Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis, Tomus I: Demonstratio Christiana

Hilarin Felder

Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis, Tomus I: Demonstratio Christiana

Hilarin Felder (1867–1951)

Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis

First published 1923

Hilarin Felder, O.M.Cap.'s Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis, Tomus I—Demonstratio Christiana—is the Christian-demonstration half of a two-volume Latin manual of fundamental theology. First published at Paderborn in 1920 and revised in the second edition of 1923, it presents a neo-scholastic case for the historical revelation of Christ and the credibility of Christianity, using Scripture, history, and theological argument for classroom formation. Felder's work belongs to the mature manual tradition that shaped Catholic apologetics before the mid-century renewal. Schola presents the 1923 Latin edition with an English translation.


Praefatio

Epistola I: SS. D. Benedictus PP. XV (s. m.) opus collaudat

Introductio

§ I: Introductio theologica

Caput I: Theologiae notio

Caput II: Theologiae divisio

Caput III: Theologiae praestantia

§ II: Introductio apologetica

Caput I: Apologeticae definitio

Caput II: Apologeticae obiectum

Caput III: Apologeticae momentum

Caput IV: Apologeticae historia

Pars I: Demonstratio Christiana

§ I: Revelationis theoria

Caput I: De revelatione ontologice spectata

Articulus I: De natura revelationis

Subarticulus I: Notio revelationis

Subarticulus II: Divisio revelationis

Articulus II: De possibilitate revelationis

Subarticulus I: Possibilitas revelationis generatim

Subarticulus II: Possibilitas revelationis mysteriorum

Articulus III: De necessitate revelationis

Subarticulus I: Explicatur necessitas revelationis

Subarticulus II: Probatur necessitas revelationis

Caput II: De revelatione logice spectata

Articulus I: De criteriis revelationis in genere

Subarticulus I: Natura criteriorum

Subarticulus II: Expositio et aestimatio criteriorum

Subarticulus III: Criteria inepta

Articulus II: De miraculis

Subarticulus I: Natura miraculi

Subarticulus II: Possibilitas miraculi

Subarticulus III: Cognoscibilitas miraculi

Subarticulus IV: Simulacra miraculorum

Articulus III: De prophetiis

Subarticulus I: Natura prophetiae

Subarticulus II: Possibilitas prophetiae

Subarticulus III: Cognoscibilitas prophetiae

§ II: Revelationis exsistentia

Dissertatio I: Testimonium Iesu de messianitate et divinitate sua

Caput I: Testimonium Iesu de messianitate sua

Articulus I: Factum testimonii messiani Iesu

Subarticulus I: Factum professionis messianae Iesu generatim

Subarticulus II: Initium professionis messianae Iesu

Subarticulus III: Incrementum professionis messianae Iesu

Subarticulus IV: Complementum professionis messianae Iesu

Articulus II: Sensus testimonii messiani Iesu

§ I: Conceptus messianicus ante Iesum

Subarticulus I: Conceptus messianus Veteris Testamenti

Subarticulus II: Conceptus messianus recentioris iudaismi

§ II: Conceptus messianicus ipsius Iesu

Subarticulus I: Iesus reiecit messianismum rabbinicum et eschatologicum recentioris iudaismi

Subarticulus II: Iesus accepit et perfecit messianismum propheticum Veteris Testamenti

Caput II: Testimonium Iesu de divinitate sua

Articulus I: De divinitate Iesu manifestata ante ipsius mortem

Subarticulus I: Iesus se ipse confitetur esse Deum simpliciter

Subarticulus II: Iesus se ipse confitetur esse Filium Dei naturalem

Articulus II: De divinitate Iesu manifestata post ipsius mortem

Subarticulus I: Divinitas Iesu a resurrectione usque ad ascensionem

Subarticulus II: Divinitas Iesu in ecclesia primigenia

Subarticulus III: Divinitas Iesu apud S. Paulum

Subarticulus IV: Divinitas Iesu apud S. Ioannem

Dissertatio II: Argumenta Iesu pro messianitate et divinitate sua

Caput I: Character Iesu

Articulus I: Character intellectualis Iesu

Subarticulus I: Iesus nulla insaniae signa dedit

Subarticulus II: Iesus summa sapientiae signa praesetulit

Articulus II: Character moralis Iesu

Subarticulus I: Iesus immunis fuit ab omni peccato

Subarticulus II: Iesus insignis fuit summa virtute

Caput II: Vaticinia Iesu

Articulus I: Vaticinia Veteris Testamenti de Iesu Christo edita

Subarticulus I: Vaticinia de genealogia Christi

Subarticulus II: Vaticinia de chronologia Christi

Subarticulus III: Vaticinia de biographia Christi

Articulus II: Vaticinia Novi Testamenti a Iesu Christo edita

Subarticulus I: Vaticinia Christi quoad res simpliciter occultas

Subarticulus II: Vaticinia Christi quoad res simpliciter futuras

Caput III: Miracula Iesu

Articulus I: Veritas historica miraculorum Iesu

Subarticulus I: Documenta historica miraculorum Iesu

Subarticulus II: Critica historica miraculorum Iesu

Articulus II: Veritas philosophica miraculorum Iesu

Subarticulus I: Sanationes infirmorum

Subarticulus II: Eiectiones daemonum

Subarticulus III: Dominatio virium naturalium

Subarticulus IV: Resuscitationes mortuorum

Caput IV: Resurrectio Iesu

Articulus I: Demonstratio factorum

Subarticulus I: Fides discipulorum Iesu

Subarticulus II: Monumentum Iesu vacuum

Subarticulus III: Apparitiones Iesu redivivi

Articulus II: Explicatio factorum

Subarticulus I: Explicatio fidei discipulorum

Increduli contendunt fidem in Iesum redivivum natam non esse ex resurrectione, sed sine resurrectionis miraculo explicari vel e mythis orientalibus, vel e vaticiniis Veteris Testamenti, vel ex imagine Iesu animis discipulorum impressa. Contrarium facile probatur.

  1. Mythi orientales, quos mythos „resurrectionis" iniuria vocant, apud omnes fere populos antiquiores inveniuntur, scil. apud babylonios (deus Tammuz), phoenices (Adonis), phrygios (Attis), aegyptios (Osiris), graecos (Dionysos). Attamen deest tum parallelismus inter mythos orientales et resurrectionem Iesu, tum influxus mythorum orientalium in resurrectionem Iesu.

Deest parallelismus inter mythos orientales et resurrectionem Iesu. Mythi illi simpliciter plangunt mortem vegetationis naturalis hieme appropinquante atque celebrant regenerationem vegetationis naturalis tempore verno. Deus vegetationis hieme ad inferos descendit et vere ad terram redit. Agitur ergo de mera fabula, qua mutationes temporum deificantur. Contra resurrectio christiana versatur circa personam concretam, individuam, historicam Iesu, quem discipuli credentes noverant et amaverant cuiusque mortem corporalem ac reditum ad vitam corporalem narrant. Unde nulla prorsus similitudo inter mythos orientales et resurrectionem Iesu.

Deest influxus mythorum orientalium in resurrectionem Iesu. Cultus mythologici, quibus mutationes temporum celebrabantur, iudaeis Iesu aequalibus omnino ignoti erant. Nulla enim horum cultuum vestigia inveniuntur in monumentis iudaicis. A fortiore piscatores illi galilaei, qui resurrectionem magistri sui crediderunt, praedicaverunt, descripserunt, martyrio demum obsignaverunt, conversi non sunt ad deos vegetationis gentilium. Hinc absurdum est, resurrectionis fidem discipulorum explicare e mythis orientalibus.

  1. Vaticinia Veteris Testamenti praenuntiant quidem Messiae resurrectionem, quin tamen memorent adiunctum tertiae diei. Unde hoc saltem adiunctum discipuli non hauserunt e Vetere Testamento. Sed et ipsam prophetiam resurrectionis experti demum resurrectione Iesu intellexerunt. Conceptu messiano rabbinorum imbuti numquam ideam Messiae morientis et resurgentis capere valuerant. Iesum de morte et resurrectione futura loquentem Petrus acriter increpavit: „Absit a te, Domine: non erit tibi hoc!" Iesu iamiam mortuo, cum monumentum eius vacuum invenirent atque ore angeli resuscitatum audirent, „nondum sciebant Scripturam, quia oportebat eum a mortuis resurgere".

Immo, licet Iesus redivivus discipulis in castellum Emmaus euntibus interpretaretur „in omnibus Scripturis", quae erant de Messiae morte et glorificatione, ipsi sola experientia convicti magistrum resuscitatum cognoverunt in fractione panis. Quare deinceps iudaeis praedicantes, eloquuntur Christum et mortuum et resuscitatum esse „secundum Scripturas", non contra Scripturas. Ergo fidem resurrectionis non hauserunt e vaticiniis messianis Veteris Testamenti, sed potius vaticinia Veteris Testamenti de Messia morienti et reviviscenti didicerunt ex facto resurrectionis Iesu.

  1. Imago Iesu utique animis discipulorum alte profundeque impressa manebat. Attamen quantumvis Iesum olim viventem et iamnunc mortuum recordabantur, neutiquam imaginem magistri resurgentis et redivivi concipiebant. Patet e statu psychologico, quem discipuli post mortem Iesu prae se ferebant. Iesu in cruce mortuo discipuli inter parasceven et pascham lugebant et flebant, exclusa omni spe resurrectionis. Diluculo paschae mulieres monumentum adibant corpus Iesu uncturae, cum nil nisi ipsius corruptionem exspectarent. Lapidem revolutum et monumentum apertum invenientes non suspicabantur Iesum resurrexisse, sed corpus furto ablatum esse. Angelus nuntium resurrectionis afferens non fidem eis iniicit, sed magnum terrorem incutit. Apostoli eundem nuntium putabant esse „deliramentum, et non crediderunt". Paulo post Petrus sepulcrum vacuum invenit, non tamen credidit, sed „abiit secum mirans, quod factum fuerat". Postmeridie paschae duo ex eis in castellum Emmaus ibant „tristes". Cumque Iesus de eorum desperatione sciscitaretur, respondens unus, cui nomen Cleophas, dixit ei: „Tu solus peregrinus es in Ierusalem et non cognovisti, quae facta sunt in illa his diebus? ... De Iesu nazareno, qui fuit vir propheta potens in opere et sermone coram Deo, et omni populo. Et quomodo eum tradiderunt summi sacerdotes et principes nostri in damnationem mortis, et crucifixerunt eum. Nos autem sperabamus, quia ipse esset redempturus Israel: et nunc super haec tertia dies est hodie quod haec facta sunt. Sed et mulieres quaedam ex nostris terruerunt nos, quae ante lucem fuerunt ad monumentum, et non invento corpore eius, venerunt dicentes se etiam visionem angelorum vidisse, qui dicunt eum vivere. Et abierunt quidam ex nostris ad monumentum, et ita invenerunt, sicut mulieres dixerunt, ipsum vero non invenerunt." Ex quibus omnibus elucet discipulos minime coluisse imaginem Iesu resurgentis, necnon eos fidem in Iesum redivivum solo facto resurrectionis acquisivisse. Fides paschalis sine facto paschali explicari prorsus nequit.

Subarticulus II: Explicatio monumenti Iesu vacui

Subarticulus III: Explicatio apparitionum Iesu redivivi

Conclusio I: Conclusio demonstrationis christianae

↑ Top of work