De natura et gratia libri III, cum Apologia contra Catharinum

1 Si quis dixerit hominem suis operibus, quae vel per humanae naturae vires, vel per legis doctrinam fiant, absque divina per Christum Iesum gratia posse iustificari coram Deo. Anathema sit.

2 Si quis dixerit ad hoc solum divinam gratiam per Christum Iesum dari, ut facilius homo iuste vivere, ac vitam aeternam promereri possit, quasi per liberum arbitrium sine gratia utrunque, sed aegre tamen et difficulter possit. Anathema sit.

3 Si quis dixerit sine praeveniente Spiritussancti inspiratione, atque eius adiutorio hominem credere, sperare, diligere, aut poenitere posse, sicut oportet ut ei iustificationis gratia conferatur. Anathema sit.

4 Si quis dixerit liberum hominis arbitrium a Deo motum et excitatum, nihil cooperari assentiendo Deo excitanti, atque vocanti, quoad obtinendam iustificationis gratiam, se disponat ac praeparet, neque posse dissentire, si velit, sed velut inanime organum quoddam nihil omnino agere, mereque passive se habere. Anathema sit.

5 Si quis liberum hominis arbitrium post Adae peccatum amissum, et extinctum esse dixerit, aut rem esse de solo titulo, imo titulum sine re, figmentum denique, a Satana invectum in Ecclesiam. Anathema sit.

6 Si quis dixerit non esse in potestate hominis vias suas malas facere, sed mala opera, ita ut bona Deum operari, non permissiue solum, sed etiam proprie, et per se, adeo ut sit eius proprium opus, non minus proditio Iudae, quam vocatio Pauli. Anathema sit.

7 Si quis dixerit opera omnia quae ante iustificationem fiunt, quacunque ratione facta sint, vere esse peccata, vel odium Dei mereri, aut quanto vehementius quis nititur se disponere ad gratiam, tanto eum gravius peccare. Anathema sit.

8 Si quis dixerit gehennae metum, per quem ad misericordiam Dei de peccatis dolendo confugimus, vel a peccando abstinemus, peccatum esse, aut peccatores peiores facere. Anathema sit.

9 Si quis dixerit, sola fide impium iustificari, ita, ut intelligat nihil aliud requiri quod ad iustificationis gratiam consequendam cooperetur, et nulla ex parte necesse esse, eum suae voluntatis motu praeparari, atque disponi. Anathema sit.

10 Si quis dixerit homines sine Christi iustitia, per quam nobis meruit iustificari, aut per eam ipsam formaliter iustos esse. Anathema sit.

11 Si quis dixerit hominem iustificari, vel sola imputatione iustitiae Christi, vel sola peccatorum remissione exclusa gratia et caritate, quae in cordibus eorum per Spiritum sanctum diffundantur, atque illis inhaereat, aut etiam gratiam, qua iustificamur, esse tantum favorem Dei. Anathema sit.

12 Si quis dixerit fidem iustificantem nihil aliud esse, quam fiduciam divinae misericordiae peccata remittentis propter Christum, vel eam fiduciam solam esse qua iustificamur. Anathema sit.

13 Si quis dixerit omni homini ad remissionem peccatorum assequendam, necessarium esse, ut credat certo, et absque ulla haesitatione propriae infirmitatis, et indispositionis peccata sibi esse remissa. Anathema sit.

14 Si quis dixerit hominem a peccatis absolui ac iustificari, ex eo quod se absolui ac iustificari certo credat, aut neminem vere esse iustificatum, nisi qui credit se esse iustificatum, et hac sola fide absolutionem et iustificationem perfici. Anathema sit.

15 Si quis dixerit hominem renatum et iustificatum teneri ex fide ad credendum se certo esse in numero praedestinatorum. Anathema sit.

16 Si quis magnum illud usque in finem perseverantiae donum, se certo habiturum, absoluta, et infallibili certitudine dixerit, nisi hoc ex speciali revelatione didicerit. Anathema sit.

17 Si quis iustificationis gratiam, non nisi praedestinatis ad vitam contingere dixerit, reliquos vero omnes, qui vocantur, vocari quidem, sed gratiam non accipere, utpote divina potestate praedestinatos ad malum. Anathema sit.

18 Si quis dixerit Dei praecepta homini etiam iustificato, et sub gratia constituto esse ad obseruandum impossibilia. Anathema sit.

19 Si quis dixerit nihil praeceptum esse in evangelio, praeter fidem, cetera esse indifferentia, neque praecepta, neque prohibita, sed libera, aut decem praecepta nihil pertinere ad Christianos. Anathema sit.

20 Si quis hominem iustificatum, et quantumlibet perfectum dixerit non teneri ad observantiam mandatorum Dei, et Ecclesiae, sed tantum ad credendum, quasi verum evangelium sit nuda et absoluta promissio vitae aeternae sine conditione obseruationis mandatorum. Anathema sit.

21 Si quis dixerit Christum Iesum a Deo hominibus datum fuisse, ut redemptorem cui fidant, non etiam ut legislatorem, cui obediant. Anathema sit.

22 Si quis dixerit iustificatum vel sine speciali auxilio Dei in accepta iustitia perseverare posse, vel cum eo non posse. Anathema sit.

23 Si quis hominem semel iustificatum dixerit amplius peccare non posse, neque gratiam amittere, atque ideo eum qui labitur et peccat nunquam vere fuisse iustificatum, aut contra posse, in tota vita, peccata omnia, etiam venialia vitare, nisi ex speciali Dei privilegio, quemadmodum de beata Virgine tenet Ecclesia. Anathema sit.

24 Si quis dixerit iustitiam acceptam non conservari, atque etiam non augeri coram Deo per bona opera: sed opera ipsa fructus solummodo, et signa esse iustificationis adeptae, non etiam ipsius augendae causam. Anathema sit.

25 Si quis in quolibet bono opere iustum, saltem venialiter peccare dixerit: aut quod intolerabilius est, mortaliter: atque ideo poenas aeternas mereri, tantumque ob id damnari, quia Deus ea opera non imputet ad damnationem. Anathema sit.

26 Si quis dixerit iustos non debere pro bonis operibus, quae in Deo fuerint facta, expectare, et sperare aeternam retributionem a Deo per eius misericordiam, et Iesu Christi meritum: si bene agendo, et divina mandata custodiendo usque in finem perseveraverint. Anathema sit.

27 Si quis dixerit nullum esse mortale peccatum, nisi infidelitatis: aut nullo alio quantuvis gravi, et enormi praeter infidelitatis peccato, semel acceptam gratiam amitti. Anathema sit.

28 Si quis dixerit amissa per peccatum gratia simul, et fidem semper amitti: aut fidem, quae remanet, non esse veram fidem, licet non sit viva, aut eum qui fidem sine caritate habet non esse Christianum. Anathema sit.

29 Si quis dixerit eum qui post baptismum lapsus est, non posse per Dei gratiam resurgere: aut posse quidem, sed sola fide, amissam iustitiam recuperare, sine sacramento poenitentiae: prout sancta Romana, et universalis Ecclesia a Christo domino, et eius Apostolis edocta hucusque professa est, servavit et docuit. Anathema sit.

30 Si quis post acceptam iustificationis gratiam cuilibet peccatori poenitenti ita culpam remitti, et reatum aeternae poenae deleri dixerit, ut nullus remaneat reatus poenae temporalis exoluendae: vel in hoc seculo, vel in futuro in purgatorio, antequam ad regna caelorum aditus patere possit. Anathema sit.

31 Si quis dixerit iustificatum peccare, dum intuitu aeternae mercedis, bene operatur. Anathema sit.

32 Si qs dixerit hominis iustificati bona ope ra ita esse dona Dei, ut non sint etiam bona ipsius iustificati merita. Aut ipsum iustificatum bonis operibus, quae ab eo per Dei gratiam, et Iesu Christi meritum (cuius vivum membrum est) fiunt non vere mereri augmentum gratiae, vitam aeternam, et ipsius vitae aeternae (si tamen in gratia decesserit) consecutionem: atque gloriae etiam augmentum. Anathema sit.

33 Si quis dixerit per hanc doctrinam catholicam de iustificatione a sancta Synodo hoc praesenti decreto expressam, aliqua ex parte gloriae Dei, vel meritis Iesu Christi Domini nostri derogari: et non potius veritatem fidei nostrae, Dei denique, ac Christi Iesu gloriam illustrari. Anathema sit.

LAUS DEO.