De natura et gratia libri III, cum Apologia contra Catharinum

Hac igitur ratione iustificatis hominibus, sive acceptam gratiam perpetuo conservaverint, sive amissam recuperaverint, proponenda sunt Apostoli verba, Abundate in omni opere bono, scientes, quod labor vester non est inanis in Domino. Non enim iniustus est Deus, ut obliviscatur operis vestri, et dilectionis quam ostendistis in nomine ipsius, et nolite amittere confidentiam vestram, quae magnam habet remunerationem. Atque ideo bene operantibus usque in finem, et in Deo sperantibus proponenda est vita aeterna, et tanquam gratia filiis Dei per Christum Iesum misericorditer promissa, et tanquam merces ex ipsius Dei promissione, bonis ipsorum operibus, et meritis fideliter reddenda. Haec est enim illa corona iustitiae, quam post suum certamen et cursum repositam sibi esse aiebat Apostolus a iusto iudice sibi reddendam. Non solum autem sibi, sed et omnibus qui diligunt adventum eius. Cum enim ille ipse Christus Iesus tanquam caput in membra, et tanquam vitis in palmites in ipsos iustificatos iugiter virtutem influat, quae virtus bona eorum opera semper antecedit, comitatur et subsequitur, et sine qua nullo pacto Deo grata et meritoria esse possent, nihil ipsis iustificatis amplius deesse credendum est, quo minus plene illis quidem operibus, quae in Deo sunt facta divinae legi, pro huius vitae statu, satisfecisse, et vitam aeternam suo etiam tempore (si tamen in gratia decesserint) consequendam, vere promeruisse censeatur, cum Christus Salvator noster dicat, Si quis biberit ex aqua quam ego dabo ei, non sitiet in aeternum. Sed fiet in eo fons aquae vivae, salientis in vitam aeternam. Ita neque propria nostra iustitia, tanquam ex nobis propria statuitur, neque ignoratur aut repudiatur iustitia Dei: quae enim iustitia nostra dicitur, quia per eam nobis inhaerentem iustificamur, illa eadem Dei est, quia a Deo nobis infunditur per Christi meritum, neque vero illud omittendum est, quod licet bonis operibus in sacris litteris usque adeo tribuatur, ut etiam, qui uni ex minimis suis potum aquae frigidae dederit, promittat Christus eum non esse sua mercede cariturum, et Apostolus testetur id quod in praesenti est momentaneum, et leve tribulationis nostrae supra modum in sublimitate, aeternum gloriae pondus operari in nobis. Absit tamen, ut Christianus homo in seipso vel confidat, vel glorietur, et non in Domino, cuius tanta est erga omnes homines bonitas, ut eorum velit esse merita, quae sunt ipsius dona. Et quia in multis offendimus omnes, unusquisque, sicut misericordiam et bonitatem: ita severitatem et iudicium ante oculos habere debet, neque seipsum aliquis etiam si nihil sibi conscius fuerit iudicare, quoniam omnis hominum vita, non humano iudicio examinanda, et iudicanda est, sed Dei: qui illuminabit abscondita tenebrarum, et manifestabit consilia cordium, et tunc laus erit unicuique a Deo, qui (ut scriptum est) reddet unicuique secundum opera sua.

Post hanc catholicam de iustificatione doctrinam, quam nisi quisque fideliter, firmiterque receperit, iustificari non poterit: Placuit sanctae Synodo hos canones subiungere, ut omnes sciant, non solum quid tenere, et sequi, sed etiam quid vitare et fugere debeant.