Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis, Tomus I: Demonstratio Christiana

Discipulos a tertia die Iesum redivivum vidisse unanimo consensu referunt evangelia, actus apostolorum, epistulae paulinae. Error circa hoc factum simpliciter impossibilis erat. Nam testes eius non soli erant apostoli, sed etiam 120 discipuli in Iudaea¹ et „plus quam 500 fratres" in Galilaea.² Horum fratrum plurimi adhuc manebant Paulo circa a. 57 ad Corinthios scribente;³ scribentibus etiam Synopticis saltem dimidia pars eorum, quos dixi fratrum vivebant;⁴ scribente ultimo evangelista adhuc nonnulli eorum supererant, uti v. g. ipse Ioannes evangelista.

Quae cum ita sint, increduli consentiunt discipulos apparitiones Iesu redivivi expertos esse. Somniant autem, uti videbimus, apparitiones non reales, sed imaginarias fuisse. Cui hypothesi ut fidem facilius concilient, contendunt nullas visiones evenisse Hierosolymis prope monumentum Iesu, sed in remotissima Galilaeae regione tantum et tempore longe dissito a morte Domini. Haec sententia incredulorum tamen corruit, inspectis personis, locis, temporibus, quibus apparitiones Iesu redivivi factae sunt:

1. Diluculo paschae⁵ Iesus prope monumentum apparuit Mariae Magdalenae. „Illa existimans, quia hortulanus esset, dicit ei: 'Domine, si tu sustulisti eum, dicito mihi, ubi posuisti eum, et ego eum tollam.' Dicit ei Iesus: 'Maria'. Conversa illa, dicit ei: 'Rabboni'. Dicit ei Iesus: 'Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum; vade autem ad fratres meos et dic eis: Ascendo ad Patrem meum et Patrem vestrum, Deum meum et Deum vestrum.'"⁶

2. Paulo post aliae mulieres a monumento in civitatem recedentes Iesum viderunt.⁷

3. Progrediente die paschae Dominus apparuit Simoni Petro.⁸

4. Post meridiem paschae duo discipuli, quorum uni nomen Cleophas, iverunt in castellum Emmaus. Dum in via fabularentur et secum quaererent de morte Iesu, Iesus appropinquans ibat cum illis ibat cum illis, et interpretabatur illis Scripturas, quae erant de morte et resurrectione Messiae. Oculi autem illorum tenebantur, ne eum agnoscerent, quoad eis panem frangeret.⁹

5. Sero iidem discipuli Hierosolyma redierunt, ubi apostolos congregatos invenerunt. Et cum inter se narrarent apparitiones habitas, ecce „stetit Iesus in medio eorum et dicit eis: 'Pax vobis! Ego sum, nolite timere.' Conturbati autem et conterriti existimabant se spiritum videre. Et dixit eis: 'Quid turbati estis, et cogitationes ascendunt in corda vestra? Videte manus meas et pedes meos, quia ego ipse sum; palpate et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere.' Adhuc autem illis non credentibus",¹⁰ manducavit cum eis, exposuit eis Scripturas et tribuit eis potestatem remittendi peccata.

6. Solus Thomas vespere illo aberat et sermoni ceterorum fidem denegabat. Post octo autem dies iterum erant discipuli intus et Thomas cum eis. Venit Iesus et salutatis omnibus „dicit Thomae: 'Infer digitum tuum huc et vide manus meas, et affer manum tuam et mitte in latus meum, et noli esse incredulus, sed fidelis.' Respondit ei Thomas: 'Dominus meus et Deus meus!'"¹¹

7. Exacta hebdomada paschae discipulisque in Galilaeam regressis, septem eorum Dominum viderunt ad mare Tiberiadis, nempe Petrus, Thomas, Nathanael, Ioannes, Iacobus maior, aliique duo, quorum nomina non indicantur. Iesus cum ipsis manducavit panem et piscem atque Petro contulit primatum super ecclesiam.¹²

8. Hanc „tertiam"¹³ apparitionem Iesu coram apostolis quarta secuta est in Galilaea super montem. Iesus undecim tribuit potestatem baptizandi, praedicandi et miracula faciendi.¹⁴

9. Postea Iesus multitudini credentium apparuit, Paulo testante: „Deinde visus est plus quam quingentis fratribus simul, ex quibus multi manent usque adhuc, quidam autem dormierunt."¹⁵

10. „Deinde visus est Iacobo"¹⁶ minori.

11. Die quadragesima post pascha apostolis in Ierusalem congregatis apparuit, eos duxit in montem olivarum et coram oculis eorum in caelum ascendit.¹⁷

12. Aliquanto tempore interiecto Iesus in via ad Damascum apparuit Saulo pharisaeo eum convertens eligensque apostolum gentium. Haec apparitio omnium ultima fuit testante Paulo: „Novissime autem omnium tamquam abortivo visus est et mihi."¹⁸

Facilioris conspectus causa apponimus tabulam apparitionum Iesu redivivi dispositam secundum locum, tempus, personas, auctores referentes:

Iste conspectus ad oculos demonstrat rationalistas iniuria auctores hagiographos alios aliis opponere, traditionem „historicam" traditioni „legendariae",¹⁹ quarum prior solas apparitiones in Galilaea habitas referat, posterior autem addat apparitiones priores impertitas in Iudaea et Ierusalem. Omnes scriptores sacri consentiunt Iesum praebuisse „seipsum vivum post passionem suam in multis argumentis, per dies quadraginta apparens eis et loquens de regno Dei".²⁰ Omnes etiam hagiographi concordant apparitiones Iesu redivivi incepisse Hierosolymis ipsa die paschae dominicae, continuatas esse in Iudaea et Galilaea per 40 dies, atque desiisse die ascensionis, excepta visione Saulo posterius prope Damascum concessa.²¹

Unde fieri non potest, ut labefactentur tria illa facta, quibus resurrectio Iesu historice probatur. Discipuli a tertia die persuasi erant Iesum resurrexisse. Monumentum Iesu tertia die inventum est vacuum. Iesus ex tertia die multifariam suis apparuit.

Quaeritur iam, num adversarii haec facta naturaliter explicare possint, quin resurrectionem Domini concedere teneantur.