De natura et gratia libri III, cum Apologia contra Catharinum

Hanc dispositionem seu praeparationem, iustificatio ipsa consequitur, quae non est sola peccatorum remissio, sed et sanctificatio, et renovatio interioris hominis per voluntariam susceptionem gratiae, et donorum, unde homo ex iniusto fit iustus, et ex inimico amicus: ut sit haeres, secundum spem vitae aeternae. Huius iustificationis causae, sunt finalis quidem gloria Dei et Christi, ac vitae aeternae: efficiens vero misericors Deus, qui gratuito abluit, et sanctificat, signans, et ungens spiritu promissionis sancto, qui est pignus hereditatis nostrae. Meritoria autem dilectissimus unigenitus suus Dominus noster Iesus Christus, qui cum essemus inimici propter nimiam caritatem, qua dilexit nos sua sanctissima passione in ligno crucis nobis iustificationem meruit, et pro nobis Deo patri satisfecit: instrumentalis item sacramentum baptismi quod est sacramentum fidei, sine qua nulli unquam contigit iustificatio. Demum unica formalis causa est iustitia Dei, non qua ipse iustus est, sed qua nos iustos facit: qua videlicet ab eo donati renovamur spiritu mentis nostrae, et non modo reputamur, sed vere iusti nominamur, et sumus: iustitiam in nobis recipientes unusquisque secundum suam mensuram, quam Spiritussanctus partitur singulis prout vult, et secundum propriam cuiusque dispositionem, et cooperationem. Quanquam enim nemo possit esse iustus, nisi cui merita passionis Domini nostri Iesu Christi communicantur, id tamen in hac impii iustificatione sit dum eiusdem sanctissimae passionis merito per Spiritumsanctum caritas Dei diffunditur in cordibus eorum, qui iustificantur, atque ipsis inhaeret. Unde in ipsa iustificatione, cum remissione peccatorum haec omnia simul infusa accipit homo per Iesum Christum, cui inseritur, fidem, spem, et caritatem. Nam fides nisi ad eam spes accedat, et caritas, neque unit perfecte cum Christo, neque corporis eius vivum membrum efficit. Qua ratione verissime dicitur, fidem sine operibus mortuam, et ociosam esse, et in Christo Iesu, neque circumcisionem aliquid valere, neque praeputium, sed fidem, quae per caritatem operatur. Hanc fidem ante baptismi sacramentum ex Apostolorum traditione, Cathecumini ab Ecclesia petunt, cum petunt fidem vitam aeternam praestantem, quam sine spe et caritate fides praestare non potest. Unde et statim verbum Christi audiunt, Si vis ad vitam ingredi, serva mandata. Itaque veram et Christianam iustitiam accipientes, eam ceu primam stolam pro illa quam Adam sua inobedientia, sibi et nobis perdidit, per Christum Iesum illis donatam, candidam, et immaculatam iubentur statim renati conservare, ut eam perferant ante tribunal domini nostri Iesu Christi, et habeant vitam aeternam.