De natura et gratia libri III, cum Apologia contra Catharinum

Domingo de Soto

De natura et gratia libri III, cum Apologia contra Catharinum

Domingo de Soto (1494–1560)

De natura & gratia libri III, cum Apologia contra Catharinum

First published 1550

Domingo de Soto's De natura et gratia libri III, written for the debates at the Council of Trent, with the Apologia contra Catharinum and the Council's decrees on original sin and justification as printed with it, in Latin with an original English translation.


Liber I: De natura et gratia liber primus

Praefatio I: Praefatio ad sanctos Patres Tridentinae Synodi

Capitulum I: Cap. 2. — De nominibus, natura, et gratia

Capitulum II: Cap. 3. — De homine in puris naturalibus mente concepto

Capitulum III: Cap. 4. — Quaenam officia homo in puris naturalibus praestare posset

Capitulum IV: Cap. 5. — De statu hominis in iustitia originali

Capitulum V: Cap. 6. — Quid homo in statu naturae integrae naturaliter poterat bonorum operum efficere

Capitulum VI: Cap. 7. — De peccato originali, in quos scilicet transiit

Capitulum VII: Cap. 8. — De causa et ratione peccati originalis

Capitulum VIII: Cap. 9. — Quo ratio peccati originalis concluditur

Capitulum IX: Cap. 10. — Adversus recentes Pelagianos de originali peccato

Capitulum X: Cap. 11. — Adversus Lutheranos de originali peccato

Capitulum XI: Cap. 12. — Quo Lutheranorum rationes expenduntur

Capitulum XII: Cap. 13. — De effectibus peccati originalis

Capitulum XIII: Cap. 14. — De poena peccati originalis

Capitulum XIV: Cap. 15. — De libero arbitrio in bonum

Capitulum XV: Cap. 16. — Quo argumentis in contrarium apparentibus respondetur

Capitulum XVI: Cap. 17. — De libero arbitrio in malum

Capitulum XVII: Cap. 18. — De adversariorum argumentis dissolvendis

Capitulum XVIII: Cap. 19. — Quidnam possit homo per liberum arbitrium, quamdiu est in peccato

Capitulum XIX: Cap. 20. — Utrum absque auxilio speciali gratiae possit homo vlla ex parte bene agere moraliter

Capitulum XX: Cap. 21. — In quo ad obiecta respondetur

Capitulum XXI: Cap. 22. — De dilectione Dei, et impletione praeceptorum

Capitulum XXII: Cap. 23. — Quo adversariis respondetur

Liber II: De natura et gratia liber secundus

Capitulum I: Cap. 1. — De dispositione ad gratiam

Capitulum II: Cap. 2. — Quo obiectiones adversariorum repelluntur

Capitulum III: Cap. 3. — De auxilio speciali Dei

Capitulum IV: Cap. 4. — De merito de congruo

Capitulum V: Cap. 5. — Quo error Lutheranorum de iustificatione exponitur

Capitulum VI: Cap. 6. — Quo termini controversiae exponuntur

Capitulum VII: Cap. 7. — De fide sine operibus, quidnam conferat

Capitulum VIII: Cap. 8. — De causa effectus fidei sine operibus

Capitulum IX: Cap. 9. — De causis iustificationis

Capitulum X: Cap. 10. — De iustificatione infantis ante usum rationis

Capitulum XI: Cap. 11. — De adultorum iustificatione in genere

Capitulum XII: Cap. 12. — De iustificatione adulti a solo originali

Capitulum XIII: Cap. 13. — De adultorum iustificatione ab actualibus

Capitulum XIV: Cap. 14. — De differentia inter attritionem et contritionem

Capitulum XV: Cap. 15. — De differentia inter baptismum et sacramentum poenitentiae

Capitulum XVI: Cap. 16. — An alius actus caritatis, quam contritio, sufficiat

Capitulum XVII: Cap. 17. — De causis formalibus, quomodo gratia et virtutes distinguantur

Capitulum XVIII: Cap. 18. — De eisdem causis formalibus, quomodo iustificent

Capitulum XIX: Cap. 19. — De causis formalibus iustificationis adversus Lutheranos

Capitulum XX: Cap. 20. — De iustitia Christi imputata nobis

Capitulum XXI: Cap. 21. — De interpretatione divinae paginae, quibus locis sola fides enunciari videtur iustificationis causa

Liber III: De natura et gratia liber tertius

Capitulum I: Cap. 1. — De obligatione iusti ad observantiam legis

Capitulum II: Cap. 2. — De explicatione legis

Capitulum III: Cap. 3. — De impletione legis in genere

Capitulum IV: Cap. 4. — De impletione legis in particulari

Capitulum V: Cap. 5. — Ad respondendum adversariis

Capitulum VI: Cap. 6. — De satisfactione

Capitulum VII: Cap. 7. — De operum merito, quae ex gratia procedunt

Capitulum VIII: Cap. 8. — De merito adversus Lutheranos

Capitulum IX: Cap. 9. — Quo respondetur ad adversariorum argumenta

Capitulum X: Cap. 10. — De certitudine fidei adversus Lutheranos

Capitulum XI: Cap. 11. — Quo de eadem certitudine gratiae cum catholicis quibusdam disputatur

Capitulum XII: Cap. 12. — Quo eadem veritas testimoniis Scripturae sanctorumque corroboratur

Capitulum XIII: Cap. 13. — Quo ad obiecta adversae partis respondetur

Apologia I: Apologia contra reverendum episcopum Catharinum

Capitulum I: Cap. 2. — Quo status causae et controversiae constituitur

Capitulum II: Cap. 3. — Quo vera sententia confirmatur

Capitulum III: Cap. 4. — Quo ad priorem tractatum reverendi Catharini respondetur

Capitulum IV: Cap. 5. — Quo ad II. tractatum respondetur

Decretum I: Decretum de peccato originali

Canones I: Canones de peccato originali

Decretum II: Decretum de iustificatione

Capitulum I: Cap. 1. — De naturae et legis ad iustificandos homines imbecillitate

Capitulum II: Cap. 2. — De dispensatione et mysterio adventus Christi

Capitulum III: Cap. 3. — Qui per Christum iustificantur

Capitulum IV: Cap. 4. — Insinuatur descriptio iustificationis impii et motus eius in statu gratiae

Capitulum V: Cap. 5. — De necessitate praeparationis ad iustificationem in adultis, et unde fit

Capitulum VI: Cap. 6. — Modus praeparationis

Capitulum VII: Cap. 7. — Quid sit iustificatio impii, et quae eius causae

Capitulum VIII: Cap. 8. — Quomodo intelligatur impium per fidem et gratis iustificari

Capitulum IX: Cap. 9. — Contra inanem haereticorum fiduciam

Capitulum X: Cap. 10. — De accepto iustificationis incremento

Capitulum XI: Cap. 11. — De observatione mandatorum Dei, deque illius necessitate et possibilitate

Nemo autem quantumvis iustificatus, liberum se esse ab observatione mandatorum putare debet. Nemo temeraria illa, et a patribus sub anathemate prohibita voce uti, Dei praecepta homini iustificato ad obseruandum esse impossibilia: Nam Deus impossibilia non iubet, sed iubendo monet, et facere quod possis, et petere quod non possis, et adiuuat ut possis, cuius mandata gravia non sunt, cuius iugum suave est, et onus leve. Qui enim sunt filii Dei, Christum diligunt: qui autem diligunt eum (ut ipsemet testatur) servant sermones eius, quod utique, cum divino auxilio praestare possunt, licet enim in hac mortali vita, quantumvis sancti et iusti, in levia saltem, et quotidiana, quae etiam venialia dicuntur peccata, quandoque cadunt: non propterea desinunt esse iusti. Nam et iustorum illa vox est, et humilis, et verax, Dimitte nobis debita nostra, quo fit ut iusti ipsi eo magis se obligatos ad ambulandum in via iustitiae sentire debeant, quo liberati iam a peccato, servi autem facti Deo, sobrie, iuste, et pie viventes, perficere possunt per Christum Iesum, per quem accessum habuerunt in gratiam istam. Deus nanque sua gratia semel iustificatos non deserit, nisi ab eis prius deseratur, itaque nemo sibi in sola fide blandiri debet, putans fide sola se heredem esse constitutum, hereditatemque consecuturum, etiam si Christo non compatiatur, ut et conglorificetur: nam et Christus ipse (ut inquit Apostolus) cum esset filius Dei, didicit ex his quae passus est obedientiam: et consumatus, factus est omnibus obtemperantibus sibi causa salutis aeternae. Propterea Apostolus ipse monet iustificatos dicens, Nescitis q. hi qui in stadio currunt, omnes quidem currunt, sed unus accipit bravium, sic currite ut comprehendatis: ego igitur sic curro, non quasi in incertum, sic pugno non quasi aerem verberans, sed castigo corpus meum, et in servitutem redigo, ne forte cum aliis praedicaverim, ipse reprobus efficiar. Item princeps Apostolorum Petrus, Satagite ut per bona opera certam vestram vocationem, et electionem faciatis. Haec enim facientes non peccabitis aliquando: unde constat eos orthodoxae religionis doctrinae adversari, qui dicunt iustum in omni bono opere saltem venialiter peccare, aut (quod intolerabilius est) poenas aeternas mereri. Atque etiam eos qui statuunt in omnibus operibus iustos peccare, si in illis suam ipsorum socordiam excitando, et sese ad currendum in stadio cohortando, cum hoc ut in primis glorificetur Deus, mercedem quoque intueantur aeternam, cum scriptum sit, Inclinavi cor meum ad faciendas iustificationes tuas propter retributionem, et de Mose dicat Apostolus, quod aspiciebat in remuneratione.

Capitulum XII: Cap. 12. — Praedestinationis temerariam praesumptionem cavendam esse

Capitulum XIII: Cap. 13. — De perseverantiae munere

Capitulum XIV: Cap. 14. — De lapsis et eorum reparatione

Capitulum XV: Cap. 15. — Quolibet peccato mortali amitti gratiam, sed non fidem

Capitulum XVI: Cap. 16. — De vitae aeternae, sive bonorum operum, deque ipsius meriti ratione

Canones I: Canones de iustificatione

Appendix I: Errores Lutherani XXXV

↑ Top of work