Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis, Tomus I: Demonstratio Christiana

Hilarin Felder

Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis, Tomus I: Demonstratio Christiana

Hilarin Felder (1867–1951)

Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis

First published 1923

Hilarin Felder, O.M.Cap.'s Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis, Tomus I—Demonstratio Christiana—is the Christian-demonstration half of a two-volume Latin manual of fundamental theology. First published at Paderborn in 1920 and revised in the second edition of 1923, it presents a neo-scholastic case for the historical revelation of Christ and the credibility of Christianity, using Scripture, history, and theological argument for classroom formation. Felder's work belongs to the mature manual tradition that shaped Catholic apologetics before the mid-century renewal. Schola presents the 1923 Latin edition with an English translation.


Praefatio

Epistola I: SS. D. Benedictus PP. XV (s. m.) opus collaudat

Introductio

§ I: Introductio theologica

Caput I: Theologiae notio

Caput II: Theologiae divisio

Caput III: Theologiae praestantia

§ II: Introductio apologetica

Caput I: Apologeticae definitio

Caput II: Apologeticae obiectum

Caput III: Apologeticae momentum

Caput IV: Apologeticae historia

Pars I: Demonstratio Christiana

§ I: Revelationis theoria

Caput I: De revelatione ontologice spectata

Articulus I: De natura revelationis

Subarticulus I: Notio revelationis

Subarticulus II: Divisio revelationis

Articulus II: De possibilitate revelationis

Subarticulus I: Possibilitas revelationis generatim

Subarticulus II: Possibilitas revelationis mysteriorum

Articulus III: De necessitate revelationis

Subarticulus I: Explicatur necessitas revelationis

Subarticulus II: Probatur necessitas revelationis

Caput II: De revelatione logice spectata

Articulus I: De criteriis revelationis in genere

Subarticulus I: Natura criteriorum

Subarticulus II: Expositio et aestimatio criteriorum

Subarticulus III: Criteria inepta

Articulus II: De miraculis

Subarticulus I: Natura miraculi

Subarticulus II: Possibilitas miraculi

Subarticulus III: Cognoscibilitas miraculi

Subarticulus IV: Simulacra miraculorum

Articulus III: De prophetiis

Subarticulus I: Natura prophetiae

Subarticulus II: Possibilitas prophetiae

Subarticulus III: Cognoscibilitas prophetiae

§ II: Revelationis exsistentia

Dissertatio I: Testimonium Iesu de messianitate et divinitate sua

Caput I: Testimonium Iesu de messianitate sua

Articulus I: Factum testimonii messiani Iesu

Subarticulus I: Factum professionis messianae Iesu generatim

Subarticulus II: Initium professionis messianae Iesu

Subarticulus III: Incrementum professionis messianae Iesu

Subarticulus IV: Complementum professionis messianae Iesu

Articulus II: Sensus testimonii messiani Iesu

§ I: Conceptus messianicus ante Iesum

Subarticulus I: Conceptus messianus Veteris Testamenti

Subarticulus II: Conceptus messianus recentioris iudaismi

§ II: Conceptus messianicus ipsius Iesu

Subarticulus I: Iesus reiecit messianismum rabbinicum et eschatologicum recentioris iudaismi

Subarticulus II: Iesus accepit et perfecit messianismum propheticum Veteris Testamenti

Caput II: Testimonium Iesu de divinitate sua

Articulus I: De divinitate Iesu manifestata ante ipsius mortem

Subarticulus I: Iesus se ipse confitetur esse Deum simpliciter

Subarticulus II: Iesus se ipse confitetur esse Filium Dei naturalem

Articulus II: De divinitate Iesu manifestata post ipsius mortem

Subarticulus I: Divinitas Iesu a resurrectione usque ad ascensionem

Subarticulus II: Divinitas Iesu in ecclesia primigenia

Subarticulus III: Divinitas Iesu apud S. Paulum

Subarticulus IV: Divinitas Iesu apud S. Ioannem

Dissertatio II: Argumenta Iesu pro messianitate et divinitate sua

Caput I: Character Iesu

Articulus I: Character intellectualis Iesu

Subarticulus I: Iesus nulla insaniae signa dedit

Subarticulus II: Iesus summa sapientiae signa praesetulit

Articulus II: Character moralis Iesu

Subarticulus I: Iesus immunis fuit ab omni peccato

Subarticulus II: Iesus insignis fuit summa virtute

Caput II: Vaticinia Iesu

Articulus I: Vaticinia Veteris Testamenti de Iesu Christo edita

Subarticulus I: Vaticinia de genealogia Christi

Subarticulus II: Vaticinia de chronologia Christi

Subarticulus III: Vaticinia de biographia Christi

Articulus II: Vaticinia Novi Testamenti a Iesu Christo edita

Subarticulus I: Vaticinia Christi quoad res simpliciter occultas

Subarticulus II: Vaticinia Christi quoad res simpliciter futuras

Caput III: Miracula Iesu

Articulus I: Veritas historica miraculorum Iesu

Subarticulus I: Documenta historica miraculorum Iesu

Subarticulus II: Critica historica miraculorum Iesu

Articulus II: Veritas philosophica miraculorum Iesu

Subarticulus I: Sanationes infirmorum

Subarticulus II: Eiectiones daemonum

Subarticulus III: Dominatio virium naturalium

Sicut Christus mundo rationali daemonum dominatur, sic etiam mundo irrationali virium naturalium: convertendo aquam in vinum, multiplicando panem, ambulando supra aquas, sedando ventum et fluctus.

a) Conversio aquae in vinum in Cana Galilaeae. Ioannes narrat Christum, cum interesset nuptiis et vinum defecisset, praecepisse ministris, ut sex hydrias (5-7 hectolitra continentes) aqua implerent, easque impletas architriclino afferrent; hunc autem gustasse aquam in vinum optimum conversam. Per miraculum hoc factum esse patet natura docente et rationalismo confirmante. Natura docet multiplicibus iisque succedentibus processibus ordinis physici et chimici opus esse, ut aqua paulatim in vinum convertatur, proindeque effectum supernaturalem adesse, cum solo actu voluntatis subito aqua in vinum generosum mutatur. Quod rationalistae tacite confirmant, frustra interpretationem naturalem huius facti tentantes. Contendunt Iesum clam vinum ad nuptias secum attulisse illudque ioci causa occulte ministrasse (G. Paulus), vel aquae liquores fortes addidisse (Woolston, Dulk) vel convivis suggessisse, ut aquam vinum putarent (Neander, B. Weiß). Tamen his opinionibus insulsis textus evangelicus non explicatur, sed destruitur. Ergo aut factum historicum per fas et nefas negari debet vel concedi philosophica veritas miraculi in Cana patrati.

b) Multiplicatio panis bis effecta. Primum Iesus cibavit circiter quinque milia virorum, mulieribus et parvulis non computatis; et cum tantum quinque panes et duo pisces praesto essent, post cenam duodecim cophini fragmentorum superaverunt. Alio tempore septem panibus et paucis pisciculis Iesus satiavit quattuor milia hominum extra parvulos et mulieres, et saturatis omnibus superfuerunt septem sportae plenae fragmentorum. Has cibationes non effectas esse modo naturali reapse constat: nam uno circiter kilogrammate panis hordeacei paucisque pisciculis tanta hominum multitudo satiari non poterat, et insuper post cenam plus cibi superare profecto nequibat, quam ante cenam affuerat. Quod inviti iterum confirmant rationalistae absurdis hypothesibus, quibus facta evangelica explicare conantur. Propugnant enim vel Iesum verbo et exemplo multitudinem hortatum esse, ut ex suis canistris et peris cibos abundanter allatos sumerent et etiam pauperibus distribuerent (G. Paulus, Hase, Heß, B. Weiß, Furrer), vel multitudinem accepta vix buccella modestissime acquievisse (Renan, O. Holtzmann), vel apostolos acervum panum in proxima spelunca absconditum protulisse (Bahrdt), vel sermonem esse non de satietate materiali, sed de spirituali satietate verbo Dei proposito (Schenkel, Wittichen, Keim). Quae omnia relationi evangelicae contraria sunt. Facta saturationis, sicuti ab evangeliis narrantur, excludunt explicationem naturalem.

c) Deambulatio super mare galilaicum. Post primam multiplicationem panum Iesus discipulis obvenit ambulans ipse super mare et Petrum super undas incedentem verbo sustinens, ne mergeretur. Factum ipsum causam supernaturalem evidenter requirit: deambulando super mare Iesus legem gravium suspendit atque proinde certo ordinem naturae visibilis superat. Quod ut rationalistae negent, somniant Iesum vel mira dexteritate undis ludentem adnatasse (Lange), vel trabi superstantem appropinquasse (Bahrdt), vel ad et circa mare, non super mare ambulasse (G. Paulus, B. Weiß, Furrer); Petrum autem vel vado transiisse vel audacius nando in tutum pervenisse Domino manum e litore tendente (Paulus, Barth). Quae explicationes omnes verbis et contextu evangelicae relationis aperte respuuntur. Aut evangelium est vitiandum, aut miraculum est concedendum; tertium non datur.

d) Sedatio procellae. Discipulis mare Genesareth transfretantibus motus ventorum et undarum factus est magnus, ita ut navicula operiretur fluctibus. Iesus vero a somno excitatus imperavit ventis et mari, et facta est tranquillitas magna. Quare homines mirati exclamaverunt: „Qualis est hic, quia venti et mare obediunt ei?" Hic eventus aperte supernaturalis est, cum nullus homo naturalibus viribus utens ventos et fluctus imperio suo ad tranquillitatem reducere valeat. Assentiunt rationalistae, dum, quaerentes explicationem naturalem, textum evangelii deturpant vel destruunt. Alii enim deblaterant Iesum non mare quidem, sed perturbatos discipulorum animos sedasse (Volkmar, B. Weiß), alii autumant mare sensim sine sensu sedatum esse, dum Iesus de procella loqueretur (G. Paulus, Hase, Heß, Furrer), alii totum factum negant, quia, aiunt, „sedatio illa potestatem suprahumanam, immo prorsus divinam supponeret" (Schleiermacher, Schenkel, Io. Weiß).

Revera dominatio virium naturalium, quam Christus convertendo aquam in vinum, multiplicando panes, ambulando super mare, sedando procellam exercuit, omnino suprahumana est ac proinde in se est saltem miraculum secundi ordinis. Haec omnia autem efficere eo modo, quo Christus effecit - subito, uno verbo, voluntatis imperio - est miraculum primi ordinis, i. e. opus soli domino naturae factu possibile. Iesus Christus ergo est dominus naturae - Deus.

Subarticulus IV: Resuscitationes mortuorum

Caput IV: Resurrectio Iesu

Articulus I: Demonstratio factorum

Subarticulus I: Fides discipulorum Iesu

Subarticulus II: Monumentum Iesu vacuum

Subarticulus III: Apparitiones Iesu redivivi

Articulus II: Explicatio factorum

Subarticulus I: Explicatio fidei discipulorum

Subarticulus II: Explicatio monumenti Iesu vacui

Subarticulus III: Explicatio apparitionum Iesu redivivi

Conclusio I: Conclusio demonstrationis christianae

↑ Top of work