De natura et gratia libri III, cum Apologia contra Catharinum

Domingo de Soto

De natura et gratia libri III, cum Apologia contra Catharinum

Domingo de Soto (1494–1560)

De natura & gratia libri III, cum Apologia contra Catharinum

First published 1550

Domingo de Soto's De natura et gratia libri III, written for the debates at the Council of Trent, with the Apologia contra Catharinum and the Council's decrees on original sin and justification as printed with it, in Latin with an original English translation.


Liber I: De natura et gratia liber primus

Praefatio I: Praefatio ad sanctos Patres Tridentinae Synodi

Capitulum I: Cap. 2. — De nominibus, natura, et gratia

Capitulum II: Cap. 3. — De homine in puris naturalibus mente concepto

Capitulum III: Cap. 4. — Quaenam officia homo in puris naturalibus praestare posset

Capitulum IV: Cap. 5. — De statu hominis in iustitia originali

Capitulum V: Cap. 6. — Quid homo in statu naturae integrae naturaliter poterat bonorum operum efficere

Capitulum VI: Cap. 7. — De peccato originali, in quos scilicet transiit

Capitulum VII: Cap. 8. — De causa et ratione peccati originalis

Capitulum VIII: Cap. 9. — Quo ratio peccati originalis concluditur

Capitulum IX: Cap. 10. — Adversus recentes Pelagianos de originali peccato

Capitulum X: Cap. 11. — Adversus Lutheranos de originali peccato

Capitulum XI: Cap. 12. — Quo Lutheranorum rationes expenduntur

Capitulum XII: Cap. 13. — De effectibus peccati originalis

Capitulum XIII: Cap. 14. — De poena peccati originalis

Capitulum XIV: Cap. 15. — De libero arbitrio in bonum

Capitulum XV: Cap. 16. — Quo argumentis in contrarium apparentibus respondetur

Capitulum XVI: Cap. 17. — De libero arbitrio in malum

Capitulum XVII: Cap. 18. — De adversariorum argumentis dissolvendis

Capitulum XVIII: Cap. 19. — Quidnam possit homo per liberum arbitrium, quamdiu est in peccato

Capitulum XIX: Cap. 20. — Utrum absque auxilio speciali gratiae possit homo vlla ex parte bene agere moraliter

Capitulum XX: Cap. 21. — In quo ad obiecta respondetur

Capitulum XXI: Cap. 22. — De dilectione Dei, et impletione praeceptorum

Capitulum XXII: Cap. 23. — Quo adversariis respondetur

Liber II: De natura et gratia liber secundus

Capitulum I: Cap. 1. — De dispositione ad gratiam

Capitulum II: Cap. 2. — Quo obiectiones adversariorum repelluntur

Capitulum III: Cap. 3. — De auxilio speciali Dei

Capitulum IV: Cap. 4. — De merito de congruo

Capitulum V: Cap. 5. — Quo error Lutheranorum de iustificatione exponitur

Capitulum VI: Cap. 6. — Quo termini controversiae exponuntur

Capitulum VII: Cap. 7. — De fide sine operibus, quidnam conferat

Capitulum VIII: Cap. 8. — De causa effectus fidei sine operibus

Capitulum IX: Cap. 9. — De causis iustificationis

Capitulum X: Cap. 10. — De iustificatione infantis ante usum rationis

Capitulum XI: Cap. 11. — De adultorum iustificatione in genere

Capitulum XII: Cap. 12. — De iustificatione adulti a solo originali

Capitulum XIII: Cap. 13. — De adultorum iustificatione ab actualibus

Capitulum XIV: Cap. 14. — De differentia inter attritionem et contritionem

Capitulum XV: Cap. 15. — De differentia inter baptismum et sacramentum poenitentiae

Capitulum XVI: Cap. 16. — An alius actus caritatis, quam contritio, sufficiat

Capitulum XVII: Cap. 17. — De causis formalibus, quomodo gratia et virtutes distinguantur

Capitulum XVIII: Cap. 18. — De eisdem causis formalibus, quomodo iustificent

Capitulum XIX: Cap. 19. — De causis formalibus iustificationis adversus Lutheranos

Capitulum XX: Cap. 20. — De iustitia Christi imputata nobis

Capitulum XXI: Cap. 21. — De interpretatione divinae paginae, quibus locis sola fides enunciari videtur iustificationis causa

Liber III: De natura et gratia liber tertius

Capitulum I: Cap. 1. — De obligatione iusti ad observantiam legis

Capitulum II: Cap. 2. — De explicatione legis

Capitulum III: Cap. 3. — De impletione legis in genere

Capitulum IV: Cap. 4. — De impletione legis in particulari

Capitulum V: Cap. 5. — Ad respondendum adversariis

Capitulum VI: Cap. 6. — De satisfactione

Capitulum VII: Cap. 7. — De operum merito, quae ex gratia procedunt

Capitulum VIII: Cap. 8. — De merito adversus Lutheranos

Capitulum IX: Cap. 9. — Quo respondetur ad adversariorum argumenta

Capitulum X: Cap. 10. — De certitudine fidei adversus Lutheranos

Capitulum XI: Cap. 11. — Quo de eadem certitudine gratiae cum catholicis quibusdam disputatur

Capitulum XII: Cap. 12. — Quo eadem veritas testimoniis Scripturae sanctorumque corroboratur

Capitulum XIII: Cap. 13. — Quo ad obiecta adversae partis respondetur

Apologia I: Apologia contra reverendum episcopum Catharinum

Capitulum I: Cap. 2. — Quo status causae et controversiae constituitur

Capitulum II: Cap. 3. — Quo vera sententia confirmatur

Capitulum III: Cap. 4. — Quo ad priorem tractatum reverendi Catharini respondetur

Capitulum IV: Cap. 5. — Quo ad II. tractatum respondetur

Decretum I: Decretum de peccato originali

PROLOGUS.

Sacrosancta oecumenica Tridentina Synodus, in Spiritu sancto legitime congregata praesidentibus nomine Sanctissimi Domini nostri Pauli, divina providentia Papae III. Reverendiss. dominis D. Ioanne Maria de monte, Episcopo Prenestino, et Marcello Cervino, tituli sanctae Crucis in Hierusalem Presbytero, et Reginaldo Polo, tituli sanctae Mariae in Cosmedin, Sanctae Romanae Ecclesiae Cardinalibus, et apostolicis de latere legatis, Etsi oportet haereses esse, ut qui probati sunt, manifesti fiant, decet tamen, ut fides catholica, sine qua impossibile est placere Deo, extirpatis erroribus universis, in una synceritate integra, et illibata permaneat, quo per eam Ecclesia sancta Dei de suis hostibus, a quibus nunquam non impetitur, gloriosissima triumphare possit. Cum igitur nostris etiam temporibus, de peccato originali, et de illius remedio, quae, velut Christianae nostrae fidei fores, omnibus citra controversiam manifestissima esse debuerant, serpens ille antiquus humani generis perpetuus hostis, nova certamina suscitaverit, iam tandem ad revocandos errantes, et nutantes confirmandos sese accingens, indeque sumens exordium, unde et morbus coepit, ne populus Christianus omni vento doctrinae circumferatur, sacrarum scripturarum et sanctorum Patrum, et probatorum Conciliorum testimonia, et ipsius catholicae Ecclesiae, iudicium et consensum secuta, haec de ipso peccato originali statuit.

Canones I: Canones de peccato originali

1. Si quis non confitetur primum hominem Adam, cum mandatum Dei in paradiso fuisset transgressus, statim sanctitatem et iustitiam, in qua creatus fuit, amisisse, incurrisseque per offensam huiusmodi praevaricationis, iram et indignationem Dei, atque adeo mortem, quam antea illi comminatus fuerat Deus, et cum morte captivitatem sub eius potestate, qui deinde mortis habuit imperium, hoc est diaboli, totumque Adam, atque adeo nos per illam praevaricationis offensam, secundum corpus et animam in deterius commutatum fuisse. Anathema sit.

2. Si quis soli Adae, praeuaricatione suam, non aliis etiam et eius propagini asserit nocuisse, acceptam a Deo sanctitatem, et iustitiam, quam perdidit, non nobis, sed sibi soli perdidisse, inquinatoque illo per inobedientiae peccatum, mortem et poenas corporis tantum in omne genus humanum, et secundum communem legem transfudisse, non autem et peccatum, cui pro poena debebatur, utraque mors: corporis, videlicet, et animae, anathema sit. Cum contradicat Apostolo dicenti, Per unum hominem peccatum intravit in mundum, et per peccatum mors, et ita in omnes homines mors pertransiit, in quo omnes peccaverunt.

3. Si quis morbum huius originalis peccati, qd origine unum est, et in nobis, propagatione, non imitatione diffusum residet, unicuique proprium, vel per humanae naturae vires, vel per aliud remedium asserit auferri, quam per meritum unius Domini nostri Iesu Christi, qui Deo nos in sanguine suo reconciliavit, Factus nobis sanctificatio, iustitia, et redemptio: autnegat ipsum meritum nobis per fidem, et baptismi sacramentum applicari, anathema sit. Huic enim omnes prophetae testimonium perhibent remissionem peccatorum accipere per manum eius, omnes qui credunt in eum, neque aliud nomen esse sub caelo datum hominibus, in quo oporteat nos salvos fieri. Unde illa vox, Ecce agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi, et illa, Quicunque baptizati estis, Christum induistis.

4. Si quis parvulos recentes ab uteris matrum baptizandos negat, etiamsi fuerint a baptizatis parentibus orti, aut dicit in remissionem quidem peccatorum eos baptizari, sed nihil ex Adam trahere originalis peccati, quod regenerationis lavacro necesse sit expiari ad vitam aeternam consequendam, unde fit consequens ut in eis forma baptismatis in remissionem peccatorum, non vera, sed falsa intelligatur, anathema sit. Quoniam non aliter intelligendum est, quod ait Apostol. per unum hominem peccatum intravit in mundum, et per peccatum mors, et ita in omnes homines mors pertransiit, in quo omnes peccaverunt, nisi quemadmodum Ecclesia catholica ubique diffusa, semper intellexit. Propter hanc enim regulam fidei ex traditione Apostolorum etiam parvuli, qui nihil peccatorum in semetipsis adhuc committere potuerunt, ideo in remissionem peccatorum veraciter baptizantur, ut in eis regeneratione mundetur, quod generatione contraxerant. Nisi enim quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto, non potest introire in regnum Dei. Hanc fidei et sanctorum Patrum normam imitando, hoc S. Synodus fatetur, ac declarat, in baptismate per Iesu Christi gratiam, quam confert et continet, non modo remitti reatum originalis peccati, sed totum id auferri, quod veram et propriam rationem peccati habet.

5. Si quis ergo per Iesu Christi Domini nostri gratiam, quae in baptismate confertur, reatum originalis peccati, remitti negat: aut etiam asserit non tolli totum id, quod veram et propriam peccati rationem habet, sed illud dicit tantum radi: aut non imputari, Anathema sit. In renatis enim nihil odit Deus, quia nihil est damnationis iis, qui vere consepulti sunt cum Christo, per baptisma in mortem, qui non secundum carnem ambulant, sed veterem hominem exuentes, et novum, qui secundum Deum creatus est, induentes: Innocentes, immaculati, puri, innoxii: ac Deo dilecti effecti sunt, heredes quidem Dei, cohaeredes autem Christi, ita ut nihil prorsus eos ab ingressu caeli remoretur. Manere autem in baptizatis concupiscentiam, vel fomitem, haec sancta Synodus fatetur, et sentit, quae cum ad agonem relicta sit, nocere non consentientibus, et viriliter per Christi Iesu gratiam repugnantibus non valet, quinimo, qui legitime certaverit, coronabitur. Hanc concupiscentiam, quam aliquando Apostolus peccatum appellat: S. Synodus declarat, Ecclesiam catholicam nunquam intellexisse peccatum appellari, quod vere, et proprie in renatis peccatum sit, sed quia ex peccato est, et ad peccatum inclinat. Si quis autem contrarium senserit, Anathema sit.

Decretum II: Decretum de iustificatione

Capitulum I: Cap. 1. — De naturae et legis ad iustificandos homines imbecillitate

Capitulum II: Cap. 2. — De dispensatione et mysterio adventus Christi

Capitulum III: Cap. 3. — Qui per Christum iustificantur

Capitulum IV: Cap. 4. — Insinuatur descriptio iustificationis impii et motus eius in statu gratiae

Capitulum V: Cap. 5. — De necessitate praeparationis ad iustificationem in adultis, et unde fit

Capitulum VI: Cap. 6. — Modus praeparationis

Capitulum VII: Cap. 7. — Quid sit iustificatio impii, et quae eius causae

Capitulum VIII: Cap. 8. — Quomodo intelligatur impium per fidem et gratis iustificari

Capitulum IX: Cap. 9. — Contra inanem haereticorum fiduciam

Capitulum X: Cap. 10. — De accepto iustificationis incremento

Capitulum XI: Cap. 11. — De observatione mandatorum Dei, deque illius necessitate et possibilitate

Capitulum XII: Cap. 12. — Praedestinationis temerariam praesumptionem cavendam esse

Capitulum XIII: Cap. 13. — De perseverantiae munere

Capitulum XIV: Cap. 14. — De lapsis et eorum reparatione

Capitulum XV: Cap. 15. — Quolibet peccato mortali amitti gratiam, sed non fidem

Capitulum XVI: Cap. 16. — De vitae aeternae, sive bonorum operum, deque ipsius meriti ratione

Canones I: Canones de iustificatione

Appendix I: Errores Lutherani XXXV

↑ Top of work