Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis, Tomus I: Demonstratio Christiana

Hilarin Felder

Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis, Tomus I: Demonstratio Christiana

Hilarin Felder (1867–1951)

Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis

First published 1923

Hilarin Felder, O.M.Cap.'s Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis, Tomus I—Demonstratio Christiana—is the Christian-demonstration half of a two-volume Latin manual of fundamental theology. First published at Paderborn in 1920 and revised in the second edition of 1923, it presents a neo-scholastic case for the historical revelation of Christ and the credibility of Christianity, using Scripture, history, and theological argument for classroom formation. Felder's work belongs to the mature manual tradition that shaped Catholic apologetics before the mid-century renewal. Schola presents the 1923 Latin edition with an English translation.


Praefatio

Epistola I: SS. D. Benedictus PP. XV (s. m.) opus collaudat

Introductio

§ I: Introductio theologica

Caput I: Theologiae notio

Caput II: Theologiae divisio

Caput III: Theologiae praestantia

§ II: Introductio apologetica

Caput I: Apologeticae definitio

Caput II: Apologeticae obiectum

Caput III: Apologeticae momentum

Caput IV: Apologeticae historia

Pars I: Demonstratio Christiana

§ I: Revelationis theoria

Caput I: De revelatione ontologice spectata

Articulus I: De natura revelationis

Subarticulus I: Notio revelationis

Subarticulus II: Divisio revelationis

Articulus II: De possibilitate revelationis

Subarticulus I: Possibilitas revelationis generatim

Subarticulus II: Possibilitas revelationis mysteriorum

Articulus III: De necessitate revelationis

Subarticulus I: Explicatur necessitas revelationis

Subarticulus II: Probatur necessitas revelationis

Caput II: De revelatione logice spectata

Articulus I: De criteriis revelationis in genere

Subarticulus I: Natura criteriorum

Subarticulus II: Expositio et aestimatio criteriorum

Subarticulus III: Criteria inepta

Articulus II: De miraculis

Subarticulus I: Natura miraculi

Subarticulus II: Possibilitas miraculi

Subarticulus III: Cognoscibilitas miraculi

Subarticulus IV: Simulacra miraculorum

Articulus III: De prophetiis

Subarticulus I: Natura prophetiae

Subarticulus II: Possibilitas prophetiae

Subarticulus III: Cognoscibilitas prophetiae

§ II: Revelationis exsistentia

Dissertatio I: Testimonium Iesu de messianitate et divinitate sua

Caput I: Testimonium Iesu de messianitate sua

Articulus I: Factum testimonii messiani Iesu

Subarticulus I: Factum professionis messianae Iesu generatim

Subarticulus II: Initium professionis messianae Iesu

Subarticulus III: Incrementum professionis messianae Iesu

Subarticulus IV: Complementum professionis messianae Iesu

Articulus II: Sensus testimonii messiani Iesu

§ I: Conceptus messianicus ante Iesum

Subarticulus I: Conceptus messianus Veteris Testamenti

Subarticulus II: Conceptus messianus recentioris iudaismi

§ II: Conceptus messianicus ipsius Iesu

Subarticulus I: Iesus reiecit messianismum rabbinicum et eschatologicum recentioris iudaismi

Subarticulus II: Iesus accepit et perfecit messianismum propheticum Veteris Testamenti

Caput II: Testimonium Iesu de divinitate sua

Articulus I: De divinitate Iesu manifestata ante ipsius mortem

Subarticulus I: Iesus se ipse confitetur esse Deum simpliciter

Subarticulus II: Iesus se ipse confitetur esse Filium Dei naturalem

Articulus II: De divinitate Iesu manifestata post ipsius mortem

Subarticulus I: Divinitas Iesu a resurrectione usque ad ascensionem

Subarticulus II: Divinitas Iesu in ecclesia primigenia

Subarticulus III: Divinitas Iesu apud S. Paulum

Subarticulus IV: Divinitas Iesu apud S. Ioannem

Dissertatio II: Argumenta Iesu pro messianitate et divinitate sua

Caput I: Character Iesu

Articulus I: Character intellectualis Iesu

Subarticulus I: Iesus nulla insaniae signa dedit

Subarticulus II: Iesus summa sapientiae signa praesetulit

Articulus II: Character moralis Iesu

Subarticulus I: Iesus immunis fuit ab omni peccato

Immunitas Christi a peccato probatur auctoritate gestorum Iesu, auctoritate aequalium Iesu, auctoritate testificationis Iesu.

  1. Auctoritas gestorum Iesu.

Vita Iesu in evangeliis narrata miro morum nitore splendet. Nihilominus hypercritici nonnulli in hoc etiam sole umbras quasdam accusant. Oculos habentes ideis anteconceptis obscuratos tria in gestis Iesu vituperanda inveniunt: peccata admissa, officia omissa, delicta commissa.

a) Peccata admissa. Iesum defectus quosdam morales passum esse concludunt ex eius baptismate et tentatione. Propugnant enim Iesum baptizari voluisse, ut veniam peccatorum obtineret, necnon tentationem subiisse, quippe qui proclivis esset ad peccatum.

E contrario autem Iesus ad baptisma Ioannis non accessit peccator, sed "Agnus Dei, qui tollit peccatum mundi" Baptismate enim publice assumpsit missionem messianam paenitendi et satisfaciendi pro peccatis humani generis. Item tentatio Iesu non fuit luctamen internum cum peccato, sed pugna externa cum diabolo ad peccandum allicienti. Tentatione nempe Iesus primum certamen messianum cum principe peccatorum iniit primamque victoriam reportavit a regno peccati.

b) Officia omissa. Pseudocritici obiurgant, quod Iesus officia hominis et civis neglexerit, subtrahendo se matrimonio et negotiis publicis. Verumtamen munus Iesu proprium sive essentiale erat munus messianum. Alii vocantur ad regendas res publicas; ipse rex spiritualis venit, ad regnum caelorum condendum et gubernandum: "Regnum meum non est de hoc mundo." Alii vocantur ad gignendam et educandam prolem carnalem; ipse ad omnium hominum venit regenerationem et redemptionem spiritualem, cui rei omnino oppugnabat cura uxoris, liberorum, rerum domesticarum: "Ego veni, ut vitam (aeternam) habeant et abundantius habeant."

c) Delicta commissa. Pseudocritici demum contendunt Iesum deliquisse duritie erga parentes et propinquos, discipulos et pharisaeos.

Revera Iesus in vita publica soli muneri messiano a Patre iniuncto operam navat, atque in hoc munere perfecte obeundo a nemine impediri patitur. Unde cum mater eius miraculum praematurum ab ipso desiderat, recte respondet: "Quid mihi et tibi est, mulier? nondum venit hora mea," cum, ipso praedicante, mater et fratres (scil. propinqui) eius adesse nuntiantur, manus in discipulos extendens et propinquos spirituales carnalibus praeponens, merito dicit: "Quae est mater mea, et qui sunt fratres mei? Quicumque enim fecerit voluntatem Patris mei, qui in caelis est, ipse meus frater et soror et mater est;" cum Petrus a passione messiana eum avertere conatur, optime comminatur apostolo dicens: "Vade retro me, satana, quoniam non sapis, quae Dei sunt, sed quae sunt hominum;" pharisaeos denique, cum simulatione, vitiis, verbis populum seducunt et a regno Dei cohibent, zelo iusto acriter increpat: "Vae vobis, hypocritae, duces caeci, sepulcra dealbata! Serpentes genimina viperarum, quomodo fugietis a iudicio gehennae?"

Ergo in gestis Iesu, quae ab evangelistis recensentur, nihil est reprehendendum.

  1. Auctoritas aequalium Iesu.

Evangelistae non narrant omnes res a Iesu gestas aequalibusque notas. Idcirco inquirendum est, quid aequales Christi tum inimici tum amici experientia teste de ipsius moribus senserint.

a) Inimici Iesu ac imprimis pharisaei et scribae nihil intentatum relinquebant, ut eum in verbo aut in opere caperent. Hinc totam eius conversationem oculis lynceis scrutabantur.

Utque perfectius omnia diiudicare possent, Iesus palam vivebat et loquebatur. Nullum tamen in eo peccatum inveniunt inimici eius. Multa quidem Christo exprobrant: eum scil. peccatores et publicanos suscipere, peccata dimittere, sabbatis curare, in Beelzebub daemonia eiicere, non lotis manibus manducare, templi ruinam minari, caesarem detrectare commovendo populum, prohibendo solutionem census, profitendo se regem. Sed istae criminationes vel futiles erant vel certo falsae. Nam: "Principes sacerdotum et omne concilium quaerebant falsum testimonium contra Iesum ... et non invenerunt, cum multi falsi testes accessissent." Concordat Pilatus, qui instituto examine iuridico factorum Iesu fatetur: "Nihil invenio causae in hoc homine." Atque ipse Iudas traditor, vitae magistri intime gnarus, exclamat: "Peccavi, tradens sanguinem iustum." A fortiore:

b) Amici Christi, fideles nempe apostoli immunitatem Iesu a peccato testantur. Et quidem tum implicite, agnoscendo eum Salvatorem peccatorum et verum Deum, tum verbis explicitis. Iacobus populares iudaeos accusat: "Addixistis et occidistis iustum." Petrus instat: "Sanctum et iustum negastis ... qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore eius ... qui peccata nostra ipse pertulit in corpore suo super lignum, ut peccatis mortui iustitiae vivamus ... Redempti estis pretioso sanguine quasi agni immaculati Christi et incontaminati." Ioannes hortatur: "Si quis peccaverit, advocatum habemus apud Patrem, Iesum Christum iustum ... quia ille apparuit, ut peccata nostra tolleret: et peccatum in eo non est." Paulus docet: "Eum, qui non noverat peccatum, pro nobis peccatum fecit [Deus], ut nos efficeremur iustitia Dei in ipso... Non enim habemus pontificem, qui non possit compati infirmitatibus nostris, tentatum autem per omnia pro similitudine absque peccato... Talis enim decebat, ut nobis esset pontifex, sanctus, innocens, impollutus, segregatus a peccatoribus et excelsior caelis factus."

  1. Auctoritas testificationis Iesu.

Si quae gesta improba Christi aequales latuissent, certo tamen non ipsum Christum, qui non solum actus suos, sed etiam animi sui motus et cogitationes penitus novit. Atque pro summa sua humilitate et veracitate Dominus se non dixisset immunem a peccatis, si peccatis implicatus fuisset. Revera autem a se prohibet peccati tum confessionem, tum conscientiam, tum copiam.

Confessionem peccati proprii Iesus nusquam elicit. Alios quidem peccati accusat, obligando eos ad paenitentiam et exhortando ad petendam veniam peccatorum. Ipse vero numquam coram Deo Patre se humiliat propter peccata propria; numquam Patrem orat obtinendae veniae causa; numquam vel levissimum signum paenitentiae vel contritionis ostendit. Immo:

Conscientiam peccati proprii diserte respuit. Etenim adversarios suos infensissimos provocat: "Quis ex vobis arguet me de peccato?" Contendit se semper perfecte facere voluntatem Patris. Affirmat in ipso neque iniustitiam ullam esse neque satanam in ipso habere quidquam. Quin etiam:

Copiam peccati proprii a se prohibet. Ipsius enim sunt remissio peccatorum, redemptio peccatorum, iudicium peccatorum, tria haec peccato opposita. Iesus peccata remittit sua auctoritate propria eaque remittendi facultatem tribuit etiam discipulis; Iesus venit, ut vita, morte, sanguine suo peccata omnium peccatorum deleat omnesque homines a peccato redimat; Iesus denique in fine temporum omnes peccatores iudicabit suo iure, atque sua potestate omnibus adiudicabit aeternam vitam vel poenam. Haec omnia, uti patet, ipsam copiam peccati a Iesu commissi vel committendi tam necessario excludunt, quam tenebras lux; quin immo requirunt summam Iesu sanctitatem et virtutem.

Subarticulus II: Iesus insignis fuit summa virtute

Caput II: Vaticinia Iesu

Articulus I: Vaticinia Veteris Testamenti de Iesu Christo edita

Subarticulus I: Vaticinia de genealogia Christi

Subarticulus II: Vaticinia de chronologia Christi

Subarticulus III: Vaticinia de biographia Christi

Articulus II: Vaticinia Novi Testamenti a Iesu Christo edita

Subarticulus I: Vaticinia Christi quoad res simpliciter occultas

Subarticulus II: Vaticinia Christi quoad res simpliciter futuras

Caput III: Miracula Iesu

Articulus I: Veritas historica miraculorum Iesu

Subarticulus I: Documenta historica miraculorum Iesu

Subarticulus II: Critica historica miraculorum Iesu

Articulus II: Veritas philosophica miraculorum Iesu

Subarticulus I: Sanationes infirmorum

Subarticulus II: Eiectiones daemonum

Subarticulus III: Dominatio virium naturalium

Subarticulus IV: Resuscitationes mortuorum

Caput IV: Resurrectio Iesu

Articulus I: Demonstratio factorum

Subarticulus I: Fides discipulorum Iesu

Subarticulus II: Monumentum Iesu vacuum

Subarticulus III: Apparitiones Iesu redivivi

Articulus II: Explicatio factorum

Subarticulus I: Explicatio fidei discipulorum

Subarticulus II: Explicatio monumenti Iesu vacui

Subarticulus III: Explicatio apparitionum Iesu redivivi

Conclusio I: Conclusio demonstrationis christianae

↑ Top of work