur secundo ratione. Gratia, quae hominibus redemptis confertur, dicitur Christi, ut patet in Concilio Milevitan. can. 3. et 4. ubi gratiam, qua iustificamur, appellat gratiam Dei per Iesum Christum. et in Concilio Tridentino sess. 6. cap. 5. dicitur: Ipsius iustificationis exordium in adultis a Deo per Iesum Christum praeveniente gratia sumendum esse. sed ea ratione talis gratia dicitur gratia Christi, seu per Iesum Christum; quia per ipsius merita nobis confertur: ergo.

Tertio probatur. Humanitas Christi est instrumentum coniunctum divinitati, per quod operatur Deus omnia bona, et dona supernaturalia, quae hominibus redemptis confert: ergo, cum integer effectus nostrae praedestinationis referatur in voluntatem Dei, tamquam in causam; debet etiam referri in humanitatem Christi Domini, tamquam in instrumentum, atque in merita eius praevisa.

V. Secunda Conclusio. Praedestinatio Christi est causa nostrae praedestinationis, quoad integrum effectum illius in triplici genere causae, scilicet in genere causae efficientis, inquantum ipse est mediator nostrae salutis:² et in genere causae formalis, inquantum in filios Dei ad imaginem eius praedestinamur: et in genere causae finalis, inquantum nostra salus in eius gloriam redundat. Conclusio est expressa S. Thomae in 3. dist. 10. quaest. 3. quaestiunc. 3. quam probat ex illo ad Ephes. 1. Praedestinavit nos in adoptionem filiorum suorum per Iesum Christum; sed dictio, per, denotat causam efficientem, ut 1. p. quaest. 36. art. 3. in c. dicit S. Thom. sicut quando dicitur, Patrem operari omnia per filium, iuxta illud Ioan. 1. Omnia per ipsum facta sunt: ergo praedestinatio Christi est causa efficiens praedestinationis nostrae, quoad integrum effectum illius. Quod autem sit causa exemplaris, quae dicitur causa formalis extrinseca, probatur ex illo ad Romanos 8. Quos praedestinavit conformes fieri imaginis filii sui. sed imago est exemplaris causa, quae reducitur ad formalem: ergo. Quod vero sit causa finalis, probatur; quia nostra praedestinatio ordinatur, tamquam in finem ad perfectionem corporis Christi mystici, iuxta illud ad Ephesios 4. Alios autem Pastores, et doctores ad consummationem Sanctorum in opus ministerii in aedificationem corporis Christi. Et primae Corinthiorum tertio. Omnia enim vestra sunt, sive Paulus, sive Apollo, sive Cephas, sive mundus, sive vita, sive mors, sive praesentia, sive futura; omnia enim vestra sunt: vos autem Christi: Christus autem Dei: Quasi diceret: Omnia inferiora homini, ordinantur ad illum, tanquam ad finem, propter quem sunt creata; homines autem ordinantur ad gloriam Christi, humanitas autem Christi ordinatur, tamquam ad finem ultimum, ad gloriam Dei, iuxta illud Omnia propter semetipsum operatus est Dominus.³

Probatur praeterea ratione Sancti Thomae tertia parte, quaestione vigesimaquarta, artic. 4. Deus ab aeterno praedestinavit ita electorum salutem, ut etiam praedestinaverit, quod compleretur per Christum: sub praedestinatione enim aeterna non solum cadit id, quod est faciendum in tempore; sed etiam modus, et ordo secundum quem est complendum: ergo praedestinatio Christi est causa finalis nostrae praedestinationis, eam complens, et perficiens.

VI. Tertia Conclusio. Christus meruit nobis praedestinationem, et efficacem electionem ad gloriam, non quidem quantum ad absolutum ipsius actus praedestinantis, sed quantum ad respectivum, quod connotat, seu quantum ad terminationem ad aliquas personas, et ad tale, vel tale obiectum secundarium.⁴ Itaque ipsamet voluntas efficax Dei, qua praedestinatos ordinavit ad vitam aeternam, habuit fundamentum aliquod in meritis Christi praevisis, et propter eadem merita talis dilectio, et praedestinatio libera terminata est ad tale obiectum secundarium, ut in conclusione sequenti explicabimus: Haec conclusio sic intellecta est contra aliquos discipulos S. Thomae; asseritur tamen ab aliis Thomistis; et videtur expressa sententia S. Thomae super illud Apostoli: Elegit nos in ipso ante mundi constitutionem.⁵ Inquit enim ita: Benedixit nos non nostris meritis, sed ex gratia Christi, sicut elegit nos, et gratis a massa perditionis separandos praeordinavit nos in ipso, idest per Christum. ubi illa propositio, per, causam denotat meritoriam eiusdem electionis. Et eadem videtur sententia S. August. lib. de praedest. Sanct. cap. 18. quam inter alios Thomistas defendit Asturicensis in relect. citata de gratia Christi, pag. 983. et seqq.

Probatur auctoritate Apost. ad Ephes. 1. Qui benedixit nos in omni benedictione spirituali in caelestibus in Christo. sed potissima benedictio spiritualis, ex qua aliae benedictiones emanant, est aeterna Dei electio, et praedestinatio: ergo haec est ex meritis Christi, a Deo praevisis.

Confirmatur auctoritate Sancti Chrysostomi homilia 1. super eamdem epistolam, ubi ait: Per quem nos benedixit; per eumdem nos elegit.

Probatur secundo. Christi merita fuerunt a Deo praevisa, antequam alios homines praedestinaret: ergo fuerunt causa nostrae praedestinationis. Antecedens probatur: nam Christus fuit primus praedestinatorum: ergo praedestinatio illius, et merita praecesserunt in signo rationis in mente divina praedestinationem aliorum, qui per Christum redempti sunt: Consequentia probatur: nam merita Christi non alia ratione praevisa sunt a Deo ante praedestinationem nostram, nisi ut causa illius meritoria, finalis, et exemplaris.

Probatur tertio. Deus redemptos per Christum praedestinare potuit propter merita eius praevisa: etenim ex parte obiecti voliti assignari potest causa, vel ratio divinae voluntatis, ut omnes Thomistae docent cum Sancto Thoma prima parte, quaestione decimanona, articulo quinto, sed ad dignitatem, et excellentiam Christi Domini, et meritorum illius pertinet, quod ita fuerint praedestinati: ergo.

Maior difficultas est: Utrum electio comparativa, et efficax huius in particulari prae alio, fuerit facta ex meritis Christi. Aliqui enim Thomistae, qui defendunt nostram tertiam conclusionem intellectam de electione absoluta, eam negant de electione comparativa. Sit nihilominus

VII. Quarta Conclusio. Christus Dominus meruit electionem comparativam praedestinatorum formaliter sumptam.⁶ Pro cuius explicatione, notandum est, Christum Dominum non meruisse, quod aliqui in particulari, vel in communi non diligerentur, aut non eligerentur a Deo: neque hoc asserimus in nostra conclusione; sed dicimus meruisse, quod, cum omnes homines possint a seipsis a fine supernaturali, supposita divina permissione, deficere; aliqui tamen in particulari designarentur a Deo, in quibus ipsa Christi merita suum consequerentur effectum: Designationem autem materialem eligendorum Christus Dominus reliquit Patri; sicut si aliquis offerret sua bona Reipublicae in pauperes distribuenda, et relinqueret eiusdem Reipublicae dispositioni, et electioni determinationem materialem illorum pauperum. Hanc conclusionem sic explicatam docet Asturicensis, ubi supra conclusione 3. et probatur rationibus factis pro praecedentibus. Nam in Scriptura habetur, quod per Christum Dominum, et in ipso electi, sunt a Deo praeordinati ad vitam aeternam, ut patet ex verbis Apost. inductis: sed electio, formalissime loquendo, importat assumptionem unius, relicto alio; est enim electio inter plures: ergo Christus Dominus meruit electionem comparativam praedestinatorum formaliter sumptam.

Probatur secundo. Christus Dominus obtulit sua merita, ut in aliquibus efficaciter sortirentur effectum; unde et Redemptor dicitur omnium, quantum ad sufficientiam, et aliquorum, quantum ad efficaciam, ut disp. 71. patebit: ergo, quod ex multis aliqui eligerentur ad gloriam, fuit ex praevisis meritis Christi: ergo meruit electionem comparativam.

Confirmatur: In Scriptura sacra promissa est in praemium passionis, et mortis Christi Domini multitudo magna filiorum, in quibus eadem merita sortirentur effectum; dicitur enim Isa. 53. Si posuerit pro peccato animam suam, videbit semen longaevum, et voluntas Domini in manu eius dirigetur: idest, per merita, et opera illius suam Deus adimplebit voluntatem in electione praedestinatorum. et iterum ait: Generationem eius quis enarrabit? quoniam abscissus est de terra viventium: ac si apertius diceret: Innumerabilis erit multitudo filiorum, quos per passionem suam, et mortem acquiret, ut in commentariis nostris super eumdem locum notavimus: ergo.

VIII. Sed contra hanc conclusionem arguunt auctores oppositae sententiae. Huius electionis comparativae unius prae alio nullum habere potest fundamentum in meritis Christi; nam alias ista causalis esset concedenda: Quia Christus Dominus voluit efficaciter applicare sua merita Petro in particulari, ideo Petrus est electus a Deo, et praedestinatus: et idem de aliis. Hoc autem est magnum inconveniens: nam alias totum negotium praedestinationis, et electionis hominum, primo, et radicaliter reducendum esset in humanam Christi voluntatem, et non in divinam electionem.

Arguunt secundo: nam alias Christus meruisset, quod aliqui non eligerentur a Deo. Probatur: nam mereri electionem comparativam est mereri, quod unus eligatur, alius relinquatur, et deseratur.

Ad primum respondetur ex doctrina tradita, quod electio huius in particulari, materialiter loquendo, secundum quod est huius, non fuit ex meritis Christi, sed ex mera, et gratuita Dei voluntate. Quamvis enim Christus Dominus in praescientia Dei, antequam intelligatur praedestinatio nostra, applicaverit sua merita, et obtulerit Patri, ut aliqui in particulari, formaliter loquendo, eligerentur a Deo, in quibus eius passio suum consequeretur effectum; materialem tamen designationem eligendorum liberae voluntati Dei reliquit, ut dictum est. Praeterea etiam alia ratione reducitur primo in Dei gratuitam voluntatem nostra praedestinatio. Quoniam, licet Christus meruerit, quod aliqui non determinate, sed vage eligerentur a Deo; ex mera tamen, et gratuita Dei voluntate nullis praevisis meritis, etiam ipsius Christi, processit incarnatio Verbi, et Christi Domini praedestinatio. Dicit enim Augustinus in libro de praedestinatione SS. cap. 15. Ille homo, ut ait, Verbo Patri coaeterno, in unitatem personae assumptus Filius Dei unigenitus est, sed, unde hoc meruit? quod eius bonum, qualecumque praecessit? quid egit ante, quid credidit, quid petivit, ut ad hanc ineffabilem excellentiam perveniret?⁷ Unde, supposito incarnationis mysterio, et praedestinationis Christi, prius in signo rationis, quam Deus aliquid determinaret in particulari circa electionem, et praedestinationem nostram, praevidit merita Christi, et eius humanam voluntatem offerentem eadem merita, ut eorum intuitu aliqui in particulari, sed vage eligerentur a Deo, et praedestinarentur in ipso.⁸ In secundo signo intelligitur libera, et gratuita voluntas Dei qua, cum posset alios eligere, et diligere in particulari, et designare materialiter, ut eos daret Christo; istos tamen elegit determinate. In tertio signo intelligitur applicatio, qua Christus Dominus sua merita applicavit. Sciens quippe, tales homines in particulari esse a Deo gratis electos, applicavit pro illis sua merita, quantum ad efficaciam, et preces fudit, ut eos Deus servaret a malo, iuxta illud, quod ipse ait Ioann. 17. Ego pro iis rogo, non pro mundo rogo, sed pro his, quos dedisti mihi: idest; rogo pro praedestinatis, unde Sanctus Thomas 3. p. quaest. 21. art. 4. ad 2. explicans illud Lucae 22. Pater ignosce illis, quia nesciunt, quid faciunt, inquit, quod Christus non oravit pro omnibus crucifixoribus, neque etiam pro omnibus, qui erant credituri in eo, sed pro his solum, qui erant praedestinati, ut per ipsum vitam consequerentur aeternam. Haec igitur Christi oratio, et applicatio meritorum intelligitur in tertio illo signo rationis.

Ad secundum respondetur, quod, ut Christus Dominus dicatur meruisse electionem comparativam aliquorum, non requiritur, quod meruerit aliorum derelictionem, vel reprobationem, sed sufficit, quod propter merita eius praevisa ex multis, qui poterant ex seipsis a salute aeterna deficere, aliqui fuerint electi, ut ad eamdem salutem infallibiliter pervenirent.

IX. AD primum argumentum ex factis a principio respondetur, quod praedestinatio nostra refunditur in Dei gratuitam voluntatem, quatenus facta est ante omnia merita nostra praevisa; non tamen inconvenit, quod ante illam fuerint praevisa merita Christi, modo superius explicato. Prima enim vocatio simpliciter dicitur, et est gratuita; quia fit nullis praecedentibus meritis nostris; quamvis Christus eam meruerit nobis, ut dictum est. Item etiam eadem praedestinatio est mere gratuita, quatenus designatio praedestinatorum in particulari absque ullis meritis etiam ipsius Christi a Deo praevisis facta est, ut ex praemissis constat.

Ad confirmationem ex auctoritate S. Thomae respondetur, quod, cum ait, regenerari in Christo esse donum gratuitum, intelligitur esse donum gratuitum, respectu hominis, qui regeneratur, non autem respectu ipsius Christi.

Secundo respondetur, ex verbis S. Tho. solum concludi, quod designatio personae determinatae, cui conceditur regenerari in Christo per baptismum, et salvari; ex mera Dei voluntate absque praevisis meritis ipsius Christi, processerit.

Ad secundum respondetur, praedestinationem Christi non fuisse effectum praedestinationis nostrae;⁹ alias enim prius intelligeretur praedestinatio nostra, quam praedestinatio Christi, sed fuisse quid praesuppositum ad illam, secundum ordinem, quem Deus de facto servavit in praedestinandis hominibus. Unde ex eo, quod Christus non meruerit suam incarnationem, aut praedestinationem, non sequitur, quod non meruerit praedestinationem nostram, quantum ad integrum effectum illius, de quo videndus est Asturicens. ubi supra concl. 4.

Ad confirmationem respondetur, praedestinationem non esse praeparationem quorumcunque beneficiorum Dei, sed eorum, quae per ipsam praedestinationem constituuntur, et intrant ipsum ordinem praedestinationis. Christi autem praedestinatio, aut incarnatio non constituitur per praedestinationem nostram, nec intrat ordinem illius, sed extrinsece praesupponitur ad illam, ut dictum est; et iuxta hanc doctrinam intelligenda est definitio praedestinationis tradita a S. Augustino.

X. Ad tertium negatur antecedens. Ad probationem dicendum, illam voluntatem salvandi genus humanum, quae praeintelligitur in Deo ante praedestinationem Christi, non fuisse actum praedestinationis ipsius generis humani, neque formaliter pertinere ad praedestinationem nostram; sed antecedenter se habuisse ad illam, et praesuppositive. Cuius ratio est: nam voluntas Dei, quae formaliter pertinet ad praedestinationem, attingit personas particulares cum suis circumstantiis, et mediis, quibus ad salutem aeternam perveniunt: electio namque est de particularibus. Voluntas autem salvandi genus humanum, secundum quod praesupponitur in Deo ad praedestinationem Christi, solum respiciebat generis humani salutem in communi, non autem attingebat in particulari salutem istius, vel illius, secundum quod discernitur ab alio. Unde talis voluntas non pertinebat formaliter ad praedestinationem nostram.

XI. Ad confirmationem respondetur, quod prius in signo rationis intelligitur Adam gratus in statu innocentiae, quam Christus praedestinatus; sed tamen illa gratia, quatenus pertinebat ad statum innocentiae, non erat effectus praedestinationis Adae, sed cuiusdam supernaturalis providentiae, ut in sequenti disputatione patebit.

Ad quartum respondetur, quod non ex sola generali ratione capitis colligimus, totum effectum nostrae praedestinationis procedere ex meritis Christi, sed ex habitudine capitis ad talia membra, ad quorum reparationem venit principaliter Christus. Unde S. Tho. q. 29. de verit. art. 4. citato ad 5. ex fine incarnationis; quia scilicet principaliter facta est propter liberationem hominum a peccato; colligit quod humanitas Christi ordinetur ad influentiam, quam facit in homines redemptos, sicut ad finem intentum, non autem ad influendum in Angelos.¹⁰ Ait enim, quod Christus non solum secundum divinam naturam, sed etiam secundum humanam, est Angelorum caput; quia eos illuminat secundum humanam naturam, ut Dionysius dicit septimo capite de Divinis nominibus. Unde et ad Colossen. 2. dicitur, quod ipse est caput omnis principatus, et potestatis. Sed tamen humanitas Christi aliter se habet ad Angelos, quam ad homines, quantum ad duo. Primo, quantum ad naturae conformitatem; per quam est in eadem specie cum hominibus, non autem cum Angelis. Secundo, quantum ad finem incarnationis, quae quidem principaliter facta est propter hominum liberationem a peccato. Et sic humanitas Christi ordinatur ad influentiam, quam facit in homines, sicut ad finem intentum. Influxus autem in Angelos non est, ut finis incarnationis, sed ut incarnationem consequens. Sed de hac difficultate agendum est latius disputatione sequenti.