Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis, Tomus I: Demonstratio Christiana

¹

Iesus eminuit summis virtutibus erga seipsum, erga proximum, erga Deum.

1. Virtutes Iesu erga seipsum.

Iesus officiis moralibus erga seipsum abunde satisfecit colendo praecipue veracitatem, castitatem, fortitudinem, humilitatem.

a) Veracitas. Quanto ardore Iesus veracitatem et veritatem coluerit, Petrus apostolus enuntiat: "Peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore eius."² Sed et pharisaei fatentur: "Magister, scimus, quia verax es et viam Dei in veritate doces."³ Revera ipse Iesus de se testatur: "Veritatem vobis locutus sum, quam audivi a Deo ... Si vos manseritis in sermone meo, cognoscetis veritatem, et veritas liberabit vos ... Ego in hoc natus sum, et ad hoc veni in mundum, ut testimonium perhibeam veritati; omnis, qui est ex veritate, audit vocem meam ... Ego sum veritas."⁴

b) Castitas. Iesus castimoniam tam ardenter amavit tamque illibatam custodivit, ut adversarii eius iudaei, quantumvis eum calumniabantur, numquam tamen auderent hanc ipsius virtutem in dubium vocare. Hoc manebat fabulosis quibusdam recentibus, qui, propriam infamiam despumantes, Iesum fingerent sensualem similem ipsis.⁵

c) Fortitudo. Per totam vitam suam Iesus fortitudine admirabili labores et fatigationes, inimicitias et opprobria exantlavit propter evangelium regni Dei. Numquam non passionem et mortem futuram prae oculis habens, invicto animo eas desideravit: "Baptismo habeo baptizari: et quomodo coarctor, usquedum perficiatur?"⁶ Fine demum adventante virtute divina humanam vicit fragilitatem exclamando: "Pater mi, si possibile est, transeat a me calix iste; verumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu."⁷ Tum martyrium corporis et animi heroica patientia et magnanimitate pertulit, usque ad verba suprema: "Consummatum est! Pater, in manus tuas commendo spiritum meum!"⁸

d) Humilitas. Iesus condicionem vitae tam humilem et rerum terrenarum inopem adamavit, ut dicere potuerit: "Vulpes foveas habent et volucres caeli nidos: Filius autem hominis non habet, ubi caput reclinet."⁹ A rabbinorum fastu et ostentatione abhorrens, humillimum docendi et operandi modum praetulit. Comites elegit pauperes piscatores; atque inter eos conversatus est tamquam minister eorumque pedes lavit, acsi esset omnium servus.¹⁰ Sustinuit demum ab impiis damnari ut impius; silens pertulit a militibus flagellari, spinis coronari, illudi, conspui, alapis caedi; inter duos denique latrones pendens, conviciis et contumeliis affectus ignominiosissimam mortem crucis perpessus est.

2. Virtutes Iesu erga proximum.

Officia erga proximum Iesus plenissime perfecit exercitio mansuetudinis, misericordiae, dilectionis.

a) Mansuetudo non est nisi humilitas erga proximum. Ideo mansuetudinem humilitati iungens Iesus ait: "Discite a me, quia mitis sum et humilis corde."¹¹ Mites Iesus beatificat.¹² Iratos mitigat.¹³ Discipulos indociles et incredulos patienter instruit et tolerat.¹⁴ Iudam traditorem amice excipit.¹⁵ Petrum post negationem vultu mitissimo commovet et convertit.¹⁶ Mansuetudine, quam mediis in calumniis servat, Caipham et Pilatum stupefacit.¹⁷ Cohortem romanam plebemque iudaicam immane cruciantem agnus mitissimus sustinet. Pro persecutoribus moriens etiam precatur: "Pater, dimitte illis: non enim sciunt quid faciunt."¹⁸

b) Misericordia totum evangelium totamque vitam Iesu replet: "Pertransiit benefaciendo"¹⁹ Affectu, verbo, opere omnium miseretur, qui necessitate pressi ipsum adeunt: "Videns turbas, misertus est eis, quia erant vexati et iacentes sicut oves non habentes pastorem."²⁰ Maxime miseretur tristium et flentium, infirmorum et pauperum, peccatorum et despectorum. Omnes solatur, omnes erigit, omnes adiuvat, omnes hortatur: "Venite ad me omnes, qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos."²¹ Suis etiam discipulis praecipit: "Estote misericordes, sicut et Pater vester misericors est."²² Praecepto misericordiae adiicit sanctionem absolutam: "Beati misericordes, quoniam misericordiam consequentur ... Amen dico vobis, quamdiu fecistis uni ex his fratribus meis minimis, mihi fecistis."²³

c) Dilectio. Misericordia Iesu scaturiebat ex eius ineffabili caritate. Mandatum illud novum, quod dedit nobis, ut invicem nos tamquam fratres et filios Dei diligamus,²⁴ ipse exemplo suo consecravit. Paulus uno verbo totam quasi vitam Iesu comprehendit, dicens: "Apparuit benignitas et humanitas Salvatoris nostri Dei"²⁵ atque optans "scire supereminentem scientiae caritatem Christi"²⁶ Amicos et inimicos, necessarios et alienigenas, iudaeos et gentes iisdem Iesus visceribus caritatis fraternae, paternae, immo maternae²⁷ adamavit. Denique "sciens Iesus quia venit hora eius, ut transeat ex hoc mundo ad Patrem: cum dilexisset suos, qui erant in mundo, in finem dilexit eos,"²⁸ instituens mysterium amoris eucharisticum et tradens semetipsum pro nobis holocaustum in ara crucis. Quam merito igitur suam erga nos caritatem assimilat caritati divinae, qua ipse a Patre caelesti diligitur et qua ipse Patrem caelestem diligit: "Sicut dilexit me Pater ... sicut maneo in eius dilectione, ... et ego dilexi vos ... Maiorem hac dilectionem nemo habet, ut animam suam ponat quis pro amicis suis."²⁹

3. Virtutes Iesu erga Deum.

Patrem caelestem Iesus religiosissime coluit officiis amoris, obsequi, orationis.

a) Amor. Iesus hominibus non solum dedit praeceptum amoris Dei, sed immo inculcavit, ut Deum tamquam Patrem amore filiali amplecteremur. Huius autem amoris filialis erga Patrem caelestem ipse Iesus absolutum exemplar fuit, Patrem amans in omnibus et super omnia. In omnibus rebus et vicissitudinibus mundi et vitae³⁰ documenta amoris paterni spectat et revelat: Pater omnes nos amat;³¹ Pater omnibus providet;³² Pater omnium preces exaudit;³³ Pater particulam boni operis remuneratur;³⁴ Pater Filium suum unigenitum dat, ut omnis, qui credit in ipsum, non pereat, sed vitam aeternam possideat;³⁵ Pater Spiritum Sanctum mittet, Spiritum amoris et veritatis, ut nobiscum maneat.³⁶ In universo mundo Iesus ubique et perpetuo vestigia amoris paterni videt, miratur, praedicat. Unde Patrem quoque super omnia redamat.³⁷ In prosperis et adversis solum gaudium solumque solatium Iesu est conversari cum Patre. Gloriam Patris ardentissime et unice promovet.³⁸ Ad unionem cum Patre continenter aspirat.³⁹ Adveniente demum reditu ad Patrem contremiscens gaudio exsultat: "Quia vado ad Patrem ... Pater, venit hora, ut Filius clarificet te ... Et iam non sum in mundo, et venio ad te ... Nunc autem ad te venio."⁴⁰ Ultimum Iesu morientis verbum est suspirium amoris: "Pater, in manus tuas commendo spiritum meum!"⁴¹

b) Obsequium erga Patrem summa solaque lex agendi et vivendi Iesu fuit. Voluntatem Patris opere strenuissime adimplet. Ubique et semper et omnibus viribus regno Dei augendo atque operi messiano a Patre concredito perficiendo studet, ita quidem, ut dicere valeat: "Meus cibus est, ut faciam voluntatem eius, qui misit me; ut perficiam opus eius ... Ego, quae placita sunt ei, facio semper ... Me oportet operari opera eius, qui misit me, donec dies est."⁴² Ad voluntatem Patris corde humillimo se conformat. Numquam voluntatem propriam sequitur: "Descendi de caelo, non ut faciam voluntatem meam, sed voluntatem eius, qui misit me, Patris."⁴³ Nihil facit neque quaerit praeter voluntatem Patris: "Non possum ego a meipso facere quidquam ... quia non quaero voluntatem meam, sed voluntatem eius, qui misit me."⁴⁴ In rebus ab humano consilio alienis exclamat: "Ita Pater, quoniam sic fuit placitum ante te!"⁴⁵ Ipsum calicem passionis et mortis a Patre porrectum libentissime bibit: "Pater, non sicut ego volo, sed sicut tu ... Non mea voluntas, sed tua fiat!"⁴⁶ Caput moriens tunc tandem inclinat, cum voluntas Patris usque ad ultimum iota consummata erat.⁴⁷

c) Oratio. Virtutes Iesu erga seipsum, proximum et Deum eo consummantur et explicantur, quod Iesus vitam quasi orans transegit, multum orando et perfecte orando. Iesus multum orat. Per totam vitam suam orat: orat ingrediens mundum,⁴⁸ puer peregrinans, magister docens, victima in cruce moriens, triumphans in resurrectione et ascensione.⁴⁹ Orat omnibus locis: in cubiculo clauso ostio,⁵⁰ in templo et in synagogis, in deserto, in hortis solitariis, in montibus Galilaeae et Iudaeae. Omni hora orat: primo mane et sero die,⁵¹ atque post labores diurnos saepe in oratione Dei pernoctat.⁵² Pro omnibus orat: pro puerulis,⁵³ pro infirmis,⁵⁴ pro discipulis et fidelibus omnium locorum et temporum,⁵⁵ pro ipsis etiam interfectoribus suis.⁵⁶ Atque sic plenissime implet mandatum: "Quoniam oportet semper orare et non deficere."⁵⁷ Iesus perfecte orat. Ab eo discipulos doctos fuisse, ut oratione filiali Patrem in caelis invocarent et adorarent, iam diximus.⁵⁸ Hanc perfectam orationem ipse perfectissimo modo coluit. Sive Patrem hymno exsultationis laudat;⁵⁹ sive Patri gratias agit;⁶⁰ sive supplex Patrem deprecatur et invocat;⁶¹ sive oratione Patris gloriam expostulat⁶² vel animam moriens Patri commendat:⁶³ ipsius oratio numquam non eminet filiali amore, fiducia, admiratione, humilitate erga Patrem. Recole orationem sacerdotalem Iesu.⁶⁴

Iesus ergo sanctitate tum negativa, tum positiva mirabili eminuit: sanctitate negativa, cum immunis fuerit ab omni peccato; positiva, cum insignis fuerit omni virtute. Tam admirabilis atque stupendus est hic character moralis Iesu, ut nemo hominum ipsi possit comparari, ut maiorem sanctitatem nemo possit concipere, ut ipsum Deum inter homines ambulantem non possimus cogitare perfectius viventem quam vixit Iesus.

Itaque rerum capita summatim repetendo, quae de charactere Iesu intellectuali et morali dictae sunt, necessario concludimus: Iesus messianitatem et divinitatem suam perhibens neque deceptus est neque decepit. Nam decipi nequivit, nisi portentum insaniae fuit; atqui revera summae sapientiae portentum erat. Decipere nequivit, nisi portentum malitiae fuit; atqui e contrario summae sanctitatis portentum erat. Ergo eius testimonium de seipso verum est, atque ipse Messias Deus est.