Ordinatio
John Duns Scotus (1266–1308)
John Duns Scotus's Ordinatio (also called the Opus Oxoniense) is his revised, authorially prepared commentary on Peter Lombard's Sentences. Scotus began arranging it for publication around 1300 after lecturing at Oxford and continued revising material associated with Paris until his death in 1308; the work therefore remains unfinished and textually layered. Its disputations on God, creation, individuation, freedom, grace, and the Incarnation helped establish Scotism as a major alternative within late-medieval scholastic theology. Schola uses the Vatican critical-edition tradition for the Latin and a separately sourced English translation.
✦ This work is being completed — add a section.
Prologus I: Prologus Totius Operis
Pars I: Pars 1 - On the Necessity of Revealed Doctrine
Quaestio I: Single Question: On the Necessity of Revealed Doctrine - Whether it be necessary for man in this present state for some doctrine to be supernaturally inspired
Articulus I: 1. Controversy between Philosophers and Theologians
Section I: A. Opinion of the Philosophers
Section II: B. Rejection of the Opinion of the Philosophers
Articulus II: II. Solution of the Question
Articulus III: III. About the Three Principal Reasons against the Philosophers
Articulus IV: IV. To the Arguments of the Philosophers
Articulus V: V. To the Principal Arguments
Pars II: Pars 2 - On the Sufficiency of Revealed Doctrine
Quaestio I: Single Question: On the Sufficiency of Revealed Doctrine Whether the supernatural knowledge necessary for the wayfarer is sufficiently handed on in Sacred Scripture.
Articulus I: I. On the Truth of Sacred Scripture
Articulus II: II. Principal Response to the Question
Articulus III: III. To the Principal Arguments
Pars III: Pars 3 - On the Object of Theology
Quaestio I: Question 1: Whether theology is about God as about its first object.
Quaestio II: Question 2: Whether Theology is about God under some Special Idea
Quaestio III: Question 3: Whether Theology is about All Things from the Attribution of them to its First Subject
Articulus I: I. Preliminary Remarks
Articulus II: II. About Necessary Theology
Section I: A. To the First Question, speaking of Theology in itself
Section II: B. To the Second Question, speaking of Theology in itself
Section III: C. To the First Question, speaking of Our Theology
Articulus III: III. On Contingent Theology
Articulus IV: IV. On Christ as First Object
Articulus V: V. To the Principal Arguments of the First Question
Articulus VI: VI. To the principal Arguments of the Second Question
Articulus VII: VI. To the Third Question
Section I: A. Opinion of Others
Section II: B. Scotus’ own Response
Articulus VIII: VII. To the principal Arguments of the Third Question
Pars IV: Pars 4 - On Theology as a Science
Quaestio I: Questions 1 and 2 - Whether theology in itself is a science, and whether it is subalterning or subalternate
Articulus I: I. To the First Question
Articulus II: II. To the Second Question
Pars V: Pars 5 - On Theology insofar as it is a Practical Science
Quaestio I: Question 1 - Whether theology is a practical or a speculative science
Quaestio II: Question 2 - Whether a science is called practical per se from order to action as to its end
Articulus I: I. What Action [Praxis] is
Articulus II: II. How Practical Knowledge is Extended to Action
Articulus III: III. From what Source Knowledge has Extension to Action
Articulus IV: IV. To the Second Question
Articulus V: V. To the First Question
Section I: A. The Opinion of Others
Section II: B. Scotus’ own Opinion
Articulus VI: VI. To the Principal Arguments of the First Question.
Articulus VII: VII. To the Principal Arguments of the Second Question
Book 1
Distinctio I: First Distinction
Pars I: First Part - On the Object of Enjoyment
Quaestio I: Question 1: Whether the object of enjoyment per se is the ultimate end
Articulus I: I. To the Question
Tractatus I: II. To the Principal Arguments
Quaestio II: Question 2 - Whether the ultimate end has only the one idea of enjoyability
Articulus I: I. To the Question
Section I: A. On the Enjoyment of the Wayfarer as to its Possibility
Section II: B. On the Enjoyment of the Comprehender when Speaking of the Absolute Power of God
Section III: C. On the Enjoyment of the Comprehender when Speaking of the Power of the Creature
Section IV: D. On the Enjoyment of the Comprehender and of the Wayfarer when Speaking of the Fact
Articulus II: II. To the Arguments
Section I: A. To the Principal Arguments
Section II: B. To the Reasons for the Opposite
Pars II: Second Part - On Enjoying in Itself
Quaestio I: Question 1 - Whether enjoying is an act elicited by the will or a passion received in the will
Articulus I: I. To the Question
Articulus II: II. To the Principal Arguments
Quaestio II: Question 2 - Whether when the end has been apprehended by the intellect the will must necessarily enjoy it
Articulus I: I. To the Question
Section I: A. The Opinion of Others
Section II: B. Attack on the Opinion of Others
Section III: C. Scotus’ Own Opinion
Section IV: D. To the Arguments for the Opinion of Others
Articulus II: II. To the Principal Arguments
Pars III: On the Enjoyer
Quaestio I: Whether Enjoying Belongs to God
Quaestio II: Whether the Wayfarer Enjoys
Quaestio III: Whether the Sinner Enjoys
Quaestio IV: Whether the Brutes Enjoy
Quaestio V: Whether All Things Enjoy
Articulus I: I. To the Questions Together
Articulus II: II. To the Principal Arguments
Distinctio II: Second Distinction
Pars I: First Part - On the Existence of God and his Unity
Quaestio I: Question 1 - Whether among beings there is something existing actually infinite
Quaestio II: Question 2 - Whether something infinite is known self-evidently
Articulus I: I. To the Second Question
Articulus II: II. To the Principal Arguments of the Second Question
Articulus III: III. To the First Question
Section I: A. The Existence of the Relative Properties of an Infinite Being is Made Clear
Section II: B. The Existence of an Infinite Being is Made Clear
Subsection I: 1. Conclusions preliminary to infinity are proposed and demonstrated
Subsection II: 2. The infinity of God is proved directly
Articulus IV: IV. To the Principal Arguments of the First Question
Quaestio III: Question 3 - Whether there is only one God
Articulus I: I. To the Question
Tractatus I: II. To the Arguments
Section I: A. To the Arguments for the Other Opinion
Section II: B. To the Principal Arguments
Pars II: Second Part - On the Persons and Productions in God
Quaestio I: Question 1 - Whether there can be along with the unity of the divine essence a plurality of persons
Quaestio II: Question 2 - Whether there are only three persons in the divine essence
Quaestio III: Question 3 - Whether being Produced can Stand in Something along with the Divine Essence
Quaestio IV: Question 4 - Whether in the Divine Essence there are only Two Intrinsic Productions
Articulus I: I. To the Third Question
Section I: A. Scotus’ own Proofs
Section II: B. Proofs of Others
Articulus II: II. To the Principal Arguments of the Third Question
-
Tenendo quattuor rationes et praecipue duas primas pro conclusione affirmativa quaestionis, respondeo ad argumenta in oppositum. Ad primum, negando maiorem.
-
Cum probatur primo per necessarium ex se et ex alio, dico quod si idem genus causae importetur per haec duo, 'ex se' et 'ex alio', verum est quod sic nihil est necessarium ex se et ex alio; si autem aliud genus causae importetur, puta per illud 'ex se' causa formalis et per illud 'ab alio' causa effectiva vel productiva, non est inconveniens idem esse necessarium ex se uno modo et ab alio alio modo.
-
Cum probatur maior prosyllogismi, dico quod illud quod est necessarium ex se formaliter non potest non esse circumscripto quocumque alio cuius circumscriptio non includit incompossibilitatem ponendo esse aliud; sed ex se necessarium formaliter sequitur posse non esse circumscripto quocumque alio per incompossibile, sicut ex uno incompossibili posito sequitur aliud incompossibile.
-
Sed dubium est tunc, quae sit differentia inter ex se necessarium Filii secundum theologos et creaturae necessario productae secundum philosophos. Respondeo: philosophi, ponentes creaturas necessario produci, haberent dicere quod ipsae haberent entitatem qua formaliter essent necessariae, licet in illa entitate dependerent a causa necessario producente; Filius autem habet entitatem formaliter necessariam, et eandem cum producente. Creatura ergo si esset ex se necessaria, non posset non esse circumscripto omni alio cuius circumscriptio non implicat contradictionem, tamen circumscripta causa alia a se per incompossibile, posset non esse; Filius autem non posset non esse circumscripto quocumque alio secundum entitatem, quia non posset non esse nisi circumscripta persona producente, et producens non est aliud secundum entitatem a producto. Unde si Pater produceret creaturam naturaliter et necessario, produceret eam formaliter necessariam, et tamen non esset necessaria tunc tanta necessitate quanta est nunc Filius necessarius.
-
Ad secundam probationem maioris dico quod possibile logicum differt a possibili reali, sicut patet per Philosophum V Metaphysicae cap. De potentia. Possibile logicum est modus compositionis formatae ab intellectu cuius termini non includunt contradictionem, et ita possibilis est haec propositio: 'Deum esse', 'Deum posse produci' et 'Deum esse Deum'; sed possibile reale est quod accipitur ab aliqua potentia in re sicut a potentia inhaerente alicui vel terminata ad illud sicut ad terminum. Filius autem non est possibilis possibilitate reali neque possibilitate inhaerente alicui neque terminata ad ipsum, quia possibilitas, sive activa sive passiva, est ad aliud in natura, sicut patet per definitionem potentiae activae et passivae V Metaphysicae, quod est principium transmutandi aliud vel ab alio in quantum aliud, vel ab alio vel in quantum aliud. Est tamen Filius terminus potentiae productivae, quae abstrahit a ratione potentiae effectivae, et si illa potentia dicatur simpliciter potentia, terminus illius potentiae potest dici simpliciter possibile; sed illa possibilitas non repugnat necessario formaliter, licet forte possibilitas de qua philosophi loquuntur, de potentia activa et passiva, proprie repugnet necessitati ex se: sed hoc dubium est de activa, si ponerent aliquod necessarium habere principium productivum.
-
Ad tertiam probationem, cum dicitur 'est ibi ordo, igitur intelligitur prima persona non intellecta secunda', respondeo quod non necessario prima intellectione intelligitur persona secunda cum persona prima si illa prima persona est absoluta; sed non sequitur ex hoc, quod si prima persona intelligitur non intellecta secunda, igitur intelligitur secunda persona non esse, sicut non sequitur 'animal illud quod est in homine intelligitur non intellecto rationali, ergo intelligitur non esse rationale.
-
Cum autem infers mutationem ex terminis oppositis, accipis ac si intelligeretur productum non esse quando producens est, quod falsum est; abstractionem igitur sine mendacio, quae est non considerando illud a quo fit abstractio, commutas in abstractionem mendacem, quae est considerando illud non esse a quo fit abstractio.
-
Ad quartam probationem dico quod illa persona non esset in essentia sine productione; habet enim essentiam per productionem. Non sequitur 'igitur essentia de non habente personam fit habens', sed sequitur: 'igitur essentia, quae de ratione sua non includit personam' (quod verum est si persona est relativa, primo quia tunc est aliquid excepto relativo, secundum Augustinum VII De Trinitate cap. 3, et secundo quia respectus non est de ratione absoluti) - ipsa, inquam, essentia - habet 'illam productionem sive per productionem habet personam in qua subsistit', quae tamen persona vel productio non est de ratione essentiae. Non autem sequitur mutatio ex hoc quod aliquid inest alicui quod non est de ratione eius, sed mutatio requirit quod aliquid insit alicui cui prius infuit eius oppositum, quod non habetur in proposito.
-
Ad quintam probationem dico quod in generatione etiam in creaturis concurrunt duae rationes, scilicet quod ipsa est mutatio, et quod ipsa est productio; ut autem est mutatio, est forma subiecti mutati, et ut est productio, est termini producti ut via. Istae rationes non includunt se essentialiter etiam in creaturis, quia diversa respiciunt primo. Ergo sine contradictione potest intelligi ratio productionis sine ratione mutationis, et ita generatio transfertur ad divina sub ratione productionis, licet non sub ratione mutationis.
-
Ad secundum principale dico quod non sequitur 'est ab alio, igitur dependens'. Cum probatur, concedo quod aeque independenter est natura in producente et in producto. Cum arguitur ex independentia quod non erit praeexigentia, nego consequentiam, quia dependentia sequitur entitatem formalem dependentis ab illo a quo dependet; quando igitur habent eandem entitatem, non est ibi dependentia, potest tamen esse praeexigentia si unum suppositum habeat illud ab altero.
-
Ad ultimum dico quod mutationes aliae a generatione ex ratione sua formali sunt imperfectiores generatione, quia termini inducti sunt imperfectiores quam termini generationis; tamen non requirunt aliae mutationes, quantum ad illud quod praesupponunt, tantam imperfectionem in subiecto quantam requirit generatio, et hoc ut est mutatio, quia generatio requirit in subiecto entitatem in potentia, et hoc ad esse simpliciter, aliae mutationes non.
-
Ad propositum applicando, dico quod generatio non transfertur ad divina secundum illud quod praesupponit generatio, puta subiectum mutabile, quod est imperfectionis, quia ut est mutatio, non est in divinis, - sed transfertur ad divina in quantum productio, sub ratione qua est productio termini, qui est terminus perfectior terminis aliarum mutationum; et sic bene potest per generationem accipi essentia tamquam terminus perfectissimus in divinis licet non possit per aliquam aliam mutationem accipi aliquis alius terminus aliarum mutationum, quia hoc concluderet compositionem et imperfectionem, quia terminus cuiuscumque alterius foret accidens componibile cum subiecto.