Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis, Tomus I: Demonstratio Christiana
Hilarin Felder (1867–1951)
Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis
First published 1923
Hilarin Felder, O.M.Cap.'s Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis, Tomus I—Demonstratio Christiana—is the Christian-demonstration half of a two-volume Latin manual of fundamental theology. First published at Paderborn in 1920 and revised in the second edition of 1923, it presents a neo-scholastic case for the historical revelation of Christ and the credibility of Christianity, using Scripture, history, and theological argument for classroom formation. Felder's work belongs to the mature manual tradition that shaped Catholic apologetics before the mid-century renewal. Schola presents the 1923 Latin edition with an English translation.
Praefatio
Epistola I: SS. D. Benedictus PP. XV (s. m.) opus collaudat
Introductio
§ I: Introductio theologica
Caput I: Theologiae notio
Caput II: Theologiae divisio
Caput III: Theologiae praestantia
§ II: Introductio apologetica
Caput I: Apologeticae definitio
Caput II: Apologeticae obiectum
Caput III: Apologeticae momentum
Caput IV: Apologeticae historia
Pars I: Demonstratio Christiana
§ I: Revelationis theoria
Caput I: De revelatione ontologice spectata
Articulus I: De natura revelationis
Subarticulus I: Notio revelationis
Subarticulus II: Divisio revelationis
Articulus II: De possibilitate revelationis
Subarticulus I: Possibilitas revelationis generatim
Subarticulus II: Possibilitas revelationis mysteriorum
Articulus III: De necessitate revelationis
Subarticulus I: Explicatur necessitas revelationis
Subarticulus II: Probatur necessitas revelationis
Caput II: De revelatione logice spectata
Articulus I: De criteriis revelationis in genere
Subarticulus I: Natura criteriorum
Subarticulus II: Expositio et aestimatio criteriorum
Subarticulus III: Criteria inepta
Articulus II: De miraculis
Subarticulus I: Natura miraculi
Subarticulus II: Possibilitas miraculi
Subarticulus III: Cognoscibilitas miraculi
Subarticulus IV: Simulacra miraculorum
Articulus III: De prophetiis
Subarticulus I: Natura prophetiae
Etymologice prophetia dicitur a verbo graeco: προφητεία = vice alicuius loqui.1 Unde prophetia vi vocis significat "interpretationem", propheta autem "interpretem". In libris sacris nomine prophetarum ii tantum vocantur, qui vice Dei loquuntur.
Et quidem sensu latissimo prophetae dicuntur, quicumque instinctu divino vel interpretantur Scripturam sacram vel exhor tantur populum vel laudant Deum.2
Sensu strictiore prophetia est manifestatio rerum hominibus occultarum. Triplici vero ratione aliqua res hominibus occultari potest: psychologice seu quoad animum; topologice seu quoad locum; chronologice seu quoad tempus. Unde ad prophetiam spectant manifestatio cogitationum aliorum hominum sive scrutatio cordium (καρδιογνωσία); manifestatio rerum loco ita distantium, ut sensibus percipi nequeant (κρυπτογνωσία); manifestatio eventuum tempore absentium, i. e. simpliciter futurorum (vaticinium, μαντεία).
Patet autem rationem prophetiae maxime convenire manifestationi eventuum simpliciter futurorum. Eventus enim psychologice occulti uni saltem homini, eventus topologice occulti pluribus plerumque hominibus noti sunt; res vero simpliciter futurae cunctos omnino homines latent. Ergo prophetia sensu strictissimo est de rebus futuris. Idcirco definitur: Praedictio certa et determinata futuri eventus, qui ex causis naturalibus innotescere nequit.
Dicitur: Praedictio certa, scil. quae verbis exprimitur indubiis. Ideo excluduntur merae suspiciones (Ahnungen, pressentiments) atque assertiones plus minusve probabiles.
Praedictio determinata, quae exprimitur verbis haud flexiloquis. Unde excluduntur ambiguitates et aequivocationes, quae in omnem partem flecti possunt. Huc spectant carmina sibyllina gentilium et oracula delphica Apollinis.3 Necesse tamen non est, ut futuri eventus maxima et omnimoda claritate, historiae instar, annuntientur. Quamvis enim praedictio sit determinata, potest nihilominus esse obscura propter metaphoras et typos adhibita, propter circumstantias celatas, propter lumen propheticum plus minusve clarum. Cum prophetiae sint adumbrationes rerum futurarum, tantum debent dicere, quantum satis est, ut cum evenerit quod praedictum est, appareat id fuisse praedictum.
Futuri eventus, non praesentis aut praeteriti. Unde excluduntur vaticinia post eventum vel etiam ipso tempore eventus facta, qualia sunt vaticinia in Aeneide Vergilii relata, necnon multa oracula sibyllina et delphica.
Qui naturaliter innotescere nequit, scil. qui ex causis naturalibus nullo modo inferri potest. Horum eventuum tres sunt species: libera Dei opera atque decreta ad extra, e. g. incarnatio; liberae hominum actiones et decisiones, e. g. proditio Iudae, negatio Petri; eventus demum mundi physici, qui tantum in causa omnibus hominibus ignota exsistunt, e. g. terrae motus, qui post centum annos cum his vel illis adiunctis accidet. Tamen praedictio eventuum triplicis istius speciei diverso modo ad prophetiam pertinet. Libera Dei hominumque decreta, cum nulla in causa naturali praeexsistant, sunt obiectum prophetiae absolutae seu primi ordinis. Eventus futuri naturae physicae, cum in causa naturali, licet occulta, praeexsistant, sunt obiectum prophetiae relativae seu secundi ordinis. Per se patet obiectum prophetiae nulla ratione esse res futuras, quae praevideri possunt naturali instinctu, acuitate sensuum vel ingenii, divinatione eruditorum et artificum.