Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis, Tomus I: Demonstratio Christiana

Minime exspectandum est Iesum iam ab exordio vitae publicae messianam suam conscientiam et doctrinam modo perfecto et absoluto revelasse. Hoc enim prohibebant tum sapientia paedagogiae divinae, tum insipientia discipulorum et iudaeorum. Nihilominus simul ac vitam publicam Iesus incipit, incipit etiam manifestationem messianam: accipiendo testimonium messianum ipsi ab aliis redditum et exhibendo ipse se Filium hominis messianum.

1. Accipiendo testimonium messianum ipsi ab aliis redditum, scil. a praecursore, Deo, discipulis et daemoniis.

Ioannes Baptista verbo et baptismo regnum caelorum, i. e. regnum messianum¹ Messiamque propinquasse nuntiat, cuius indignum se dicit praecursorem.² Legatis tamen synedrii suspicantis Ioannem ipsum esse Messiam, respondit: "Quia non sum ego Messias. Medius autem vestrum stetit, quem vos nescitis."³ Paulo post "vidit Ioannes Iesum venientem ad se et ait: Ecce agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi".⁴ Iesu baptizato Spiritus Dei super eum descendit et vox Patris de caelis testatur: "Hic est Filius meus, in quo mihi complacui."⁵ Omnes consentiunt descensu Spiritus Sancti innui unctionem messianam Iesu; item titulum "Filii Dei" Messiam significare, licet non arctetur tali significatione. Revera Iesus hoc factum de sua unctione et missione messiana intellexit.⁶

Eodem sensu etiam daemon tentator messianitatem Iesu agnoscit, iterato Filium Dei eum vocans, et provocans, ut perficiat opera mira de Messia praenuntiata.⁷ Tentatori mox daemonia multa sociantur aperte Iesum Messiam profitentia: "Quia sciebant ipsum esse Messiam ... unctum Dei ... sanctum Dei ... filium Dei ... filium altissimi".⁸

Primi discipuli quoque Iesum salutant Messiam. Andreas Simoni nuntiat: "Invenimus Messiam, quod est interpretatum Christus."⁹ Philippus Nathanaelem praemonet: "Quem scripsit Moyses in lege, et prophetae, invenimus Iesum."¹⁰ Nathanael Iesum vix inventum acclamat: "Rabbi, tu es Filius Dei, tu es rex Israel."¹¹

Omnia haec testimonia messiana sibi reddita Iesus accipit, immo gaudens approbat et confirmat.¹² Vetat tantum, ne daemones palam faciant messianitatem suam,¹³ tum quia nolebat agnosci ope daemonum, tum quia prius corrigere volebat conceptum messianum iudaeorum, qui Messiam mere politicum exspectabant. Iniuria ergo Wellhausen, Wrede aliique moderni ex vetito illo daemoniis iniuncto concludunt Iesum numquam vel certo nondum se habuisse Messiam.

2. Exhibendo ipse se Filium hominis messianum. Titulum quidem Messiae Iesus nondum assumit, quia, uti iam diximus et alio loco fusius ostendemus, iudaei hunc titulum falso intelligebant de Messia politico, i. e. de glorioso quodam filio David et rege Israel imperium romanum eversuro. Hinc, si publice statim se dixisset Messiam, iudaei opus ipsius messianum in insurrectionem nationalem vertissent. Propterea Iesus, nomen Messiae interea omittens, sibi imponit titulum "Filii hominis". A prima die manifestationis suae Filium hominis semet vocat¹⁴ atque hoc nomen suum prae ceteris amat usque ad mortem.¹⁵

Cum nemo discipulorum ipsum Filium hominis appellet, ista appellatio ex ore Iesu bis et octogies in evangelio invenitur.

Ratio, cur Iesus nomen Filii hominis sibi elegerit, aperta et manifesta est. Hoc vocabulum ex una parte interpretationem politicam omnino non admittebat, ex altera parte habebat plenam significationem messianam. "Filius hominis" (barnaša) in lingua aramaica simpliciter quidem hominem significat. Usu tamen post prophetiam Danielis 7, 13 sq. Filius hominis vulgo etiam vocabatur Messias in Vet. Test. promissus.¹⁶ Iesum hunc titulum sibi vindicasse notione messiana neminem latet. Ad quid enim cum emphasi per totam vitam dixisset se esse hominem! Immo ab initio ostensionis suae clare enuntiavit se esse Filium hominis messianum.¹⁷ Procedente autem vita publica huic titulo "Filii hominis" nexuit totam praedicationem messianam.