Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis, Tomus I: Demonstratio Christiana
Hilarin Felder (1867–1951)
Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis
First published 1923
Hilarin Felder, O.M.Cap.'s Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis, Tomus I—Demonstratio Christiana—is the Christian-demonstration half of a two-volume Latin manual of fundamental theology. First published at Paderborn in 1920 and revised in the second edition of 1923, it presents a neo-scholastic case for the historical revelation of Christ and the credibility of Christianity, using Scripture, history, and theological argument for classroom formation. Felder's work belongs to the mature manual tradition that shaped Catholic apologetics before the mid-century renewal. Schola presents the 1923 Latin edition with an English translation.
Praefatio
Epistola I: SS. D. Benedictus PP. XV (s. m.) opus collaudat
Introductio
§ I: Introductio theologica
Caput I: Theologiae notio
Caput II: Theologiae divisio
Caput III: Theologiae praestantia
§ II: Introductio apologetica
Caput I: Apologeticae definitio
Caput II: Apologeticae obiectum
Caput III: Apologeticae momentum
Caput IV: Apologeticae historia
Pars I: Demonstratio Christiana
§ I: Revelationis theoria
Caput I: De revelatione ontologice spectata
Articulus I: De natura revelationis
Subarticulus I: Notio revelationis
Subarticulus II: Divisio revelationis
Articulus II: De possibilitate revelationis
Subarticulus I: Possibilitas revelationis generatim
Subarticulus II: Possibilitas revelationis mysteriorum
Articulus III: De necessitate revelationis
Subarticulus I: Explicatur necessitas revelationis
Subarticulus II: Probatur necessitas revelationis
Caput II: De revelatione logice spectata
Articulus I: De criteriis revelationis in genere
Subarticulus I: Natura criteriorum
Subarticulus II: Expositio et aestimatio criteriorum
Subarticulus III: Criteria inepta
Articulus II: De miraculis
Subarticulus I: Natura miraculi
Subarticulus II: Possibilitas miraculi
Subarticulus III: Cognoscibilitas miraculi
Subarticulus IV: Simulacra miraculorum
Articulus III: De prophetiis
Subarticulus I: Natura prophetiae
Subarticulus II: Possibilitas prophetiae
Subarticulus III: Cognoscibilitas prophetiae
§ II: Revelationis exsistentia
Dissertatio I: Testimonium Iesu de messianitate et divinitate sua
Caput I: Testimonium Iesu de messianitate sua
Articulus I: Factum testimonii messiani Iesu
Subarticulus I: Factum professionis messianae Iesu generatim
Subarticulus II: Initium professionis messianae Iesu
Subarticulus III: Incrementum professionis messianae Iesu
Subarticulus IV: Complementum professionis messianae Iesu
Articulus II: Sensus testimonii messiani Iesu
§ I: Conceptus messianicus ante Iesum
Subarticulus I: Conceptus messianus Veteris Testamenti
Subarticulus II: Conceptus messianus recentioris iudaismi
§ II: Conceptus messianicus ipsius Iesu
Subarticulus I: Iesus reiecit messianismum rabbinicum et eschatologicum recentioris iudaismi
-
Iesus reiecit messianismum rabbinicum. Evolutionismus antiquior propugnavit Iesum tantummodo ideas messianas vulgo a rabbinis ventilatas sibi accommodasse. Insulsam esse hanc propugnationem patet ex iis omnibus, quae de facto testimonii messiani diximus: toto tempore praedicationis suae Iesus diligentissime a se prohibet messianismum politico-nationalem pharisaeorum atque demum crucis supplicio afficitur, quia hunc messianismum constanter a se averterat.
-
Iesus reiecit messianismum eschatologicum. Contra multi rationalistae moderni putant Iesum subscripsisse messianismo eschatologico.1 At vero refelluntur sua ipsorum confessione Iesum abhorruisse a messianismo rabbinico. Etenim probavimus messianismum eschatologicum cum rabbinico fere converti eo, quod uterque somniat Messiam regem politicum et regnum Dei nationale ac materiale. Quae cum Iesus repudiet, eo ipso et messianismum eschatologicum repudiat.
Eschatologia messiana a theologia rabbinorum, uti vidimus, differt solo elemento proprie eschatologico, i. e. eo, quod apocalyptici propugnant Messiam eiusque regnum non in hoc aevo et mundo pessimo exstiturum, sed isto deleto demum in aevo et mundo transcendentali iudicem esse venturum. Hoc tamen elementum eschatologicum alienum fuisse a Iesu neminem latet.
Licet enim Iesus etiam futurum iudicem mundi se profiteatur, tamen Messias esse et agnosci vult iam in hoc aevo et mundo.
Ioanni Baptistae sciscitanti, num Iesus Messias venturus sit, respondet Messiam se iam adesse, immo operibus Messiam praesentem se probasse.2
Caesareae Philippi confessionem Petri: "Tu es Messias" laudat et remunerat, atque sic fatetur se in praesenti vita et tempore iamiam Messiam esse.3
Samaritana Messiam minime eschatologicum exspectans ait: "Scio quia Messias venit; cum ergo venerit ille, nobis annuntiabit omnia."4 Cui Iesus: "Ego sum, qui loquor tecum." Demum a samaritanis confessionem elicit: "Ipsi enim audivimus et scimus, quia hic est vere Salvator mundi".5
Iudaei Iesum interpellant: "Quousque animam nostram tollis? si tu es Messias, dic nobis palam." Respondit eis Iesus provocando eos ad opera messiana ab ipso iam patrata: "Loquor vobis, et non creditis. Opera, quae ego facio in nomine Patris mei, haec testimonia perhibent de me."6
Caiphas eum interrogat: "Tu es Messias Filius Dei benedicti?" Iesus autem dixit illi: "Ego sum." Urget summus sacerdos: "Adiuro te per Deum vivum, ut dicas nobis, si tu es Messias Filius Dei?" Dicit illi Iesus: "Tu dixisti." Dixerunt autem omnes: "Tu ergo es Filius Dei?" Qui ait: "Vos dicitis, quia ego sum. Et videbitis Filium hominis sedentem a dextris virtutis Dei et venientem cum nubibus caeli."7
Pilatus quaerit: "Tu es rex iudaeorum?" i. e. rex Messias. At Iesus respondens ait: "Tu dicis quia rex sum ego. Ego in hoc natus sum, et ad hoc veni in mundum, ut testimonium perhibeam veritati."8
Ergo in praesenti iam vita et mundo Iesus esse vult Messias, quamquam gloria messiana maxime fulgebit in iudicio et aevo futuro.
Idem valet de regno messiano Iesu. Regnum Dei secundum evangelia utique tantummodo in alio mundo perfectum et absolutum erit. In iudicio demum ultimo Iesus electis suis dicet: "Venite benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum a constitutione mundi."9 "Tunc iusti fulgebunt sicut sol in regno Patris eorum."10
Quo non obstante regnum Dei in hoc iam mundo exorditur et evolvitur. Iesus statim nuntiat regnum Dei appropinquasse,11 dein advenisse: "Pervenit in vos regnum Dei."12 "Ecce, regnum Dei intra vos est."13 Paulatim per totam Galilaeam et Iudaeam praedicat "evangelium regni Dei"14 atque "mysterium regni Dei"15 patrat opera, quibus regnum Dei praesens probatur et firmatur,16 regnum vero satanae expugnatur.17 Omnes compellit, ut relictis omnibus impedimentis quaerant regnum Dei.18 Totam vitam suam necnon et discipulorum suorum impendit, ut regnum Dei magis magisque proficiat. Inde verbis et factis excludit eschatologiam apocalypticam, quae contendit regnum Dei tandem in iudicio extremo mundoque futuro ut fulgur de caelo casurum esse. Hucusque dicta confirmantur ex sequentibus, quibus Iesus regnum suum et personam positive definit.