Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis, Tomus I: Demonstratio Christiana

Iesum redivivum discipulis apparuisse probavimus.¹ Adversarii tamen, negata resurrectione, opinantur illas apparitiones non reales fuisse, sed imaginarias, non externas, sed internas, non veras, sed fallaces. Primo Mariam Magdalenam aliasque mulieres, dein Petrum ceterosque apostolos, demum omnem multitudinem fidelium suggestione morbida sibi persuasisse se Iesum videre, quamvis revera Iesus nemini apparuerit. Hanc theoriam „visionum" sive „hallucinationum" vel „illusionum" Celsus proposuit, Renan et Strauß innovarunt atque hodie omnes fere radicales, liberales et modernistae approbant.² Redarguuntur autem discipulorum psychologia, critica, experientia.

1. Psychologia discipulorum. Adversarii fingunt discipulos post mortem Iesu maxima fiducia et ardentissimo desiderio exspectasse resurrectionem ipsius. Quo magis autem tempore et loco a sepulcro separabantur, eo magis spes et affectus flagrans revidendi magistri dilecti crescebant, donec sive Maria Magdalena sive Petrus primas visiones resurrectionis praetenderent.

Hae primae visiones, quasi lapis in aquam iactus novos in dies circulos fidelium tetigerunt, dum omnes christiani visiones hallucinatorias resurrectionis subirent.

Nihil tamen falsius statu psychologico discipulorum sic descripto. Sat superque probavimus³ discipulos omni spe et exspectatione resurrectionis Iesu destitutos fuisse. Quae cum ita sint, psychologice fieri non potuit, ut paterentur visiones hallucinatorias resurrectionis Iesu. Nam hallucinationibus eae tantum res subsunt, quibus diu noctuque animus vivide et fortiter intentus est. Hinc discipuli, etiamsi visionarii fuissent, non habuissent visiones Iesu redivivi, sed Iesu quoad corpus in sepulcro demortui, quoad animam vero in paradiso gloriosi.

2. Critica discipulorum. Theoria illusionum supponit mulieres et viros enthusiasticos, immo eo usque hystericos, ut quibusvis phantasmatibus propriis et alienis obruerentur. Contrarium elucet e documentis historicis ac praecipue evangelicis. Discipuli nequaquam erant homines ad illusiones proni, sed sanae et seriae mentis, ad incredulitatem magis proclives, quam ad credulitatem. Hunc animum „realisticum" et „criticum" tota vita ostendunt, maxime vero occasione et examine apparitionum Iesu redivivi.

Maria Magdalena, quam Celsus „mulierem fanaticam",⁴ Renan passione hallucinatam vocat,⁵ Iesum sibi apparentem nequaquam avide agnoscit, sed potius „vidit Iesum stantem, et non sciebat, quia Iesus est ... existimans, quia hortulanus esset".⁶ Duo discipuli euntes in castellum Emmaus Iesum comitantur, sed tandem in fractione panis agnoscunt.⁷ Undecim apostoli necdum credunt duobus discipulis apparitionem Iesu narrantibus⁸ atque nuntium mulierum de facta resurrectione deliramentum putant.⁹ Immo Iesu apparente in medio eorum, opinantur phantasma se videre.¹⁰ Thomas renuit credere, quamvis omnes apostoli testentur se Dominum vidisse: „Nisi videro in manibus eius fixuram clavorum, et mittam digitum meum in locum clavorum, et mittam manum meam in latus eius, non credam."¹¹ Paulo ante ascensionem Iesus suis apparet in monte Galilaeae et ad mare Genesareth, neque tamen discipuli sensuum testimonio fidentes eum agnoscunt.¹²

Hinc omnes discipuli apparitiones Iesu redivivi mente critica, immo hypercritica suscipiunt. Contra visionarius criticum nec agit, nec agere potest. Imago visionaria, quam animo retinet et ad extra proiicit, visionarius statim et necessario agnoscit atque veram esse pertinaciter asseverat. Unde critica, qua discipuli apparitiones in trutinam vocant, certissime probat eos non habuisse visiones fallaces, sed veras Iesu redivivi.

3. Experientia discipulorum. Veritatem apparitionum discipuli non solum critice examinant, sed experiuntur argumentis tum materialibus tum spiritualibus, quibus Iesus praesentiam suam realem comprobat.

Argumentis materialibus: Iesus verbis eos alloquitur, Scripturas eis explicat eorumque incredulitatem arguit.¹³ Cum eis iter facit, diversorium ingreditur et accumbit.¹⁴ Poscit, ut cibi sibi apponantur, cibos benedicit et propinat, panem frangit, piscem et pulmentarium edit.¹⁵ 1° Manus, pedes, latus ostendit et palpanda exhibet dicens: „Palpate et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere ... Infer digitum tuum huc et vide manus meas, et affer manum tuam et mitte in latus meum, et noli esse incredulus, sed fidelis."¹⁶ Haec certo non sunt phantasmatis, sed corporalis praesentiae signa.

Argumentis spiritualibus: „Praebuit seipsum vivum post passionem suam multis argumentis ... loquens de regno Dei",¹⁷ baptismum instituens, potestatem remittendi peccata tribuens, primatum conferens, mysterium Trinitatis docens, assistentiam suam perpetuam ecclesiae promittens. „Pax vobis! Sicut misit me Pater, et ego mitto vos. Accipite Spiritum Sanctum. Quorum remiseritis peccata, remittuntur eis, et quorum retinueritis, retenta sunt ..."¹⁸ „Pasce agnos meos, pasce oves meas ..."¹⁹ „Data est mihi omnis potestas in caelo et in terra; euntes ergo docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti ... et ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi."²⁰ Haec summa et sapientissima mysteria regni Dei certo non sunt deliramenta visionarii, sed documenta ultima Salvatoris instructionem discipulorum perficientis et absolventis.

Discipulorum psychologia, critica, experientia tam necessario excludunt theoriam visionum subiectivarum, ut rationalistae quidam desperabundi confugiant ad hypothesim visionum obiectivarum: Iesum dicunt ipsum anima²¹ et spiritu discipulos visitasse ita, ut discipuli eum falso putarent corpore redivivum et praesentem. Attamen ista hypothesis iisdem absurditatibus scatet ac theoria visionum subiectivarum: utraque enim contendit discipulos deceptos finxisse praesentiam Iesu corporalem, cum tamen corpus magistri redivivi tangerent et palparent. Immo hypothesis visionum obiectivarum absurditate superat theoriam visionum subiectivarum, quia Iesum facit auctorem deceptionis, quippe qui tanta evidentia sese palpandum et tangendum exhibuerit, ut discipuli redivivum eum credere cogerentur. „Incidit in Scyllam, qui vult vitare Charybdim."

Trino itaque facto inconcusso resurrectio Iesu Christi scientifice constat, scil. fide discipulorum Iesu, monumento Iesu vacuo, apparitionibus Iesu redivivi. Evanescunt cuncta tentamina suprema, quibus increduli facta haec vel negare vel naturaliter explicare conati sunt. Quivis liber a philosophia anteconcepta historiam resurrectionis indagans fateri compellitur: „Christus resurrexit a mortuis primitiae dormientium."²² „Surrexit Dominus vere."²³