Scotus Academicus, Tomus quintus: De Creaturarum Corporalium et de Homine

GRAVISSIMA certe, et quae Ecclesiam diu direque vexavit, praesens Quaestio; varii namque pridem extiterunt, et etiamnum existunt Haeretici, qui in meridiana luce caecutientes, affirmant nullum a Protoparentibus hominum in posteros esse revera transfusum erimen, quod origine, et propagine contrahatur, quae ut appareant evidentius,

Notandum 1. Quod etsi plurimi existiment Carpocratem primarium fuisse originalis peccati impugnatorem, concors tamen est aliorum sententia huiusce coenosii fontis, et erroris primum reseratorem fuisse Rufinum, qui, ut Caelestius testatus est, coram Patribus Concilii Carthaginensis, docuit nullam esse Parentibus in parvulos peccati traductionem. Nam, ut refert S. Augustinus, libro De peccato originali, cap. 3., ubi exscribit acta praefati Concilii, cum interrogatus fuisset Caelestius, an dixisset, Quod peccatum Adae ipsi soli obfuerit, et non generi humano: respondissetque se de traduce peccati esse dubium, quia nonnullos Catholicos Presbyteros id negantes audiverat: rursum a Paulino Diacono interrogatus, quinam essent illi: respondit Sanctus Presbyter Rufinus Romae, qui mansit cum S. Pammachio. Ego audivi illum dicentem quia tradux peccati non sit. Ab eo itaque Rufino hunc errorem, sicut et alios, Pelagius hausisse verisimile fit, ut quod ille clam, hic palam evulgaret. Licet enim Pelagius coram Patribus Synodi Palaestinae Anathema dixerit in eos qui tenent, Quod Adae peccatum ipsum solum laeserit, et non genus humanum: et quod Infantes in eo statu sint in quo Adam fuit ante praevaricationem, ut refert S. Augustinus pluribus, maxime in libro De peccato originali, cap. 12.: haec tamen dixit, ait idem cap. 13., Ne Catholica Synodus falleretur, aut novus haereticus damnaretur. Nam, ut subdit cap. 15., cum Pelagii discipuli ab eo quaererent, cur tale Anathema dixisset; respondit ideo se illa obiecta damnasse, quia, ut ipse dicit, Non tantum primo homini, sed etiam humano generi primum illud obfuisse peccatum: non propagine, sed exemplo, idest, inquit S. Aug., non quod ex illo traxerit aliquod vitium, quia ex illo propagati sunt, sed quod eum primum peccantem imitati sunt, quia postea peccaverunt, qua astutia, ait c. 21., tanto Iudices fefellit occultius, quanto exposuit ita versutius. Verum, inquit ibidem S. Augustinus c. 2., Caelestius in hoc extitit errore liberior, usque adeo, ut neque in Episcopali iudicio apud Carthaginem damnare voluerit eos, qui dicunt quod peccatum Adae ipsum solum laeserit, et non genus humanum: et quod infantes, qui nascuntur, in eo statu sint, in quo Adam fuit ante praevaricationem: Et in urbe Roma in libello suo, quem beatissimo Papae Zozimo dedit, ita asserebat expressius, quod parvulorum neminem obstringat originale peccatum. Quem utique errorem omnium acerrime defendit Iulianus, multis hac de re libris adversus S. Augustinum exscriptis, ut plenius infra demonstrabitur.

Notandum 2. Pelagianorum errores circa praesentem controversiam, his maxime quinque propositionibus contineri: quarum Prima affirmabant Adamum sibi soli nocuisse, nec per suum crimen humanam naturam, aut posteros suos labefactasse: Secunda, parvulos nullam in sua propagine contrahere culpam, et poenam ex parte Adami: Tertia, baptismum non esse necessarium hominibus ad remissionem peccatorum, sed solum ut ipsi in Christo renascantur, et ad regnum Coelorum ius haereditarium obtineant; unde solito dicebat Pelagius, Sine baptismo parvuli morientes, quo non pant, scio: quo eant, nescio, idest, inquit S. Augustinus praetata verba referens lib. De peccato originali, non consentiebat: Quarta, morbos, mortem, et caeteras naturae nostrae calamitates, et angustias asserebant non esse effectus peccati originalis, sed solos defectus, et necessitates humanae naturae: Quinta denique, docebant concupiscentiam, sive carnis adversus spiritum rebellionem, nec esse malum poenae, nec malum culpae; sed ipsius naturae bonum, ac conveniens, et necessarium ad generis humani propagationem incentivum, quod in Adamo etiam in statu innocentiae ante peccatum vigebat.

Notandum 3. Has omnes erroneas sententias pridem sepultas, denuo ex tenebrarum abysso in lucem revocatas fuisse posterioribus saeculis per varios errores. Nam Anabaptistae docuerunt ideirco parvulos non esse baptizandos, non solum quia prius erant docendi quam regenerandi, sed etiam quia nulla peccati macula foedabantur. Ipsis praeluserant Armenii, et Ilbigenses, ut testatur S. Antoninus in Summa Theologiae parte 3. titulo 12.; Necnon et Albanenses, ut docent Alphonsus a Castro, Bernardus Luthenburgensis, et Prateolus: quos Haereticos immerito cum Albigensibus confundit Sanderus Haeresi 151. nam Albanenses vigebant tempore Leonis Tertii Pontificis, et Constantini Sexti Imperatoris circa Annum Domini 796.; Albigenses vero tempore Innocentii Tertii Pontificis, et Friderici Secundi Imperatoris. His praeluserat Petrus Abaillardus, is enim, ut scribit S. Bernardus Epist. 109., non recte sensit de peccato originis, docebat enim, ut idem refert Epistola 109., Christum non venisse in mundum, nec passum, et mortuum esse, nisi ut nos verbo, et exemplo doceret ac instrueret. Inde colligit S. Bernardus, Abaillardum censuisse, quod Adamus nobis nonnisi pravo ad peccandum exemplo nocuerit, et quod infantes, qui institutionis, et exemplorum capaces non sunt, nec in Adam perierint, neque per Christum vocentur. Quantum vero ad poenas, et calamitates naturales ex originali peccato oriundas, plurimi Novatores fatentur quidem eas ex Adami peccato oriri: nullum tamen in eius posteris crimen supponere. Ita censuit Zuinglius, Iacobus Faber in Commentariis cap. 5. ad Rom. et in Apologia pro iisdem commentariis; ubi docet nihil nos ex Adam trahere, nisi obligationem ad mortem. Idem pariter censuit Erasmus, uti pluribus probat Suarez cap. 2. De peccato originali. —

Eundem pestilentissimum errorem nostris hisce diebus instaurare nituntur Sociniani, qui ut gratiam Christi, eiusque meritum et satisfactionem evacuent, impie oblatrant sanguinem ipsius in cruce fusum nihil quidquam conducere ad expiationem peccati originalis, quod, inquiunt, nullum est, et inane prorsus commentum. Ut itaque corum impietati occurramus, pro viribus propugnanda est et confirmanda sequens

Conclusio unica. — Revera existit peccatum originale, seu quod commutative per originem, et vitalem propagationem, ab Adamo primo Parente, veluti totius humani generis capite commissum, indeque ad posteros quasi in membra transfluit. Haec est de fide, et probatur variis momentis, quae ut evidentiora, et efficaciora appareant, placet ea sub sequentibus Paragraphis sigillatim proponere, et expendere.

§ 1. — Probatur peccatum originale apertis sacrae Scripturae oraculis. — Primo quidem ex illo Geneseos 17. Musculus, cuius praeputii caro circumcisa non fuerit, delebitur anima illa de populo suo, quia pactum meum irritum fecit: ac per hoc, inquit S. Augustinus, lib. 16. De Civit. Dei, cap. 27. Quia circumcisio signum regenerationis fuit, non immerito parvulum propter Originale peccatum quo primum Dei dissipatum est testamentum, generatio damnatur, nisi regeneratio liberet. Nam, ut idem ait lib. De pecc. Originali, c. 30. Huius tam horribilis poenae iustitiae si quaeratur, nonne istarum Pelagianorum omnis de libero arbitrio, et laudabili sanitate, et puritate naturae, quantumlibet arguta sit argumentatio, repercussa, et contraria dissiliet? Quid enim mali, quaeso, parvulus propria voluntate commisit, ut alii negligentes, et eum non circumcidentes, ipse damnetur damnatione tam severa, ut pereat anima illa de populo suo? Subdit cap. 31. Unde ergo recte Infans ille perditissime punitur, nisi quia pertinet ad massam perditionis, et iuste intelligitur ex Adam natus, antiqui debiti obligatione damnatus, nisi inde fuerit non secundum debitum, sed secundum gratiam liberatus? — Secundo, idem constat ex illo Psalmi 50. Ecce in iniquitatibus conceptus sum, et in peccatis concepit me mater mea. Necnon ex illo Iob 14., ubi iuxta versionem 70. legimus: Nemo mundus a sorde, nec Infans cuius est unius diei vita super terram. Quo certe nihil illustrius pro hac veritate comprobanda: nam si mundus a sorde nemo est, nec Infans unius diei, profecto aliquod peccatum est, quod ipsa naturali propagatione contrahitur. Neque ab hac versione discrepat Vulgata, dum vertit: Quis potest facere mundum de immundo conceptum semine? nonne tu qui solus es? Etenim si solus Deus potest hominem de immundo conceptum semine mundum facere, consequens est, quod ab ipsa conceptione homo sit immundus immunditia peccati; tum quia soli Deo tribuitur, quod ab ea possit mundare: tum etiam quia loquitur de sorde, ratione cuius homo deducendus est ad iudicium, ut constat ex verbis praecedentibus: et dignum ducis super huiusmodi aperire oculos tuos, et adducere cum tecum in iudicium? Utroque praefato testimonio Iobi, et Davidis utuntur Hieronymus, et Augustinus ad peccatum Originale comprobandum. Hieronymus quidem in illa verba Iobi, Hic versiculus, inquit, totius generis humani causam exponit: sicut in Iob, nec si unius diei sit super terram potest esse mundus a sorde peccati. Concipitur autem, et nascitur in Originali peccato, quod ex Adam trahitur, sed baptismo per gratiam Dei purificatur. Psalmista vero versum ita expendit S. Augustinus: Quid est, quod se dicit in iniquitate conceptum, nisi quia trahitur iniquitas ex Adam? Etiam ipsam vinculum mortis cum ipsa iniquitate coniunctum est: nemo nascitur nisi trahens poenam, trahens meritum poenae. — Tertio maxime probatur haec veritas ex illo ad Romanos 5. Per unum hominem peccatum in hunc mundum intravit, et per peccatum mors: et ita in omnes homines mors pertransiit, in quo omnes peccaverunt. Ex quibus hoc deduci potest argumentum: per unum hominem intravit in hunc mundum peccatum quoddam, quod omnes homines peccatores, et per hoc morti obnoxios fecit: at huiusmodi peccatum non potest esse actuale, idest, actuali voluntate commissum, cum etiam infantes morti sint obnoxii, et saepe saepius moriantur antequam quidquam boni, vel mali propria voluntate egerint: igitur peccatum illud, per quod obnoxii fiunt morti, necessario debet esse origine ipsa contractum. Confirmatur ex verbis sequentibus; subdit enim Apostolus: Sicut per inobedientiam unius hominis peccatores constituti sunt multi, ita et per unius obedientiam iusti constituentur multi, proprie scilicet peccatores, sicut proprie iusti, ut sicut regnavit peccatum in mortem, ita et gratia regnet per iustitiam in vitam aeternam per Iesum Christum Dominum nostrum. Nec movere debet quod Apostolus dixerit, multi, quasi non omnes peccatores constituantur; tum quia per multos intelliguntur omnes qui nascuntur ex Adamo, qui vere sunt multi: non enim infrequens est in Scriptura, ut omnes per multos significentur, quod probat S. Augustinus De Genesi cap. 17. et 22. in quorum primo Deus dixit Abrahamo: Patrem multarum gentium constitui te: in secundo vero: benedicentur in semine tuo omnes gentes: quibus verbis, inquit S. August., easdem omnes multos, et easdem gentes omnes esse monstratum est: ita etiam cum dictum est, per unum in omnes transisse peccatum, et postea per unius inobedientiam peccatores constitutos multos, ipsi sunt multi qui et omnes. Tum quia non omnes simpliciter ex Adamo constituti sunt peccatores: siquidem nec Eva, nec Christus, nec beata Virgo Adam peccato fuerunt inquinati.

Respondebant 1. Pelagiani ad illud Apostoli testimonium, revera quidem peccatum per unum hominem intrasse in mundum, non propagatione, sed imitatione; ita quod primus Parens viam peccandi posteris aperuerit, suoque exemplo ad peccandum eos pellexerit. — Verum huic excusationi ita aditum praecludit S. Augustinus, lib. De peccatorum meritis, et remissione, cap. 9. Si Apostolus, inquit, peccatum illud commemorare induxisset, quod in hunc mundum non propagatione, sed imitatione intraverit, eius principem non Adam, sed diabolum dixisset, de quo scriptum est primae Ioan. 3. ab initio diabolus peccat, de quo etiam legitur in lib. Sapientiae 2. Invidia autem diaboli mors intravit in orbem terrarum: Nam quia ista mors sic a diabolo venit in homines, non quod ab illo fuerint propagati, sed quod eum fuerint imitati, continuo subiungit: imitantur autem eum qui sunt ex parte eius. Proinde Apostolus cum illud peccatum, ac mortem commemoraret, quo ab uno in omnes propagatione transiisset, eum principem posuit, a quo propagatio generis humani sumpsit exordium. — Deinde Apostolus non solum adultos, sed etiam parvulos comprehendit; cum etiam parvuli morti sint obnoxii, quam per peccatum intrasse, esseque poenam, et effectum illius, docet universim affirmans: et ita in omnes homines mors pertransiit, in quo omnes peccaverunt: at in parvulos Adae peccatum non pertransiit per imitationem, siquidem ante rationis usum non possunt ipsum peccando imitari: ergo fatendum est Apostolum non loqui de transitu peccati per imitationem, sed per propagationem. — Denique S. Paulus affirmat peccatum Adae ita traduci ad posteros, sicut Christi iustitia ad regeneratos: Sicut ergo, inquit ibidem S. Augustinus, ille, in quo omnes vivificabuntur, praeterquam quod se ad iustitiam exemplum imitantibus praebuit, dat etiam sui spiritus occultissimam fidelibus gratiam, quum latenter infundit et parvulis: sic et ille in quo omnes moriuntur, praeterquam quod eis, qui praeceptum Domini voluntate transgrediuntur, imitationis exemplum est, occulta etiam labe carnalis concupiscentiae suae tabificavit in se omnes de sua stirpe venientes.

Respondebant 2. Per peccatum quidem hic significare Apostolum illud peccatum, quod origine contrahitur, non tamen proprie, sed metonymice esse locutum; ita ut eius fuerit sensus, quod per unum hominem peccatum in hunc mundum intravit, hoc est, peccante uno homine morbus quidam, et pronitas ad peccandum, mortalitas, et aliae aerumnae in mundum intraverunt: hos enim peccati effectus, peccatum metonymice nominavit Apostolus: ita explicat Zuinglius ad hunc locum. — Contra, praefatis verbis Apostolus manifeste distinguit peccatum ab ipsius poena, cuiusmodi est mors: asserit utrumque per unum hominem, Adamum scilicet, in hunc mundum intrasse; et merito quidem; nam si per peccatum ipsius poenam intelligeret cum dicit: peccatum in hunc mundum intravit, et per peccatum mors, sensus esset, quod mors in hunc mundum intravit, et per mortem mors; qua certe locutio omnino foret absurda. Adde quod, licet metonymice interdum peccatum pro poena peccati accipiatur in Scriptura, quo sensu concupiscentiam peccatum appellat Apostolus; nusquam tamen Scriptura affirmat peccare, aut peccatorem esse quempiam propter solam causam, vel poenam peccati: hic vero diserte pronunciat Apostolus In quo omnes peccaverunt.

Respondebant denique, peccatum in illis Apostoli verbis non significare peccatum originale filiorum Adam, sed corum peccatum actuale, quod per unum hominem dicitur introisse in mundum, quia tum primum coepit esse peccatum in mundo, quando fuit in Adamo, qui erat pars mundi. Ita etiam explicat Zuinglius lib. De Baptismo. — Contra, si haec interpretatio haberet locum, sequeretur quod non per unum hominem, sed per unum Angelum peccatum in hunc mundum intraverit, siquidem Angelus prius mundi pars extitit, et peccavit, quam homo. Si vero de mundo corporali, et de corporeis eius partibus intelligendum esse Apostolum dicat Zuinglius, adhuc verum non erit, quod ait Apostolus, peccatum per unum hominem in hunc mundum intrasse: prius enim peccavit Eva quam Adamus, et ipsa peccante peccatum in hunc mundum intravit: ergo non loquitur Apostolus de ipso solo peccato actualis primi Parentis in hunc mundum ingresso, sed etiam de eius transitusione ad posteros, non per imitationem, sed per propagationem. — Denique eandem veritatem insinuat Apostolus ex illo ad Ephesios, cap. 2.: Eramus natura filii irae sicut et caeteri, hoc est ex nostrae natura primordiis, sive ex conceptione et nativitate nostra, irae Dei et vindictae eramus obnoxii. At nemo est ira Dei ac vindictae obnoxius nisi propter peccatum: igitur revera peccatum primi parentis ex eius propagatione haereditamus.

Respondebant Iuliani Pelagianorum patronus Apostoli dictum ex vi sermonis et textus graeci sic verti posse: Eramus prorsus filii irae. Et revera S. Hieronymus hanc interpretationem non reiicit, quamvis alteram magis probet ac sequatur. — Sed eam in qua habetur naturae esse anteponendam probat S. Augustinus ex summo latinorum omnium codicum consensu: Nonne, inquit, hinc admoneri debuisti, antequam contra eos defenderes catholicam fidem: quia non fere invenitur latinus codex, si non a nobis nunc incipiat emendari, vel potius in mendosum mutari, ubi non naturae sit scriptum? Quod utique caecius debuit Interpretum antiquitas, nisi etiam fidei haec esset antiquitas, cui vestra cupit resistere novitas. (Lib. 6. Contra Iulianum, cap. 10).

§ 2. — Eadem veritas probatur ex Conciliis. — Primo quidem ex Concilio Palaestino, in quo proscripta fuit, et damnata Pelagiana Haeresis, a Caelestio Pelagii discipulo iam evulgata; recensitis enim omnibus articulis quibus continebantur omnes Pelagii, et Caelestii errores, quorum praecipuos refert Sanctus Augustinus lib. De gestis Pelagii, cap. 18. et 30. interrogatus Pelagius a Patribus Synodi quid de iis sentiret, ait: Anathematizo illos qui sic tenent, aut aliquando tonuerunt: quibus tamen verbis lusit nimiam Patrum credulitatem, imo et etiam ipsum S. Augustinum qui, ut ait in lib. De peccato originali, cap. 11. Ea responsione Pelagii tutam istam quaestionem consumptam esse gaudebam: confessusque mihi apertissime videbatur, esse in parvulis originale peccatum: Anathema dicendo eos, qui peccato Adae ipsum solum, non etiam genus humanum crederent laesum, et in eo statu opinarentur esse parvulos, in quo ille homo primus ante praevaricationem fuit. Sed postea cum legissem quatuor eius libros, et invenissem hominem adhuc contra Catholicum fidem de parvulis sentientem, plus mirari coepi, tum imprudentem in Ecclesiastico iudicio, et de tanta Quaestione inendacem.... In eisdem quippe libris, et contra peccati ex Adamo in parvulos transitum loquitur, et de gestis Palaestinae Synodi gloriatur; ubi eos qui sic tenent celeriter damnasse putatus est, et absolutione fallendo furatus est. — Secundo, eadem veritas definita est in Concilio Milevitano secundo sub Innocentio primo, in quo Canone 1. haec de peccato originali sententia traditur. Placuit, ut quemquam parvulos recentes ab uteris matrum baptizandos negat, aut dicit in remissionem quidem peccatorum eos baptizari, sed nihil ex Adam contrahere originalis peccati, quod regenerations lavacro expietur: unde sit consequens, ut in eis forma Baptismatis in remissionem peccatorum non vera, sed falsa intelligatur, anathema sit. — Tertio, idem definivit Concilium Arausicanum secundum sub Felice quarto Contra Semipelagianos, et Massilienses, in quo Canone 2. definitur: Si quis soli Adae praevaricationem suam, et non eius propagini asserit nocuisse, aut certe mortem tantum corporis, quae poena est peccati, non autem etiam peccatum, quod est mors animae, per unum hominem in omne genus humanum transiisse testatur, iniustitiam Deo dabit contradicens Apostolo dicenti: Per unum hominem peccatum intravit in mundum, et per peccatum mors in omnes homines pertransiit, in quo omnes peccaverunt. — Quarto, idem determinatum fuit in Concilio Florentino in decreto Eugenii Quarti Summi Pontificis, quo definitur, Morum animas, qui in actuali mortali peccato, vel solo originali decedunt, mox in infernum descendere, poenis tamen disparibus puniendas. — Quinto denique hoc ipsum omnium clarissime determinavit Concilium Tridentin. Sess. 5. Canone 2. et sequentibus; ubi ad verbum repetit, et innovat decreta Concilii Milevitani et Arausicani, ita scribens: Si quis Adae praevaricationem suam, et non eius propagini asserit nocuisse etc. Et Can. 3: Si quis hoc esse peccatum quod origine unum est, et propagatione, non imitatione transfusum in hominibus, inest unicuique proprium, vel per humanae naturae vires, vel per aliud remedium asserit tolli, quam per meritum unius Salvatoris Domini nostri Iesu Christi, etc. anathema sit.

§ III. — Probatur idipsum auctoritate SS. Patrum. — Constantissima apud SS. Patres, concorsque fuit semper de peccati Adami in posteros transfusione sententia: nam ait S. August. lib. 3. De peccatorum meritis, et remissione, cap. 7. Ab initio usque ad praesens tempus, quo ista novitas nititur esse: hoc de originali peccato apud Ecclesiae fidem tanta constantia custoditum fuit, ut ab iis qui dominica tractarent eloquia, magis certissimum proferretur ad alia refutandi, quam id tamquam falsum refutari ab aliquo tentaretur. Quod utique plurimis probat SS. Patrum sententiis, quas ipsemet selegit, et protulit S. Augustinus, ut videre est in lib. 1. adversus Iulianum, cap. 3. et 7.

Proferri potest in primis S. Dionysius Areopagita lib. De Ecclesiastica Hierarchia, cap. 6., ubi peccatum primi hominis toti naturae humanae adscribit, non tantum secundum poenam, sed etiam penes culpam: Humanam, inquit, naturam initio stolide a divinis beneficiis prolapsam, ob meritum passimibus variis vitae suscepit, et mortis corruptibilis finis. Quippe perniciosa illa a caelesti bonitate defectio, et sacrae in Paradisi legis praevaricationem, qua sponte sua blandis mulcentibus, atque infestis adversarii fraudibus sedes vitale excusserat iugum, his quae sunt divinis bonis contraria tradidit. Quibus docet, humanam naturam ideirco caruisse divinis beneficiis sibi in prima formatione collatis, quia a Deo voluntarie deficiens fraudibus Satanae vitale iugum excussit. — Secundo, prodit S. Ignatius, qui in Epistola ad Trallianos ita loquitur: Vos ergo succincti mansuetudine, imitatores estote passionum Christi, et dilectionis eius, qua dilexit nos, dans semetipsum pro nobis ut nos sanguine suo mundaret ab antiqua impietate. — Tertio, S. Iustinus Martyr, qui in dialogo cum Tryphone ait: Ad hominem eum non idem venisse pro comperto habemus, quod vel baptismi lavatione, vel spiritus in specie columbae adventu opus ei fuerit, sicut nec nasci, et crucifigi propter functionis huiusmodi indigentiam sustinuit: sed humani generis causa, quod peccatum per Adam in mortem, et fraudem seductionem serpentis considerat, ut interim propriam pro se male agente eiusque culpam taceam. — Quarto, Irenaeus Lugdunensis

Episcopus lib. 6. cap. 17. Delevit, inquit, Chirographum debiti nostri, figens illud cruci: uti quemadmodum per lignum facti sumus debitores Deo, per lignum accipimus debiti remissionem. Et cap. 19. Quemadmodum, inquit, adstrictum est morti genus humanum per Virginem, salvatur per Virginem, aequa lance disposita, virginalis inobedientia per virginalem obedientiam; adhuc enim protoplasti peccato per corruptionem Primogeniti emendatione succedente, serpentis prudentia dericta per simplicitatem columbae, vinculis illis resoluti sumus per quae ligati fueramus morti. Ex quibus S. Augustinus lib. 1. contra Iulianum, cap. 3. sic eum compellat: Videsne antiquum hominem Dei, quid de antiqua serpentis plaga sentiat? Quid de similitudine carnis peccati, per quam sanatur plaga serpentis in carne peccati? Quid de protoplasti peccato per quod obligati fueramus? — Quinto, Tertullianus in lib. De Anima, cap. 5. sic habet: Omnis anima, quae est usque in Adam condemnatur, donec in Christo recenseatur: tamdiu immunda quamdiu recensetur: peccatrix autem, quia immunda. Et libro De habitu muliebri, cap. 1.: Ut non magis in sordibus ageret, et squallidorem potius affectaret, ipsam se circumferens Evam lugentem et paenitentem: quo plenius id quod de Eva trahit (ignominiam diei primi delicti, et ignominiam perditionis humanae) omni satisfactionis habitu expiaret. In doloribus et anxietatibus paries, mulier, et ad virum tuum conversio tua; et ille dominabitur tui: et Ecce te esse nescis? Tristi sententia Dei super sexum istum, vivit adhuc reatus necessitatis est. Tu es diaboli ianua, tu es arboris illius resignatrix etc. — Sexto, Origenes Homilia 8. in Leviticum: Quaecumque anima, inquit, in carne nascitur, iniquitatis, et peccati sorde polluitur, propter quod dictum est: Nemo mundus a sorde, nec infans, cuius est unius diei vita super terram, et ut scias esse in hoc grande mysterium, et tale, quod nulli sanctorum umquam haec sententia contigerit, nemo eorum omnibus sanctis instituit diem festum, vel concilium magnum egisse in die natali sui filii, vel filiae suae etc. Paulo post: Quod si placet audire quid etiam alii sancti de ista nativitate senserint, audi David dicentem: in iniquitatibus conceptus sum, et in peccatis peperit me mater mea; ostendens quod quandoque anima in carne nascitur, iniquitatis et peccati sorde polluitur: et propterea dictum est illud quod iam superius memorarimus, quia nemo mundus a sorde, nec si unius diei sit vita eius. Similiter tractatu nono in Matthaeum: Et forsitan quidem secundum hanc nativitatem nemo est mundus a sorde etsi unius diei sit vita eius, propter nativitatis nostrae carnalis mysterium: secundum quod ait David ex persona omnium nascentium ex carne et sanguine: quoniam in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis concepit me mater mea. Idem in Homil. 14. in Luc.: Parvuli baptizantur in remissionem peccatorum. Quorum peccatorum? Vel quo tempore peccaverunt? Aut, quomodo potest ulla lavacri in parvulis ratio subsistere, nisi iuxta illum sensum de quo paulo ante diximus: nullus mundus a sorde, nec si unius diei quidem fuerit vitae eius super terram; et quia per baptismi sacramentum nativitatis sordes depuruntur, propterea baptizantur et parvuli? — Septimo, Cyprianus lib. 3. Epistolarum Epistola 3. quae est ad Fidum, in qua probat parvulos esse baptizandos: Quia, inquit, si gravissimis delictoribus, et in Deum multo ante peccantibus, cum postea crediderint, remissa peccatorum datur, et a baptismo, atque gratia nemo prohibetur: quanto magis prohiberi non debet infans, qui recens natus nihil peccavit, nisi quod secundum Adam carnaliter natus, contagium mortis antiquae prima nativitate contraxit? Qui ad remissionem peccatorum accipiendam hoc ipso facilius accedit, quod illi remittuntur non propria, sed aliena peccata. — Octavo, S. Athanasius Sermone in illud, omnia mihi tradita sunt, ait: Postquam peccaverat, et lapsus fuerat homo, eiusque lapsu perturbatis omnibus, mors incaluisset ab Adam usque ad Christum, terraque execrationi data fuisset, infernus apertus, Paradisus clausus, coelum infensum, et tandem corrupto, et interempto homine invaluerat diabolus contra nos etc. — Nono, S. Hilarius Ecclesiae Catholicae adversus Haereticos acerrimus defensor, inquit Sanctus Augustinus, in Expositione 118. explicans illa verba, Vivat anima mea, et laudabit te, ait: Vivere se in hac vita non reputat, quippe qui dixerat: Ecce in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis concepit me mater mea, Scit sub peccati origine, et sub peccati lege esse se natum: postque sic Iulianum compellat S. Augustinus praefato loco: Hunc virum tanta in Episcopis Catholicis laude praeclarum, tanta notitia, famaque conspicuum, de peccato originali ante, si quid tibi frontis est, criminari. — Decimo, S. Ambrosius hanc eandem veritatem constantissime propugnat variis in suarum lucubrationum locis, praesertim ad c. 1. Evang. S. Lucae ubi haec habet: Iordanis conversus est retrorsum, significavit salutaris lavacri futura mysteria per quae in primordia naturae suae, qui baptizati fuerint parvuli, a malitia reformantur. Et ad caput 2.: Non enim, inquit, virilis coitus vulvae virginalis secreta reseravit, sed inmaculatum semen inviolabili vero Spiritus Sanctus infudit. Solus enim per omnia ex natis de femina sanctus Dominus Iesus qui terrenae contagio corruptelae immaculati partus novitate non senserit, et caelesti puritate depulerit. Et ad caput 1.: Omnes in Adam morimur, quia per unum hominem peccatum intravit in mundum, et per peccatum mors, et ita in omnes homines pertransiit in quo omnes peccaverunt, illius igitur culpa mors omnium est. Et ad caput 10.: Cave ergo, inquit, ne ante nuderis, sicut Adam nudatus est, mandati caelestis custodia destitutus et exutus fidei vestimento, et sic lethale vulnus acceperit, in quo omne genus occidisset humanum, nisi Samaritanus ille descendens, vulnera eius acerba curasset. Et ad caput 15.: Fuit Adam, et in illo fuimus omnes: periit Adam, et in illo omnes perierunt. Et in Psalmo 30 qui a S. Augustino laudatur sub titulo Apologiae David: Antequam nascamur, inquit, maculamur contagio: et ante usuram lucis, originis ipsius excepimus iniuriam, in iniquitate concipimur. Non expressit utrum parentum, an nostra, et in delictis generat mater sua, nec hic declaravit utrum in delictis suis mater pariat, an iam sint et aliqua delicta nascentis. Sed vide ne utrumque intelligendum sit: quoniam et parentes non carent lapsis, nec conceptus iniquitatis exors est. Nam si nec unius diei infans sine peccato est, multo magis nec illi materni conceptus dies sine peccato sunt.... Concipimur ergo in peccatis parentum, et in delictis eorum nascimur. Sed et ipse partus habet contagia sua; nec unum tantummodo habet ipsa natura contagium. Et infra, de Christo Domino loquens haec habet: Dignum eternum fuit, ut qui non erat habiturus corpori peccatum prolapsionis, nullum sentiret generationis naturale contagium. Merito ergo David hebiliter in se deploravit ipsa inquinamenta naturae, quod prius inciperet in homine macula, quam vita. Et enarratione in Psalm. 18. ad illa verba: Iniquitas calcanei mei circumdabit me, ait: Alia est iniquitas nostra, alia calcanei nostri, in quo Adam dente serpentis est vulneratus, et obligationem haereditariae successionis humanae suo vulnere dereliquit, ut omnes illo vulnere clauderemus. Et lib. De Tobia, cap. 9.: Quis iste peccati funerator, inquit, nisi diabolus, a quo Eva mutuata peccatum obnoxiae successionis, usuris defruderat omne genus humanum? Denique quasi malus fenorator, chirographum tenuit, quod postea Dominus suo sanguine deleverit. Et cap. 22.: Diabolus Evam decepit, ut supplantaret virum, obligaret haereditatem. — Undecimo, S. Basilius, in Expositione Psalmi 52. Nequit homo, inquit, mundo corde, ac liber omnino a sorde peccati inveniri, etiamsi unius diei tempore supra terram vixerit, etc. — Duodecimo, Cyrillus Hierosolymitanus Catechesi secunda. Per hanc, inquit, Pater noster Adam pulsus est, et pro Paradiso admirandos quodammodo sponte sua fructus ferente, terram spiniferam accepit. Quid igitur, dixerit aliquis, decepti perimus? numquid non est deinceps salus? Cecidimus, an non licet resurgere? — Cyrillo Hierosolymitano concinit Cyrillus Alexandrinus, lib. 2. De adoratione in spiritu et veritate: Nonne, inquit, verum esse, ais, morti obnoxiam factam esse hominum naturam ex maledicto illo veteri? Dictum namque adversus nos est quod est ipsi Adam veluti primitivi nostri generis, et supremo radici dictum. Cum igitur cecidisset, ut ipsum generis nostri initium morti, quae ex peccato extiterat, subiectum esset, necessario in ipsos quoque hoc malum pertransivit, et una cum radice germina quoque eius illa prodeuntia depastum est. Et lib. 3. Nam ex quo regnavit peccatum super omnes qui in terris versantur, cum maxime proni sint ad mala ab adolescentia, ut scriptum est, et omnium corda diligenter incumbunt ad perficiendi voluntatem, necessario mortis poenam incurrimus... sed corruptam hominis naturam Auctor ipse misertus est: itaque ille Unigenitus factus est homo, corpusque naturae morti obnoxium gestarit, et caro factus est, ut morte tolerata quam per peccati culpam nobis iam imminebat, destrueret peccatum etc. — Decimotertio, S. Gregorius Nazianzenus, Oratione tertia De pace sic ait: Totus lapsus sum, atque ex primogeniti hominis inobedientia, et diaboli fraude condemnatus sum. Et oratione 1. in Nativitatem Christi: Celebramus, inquit, Dei ad homines adventum, ut ad Deum accedamus, aut, ut aptius vero utar, redeamur, ac deposito veteri homine, novum induamus: et quemadmodum in veteri Adamo mortui sumus, ita in Christo vivamus, dum nimirum cum Christo et nascimur, et Cruc affigimur, et sepelimur, et resurgimus. Pulchra enim in contrarium mutatio mihi subeunda est, ut quemadmodum ex secundis rebus molesta venerunt, sic etiam ex molestis laeta et iucunda redierint. Uberrime abundavit peccatum, superabundavit et gratia: et, si gustus eodem meruit, quanto magis Christi passio iustificabit? Et ad finem orationis: Descriptionem venerere, propter quam in coelis ipse describeris: et Nativitatem, pro qua nativitatis vinculis solutus es: et parvam illam Bethlehem honora, quae te in Paradisum reduxerit. — Decimoquarto, S. Hieronymus, Qui, inquit S. Augustin. cap. 7., Graeco, et Latino insuper, et Hebraeo eruditus eloquio, ea Occidentali ad orientalem transiens Ecclesiam in locis Sanctis, atque in litteris sacris usque ad decrepitam duxerit aetatem: cuius nobis eloquium ab Oriente usque ad Occidentem quasi instar lampadis resplenduit, non solum de hac re sensit, prompsitque sententiam. Nam in caput. 6. Oseae ait: Et ibi, hoc est in Paradiso, omnes praevaricati sunt in me, et in similitudinem praevaricantis Adam: non enim mirum, si quod in parente praecessit, etiam in filiis condemnetur. Item in Comment., cap. 2. Micheae: Cum quisquis nostrum cum Adam de Paradiso cecidit, et in huius mundi captivitate versatur. Et in Ionam aperte dixit: Quod etiam parvuli peccato offendensis Adae tenentur mortis. Ex quibus sic laudato loco Iulianum interpellat S. Augustinus: Itane tuum sic amabis errorem, in quem iuvenili confidentia, et humano lapsus incautius decidisti, ut ab istis Catholicae unitatis, et veritatis sacerdotibus, tanta inter se fidei concordia congruentibus, in tam magna causa, ubi Christiana religionis summa consistit, non solum dissentire, sed quasi quosdam Manichaeos insuper nuncupare? — Denique, S. Ioannes Chrysostomus, quem pra caeteris patribus Pelagiani commendabant, quasi ab eorum partibus staret, pluribus locis peccatum originale astruit, ut ibidem annotat S. Augustinus, maxime vero Epistola ad Olympiadem ubi ait, Adam sic peccasse illud primum peccatum, ut omne genus humanum in commune damnaret. Item Homilia ad Neophytos, ex qua pro sua erronea sententia aliquid Pelagiani proferebant, ait: Quod nos Christus invenerit, et paterno Chirographo nostro, quod scripsit Adam, et posterioribus propriis debitis obligatos etc. Similiter Hom. 10. in Epistolam ad Rom. exponens illam S. Apostoli sententiam: per unum hominem peccatum intravit in mundum, scribit: Non ipsum peccatum quod legis transgressione ortum est, sed illud quod ab Adam innocentia, ipsum illud, inquam, peccatum erat, quod omnia perdebat. Et quaeiam rei huius probatio fuerit? Nempe quod homines ante legem interirent. Regnabat enim mors ab Adam usque ad Moysen, in eos quoque qui non peccaverant. Quomodo regnavit? Id similitudinem transgressionis Adam, qui typum gerit illius futuri: propterea enim et typus est Iesu Christi Adam. Quomodo typus? Quia quemadmodum ille omnibus a se (etiamsi de ligno non comedissent) auctor mortis extitit, eius quae ex cibum illum introducta est: sic et Christus omnibus a se quamvis iuste non agentibus, iustitiae lumen conciliator extitit, eius, quam omnibus nobis per crucem largitus est. Et infra: Et cum tibi Iudaeus dixerit: quo pacto uno recte agenti Christo, universus orbis salvus factus est? possis illi respondere: quo pacto uno non obediente Adam universus orbis condemnatus est? Quumquam nihil simile inter se habent peccatum et gratia, mors et vita, diabolus et Deus. Plura alia habet ibidem his similia, unde S. Augustinus loco supra laudato colligit: Quis autem non videat, si peccatum primi hominis, non propagine, sed imitatione per omnes homines pertransivit, neminem pro alio, sed suo damnari unumquemque peccato, quod non alius in eo generando transmisit, sed ipse imitando sua voluntate commisit? Haec S. August. qui plures alias similes auctoritates Patrum Orientis, et Occidentis Ecclesiae colligit, et profert adversus Iulianum, quibus eius pervicaciam reprimit, et retundit. Hinc cap. 8. eiusdem libri 1. sic cum interpellat: Cum viderem te in libris tuis non antelucano concilio temperantem, sed insano concitio turbulentum: introduxi te sedandum, atque sanandum, non alicuius Philosophi adiutorio, sed in sanctorum Patrum pacificum, honorandumque concentum. Sit operae pretium, obsecro te, aspice illos quodammodo aspicientes te, et mansuete ac leniter dicentes tibi: Itane nos, fili Iuliani, Manichaeos sumus? Vade, quid respondebis? Quibus eos oculis intueberis? quae tibi argumenta succurrent? Qua dictionis Aristotelis Categoria: quibus ut in nos velut artifex disputator insilias, videri appetis elinatus? Quae tuorum argumentorum vel acies vitrea, vel plumbei pugiones in illorum conspectu exeri audebunt? Quo ab iis te errore non lugent, nudumque destituent? An forte dicturus es neminem illorum te in isto crimine nominasse? Et quid facies cum tibi dixerint: Tolerabilius dente maledico nomina configeres nostra, quam fidem nostram, cuius merito in coelo, nomina scripta sunt nostra? An forte tacebis eos: Nec fidem vestram ullo tali crimine violari? Sed qua confidentia id dicere audebis, homo qui dicis Manichaeum esse sensum, confiteri ex Adam trahere nascentes originale peccatum, quod isti confessi, atque professi sunt, quod in Christi Ecclesia suorum rudimentorum tempore dixerunt: quod Christi Ecclesiam suorum honorum tempore docuerunt, qui per Spiritum Sanctum tam multa peccata omnibus, quos baptizare potuerunt, tum multis parvulis sola originalia remiserunt? Iterum te admoneo, iterum rogo, aspice tot, ac tales Ecclesiae Catholicae Defensores, utique Rectores. Vide quibus tam gravi, tanque nefario irrogaris iniuriam. — Ex his apparet quam insipide, ne dicam insanie, Sociniani, veterum haeresum, quae Christi divinitatem, meritum et satisfactionem insectantur, restauratores oblatrant, S. Augustinum primarium esse doctrinae de peccato originali architectum cumque hoc novellum dogma in Ecclesiam inrexisse, cum antea SS. Patres in opposita essent sententia.

§ IV. — Eadem veritas ratione Theologica evincitur. — Primo namque eam probat Seraphicus Doctor dist. 30. qu. 2., triplici ratione petita ex Dei visionis carentia, rationali erubescentia, concupiscentiae praedominantia. Primo quidem, carentia visionis Dei hoc manifestat, quia nullus debet aeterno bono, ad quod factus est, privari, nisi in se habeat aliquid per quod indignus sit divino aspectui praesentari: tale autem non est, nisi culpa: si igitur omnes quotquot sunt, visione Dei privantur, nisi per baptismum fluminis, vel flaminis renascantur; planum est, quod omnes quotquot sunt, contrahunt ex sua origine culpam. — Secundo, ex erubescentia etiam rationis, hoc manifestat: nullus enim rationabiliter erubescit de his passionibus, quas habet a natura, nisi insint ei per aliquam culpam: sed omnis homo naturaliter erubescit ex genitalium membrorum motu: ex hoc igitur colligitur, et manifestatur, quod quilibet in seipso, non tantum poenaliter, sed etiam vituperabiliter, et culpabiliter est corruptus, quantum est de sua origine. — Tertio, ex praedominantia concupiscentiae: haec evidentissime manifestat: certum enim est, quod tunc anima hominis est ordinata, quando spiritus est sub Deo, et caro et virtutes animales sunt sub spiritu, et sequuntur eius imperium: ab oppositis igitur tunc anima hominis est perversa, quando caro, et virtutes animales praesunt spiritui rationali. Et hoc quidem verum est de plano, non tantummodo secundum Fidem, verum etiam secundum Philosophiam: sed in homine vigor concupiscentiae, et lex membrorum, quam unusquisque habet a nativitate, captivat spiritum, et ei praedominatur. Ex hoc igitur clarum et apertum est, quod anima cuiuslibet a nativitate perversa est et inordinata. Sed sicut ordinatio in homine, et rectitudo iustitia est, sic perversitas, et inordinatio culpa est: si igitur natura cuiuslibet hominis per legem concupiscentiae perversa est a sua origine: in quolibet homine indubitanter ponendum est esse peccatum originale, quantum est de sua prima nativitate. — Confirmat demonstrando qualiter Adamus potuerit totam naturam corrumpere, et culpabilem facere suo peccato triplici conditione concurrente: Prima est, quia non tantum erat humanae naturae individuum: sed totius humanae naturae principium. Secunda est, quia non tantum fuit sibi datum mandatum sicut singulari personae, sed tamquam stipiti totius humanae naturae, et hoc bene indicat textus. Quia mandatum illi descendit per virum ad mulierem. Tertia, quia Adam innocentiam et immortalitatem susceperat pro se, et pro tota sua posteritate, unde ipse innocens et immortalis generasset immortalem et innocentem. Quia igitur ipse erat omnium principium, et transgressus est mandatum quod datum erat, secundum quod erat principium, et amisit illam iustitiam et innocentiam quam debebat omnibus posteris conservare, hinc est quod per ipsum originali iustitia sumus privati, et in eius infectione caeteri sunt infecti; non tantum poenaliter, sed etiam culpabiliter: tum propter debitum ordinationis, quae debet esse in nobis; tum propter carentiam illius innocentiae, quam deberemus habere; tum propter praedominantiam concupiscentiae, per quam animae nostrae sunt inordinatae et iniustae; et si iniustae sunt et inordinatae, necesse est eas summae iustitiae displicere. Patet igitur quod tota humana natura corrupta est, non solum poenaliter, sed etiam culpabiliter.

Probat secundo Doctor Subtilis in 2. dist. 32. n. 8. Quicumque ab Adamo propagatus caret iustitia originali, quam a Deo acceperat posteris traducendam, peccato originali foedatur: sed omnes Adami posteri, nisi speciali divino privilegio preveniantur, carent illa iustitia originali: ergo, etc. Minor constat ipsamet experientia, qua unusquisque nostrum experitur se nudatum esse eximiis illis dotibus, quibus illustratus fuerat Adamus in ipso suae formationis exordio. Maiorem probat Doctor ex illa doctrina S. Anselmi in lib. 1. De Conceptu Virginali, c. 27. dicentis: Non accusat spontanea, quam fecit, iustitiae desertio, nec personas excusat recipiendi impotentia, ut declarat cap. 2. Quoniam ipsa sibi impotentiam fecit deserendo iustitiam in primis Parentibus, in quibus tota natura erat, et semper debitrix est habere potestatem, quam ad observandam semper iustitiam accepit. Ex quibus sic ratiocinatur Doctor: iustitiam accepit Adam pro se, et pro tota natura humana qua tunc erat in eo: ergo tota natura, quae erat in Adam, erat iustitiae receptivae debitrix, et ideo iuste Deus exigit a tota natura humana, quaecumque illa sit, iustitiam sibi commissam, omne enim donum est debitum, praesertim quando vertitur in donantis iniuriam: universa autem naturae humanae tunc in Adamo existenti iustitiae originalis donum fuit concreditum, et misere in iniuriam Creatoris deperditum: ergo ab universa natura est debitum. — Confirmat Doctor ibidem n. 10. Omne donum est debitum, quod datur ab ipso Deo dante, idest quantum erat ex parte Dei, quia sine speciali dono non conferebatur filio, nisi adesset impedimentum: ergo ex illa collatione facta patri, filius est debitor iustitiae sibi datae. Maior probatur: accipiens enim voluntatem et gratiam, licet ei non detur opus meritorium in se, sive voluntate consequente, datur tamen sibi in gratia, in qua est voluntate antecedente, et virtualiter, et propter hoc accipiens gratiam, debitor est bonorum operum, quae virtualiter continentur in gratia illa, ita quod amittens gratiam, et frequenter peccans, non tantum punitur pro amissione gratiae, quia tunc qui pluries, et qui paucius peccarent, aequaliter punirentur. Alior patet ex lege divina, qua statuitur per patrem non ponentem obicem per peccatum quasi naturaliter propagari iustitiam, non quidem quia pater eam transfunderet, cum sit donum supernaturale; sed quod Deus ipse naturae cooperaretur regulariter dando iustitiam propagato, sicut modo animam intellectivam creat, corpori perfecte organizato. Haec Doctor.

Probatur tertio ex necessitate baptismi: baptismus enim absolute necessarius est ad remissionem peccati: sed iuxta Apostolicam traditionem, ut docet S. Dionysius lib. De Ecclesiastica Hierarchia, capite ultimo, Origenes Homilia 8. in Leviticum, Cyprianus lib. 3. Epistola 3. et alii Ecclesiae Patres, baptismus est parvulis administrandus; ergo supponit in ipsis peccatum eluendum: non actuale; ergo originale. Probatur maior: tum ex verbis Christi dicentis Ioan. 3. Nisi quis renatus fuerit ex Aqua, et Spiritu Sancto, non potest intrare in regnum Dei: cur autem renasci deberet per gratiam, nisi eius generatio corrupta fuisset per peccatum? Tum quia qui baptizantur mortui erant peccato, et per baptismum resurgunt, et in novitate vitae ambulent, sicut loquitur Apostolus ad Romanos 6: ergo qui baptizantur, peccatum supponunt. Quippe, qui baptizantur, mundantur et abluuntur; Ephesiorum 5. Mundans eam lavacro aquae in verbo vitae: ad Titum 3. Per lavacrum regenerationis, et renovationis etc. Qualiter autem mundari et lavari posset, qui sordes et maculas non haberet? Denique, id probatur ex forma baptismi: videlicet ego te baptizo: quod idem est ac abluo, et mundo: abluere autem et mundare necessario supponunt sordes et immunditiam; non quidem corpoream, ad eluendas enim sordes corporeas, nec opus est determinata verborum forma, nec applicatione meritorum Christi: ergo sordes illae debent esse spirituales, ratione scilicet peccati. Falsam igitur, inquit S. Augustinus lib. 1. De peccatorum meritis, et remissione, capite 31. vel fallacem, oportet parvulis tradi baptismatis formam, in qua sonaret quod utique agi videretur, et tamen nulla fieret remissio peccatorum. Viderunt aliqui Pelagianorum, nihil execrabilius, ac detestabilius dici posse, atque sentiri. — Confirmatur ex baptismi caeremoniis, exorcismo videlicet, exnuntiatione, et insufflatione ab universali Ecclesia semper frequentatis: haec enim manifeste indicant daemones habere potestatem, et possidere animas infantium: daemon autem nullam habet auctoritatem nisi in homines peccatores: oportet ergo ut parvuli peccato inficiantur, priusquam per baptismum eripiantur de potestate tenebrarum, ut loquitur Apostolus ad Coloss. 1. Quam utique veritatem ab universali Ecclesia probatam docet S. Augustinus lib. 1. De Nuptiis, et concupiscentia, cap. 20. Non enim, inquit, dubitat fides Christi, quam novi Haeretici oppugnare cuperunt, et eos qui lavacro regenerationis abluntur, redimi de potestate diaboli, et eos qui non solum illa regeneratione redempti sunt, etiam parvulos filios redemptorum, sub eiusdem esse potestate captivos, nisi et ipsi eadem Christi gratia redimantur: ad omnes namque pertinere non dubitamus illud, de quo Apostolus loquitur beneficium Dei. Qui eruit nos de potestate tenebrarum. Hinc lib. 2. De Nuptiis, cap. 18. loquens de Iuliano ait: decusat Ecclesiam toto orbe diffusam, in qua omnes baptizandae infantiae non ob aliud exsufflantur, nisi ut ab illo Princeps mundi mittatur foras, a quo necesse est rasa irae possideantur, si in Christo non renascantur, et in eius regnum per gratiam, factae rasa misericordiae, transferantur. Idque ita notum omnibus Catholicis affirmat, ut qui hoc negant, exsufflandi, et exsibilandi sint. Sic enim lib. 6. contra Iulianum, cap. 5. eum interpellat: sic tu commemorans timuisti, tantum ipse ab orbe totus exsufflandus esses, si huic exsufflationi, qua Princeps mundi a parvulis eiicitur foras, contradicere voluisses. Quod utique confirmat Caelestinus 1. in Epist. ad Episcopos Gallicae, cap. 12. ubi asserit in universo mundo consuetudinem hanc invariata servari, ut sive parvuli, sive adulti ad baptismum accesserint, non prius vitae fontem subeant, quam exorcismis, et exsufflationibus Clericorum, Spiritus ab eis immundus abigatur.

Probatur quarto ex Redemptione Christi: Christus enim Dominus mortem obiit, non solum pro adultis, sed etiam pro parvulis: siquidem ait sanctus Paulus 2. ad Corinthios 5. Christus pro omnibus mortuus est: sed solum pro his, qui peccato mortui erant vivificandis Christus mortem passus est, ut ibidem significat Apostolus scribens: si unus pro omnibus mortuus est, ergo omnes mortui sunt: ergo parvuli mortui sunt peccato; alias pro ipsis Christus non fuisset mortuus, eiusque Passionis prorsus fuissent extorres. Quisquis igitur, inquit S. Augustinus in responsione ad cap. 17. lib. 2. Iuliani, a peccato, in quo inimicitiae factae sunt, liberos esse parvulos dicit, profecto eos negat ad hanc reconciliationem propter quam Christus mediator factus est, pertinere. Proinde separat eos, et a iustificatione, quae fit in Christi sanguine, cuius fundendi causa quando eum bibendum commendavit, nulla, nisi in remissionem dicta est peccatorum. Tunde fit consequens ut parvulis peccata non habentibus mors Christi nihil prosit omnino.

Probat denique hanc veritatem S. Augustinus ex illis poenis et luctibus, quibus homines ab ipso sua nativitatis exordio subiiciuntur: quod fit ut merito dixerit Tertullianus: Homo vitam suam incipit fletu, prophetam calamitatis suae; vel ut ait S. Augustinus lib. 2. contra Iulianum, cap. 6. Post occulta spiramenta viscerum maternorum, qui nascitur, funditur in ortu ploraturus reatum, quem contraxit ante ortum. Unde Ecclesiasticus, cap. 11. Impone iugum super filios tuae a die exitus de utero matris eorum usque in diem sepulturae. Hinc S. Augustinus lib. 3. contra Iulianum, cap. 3. ait: Haec multa sub iusto, et omnipotente Deo non irrogarentur eius imagini, quibus multis in virtute exerceri infantilis aetas nun potest dici, si nulla ex Parentibus malo merito parvulorum. Unde lib. 5. contra eundem, ait: Quale durissimi huius iugi onus sentiens Tullius, hominem dixit, non ut a matre, sed tamquam a noverca natura editum in vitam, corpore et animo, et fragili, et infirmo: animo autem anxio ad molestias, humili ad timores, molli ad labores, prono ad libidines. Subdit autem: rem vidit, sed causam nescivit; cum enim Sacris litteris eruditus non esset, ignorabat originale peccatum.

§5. — PROPONUNTUR AC SOLVUNTUR OBIECTIONES. 1. QUAE PETUNTUR EX SACRA SCRIPTURA.

Obicies 1. Illud Ezechielis cap. 18. Filius non portabit iniquitatem patis: ergo qui ex Adamo ducunt originem, ipsius peccato non inquinantur.

Respondeo 1. Ezechielem intelligendum esse de peccatis parentum personalibus, quae in prolem non transeuntur, et ratione quorum filii divinae non subiiciuntur ultioni, nisi peccando actualiter prava parentum exempla sectentur.

Respondeo 2. Adami transgressionem etiam moraliter fuisse posterorum eius iniquitatem, qui in ipso velut humanae naturae capite constituti, Dei legem cum ipso transgressi sunt. Unde ait S. Augustinus lib. 1. De peccatorum meritis, cap. 10: Certe manifestum est, alia esse propria cuique peccata, in quibus hi tantum peccant, quorum peccata sunt: aliud hoc unum, in quo omnes peccaverunt, quando omnes illi unus homo fuerunt. Quocirca Iuliano obicienti neminem perire debere peccato alieno, respondet idem S. Augustinus lib. 1. Operis imperfecti, c. 118: Aliena sunt, sed paterna sunt: ac per hoc iure seminationis, atque germinationis, et nostra sunt. Addit cap. ibidem: Sic autem aliena sunt originalia peccata propter nullum in eis nostrae voluntatis arbitrium, ut tamen propter originis contagium esse inveniantur et nostra. Quid est ergo, quod clamas, et dicis non posse Deum, et dimittere peccata maioribus propria, et imputare parvulis aliena?

Respondeo 3. S. Augustinus lib. 6. in Iulianum cap. 20. verba praefata Ezechielis esse prophetica, iisque promitti beneficium novi Testamenti, et spiritualis haereditatis ad alterum saeculum pertinentis, qua per regenerationem delendum erat Chirographum paternum, ut non amplius noceret peccatum veteris Adami his qui novum Adamum per baptismum induissent; in hoc enim Testamento novo, inquit S. Augustinus, Per sanguinem Testatoris deleta paterna Chirographo, incipit homo paternis debitis non esse obnoxius renascendo, quibus nascendo fuerat obligatus.

Obicies 2. Illud Apostoli ad Romanos 5. dicentis: Sicut per inobedientiam unius hominis peccatores constituti sunt multi, ita et per unius obedientiae iusti constituentur multi: sed non omnes per hanc constituuntur iusti: ergo nec per illam omnes iniusti. Insuper signanter dicit Apostolus, peccatores constituti multi, non autem dicit omnes: ergo censet non propagatione, sed solum imitatione peccati Adami eius posteros peccatores fieri.

Respondeo ad primum, negando minorem: certum enim est quod per Christi obedientiam omnes iusti constituuntur, siquidem Christus pro omnibus factus est obediens, omnibusque media ad iustificationem et salutem necessaria promeruit: ergo qua ratione omnes per Christum iustificantur, qui in ipso spiritualiter renascuntur, etiam omnes constituuntur peccatores per inobedientiam Adami, qui ex ipso nascuntur ac propagantur.

Ad secundum respondet S. Augustinus lib. 6. contra Iulianum, cap. 21. Per multos, Apostolum intelligere Omnes, iuxta usitatam phrasim Scripturae: quod utique confirmat ex illa Genesis, 17. ubi Deus Abrahamo ait, Patrem multarum gentium posui te: cum tamen Genesis, 22. dicat: In semine tuo benedicentur omnes gentes: quibus ait S. Augustinus, easdem omnes multas, et easdem multas omnes esse monstratum est: Ideo autem, ait, sic locuta est Scriptura, quia possunt esse aliqua omnia, quae non sunt multa: sicut omnia dicimus Evangelia, et tamen brevi numero, idest quaternario continentur: et rursus possunt aliqua multa, non tamen omnia, sicut multos dicimus credere in Christum, nec tamen omnes credunt. Unde inter omnes ergo ad mortem per Adam, omnes ad vitam per Christum, quia sicut in Adam omnes moriuntur, ita et in Christo omnes vivificabuntur: idest ex prima origine generis humani nemo ad mortem nisi per Adam, et nemo per Adam nisi ad mortem: et nemo ad vitam nisi per Christum, et nemo per Christum nisi ad vitam.

Obicies 3. Idem Apostolus ibidem dicens: Regnavit mors ab Adam usque ad Moysen, etiam in eos, qui non peccaverunt in similitudinem praevaricationis Adae: sed peccare in similitudinem praevaricationis Adae esset inquinari ipsius peccato: ergo falsum est omnes Adami posteros ipsius peccato foedari.

Nego minorem: Nam inquit S. Augustinus lib. 1. De peccatorum meritis, cap. 11. sensus Apostoli est, quod mors regnaverit etiam ante legem scriptam, seu tempora Moysis, in illos etiam qui non peccaverunt actualiter, ut peccavit Adamus, seu, ut loquitur S. Augustinus, Qui nondum sua, et propria voluntate, sicut ille, peccaverunt, sed ab illo peccatum originale traxerunt, qui est forma futuri: quia in illo constituta est forma condemnationis futuris posteris, qui ex eius propagine crearentur, ut ex uno omnes in condemnationem nascerentur, ex qua non liberat, nisi gratia Salvatoris: ergo tantum abest ut exinde peccatum originale impugnetur, quinimo propugnatur.

Instabis: Apostolus ibidem dicit gratiam Christi in plures abundasse, quam abundaverit peccatum Adami: ergo saltem plures sunt, qui Adami peccato non fuerint inquinati.

Respondet ibidem S. Augustinus vocem illam plures, non significare comparationem eo loco, sed aequivalere voci, multos, Neque enim, inquit, plures iustificantur, quam condemnantur: sed multo magis abundavit: Adam quippe ex uno delicto reos gemuit; Christus autem etiam homines, qui delicta propriae voluntatis ad originale, in quo nati sunt, addiderunt, gratia sua solvit, atque dimittit: itaque sensus est, gratiam Christi non esse determinatam solum ad peccatum originale eluendum, quod ab Adamo contrahitur; sed etiam ad illa eluenda, quae postmodum actualiter committuntur; vel quod gratia Christi sit potentior et efficacior ad homines iustificandos, quam Adami peccatum ad eos inquinandos. Unde quod etiam revera gratia Christi in multo plures abundavit, quam Adami peccatum; siquidem beata Virgo originalis peccati expers, gratia Christi copiosissime ditata, ac dotata fuit. Eva pariter Adami peccato rea non extitit, imo peccati ipsi fuit occasio, qua tamen Christi gratia iustificata est; nam inquit ibidem S. Augustinus, Regnum mortis sola in quolibet homine gratia destruit Salvatoris, quae operata est etiam in antiquis Sanctis, quicumque antequam in carne Christus veniret, ad eius tamen adiutricem gratiam, non ad legis naturam, quae iubere tantum, non adiuvare poterat, pertinebat.

Obicies 4. Illud Apostoli 2. ad Corinthios, 5. Omnes nos manifestari oportet ante tribunal Christi, ut referat unusquisque propria corporis, sive bona, sive mala: ergo soli sunt damnandi, qui proprium peccatum admiserunt.

Nego consequentiam, nam ut optime arguit S. Augustinus, lib. 6. Contra Iulianum, cap. 10. Parvuli ante tribunal Christi manifestabuntur, vel non: si non manifestabuntur; quid te adiuvat ista sententia, quando ad eos non pertinet (nempe parvulos) quorum nunc agitur causa? si autem manifestabuntur, quomodo reportat eorum quisque quod gessit, qui nihil gessit, nisi quia pertinet ad eos, quod per corda et ora gestantium, sive credunt, sive non credunt?... Nam quomodo reportat bonum, ut intrent in regnum Dei, si hoc reportat quisque quod gessit, nisi quia pertinet ad parvulum, etiam quod per alterum gessit, idest, credidit? Sicut itaque, quod credidit pertinet ad eum, ut reportet bonum, hoc est percipiat Dei regnum; sic ad eum pertinet etiam si non credidit, ut reportet condemnatione iudicium, quia Evangelica est et ipsa sententia dicendo: qui non crediderit condemnabitur.... Unde ergo, quam importune nolis parvulum de alieno peccato reportare malum, et velis eum de alieno recte facto reportare bonum, non qualecumque, sed Dei regnum: alienum quippe, cum credidit per alterum, sicut alienum opus fuit, cum peccavit in altero.

Obicies 5. Illud Apostoli ad Romanos 3. Per legem cognitio peccati: ubi ergo legis cognitio nulla est, ibi nec peccati cognitio esse potest: ubi vero peccati cognitio non est, ibi nec praevaricatio est: adeoque nec damnatio quoque ibidem esse potest. Idem enim hoc Paulus testatur ad Romanos 1. dicens: siquidem ubi non est lex, ibi nec praevericatio est. Iam ergo istorum testimoniorum vim, et potentiam considera, qui tanta est, ut omnia omnium Theologorum de originali peccato commenta penitus subvertat. Morbus enim hic nobis damnationem adferre nequit, quae tum demum subsequitur, cum legem oculis nostris expositam conspicati, adhuc tamen morbo hoc, et affectu corruptae naturae impulsi, legem transgredimur. Haec Zuinglius.

Respondeo, nullam esse praefatam Zuinglii consequentiam, non enim Apostolus ait, ubi legis cognitio non est, nec praevaricatio est, quaerat Zuinglii collectio; sed ubi lex non est, nec praevaricatio est, quod utique verissimum est, nulla namque fingi potest praevaticatio nisi sit lex, quae praevaticando violatur. Deinde, Zuinglius assumit tamquam certum, quod potissimum in Quaestione versatur, solam videlicet praevaticationem, qua est actuale peccatum, esse proprie peccatum quod homines damnare potest; id enim omnes Catholici pernegant, et contrarium apertis Scripturae textibus supra probavimus. Falsum pariter, quod tanquam certum supponit, nimirum nullam esse damnationem, ubi nulla est legis praevaricatio; nam idem Apostolus ad Romanos 9. dicit infantes nihil boni, aut mali fecisse, ac per hoc nullam Legem propria voluntate praevaticatos esse: ipsomet ad Romanos, 5. scribit: Sicut per unius delictum in omnes homines in condemnationem: sic et per unius iustitiam in omnes homines in iustificationem. Et ad Ephesios, 2. affirmat nos omnes esse natura filios irae. Hoc est ipsa nativitate, et propagatione reos. Denique asserere possumus etiam infantes esse Legis praevaticatores, iuxta illud Osee 6. Ipsi sicut Adam transgressi sunt pactum, ibi praevericati sunt omnes: scilicet in Paradiso ubi Adam a Deo datam sibi legem violavit, et in quo tanquam in suo capite omnes peccaverunt, et praevaticati sunt.

PROPONUNTUR, AC SOLVUNTUR AUCTORITATES SS. PATRUM, QUI ORIGINALE PECCATUM NEGARE VIDENTUR.

Obicies 1. Clemens Alexandrinus lib. 3. Stromatum, sub finem, ubi ait: Dicant ergo nobis ubi formatus est infans natus, vel quomodo sub Adam cecidit execrationem, qui nihil est operatus? ergo censet infantes Adami peccato non esse reos.

Nego consequentiam: non enim constat cuius haec sint verba, ipsiusne Clementis, an haereticorum quos ibidem impugnat, qui docebant nuptias esse respuendas, propterea quod mala esset generatio, quippe cum infantes nulla propria actione polluti, tamen, inquit sanctus Iob, Non sunt mundi a sorde: quod utique indicat Clemens: nam continuo subiicit: restat ergo eis, (ut videtur) consequenter ut dicant malam esse generationem, non solum eam, quae est corporis, sed etiam eam, quae est animae. Igitur illi haeretici peccatum originale non negabant, imo affirmabant, ut ex ea assertionе nuptias respuerent, et suum errorem astruerent.

Obicies 2. S. Ambrosius in Comment. capitis 5. ad Rom. Mors dissolutionis corporis est, cum anima a corpore separatur. Est et alia mors, quae secunda dicitur in gehenna, quam non peccato patimur, sed in occasionе propriae peccati adquiremus: a qua boni immunes sunt, tantum quod in inferno sunt, sed superiori, quasi in libra: quia ad Coelum ascendere non poterant.

Respondeo 1. Ista Commentaria in Apostolum non videri S. Ambrosii, sed alicuius alterius Auctoris aequalis Ambrosii, vixit enim tempore Damasi Papae, ut testatur in Commentario capitis tertii prioris ad Timotheum. Secundo dicere eum Auctorem, quisquis fuerit, non negare peccatum originale, imo astruere: nam paulo ante praefata verba explicans illud, in quo omnes percusserunt, ait: Manifestum itaque est in Adam omnes peccasse quasi in massa, ipse enim per peccatum corruptus, quos genuit, omnes nati sunt sub peccato. Etiam enim igitur cunctis peccatoribus, quia ex ipso sumus omnes.

Obicies 3. S. Chrysostomus, quem in sui erroris patronum praecipuum sibi vindicabant Pelagiani, propterea quod variis in locis visus fuerit negare peccatum originale, maxime vero Epistola ad Theophilos, ubi cum dixisset: Benedictus Deus, qui facit mirabilia solus, qui fecit universa, et exornavit universa: ecce libertatis serenitate perfructur, qui tenebantur paulo ante captivi, et circa Ecclesiam sunt, qui fuerunt in peregrinationibus errore, et iustitiae in sorte versantur, qui fuerunt in conclusionе peccati. Non enim tantum sunt liberi, sed et sancti: non tantum sancti, sed et iusti: non solum iusti, sed et filii: non solum filii, sed et haeredes: non solum haeredes, sed et fratres Christi: nec tantum fratres Christi, sed et cohaeredes: non sulum cohaeredes, sed et membra: non tantum membra, sed et templum: non tantum templum, sed et organum spiritus, subdit: Fides tot sunt baptismatis dignitates: sed multis quidem videtur baptismi gratia in peccatorum tantum remissione consistere. Nos autem baptismi honores iam computavimus decem. Hac de causa, et infantulos baptizamus, quamvis non sint inquinati peccato; nempe ut eis adatur sanctitas, iustitia, adoptio, haereditas, et fraternitas Christi.

Respondet S. Augustinus lib. 1. cap. 6. Contra Iulianum, qui praefatam auctoritatem obiecerat: Ita ne ista verba S. Ioannis Episcopi audes tamquam e contrario tot taliumque sententiarum eius opponere, cumque de illorum concordissima societate seiungere, et eis adversarium constituere? Absit, absit hoc malum de tanto viro credere aut dicere. Absit, inquam, ut Constantinopolitanus Ioannes de baptismate parvulorum cumque a paterni Chirographi liberatione per Christum tot ac tantis Episcopis suis, maximeque Romano Innocentio, Carthaginensi Cypriano, Cappadoci Basilio, Gregorio Nazianzeno, Galli Hilario, Mediolanensi resistat Ambrosio. Deinde praefata verba explicat, dicens iuxta Graecum idioma, non peccato, sed peccatis legi, in plurali videlicet, non in singulari numero, ita quod Latine genuina sit versio, Ideo et Infantes baptizamus, quamvis peccata non habentes. Unde subdit S. Augustinus: Fides certe non ad id dictum esse parvulos non esse inquinatos peccato, sive peccatis, quia tunc loquebatur Ioannes, quando de hac Quaestione nullus pulsabatur, nobis nondum litigantibus securius loquetur. — Deinde, etsi singulariter legatur peccato, intelligendus est de peccato personali, ut ibidem explicat S. Augustinus dicens: Comparans ergo Ioannes parentes maioribus, quorum propria peccata dimittuntur in baptismo, dixit illos non habere peccata. — Denique, in aliis codicibus, maxime editionis Parisiensis anni 1556. legimus: Infantulos baptizamus ut non sint inquinati peccato, idest, ut mundentur a peccato, non alio certe quam originali. Quod autem S. Chrysostomus peccatum originale non oppugnaverit, sed propugnaverit, ibidem pluribus textibus ab eo desumptis probat S. Augustinus, maxime vero ex eadem Epistola ad Theophilos, ubi ait: Venit semel Christus, invenit instrumentum Chirographum paternum, quod scripsit Adam. In initium induxit debiti, nos foenus auximus posterioribus peccatis. Unde Iulianum sic interpellat August. audisne hominem in Fide Catholica, et eruditum, et erudientem, distinguentem debitum paterni Chirographi, quod haereditarium nobis inhaesit, ab iis debitis quorum per nostra peccata foenus accrevit? audis quid parvulis revelatur in baptismo, qui nondum propria debita contraxerunt, nec tamen a paterno Chirographo immunes esse potuerunt?

PROPONUNTUR AC SOLVUNTUR ARGUMENTA A RATIONE THEOLOGICA PETITA.

Quinque potissimum argumenta proferebant Pelagiani, quibus assertionem peccati originalis impetebant, et impugnabant, ut indicat S. Augustinus lib. 2. Contra Iulianum, cap. 9. Vestra, inquit, argumenta sunt quibus dicitis: Si Deus homines creat, non possunt cum ilipso malo nasci: Si nuptiae bonum sunt, nihil ex eis oritur mali: si in baptismate peccata omnia remittuntur, non possunt nati de renatis trahere originale peccatum: Si iustus est Deus, non potest in filiis parentum damnare peccata, cum ipsis parentibus dimittat et propria: Si perfectae iustitiae capax est humana natura, habere non potest vitia naturalia. Ut autem harum obiectionum solutiones evidentiores, et faciliores fiant, placet eas necnon et alias illis similes sigillatim proponere. Itaque

Obicies 1. Deus non potest esse mali artifex: sed ipse auctor est omnium hominum qui nascuntur: ergo homines nascentes non possunt esse mali, adeoque nec peccato originali infecti.

Respondet S. Augustinus lib. De peccato originali, cap. 32. duo in hominibus procreatione esse distinguenda, nempe naturam, et vitium. Simul autem, inquit, utrumque propagatur, et natura, et naturae vitium, quorum unum est bonum, et alterum malum. Illud de Conditoris largitate sumitur, hoc de originis damnatione attrahitur. Istud est causa bona voluntas Dei summi; huic mala voluntas hominis primi. Illud indicat Deum creaturae institutorem; hoc indicat Deum inobedientiae punitorem. Denique idem ipse Christus propter illud creandum factor est hominis, propter hoc sanandum factus est homo. Ex quo sequitur non in Deum, sed in Adami inobedientiam ut in propriam causam malum illud, seu vitium originale refundi debere. Sequitur pariter non esse desperandam huius peccati liberationem; non enim ut hic morbus curetur destruenda natura, sed perficienda. Quod utique facile praestare potest medicus ille coelestis qui venit quaerere, et salvum facere quod perierat. Inde ipse S. Augustinus, lib. 2. in Iulianum, cap. 1. Non perfectio desperanda est virtutis per eius gratiam, qui ex origine vitiata mutare potest, et formare naturam.

Obicies 2. Non potest arbor bona malos fructus facere: sed nuptiae bonae sunt: ergo ex eis non possunt filii mali ac peccatores nasci.

Respondet 1. S. Augustinus lib. 2. De Nuptiis, et concupiscentia, cap. 20. Non solum filios ex coniugio, verum etiam ex adulterio bonum aliquid esse, secundum opus Dei quo creati sunt: secundum autem originale peccatum in damnationem nasci ex Adam primo, non solum si de adulterio, verum etiam si de coniugio generentur, nisi in Adam secundo, qui est Christus, regenerentur. Unde concludit capite sequenti: Recte igitur diximus, ita nuptiarum bonum malo originali quod inde trahitur non potest accusari, sicut adulterionis malum homo naturaliter quod inde nascitur non potest accusari: quia natura humana quae nascitur, vel de coniugio, vel de adulterio, Dei opus est, quae si malum esset, non esset generanda: si malum non haberet, non esset regeneranda. Atque ut ad unum verbum utrumque concludam, natura humana si malum esset, salvanda non esset: si ei malum nihil inesset, salvanda non esset. Qui ergo dicit eam bonum non esse, bonum negat confitens Creatorе: qui vero negat ei malum inesse, misericordem gratia irridet Salvatorem. Quapropter in hominibus nascentibus neque excusanda sunt adulteria per bonum, quod inde a Conditore bono creatum est: neque accusanda coniugia per malum quod ibi a misericorde Salvatore sanandum est.

Respondet 2. cap. 26. praefatum Evangelii contextum intelligendum esse de duabus voluntatibus hominum, bona scilicet, et mala; istam bonam, illam malam arborem dicens, quia de bona voluntate bona opera nascuntur, et mala de mala. Quod si nuptia tamquam arborem bonam, secundum istam quam commemoravit Evangelicam similitudinem, posuimus, profecto ex contrario fornicationem ponituri sumus arborem malam. Subdit: Quamobrem si homo ibi dicitur fructus nuptiarum, tamquam bonus ex arbore bona, proculdubio nasci homo de fornicatione non deberet, mala quippe arbor bonos fructus non facit. Porro si dixerit, non illius arboris locum tenere debere adulterium, sed naturam potius humanam, de qua nascitur homo: ita etiam hic non erit arbor connubium, sed natura humana de qua nascitur homo. Nihil proinde valet ad istam quaestionem similitudo illa Evangelica, quia non sunt nuptiae causa peccati quod trahitur a nascente, et expiatur in renascente; sed voluntarium peccatum hominis primi originalis est causa peccati. Coniuges ergo dum filios gignunt, naturam quidem corruptam ac vitiata propagant; sed eius corruptionis culpa non in ipsos, sed in primum hominem est refundenda.

Obicies 3. Nemo dat quod non habet: sed plerique parentes filios gignentes non habent amplius peccatum originale; quippe cum eis per baptismum fuerit expunctum: ergo non possunt illud in filios transfundere.

Respondet S. Augustinus lib. 3. De peccatorum meritis, cap. 8. et sequentibus, hominem in Christo regeneratum, ac per hoc iustificatum non gignere carnalem prolem secundum id quod regeneratus est, idest secundum Spiritum quem accepit in Christo: sed secundum id quod natus est, idest secundum carnem quam hausit ab Adam. Unde cum proposuisset hanc Pelagianorum obiectionem; sed si Baptismus mundat antiquum illud delictum, qui de duobus baptizatis nati fuerint, debent esse careere peccato: non enim potuerunt ad posteros transmittere quod ipsi minime habuerunt. Respondet: Si mihi apud obtusos et contentiosos propter rerum naturae obscuritatem difficultas refellendi falsa et persuadendi vera resisteret, ad haec certe quae in usu atque in promptu essent exempla confugerem, vicissimque interrogarem, ut quia eos moveret, quomodo peccatum quod mundatur per Baptismum, maneat in eis quos genuerint baptizati? ipsi explicarent quomodo praeputium quod per circumcisionem aufertur, maneat in eis quos genuerint circumcisi? quomodo etiam palea quae opere humano tanta diligentia separatur, maneat in fructu qui de purgato nascitur? His et talibus forsitan utrumque conarer exemplis persuadere hominibus qui mundationis sacramenta superfluo filiis mundatorum crederent adhiberi, quam recto consilio baptizatorum parvuli baptizentur: quamquam fieri possit ut homini habenti utrumque semen, et mortis in carne, et immortalitatis in spiritu, non obsit regenerato per spiritum, quod obest eius filio generato per carnem: sitque in isto remissione mundatum, quod sit etiam in illo simili remissione, velut circumcisione, velut trituratione, ac ventilatione mundandum. Nunc vero, quandoquidem cum eis agimus qui confitentur baptizatorum filios baptizandos, quando melius sic agimus, ut dicamus: (Deinde Pelagianos sic urget: Vos qui asseritis de hominibus a peccati labe mundatis sine peccato nasci filios debuisse, cur non additis eo modo nobis posse dici de christianis parentibus christianos nasci filios debuisse?.... Quod respondebitis quaere de christianis non christianos nascuntur: nisi quia non facit generatio, sed regeneratio christianos? Hanc igitur vobis reddite rationem, quia similiter a peccatis nemo nascimini, sed omnes renascendo mundantur. Ac per hoc hominibus idem mundatis, quia de renatis homo qui nascitur renascitur, ut etiam ipse mundetur. Potuerunt mini parentes ad posteros transmittere quod ipsi minime habuerunt: non solum sicut frumenta paleam, et praeputium circumcisus: sed etiam quod et vos dicitis, fideles infidelitatem in posteros traiiciunt, quod non est iam illorum perspicuorum regeneratorum, sed quod in carne generati sunt, mortalis seminis vitium. Nam etiam quos parvulos per sacramentum fidelium fideles faciendos esse iubetis, infideles natos ex parentibus fidelibus non negatis.

Similem subiicit responsionem lib. 1. De Nuptiis et Concupiscentia producto exemplo oleae producentis oleastrum. Sic enim scribit cap. 19.: Ex hac igitur concupiscentia carnis quod nascitur, utique mundo non Deo nascitur. Deo autem nascitur, cum ex aqua et Spiritu Sancto renascitur. Huius concupiscentiae reatum regeneratio sola dimittit, quem generatio trahit. Ergo quod generatum est, regeneretur, quia non potest fieri aliter, ut quod tractum est, remittatur. Ut enim quod dimissum est in parente trahatur in prolem, miris quidem modis fit, sed tamen fit. Haec invisibilia et infidelibus incredibilia, sed tamen vera, ut haberent aliquod visibile exemplum, hoc in quibusdam arbustis divina Providentia procuravit. Cur enim non credamus propter hoc esse institutum, ut ex oliva naseatur oleaster? An credendum non est in aliqua re quae creata est ad usus hominum, Creatorem providisse et instituisse, quod ad generis humani valeret exemplum? Mirum est ergo quemadmodum a peccati vinculo per gratiam liberati, gignant tamen eodem vinculo obstrictos, quos eodem modo oporteat liberari: fatemur, mirum est. Sed quod latent foetus oleastrorum etiam in seminibus olearum, quando et hoc crederetur, nisi ex experientia probaretur? Proinde sicut gignitur ex oleastri semine oleaster, et ex oleae semine nonnisi oleaster, cum inter oleastrum et oleam plurimum distet: ita gignitur et de carne peccatoris, et de carne iusti utrinque peccator, quamvis inter peccatorem et iustum plurimum distet. Gignitur autem peccator actu adhuc nullus, et ortu novus, sed reatu vetus: homo a Creatore, captivus a deceptore, indigens Redemptore. Sed quaeritur, quomodo trahi possit captivitas prolis etiam de parentibus iam redemptis? Et quia non facili ratione indagatur, nec sermone explicatur, ab infidelibus non creditur, quasi et illud quod de oleastro et de olea diximus, ut generis dissimilis sit foetus similis, tacite aliqua inveniat ratio, vel explicet sermo. Sed hoc ab eo qui experiri voluerit, cerni potest. Sit ergo in exemplo, unde et illud credatur quod cerni non potest.

Unde Distinguo minorem: parentes non possunt in liberos transfundere id quod non habent nec formaliter, nec virtualiter, concedo: id quod non habent formaliter, sed tantum virtualiter, nego: parentes autem etsi quando generant, formaliter in se peccatum originale non habeant, tamen illud semper retinent virtualiter; nempe in virtute seminis, et concupiscentiae naturae corruptae, quae sunt causae, sive instrumenta generationis, seu unionis animae cum corpore, per quam peccatum originale contrahitur.

Obicies 4. Redemptio Christi non prodest hominibus non credentibus: ergo nec praevaticatio Adae, cum non sit efficacior, nocet non peccantibus.

Respondet S. Aug. lib. 3. De peccatorum meritis, cap. 2., quod quemadmodum gratia Christi prodest parvulis baptizatis, et solum in aliena persona credentibus; ita pariter eis obest peccatum per actualem consensum a capite totius humani generis commissum: sicut ergo, inquit, eorum per quos renascuntur, iustitiae spiritus responsione sua traiicit in eos fidem, quam voluntate propria nondum habere potuerunt: sic eorum per quos nascuntur, caro peccati traiicit in eos mortem, quam nondum vita propria contraxerunt. Et sicut eos vitiae spiritus in Christo regenerat fideles, sic eos corpus mortis in Adam generaverat peccatores: illa enim carnalis generatio est, haec spiritualis: illa facit filios carnis, haec filios spiritus: illa filios mortis, haec filios resurrectionis: illa filios saeculi, haec filios Dei: illa filios irae, haec filios misericordiae, ac per hoc illa peccato originali obligatos, ista omnis peccati vinculo liberatos.

Obicies 5. Iulianus apud S. Augustinum, lib. 2. De Nuptiis, et Concupiscentia, cap. 28; Non peccat iste qui nascitur, non peccat ille qui genuit, non peccat iste qui condidit; per quas igitur rimas, inter tot praesidia irrepuntе peccatum fingis ingressum?

Respondet S. Augustinus ibidem: Quid quaeris latentem rimam cum habeat apertissimam ianuam? Per unum hominem, ait Apostolus: Per unius delictum, ait Apostolus, per inobedientiam unius hominis: quid quaeris amplius? quid quaeris apertius? quid quaeris curiosius! Itaque neganda est Iuliani consecutio: quamvis enim non sit peccati causa pater qui generat, nec filius qui nascitur, nec Deus qui condidit: inde non sequitur nullam esse eius peccati causam, maxime cum dicat Apostolus; Per unum hominem peccatum in hunc mundum intravit.

Obicies 6. Omne peccatum est voluntarium: sed peccatum originale in infantibus voluntarium esse nequit, cum illi rationis, ac libertatis usu careant: igitur non potest in eis habere rationem peccati. Probatur maior ex illo S. August. lib. De vera religione, cap. 11. Usque adeo peccatum voluntarium est malum, ut nullo modo sit peccatum, nisi sit voluntarium.

Respondet Doctor Subtilis in 2. num. 11: Omne peccatum debet esse voluntarium peccatori quatenus est in potestate ipsius, vel secundum se, vel secundum alium, in quo moraliter constituitur tamquam in capite, concedit: debet esse voluntarium, ita ut sit in potestate physica suae voluntatis istud non habere, negat: et similiter distincta minore, negat consequentiam. Taliter praefatum argumentum solvit S. Aug. lib. 2. De Nuptiis, et Concupiscentia, cap. 28. ubi dicenti Iuliano: Si peccatum ex voluntate est, mala est voluntas, quae peccatum facit; si ex natura, mala natura: Respondet: ex voluntate peccatum est. Quaerit forte, utrum est originale peccatum? Respondeo: prorsus est originale peccatum, quia et hoc ex voluntate primi hominis seminatum est, ut in illo esset, et in omnes transiret. Hoe idem saepius inculcat lib. 1. Operis imperfecti in Iulianum, ubi Iuliano ipsi obicienti, quod ipse scripserat lib. De duabus animabus, nempe, peccatum est voluntas amittendi, vel retinendi, quod iustitia cernitur, et unde liberum est abstinere, indeque inferenti non esse in parvulis peccatum originale: siquidem, inquiebat Iulianus, nullum est sine voluntate peccatum; et nulla est voluntas, ubi non est explicata libertas; et non est libertas, ubi non est facultas per rationem electionis: quod certe in infantibus non invenitur; respondet S. Augustinus ibidem cap. 47. Tria, inquit alloquens Iulianum, ista discernas, et scias aliud esse peccatum, aliud poenam peccati, aliud utrumque. Intelligis quid horum trium pertineat ad illam definitionem, ubi voluntas est agendi, quod iustitia vetat, et unde liberum est abstinere. Peccatum namque isto modo definitum est, non poena peccati, non utrumque. Tum explicans tria membra huius divisionis subiungit; Habent autem tria ista genera species suas, de quibus nunc longum esset disputare. Horum sume trium generum, si requirantur exempla, primi generis in Adam, sine ullo modo quaestionis, occurrit: multa quippe sunt quae agunt homines mala, a quibus liberum est abstinere: sed nulli tam liberum est, quam illi fuit, qui Deo serviebat, a quo conditus erat rectus, nullo prorsus vitio depravatus adstabat. Secundi autem generis, uti tantummodo est poena peccati, exemplum in eo malum est, quod quisque ex mala parte agit, sed tantummodo patitur: velut cum pro suo scelere, qui peccavit neciditur, sive alia corporis poena quacumque cruciatur. Tertium vero genus, ubi peccatum ipsum est, et poena peccati, potest intelligi in eo, qui dicit, quod nolo malum hoc ago. Ac tandem applicans distinctionem argumento Iuliani dicit peccatum originale non pertinere ad primum membrum divisionis, sed ad tertium: ideoque mirum non esse si non comprehendatur illa sua definitione a Iuliano relata, quippe qua solum tradita est de peccato primo modo dicto. Primum, inquit, originale peccatum commemoravimus: de peccato enim nunc agimus, non de poena, quae non est peccatum, quamvis peccati merito subsequitur: quam quidem patiuntur et parvuli, quoniam inest eis corpus mortuum propter peccatum, non tamen mors corporis ipsa peccatum est, aut corporalis quicumque cruciatus. Illud genus tertium, uti sit, peccatum est, ut ipsum sit et poena peccati, quod inest quidem nascentibus, origo tamen huius peccati descendit a voluntate peccantis. Fuit enim Adam, et in illo fuimus omnes. Periit Adam, et in illo omnes perierunt.

Instabis: Voluntarium illud dicitur, quod est a principio intrinseco cum cognitione: sed peccatum originale est in parvulis a principio extrinseco, scilicet Adamo, et absque ulla cognitione, quippe cum rationis sint impotes: ergo nullatenus in ipsis voluntarium esse potest, nec ad culpam imputari. Deinde, voluntarium liberum debet esse in potestate voluntatis illius, cui voluntarium dicitur, nempe ut sit, vel non sit: sed peccatum originale non est in potestate voluntatis parvulorum, adeoque in ipsis nec voluntarium est, nec liberum. Denique, ut id quod fit per voluntatem alterius mihi voluntarium censeatur, necessum est, ut ego vices meas illi commiserim: sed posteri Adami propriam suam voluntatem illi non commiserunt, ut nempe eorum vice pro libito servaret, vel deperderet iustitiam originalem, quippe cum nondum existerent: ergo privatio iustitiae originalis, in qua peccatum originale consistit, ipsis voluntaria esse nequit.

Respondeo ad primum: peccatum originale eo modo, quo voluntarium est, esse a principio intrinseco cum cognitione, non quidem in nobis, sed in Adamo: voluntarium enim aliquid dicitur dupliciter: scilicet physice, et in ordine ad propriam nostram voluntatem; vel moraliter, et in ordine ad voluntatem alterius, in quo propria nostra voluntas censetur moraliter contineri; cuiusmodi voluntas Pupilli moraliter censetur esse voluntas Tutoris, et Actoris, necnon et voluntates filiorum impuberum moraliter continentur in voluntate Patrum. Unde cum omnium hominum voluntates moraliter continerentur in Adamo Protoparente per modum Patris ac Capitis omnium, ipso peccante libere, et cum perfecta cognitione, ita pariter in ipso censemur peccasse. Quemadmodum enim percussio facta per manum est voluntaria, et cum cognitione, non per voluntatem et cognitionem existentem in manu, sed per voluntatem totius suppositi cuius manus est pars: ita peccatum originale a pueris contractum est revera voluntarium; non per voluntatem in ipsis physice existentem, sed per voluntatem Adami, in quo veluti in capite totius humanae communitatis, omnium hominum voluntates moraliter continentur. Itaque distinguo maiorem: voluntarium illud dicitur quod est a principio intrinseco cum cognitione, vel physice, et in se tantum, nego: vel moraliter, et in alio, concedo. Et sic distincta minore; nego consequentiam: licet enim peccatum originale non sit voluntarium nobis physice, et per actum propriae voluntatis, est tamen voluntarium moraliter; nempe per voluntatem Adami, qui cum sit principium naturae humanae, non solum naturale, sed etiam morale, id quod commisit, aliis moraliter intrinsecum reputari potest.

Ad secundum distinguo maiorem: voluntarium personale, procedens physice a propria voluntate operantis, debet esse in potestate eius voluntatis, concedo: voluntarium capitale seu procedens a capite alicuius membri moralis, debet esse in potestate physica voluntatis ipsius membri, nego; ad id namque sufficit, quod voluntarium illud sit in potestate physica capitis continentis moraliter voluntates membrorum. Similiter distincta minore, neganda est consequentia; cum enim peccatum originale non sit parvulis voluntarium voluntate personae; sed duntaxat voluntate capitis naturae humanae, non requiritur quod sit in potestate physica ipsorum hunc defectum habere, vel non habere; sed sufficit quod fuerit in potestate physica voluntatis Adami peccare vel non peccare.

Ad tertium dico, quod ut peccatum originale censeatur hominibus voluntarium voluntate capitis, non opus est quod suum ius, suumque consensum commiserint Adamo suo Protoparenti quoad conservationem, vel amissionem iustitiae originalis: sed sufficit quod Deus constituens ipsum Adamum caput nostrum naturale ac morale, omnium pariter nostrum voluntates in ipso moraliter constituerit: cum enim sit nostrum rerumque nostrarum supremus Dominus, magisque habeat in sua potestate hominum voluntates quam ipsi suas, ut loquitur S. Augustinus lib. De Correptione et gratia, cap. 14. statuere potuit ut ipsius Adae omnium Protoparentis voluntas quantum ad amissionem vel conservationem iustitiae originalis esset pariter voluntas omnium eius posterorum: non quatenus personae singulares sunt; sic enim quilibet eorum propriam habet voluntatem: sed quatenus sunt partes et membra totius corporis, ac multitudinis hominum, quorum Adamus est caput ac origo.

Obicies 7. Nullus peccat in eo quod vitare non potest: sed parvuli non possunt vitare peccatum originale: ergo ipsis deputari non potest ad culpam.

Distinguit maiorem Doctor dist. 32. n. 14: Nemo peccat in eo quod vitare non potest, neque in se, neque in alio in quo moraliter continetur, concedit: quod nequit secundum se vitare, sed posset illud vitare in altero, negat; et similiter distincta minore, negat consequentiam: licet enim parvuli secundum se physice non possint vitare peccatum originale, potuerunt tamen illud vitare in Adamo: unde non peccant quidem peccato actuali, et personali, quod physice ab eorum voluntate oriatur: sed peccato originali, quod cum ipsa natura humana traducitur. Sicut enim, inquit S. Augustinus, lib. 2. De Nuptiis et Concupiscentia, cap. 5. per unius illius voluntatem malum omnes in eo peccaverunt, quando omnes illi unus fuerunt, si propterea singuli peccatum originale traxerunt.

Obicies 8. Nullum naturale est culpabile, siquidem ait Aristoteles 3. Ethicorum: In naturalibus nec laudamur, nec vituperamur; unde caeco nato nullus improperabit, sed magis miserebitur: sed originalis corruptio est naturalis, cum necessario ipsam naturam sequatur, et eadem sit apud omnes: ergo non est culpanda; adeoque nec peccatum.

Respondet Seraphicus Doctor ex S. August. lib. 1. De Trinitate, cap. 10: quod aliquid dici potest naturale duobus modis, nempe vel quod sequitur ipsam naturam secundum institutionem; vel quod ipsam consequitur secundum corruptionem: id quod est naturale priori modo, non est culpabile, unde hominibus naturali defectu laborantibus, puta caecis natis, merito dixit Aristoteles non esse improperandum: quod vero posteriori modo naturale est, culpabile est; quippe cum non solum naturale sit, sed etiam voluntarium tam physice ex parte capitis, quam moraliter ex parte membri peccatum una cum natura contrahentis.

Instabat Iulianus Pelagianus, quod accidentarium est in parentibus, fieri non potest naturale in filiis: sed peccatum Adami fuit in eo quid accidentarium: igitur non potest censeri naturale seu innatum in filiis.

Respondet S. Augustinus lib. 6. contr. ipsum Iul., cap. 6. negando maiorem, idque confirmat exemplo Fundani Carthaginensis rhetoris qui cum accidenti vitio luxus esset, luxum filios procreavit. Qua exemplo, inquit S. Augustinus, everteretur illa tua sententia, qua naturalia per accidens non concedis: accidens quippe fuit in patre, quod factum est in filio naturale.

Obicies 9. Peccatum originis, si quod esset, existeret in corpore, vel in anima: non in corpore, quia hoc non est sedes peccati, tametsi plerumque sit seminarium et incendium; non etiam in anima, haec enim immediate a solo Deo creatur; si enim fieret per traducem ex Adamo, et quemadmodum corpus, illa etiam per generationem propagaretur, esset morti obnoxia, sicut et corpus. Itaque a solo Deo illa procedit: Deus autem peccati non est auctor, nec subinde animae peccatricis opifex. Igitur peccatum originale nullum est.

Respondeo cum Bellarmino, lib. 4. De Statu peccati, cap. 10. circa finem. hoc argumentum Pelagianorum S. Augustino semper difficillimum et pene insolubile visum esse. Quamobrem lib. 5. cont. Iulianum, cap. 1. exponens duos modos explicandi corruptionem animae ex peccato originali, et huius propagationem, scribit: Ne scilicet anima et caro pariter utrumque puniatur, nisi quod nascitur, poeniendo emendetur. Profecto aut utrumque vitiatum ex homine trahitur: aut alteram in alterum, dumque in vitiato case corrumpitur, ubi occulta iustitiae divinae legis inculcatur. Quis autem horum sit verus, libentius disco quam dico, ne audeam docere quod nescio. Hoc tamen scio, id horum esse verius, quod fides vera, antiqua, catholica, quae creditur et asseritur originale peccatum, non esse concinserit falsum. Ista fides non negatur, et hoc quod de anima latet, aut ex otio discitur, aut sicut alia multa in hac vita, sine salutis labe nescitur. Magis mini curandum est, sive in parvulis, sive in grandibus, quo anima sanctiur auxilio, quam quo vitiate sit merito.

Tametsi vero huius quaestionis solutio revera difficilis appareat, nihilominus ad argumentum dicemus animam attingi per generationem, non quidem ita ut fiat vi illius; sed ita ut corpori uniatur per modum formae, quae unio est formalis terminus generationis: totalis autem est homo ipse constans anima, et corpore: unde cum totus homo censeatur ab Adamo propagatus, etiam totus homo inquinari dicitur, tam secundum corpus, quam secundum animam. Qualiter autem peccatum illud a Parentibus in posteros producatur, aperiemus infra.