Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis, Tomus I: Demonstratio Christiana

Hilarin Felder

Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis, Tomus I: Demonstratio Christiana

Hilarin Felder (1867–1951)

Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis

First published 1923

Hilarin Felder, O.M.Cap.'s Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis, Tomus I—Demonstratio Christiana—is the Christian-demonstration half of a two-volume Latin manual of fundamental theology. First published at Paderborn in 1920 and revised in the second edition of 1923, it presents a neo-scholastic case for the historical revelation of Christ and the credibility of Christianity, using Scripture, history, and theological argument for classroom formation. Felder's work belongs to the mature manual tradition that shaped Catholic apologetics before the mid-century renewal. Schola presents the 1923 Latin edition with an English translation.


Praefatio

Epistola I: SS. D. Benedictus PP. XV (s. m.) opus collaudat

Introductio

§ I: Introductio theologica

Caput I: Theologiae notio

Caput II: Theologiae divisio

Caput III: Theologiae praestantia

§ II: Introductio apologetica

Caput I: Apologeticae definitio

Caput II: Apologeticae obiectum

Caput III: Apologeticae momentum

Caput IV: Apologeticae historia

Pars I: Demonstratio Christiana

§ I: Revelationis theoria

Caput I: De revelatione ontologice spectata

Articulus I: De natura revelationis

Subarticulus I: Notio revelationis

Subarticulus II: Divisio revelationis

Articulus II: De possibilitate revelationis

Subarticulus I: Possibilitas revelationis generatim

Subarticulus II: Possibilitas revelationis mysteriorum

Articulus III: De necessitate revelationis

Subarticulus I: Explicatur necessitas revelationis

Subarticulus II: Probatur necessitas revelationis

Caput II: De revelatione logice spectata

Articulus I: De criteriis revelationis in genere

Subarticulus I: Natura criteriorum

Subarticulus II: Expositio et aestimatio criteriorum

Subarticulus III: Criteria inepta

Articulus II: De miraculis

Subarticulus I: Natura miraculi

Subarticulus II: Possibilitas miraculi

Subarticulus III: Cognoscibilitas miraculi

Subarticulus IV: Simulacra miraculorum

Articulus III: De prophetiis

Subarticulus I: Natura prophetiae

Subarticulus II: Possibilitas prophetiae

Subarticulus III: Cognoscibilitas prophetiae

§ II: Revelationis exsistentia

Dissertatio I: Testimonium Iesu de messianitate et divinitate sua

Caput I: Testimonium Iesu de messianitate sua

Articulus I: Factum testimonii messiani Iesu

Subarticulus I: Factum professionis messianae Iesu generatim

Subarticulus II: Initium professionis messianae Iesu

Subarticulus III: Incrementum professionis messianae Iesu

Subarticulus IV: Complementum professionis messianae Iesu

Articulus II: Sensus testimonii messiani Iesu

§ I: Conceptus messianicus ante Iesum

Subarticulus I: Conceptus messianus Veteris Testamenti

Subarticulus II: Conceptus messianus recentioris iudaismi

§ II: Conceptus messianicus ipsius Iesu

Subarticulus I: Iesus reiecit messianismum rabbinicum et eschatologicum recentioris iudaismi

Subarticulus II: Iesus accepit et perfecit messianismum propheticum Veteris Testamenti

Caput II: Testimonium Iesu de divinitate sua

Articulus I: De divinitate Iesu manifestata ante ipsius mortem

Subarticulus I: Iesus se ipse confitetur esse Deum simpliciter

Subarticulus II: Iesus se ipse confitetur esse Filium Dei naturalem

Articulus II: De divinitate Iesu manifestata post ipsius mortem

Subarticulus I: Divinitas Iesu a resurrectione usque ad ascensionem

Subarticulus II: Divinitas Iesu in ecclesia primigenia

Subarticulus III: Divinitas Iesu apud S. Paulum

Subarticulus IV: Divinitas Iesu apud S. Ioannem

Dissertatio II: Argumenta Iesu pro messianitate et divinitate sua

Caput I: Character Iesu

Articulus I: Character intellectualis Iesu

Subarticulus I: Iesus nulla insaniae signa dedit

Subarticulus II: Iesus summa sapientiae signa praesetulit

Articulus II: Character moralis Iesu

Subarticulus I: Iesus immunis fuit ab omni peccato

Subarticulus II: Iesus insignis fuit summa virtute

Caput II: Vaticinia Iesu

Articulus I: Vaticinia Veteris Testamenti de Iesu Christo edita

Subarticulus I: Vaticinia de genealogia Christi

  1. Protoparentibus Deus pollicetur futurum liberatorem oriundum ex stipite humano: "Inimicitias ponam inter te [serpentem = diabolum] et mulierem, et semen tuum et semen illius; ipsa [text. hebr.: ipsum, i. e. semen] conteret caput tuum, et tu insidiaberis [conteres] calcaneo eius." Aliis verbis: "Amicam, diabole, tibi fecisti mulierem peccantem; conversa autem amicitia in inimicitiam, ego efficiam, ut semen mulieris te victurum sit, quamvis ipsum quoque semen vulneretur." Non quidem diserte dicitur, utrum "semen mulieris" sit persona singularis an multitudo; sed cum multitudo exercitus vincere nequeat sine duce, saltem implicite promittitur liberator, quo duce diabolus superabitur.

  2. Noe post diluvium significatur humani stipitis ramus, qui salvatorem esset progeniturus: "Maledictus Chanaan", precatur Noe, "servus servorum erit fratribus suis. Benedictus Iahve, Deus Sem, sit Chanaan servus eius. Dilatet Deus Iapheth, et habitet in tabernaculis Sem, sitque Chanaan servus eius." Chanaan accipit maledictionem, Sem et Iapheth benedictionem. Benedictio Sem in eo est, quod Iahve erit modo peculiari cum Sem: Deus in stirpe Sem se ut Iahve manifestabit seu cum stirpe Sem foedus inibit. Benedictio Iapheth consistit in dilatatione naturali, necnon in eo, quod partem habebit in bonis Sem promissis, i. e. in foedere divino cum Sem inito. Hanc esse notionem genuinam vaticinii Noe, evidenter ostendunt sequentes prophetiae. Ex semitis omnibus nempe Abraham eligitur heres promissionis messianae.

  3. Abrahae designatur gens, ex qua Messias esset processurus: "Dixit autem Dominus ad Abram: Egredere de terra tua et de cognatione tua et de domo patris tui, et veni in terram, quam monstrabo tibi. Faciamque te in gentem magnam et benedicam tibi et magnificabo nomen tuum, erisque benedictus. Benedicam benedicentibus tibi, atque in te benedicentur universae cognationes terrae." Benedictio, quae ab Abraham in omnes gentes descendet, intelligi nequit temporalis. Nedum enim omnes gentes temporalem benedictionem in semine Abrahae consequi potuissent, revera Abraham ipse a Deo audierat alias gentes a semine suo temporaliter affligendas esse. Unde benedictionem spiritualem omnes populi in semine Abrahae habebunt. Ab Abraham benedictio descendet ad Isaac, ab Isaac ad Iacob.

  4. Iacob significatur populus, qui benedictionem messianam esset allaturus: "Ego sum Dominus Iahve Abraham patris tui et Iahve Isaac... Benedicentur in te et in semine tuo cunctae tribus terrae. Et ero custos tuus quocumque perrexeris." Inde mutato nomine Iacob in Israel (i. e. pugnator Dei) Dominus per prophetam Balaam etiam disertius praedicit e populo israelitico post longum tempus oriturum ducem et regem, qui promissiones patriarchis factas impleturus et gloriam domus Iacob potentissime aucturus esset. Hunc regem maximum Balaam sub imagine stellae et sceptri describit: "Videbo eum, sed non modo, intuebor illum, sed non prope. Orietur stella ex Iacob, et consurget virga de Israel." Populo Iacob sive Israel in duodecim tribus diviso:

  5. Iudae determinatur tribus, ex qua procederet dux messianus. Dum enim Iacob moriturus singulis filiis suis sortem futuram aperit, Iudae vaticinatur potestatem singularem, victoriam de inimicis regnumque inter fratres. Dein Iacob cum pondere addit: "Non auferetur sceptrum de Iuda et dux de femore eius, donec veniat, qui mittendus est, et ipse erit exspectatio gentium."

"Non auferetur sceptrum (schebet) de Iuda", i. e. non deficiet symbolum regium a Iuda. Cum hoc hemistichio prorsus convertitur alterum: "Et dux (mechokek) de femore eius", seu, uti legendum videtur ex hebraeo, "et baculus de inter pedes eius", i. e. insigne regiminis, quod principes orientales occasione audientiae positum habebant inter pedes. "Donec veniat, qui mittendus (shilo) est"; vel "donec veniat pax" sive "princeps pacis", vel "donec veniat, cuius illud [sceptrum] est" vel simpliciter "donec veniat Messias". "Et ipse erit exspectatio (jikehat) gentium" sive "ipsi erit obedientia gentium".

Quomodocumque textus legitur, Iacob certe praedixit penes tribum Iuda mansuram esse hegemoniam regiminis super populum Israel, usquedum veniat rex Israel κατ' ἐξοχήν, qui omnes gentes suo regno subdet. Nemo non videt hic agi de Messia oriundo ex tribu Iuda.

  1. Davidis demum eligitur familia, quae Messiam progenitura esset. Tribus Iuda iam principatu quodam fruebatur in deserto, quatenus alias tribus numero superabat et in itinere primum locum tenebat. Iudas bis dux belli fuit. Potestatem vero regiam tribus Iuda consecuta est per David. Sobolem huius stirpis regiae futurum esse Messiam Deus ipsi iam David sat clare promittit et postea iterato per prophetas edicit. Vixdum Ieremias exstinctionem dynastiae politicae familiae David nuntiavit, de futuro Messia ait: "Ecce dies veniunt, dicit Dominus, et suscitabo David germen iustum; et regnabit rex, et sapiens erit, et faciet iudicium et iustitiam in terra. In diebus illis salvabitur Iuda, et Israel habitabit confidenter: et hoc est nomen, quod vocabunt eum: Dominus Iustus noster." Isaias magnificae descriptioni temporis messiani haec de ortu Messiae verba anteponit: "Egredietur virga de radice Iesse (patris David), et flos de radice eius ascendet, et requiescet super eum spiritus Domini."

Revera Iesus ex familia David originem traxit, uti evangelia iterum testantur, necnon s. Paulus confirmat: "Memor esto Dominum Iesum Christum resurrexisse a mortuis ex semine David." In ipso ergo impletae sunt omnes prophetiae de Messiae genealogia. Accedunt vaticinia ad chronologiam Messiae spectantia atque in Iesu Christo impleta.

Subarticulus II: Vaticinia de chronologia Christi

Subarticulus III: Vaticinia de biographia Christi

Articulus II: Vaticinia Novi Testamenti a Iesu Christo edita

Subarticulus I: Vaticinia Christi quoad res simpliciter occultas

Subarticulus II: Vaticinia Christi quoad res simpliciter futuras

Caput III: Miracula Iesu

Articulus I: Veritas historica miraculorum Iesu

Subarticulus I: Documenta historica miraculorum Iesu

Subarticulus II: Critica historica miraculorum Iesu

Articulus II: Veritas philosophica miraculorum Iesu

Subarticulus I: Sanationes infirmorum

Subarticulus II: Eiectiones daemonum

Subarticulus III: Dominatio virium naturalium

Subarticulus IV: Resuscitationes mortuorum

Caput IV: Resurrectio Iesu

Articulus I: Demonstratio factorum

Subarticulus I: Fides discipulorum Iesu

Subarticulus II: Monumentum Iesu vacuum

Subarticulus III: Apparitiones Iesu redivivi

Articulus II: Explicatio factorum

Subarticulus I: Explicatio fidei discipulorum

Subarticulus II: Explicatio monumenti Iesu vacui

Subarticulus III: Explicatio apparitionum Iesu redivivi

Conclusio I: Conclusio demonstrationis christianae

↑ Top of work