Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis, Tomus I: Demonstratio Christiana
Hilarin Felder (1867–1951)
Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis
First published 1923
Hilarin Felder, O.M.Cap.'s Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis, Tomus I—Demonstratio Christiana—is the Christian-demonstration half of a two-volume Latin manual of fundamental theology. First published at Paderborn in 1920 and revised in the second edition of 1923, it presents a neo-scholastic case for the historical revelation of Christ and the credibility of Christianity, using Scripture, history, and theological argument for classroom formation. Felder's work belongs to the mature manual tradition that shaped Catholic apologetics before the mid-century renewal. Schola presents the 1923 Latin edition with an English translation.
Praefatio
Epistola I: SS. D. Benedictus PP. XV (s. m.) opus collaudat
Introductio
§ I: Introductio theologica
Caput I: Theologiae notio
Caput II: Theologiae divisio
Caput III: Theologiae praestantia
§ II: Introductio apologetica
Caput I: Apologeticae definitio
Caput II: Apologeticae obiectum
Caput III: Apologeticae momentum
Caput IV: Apologeticae historia
Pars I: Demonstratio Christiana
§ I: Revelationis theoria
Caput I: De revelatione ontologice spectata
Articulus I: De natura revelationis
Subarticulus I: Notio revelationis
Subarticulus II: Divisio revelationis
Articulus II: De possibilitate revelationis
Subarticulus I: Possibilitas revelationis generatim
Subarticulus II: Possibilitas revelationis mysteriorum
Articulus III: De necessitate revelationis
Subarticulus I: Explicatur necessitas revelationis
Subarticulus II: Probatur necessitas revelationis
Caput II: De revelatione logice spectata
Articulus I: De criteriis revelationis in genere
Subarticulus I: Natura criteriorum
Subarticulus II: Expositio et aestimatio criteriorum
Subarticulus III: Criteria inepta
Articulus II: De miraculis
Subarticulus I: Natura miraculi
Subarticulus II: Possibilitas miraculi
Subarticulus III: Cognoscibilitas miraculi
Subarticulus IV: Simulacra miraculorum
Articulus III: De prophetiis
Subarticulus I: Natura prophetiae
Subarticulus II: Possibilitas prophetiae
Subarticulus III: Cognoscibilitas prophetiae
§ II: Revelationis exsistentia
Dissertatio I: Testimonium Iesu de messianitate et divinitate sua
Caput I: Testimonium Iesu de messianitate sua
Articulus I: Factum testimonii messiani Iesu
Subarticulus I: Factum professionis messianae Iesu generatim
Subarticulus II: Initium professionis messianae Iesu
Subarticulus III: Incrementum professionis messianae Iesu
Subarticulus IV: Complementum professionis messianae Iesu
Articulus II: Sensus testimonii messiani Iesu
§ I: Conceptus messianicus ante Iesum
Subarticulus I: Conceptus messianus Veteris Testamenti
Subarticulus II: Conceptus messianus recentioris iudaismi
§ II: Conceptus messianicus ipsius Iesu
Subarticulus I: Iesus reiecit messianismum rabbinicum et eschatologicum recentioris iudaismi
Subarticulus II: Iesus accepit et perfecit messianismum propheticum Veteris Testamenti
Caput II: Testimonium Iesu de divinitate sua
Articulus I: De divinitate Iesu manifestata ante ipsius mortem
Subarticulus I: Iesus se ipse confitetur esse Deum simpliciter
Subarticulus II: Iesus se ipse confitetur esse Filium Dei naturalem
Articulus II: De divinitate Iesu manifestata post ipsius mortem
Subarticulus I: Divinitas Iesu a resurrectione usque ad ascensionem
Subarticulus II: Divinitas Iesu in ecclesia primigenia
Subarticulus III: Divinitas Iesu apud S. Paulum
Subarticulus IV: Divinitas Iesu apud S. Ioannem
Dissertatio II: Argumenta Iesu pro messianitate et divinitate sua
Caput I: Character Iesu
Articulus I: Character intellectualis Iesu
Subarticulus I: Iesus nulla insaniae signa dedit
Subarticulus II: Iesus summa sapientiae signa praesetulit
Articulus II: Character moralis Iesu
Subarticulus I: Iesus immunis fuit ab omni peccato
Subarticulus II: Iesus insignis fuit summa virtute
Caput II: Vaticinia Iesu
Articulus I: Vaticinia Veteris Testamenti de Iesu Christo edita
Subarticulus I: Vaticinia de genealogia Christi
Subarticulus II: Vaticinia de chronologia Christi
Subarticulus III: Vaticinia de biographia Christi
Articulus II: Vaticinia Novi Testamenti a Iesu Christo edita
Subarticulus I: Vaticinia Christi quoad res simpliciter occultas
Subarticulus II: Vaticinia Christi quoad res simpliciter futuras
Caput III: Miracula Iesu
Articulus I: Veritas historica miraculorum Iesu
Subarticulus I: Documenta historica miraculorum Iesu
Subarticulus II: Critica historica miraculorum Iesu
Articulus II: Veritas philosophica miraculorum Iesu
Subarticulus I: Sanationes infirmorum
Iesus neque vi physico-medica, neque vi psychico-medica, sed virtute divina sanavit.
- Iesus non sanavit vi physico-medica.
Haud pauci ex antiquioribus et recentioribus rationalistis1 contendunt Iesum omnes vel plures2 saltem infirmos sanasse modo mediisque, quibus medicina pharmaceutica curare solet. Sanationes autem evangelicas quantumvis breviter inspicienti liquet Iesum neque egisse neque agere potuisse medicum. Ex innumeris aegrotis curatis ii memorentur, quorum sanatio ab evangelistis pressius describitur.
Paralytici: puer paralyticus centurionis procul absens solo verbi imperio curatur:3 paralyticus alius in lecto iacens erigitur mera voce: "Surge, tolle lectum tuum et vade in domum tuam."4 Quis physicus paralyticos sic erigit? Quattuor caecis Iesus medetur tangendo eorum oculos;5 caecum a nativitate illuminat linendo lutum super oculos eius et iubendo, ut lavet in natatoria Siloe.6 Tangere, linere, lavare non sunt remedia ophthalmica. Caecitas nativa insuper insanabilis tunc erat, neque hodie nisi sectione chirurgica curari potest.7 — Puerum surdum et epilepticum ("lunaticum") a nativitate simulque obsessum Iesus sanat increpando daemonium.8 Eodem modo sanat surdo-mutum unum,9 alium vero tangendo auriculas et linguam eius atque dicens: "Ephpheta, adaperire"10 Haec certo a medicina mutorum et surdorum aliena sunt. — Decem leprosos mundat iubens "Ite, ostendite vos sacerdotibus";11 alium leprosum liberat verbo: "Volo, mundare."12 Solo ergo voluntatis nutu formidandam illam scabiem tollit, cui medendae medici moderni adhuc impares sunt.13 — Mulier fluxum sanguinis (menorrhagiam) patiens a 12 annis sanatur tactu fimbriae vestimenti Iesu, cum antea in medicos erogasset omnem substantiam suam,14 ac revera solummodo sectione chirurgica et therapia medicamentosa naturaliter sanari potuit.15 — Hominem habentem manum aridam (atrophie, Muskelschwund) Iesus sanat verbis: "Extende manum tuam",16 mulierem inclinatam (articulorum affectione et resorptione) ab annis 18 erigit verbis: "Mulier, dimissa es ab infirmitate tua";17 virum hydropicum restituit simplici tactu;18 hominem 38 annos infirmum sanitati restituit iubendo: "Surge, tolle grabatum tuum et ambula."19 Nemo negaverit nullam artem physico-medicam sic sanare.
- Iesus non sanavit vi psychico-medica.
Plurimi critici moderni, cum sanationes Iesu therapia physica explicare non possint, psychotherapiam invocant. Contendunt nempe Iesum tanta virtute psychica, tanta scil. voluntatis et animi naturalis vi praeditum fuisse, ut suggestione hypnotica vel etiam praeterhypnotica aegros sanare valuerit.20 Verum Iesus suggestione neque usus est neque uti potuit ad sanandos infirmos.
Usus non est suggestione. Psychotherapeutae raros e multis infirmis sibi oblatis curant, eosque tantummodo sessionculis crebro iteratis, atque eo successu, ut saepissime vel fere semper recidant. Iesus vero omnes aegros sanabat, quotquot ei offerebantur; eos sanabat sine temporis et operae iactura: solo verbo, nutu, voluntatis imperio; eos demum sanabat successu stabili, neque vel unus recidit in pristinum statum infirmitatis. Ergo neutiquam agebat psychotherapeuten.
Adversarii thesim psychotherapeuticam fulcire nituntur dicentes Iesum, priusquam sanaret, ab aegrotis fidem poposcisse. Unde sanationes evangelicas simpliciter vocant sanationes fidei (faith healing, guérisons de foi, Glaubensheilungen), i. e. quarum causa fuit fides fiducialis in peritiam medicam Iesu. Immerito autem ita argumentantur. Nam Iesus fidem non quaerebat ad finem medicum, sed ad finem moralem et religiosum, cum omnia opera sua spectarent ad salutem animarum21 et praecipue ad confirmandum testimonium suae messianitatis et divinitatis.22
Atque insuper haec fides, quamvis esset condicio sine qua non operabatur Iesus, non tamen erat causa miraculorum. Patet cum saepe saepius non poscebat fidem ab infirmis, sed a personis circumstantibus. E. g. filiam syrophoenissae e longinquo sanat propter fidem matris petentis;23 puerum centurionis gentilis procul sanat, rogatus ab ipsius hero;24 Malchum sanat omni fide destitutum;25 discipulis iterato miraculose opitulatur tunc, cum modicae vel nullius sunt fidei.26 Unde increduli gratis affirmant Iesum usum esse suggestione. Quin potius:
Uti non potuit suggestione ad sanationes efficiendas. Therapia suggestiva, sicuti alio loco probavimus,27 solos morbos hystericos tollit, i. e. morbos, qui sive autosuggestione sive heterosuggestione orti fuerunt; morbi organici efficaciam psychotherapiae penitus eludunt. Iam vero saltem evidens est non omnes infirmos Domino oblatos hysteria laborasse, nisi forte tota fere gens Iudaeorum tempore Christi deliravit. Immo constat plurimos infirmos a Iesu sanatos hysteria non laborasse. Quis enim e. g. puerum centurionis paralyticum hysteriae accusaverit? quis hominem hydropicum? quis virum atrophicum? quis leprosos? quis Malchum aure carentem? Denique, artis medicinae neurologicae gnari nemini infirmorum evangelii adiudicant notas hysteriae.28
Ergo sanationes a Christo non magis virtute psychica effici potuerunt quam vi physica. Proinde sunt opera supernaturalia, immo immediate divina, cum solus Deus infirmitatibus et sanitati summo imperio dominetur. Ergo Iesus Christus, in infirmitates et sanitates infinita potestate praeditus, verus est Deus.