Commentaria ac Disputationes in Primam Partem D. Thomae: De Deo Uno et Trino
Francisco Suárez (1548–1617)
First published 1607
Francisco Suárez’s Commentaria ac Disputationes in Primam Partem D. Thomae: De Deo Uno et Trino is a systematic scholastic treatment of the doctrine of God in relation to Aquinas’s Prima Pars. Its three principal divisions examine the divine substance and attributes, predestination and reprobation, and the mystery of the Trinity. Rather than simply reproducing Aquinas’s sequence of articles, Suárez recasts the material into books and disputations, allowing extended treatment of metaphysical and theological problems. The work is characteristic of his method: close engagement with Aquinas combined with an independent organization and detailed comparison of scholastic positions.
Tractatus I: De Divina Substantia Eiusque Attributis
Prooemium I: Prooemium
Liber I: De Existentia Dei, de Essentia Eiusque Attributis in Communi
Caput I: An Existentia Necessitate Absoluta Deo Conveniat, id est, an Deus Necessario Sit
Caput II: An Esse Dei Sit de Essentia Dei
Caput III: An Essentia Dei Consistat in Solo Esse, vel Quid Proprie Deus Sit?
Caput IV: Sit ne Divina Essentia Omnino Simplex Substantia, Ita ut Nullam Substantialem Compositionem Admittat
Caput V: Sit ne Deus Ita Simplex, ut in Compositionem Venire Non Possit
Caput VI: De Divina Unitate
Caput VII: De Veritate Divini Esse
Caput VIII: De Bonitate Divini Esse
Caput IX: Utrum Deo Recte Tribuantur Alia Praedicata seu Attributa, et Quotuplicia Illa Sint
Caput X: An Divina Attributa Distinguantur in Re ab Essentia Dei
Caput XI: Utrum Haec Divina Attributa Sint de Essentia Dei, Ita ut de Illo Essentialiter Praedicentur
Caput XII: An Divina Natura Sit de Essentia Omnium et Singulorum Attributorum, Ita ut de Illis Essentialiter Dicatur
Caput XIII: Utrum Attributa Invicem se Includant Salva Distinctione Rationis Eorum, Tam inter se quam ab Essentia
Caput XIV: Quomodo Possint Divina Attributa Vere de Deo Enuntiari et Deus de Illis
Liber II: De Attributis Dei Negativis prout Unus est
Caput I: An Deus Sit Infinitus Simpliciter Hocque Illi Proprium Sit
Caput II: De Immensitate Dei Eiusque Existentia in Omnibus Rebus seu Locis
Caput III: De Immutabilitate Dei
Caput IV: De Dei Aeternitate, Quatenus Illi Propria est
Caput V: An Deus Sit Omnino Incomprehensibilis
Caput VI: Sit-ne Deus Invisibilis, Praesertim Corporalibus Oculis
Caput VII: An Deus Sit Invisibilis in se et in Substantia Sua Respectu Omnis Intellectus Creati
Caput VIII: An Deus Sit Invisibilis per Naturales Vires Cuiuscumque Creaturae et Consequenter Nonnisi Supernaturaliter Videatur
Caput IX: Utrum Visio Dei Sit Supernaturalis Omni Intellectui seu Naturae Intellectuali Creabili
Caput X: Utrum Visio Dei Proxime Fiat ab Intellectu Videntis Ipsum
Caput XI: An Videatur Deus per Verbum Creatum Productum a Videntibus Ipsum
Caput XII: An Videatur Deus per Speciem Creatam
Caput XIII: An de Potentia Absoluta Possit Videri Deus, prout est in se, per Speciem Creatam Impressam Eiusdem Dei, ab Eodem Infusam
Caput XIV: Utrum Infundatur Lumen Gloriae Videntibus Deum
Caput XV: Quae Sit Necessitas, Quodve Munus Luminis Gloriae
Caput XVI: An de Absoluta Potentia Possit Videri Deus sine Lumine Gloriae
Caput XVII: An Visio Dei Sit Connaturalis Intellectui Lumine Gloriae Informato
Caput XVIII: An Visio Dei Sit Cognitio Quidditativa et Intuitiva Dei, Habeatque Omnes Conditiones Perfectae Scientiae
Caput XIX: Sit-ne Dei Visio Eiusdem Speciei Essentialis in Omnibus Beatis, Ita ut Deus Uno Tantum Modo Visibilis Sit
Caput XX: An Visio Dei Aequalis Perfectionis Sit in Omnibus Videntibus Ipsum
Caput XXI: Unde Proxime Oriatur Inaequalitas Visionis in Beatis
Caput XXII: An Videntes Divinam Essentiam Necessario Videant Omnia Attributa, Quae in Ea Formaliter Sunt, Ita ut ex Hac Parte Non Possint Visiones Esse Inaequales in Obiecto
Caput XXIII: Utrum Necesse Sit, Beatos Videntes Divinam Essentiam Videri Simul Tres Personas; ac Subinde Etiam in Hoc Visiones Omnes Sint Aequales
Caput XXIV: Utrum Beati Videntes Deum, Videant aut Videri Possint Liberos Actus Voluntatis Eius
Caput XXV: An Viso Deo, Videri Possint in Ipso Creaturae
Caput XXVI: An, Viso Deo, Necessarium Sit Videri Creaturas, Saltem ut Possibiles
Caput XXVII: An in Deo Viso Videri Possint Creaturae secundum Suam Existentiam Actualem
Caput XXVIII: Quae Res de Facto Videantur a Beatis in Deo
Caput XXIX: Cur Visio Dei Clara Non Sit Eius Comprehensio, et Quomodo ab Illa Differat
Caput XXX: Sit-ne Deus Omnino Invisibilis Homini in Vita Mortali, Ita ut pro Hoc Statu Visio Clara Dei Illi Communicari Non Possit
Caput XXXI: An Deus Ineffabilis Sit, seu Innominabilis
Caput XXXII: De Variis Nominibus Dei
Liber III: De Proprietatibus Quae Positivam Perfectionem Deo Attribuunt
Caput I: De Scientia, quam Deus de se Habet
Caput II: De Scientia, quam Deus Habet de Creaturis ut Possibilibus
Caput III: De Scientia, quam Deus Habet de Creaturis Aliquando Futuris seu Existentibus
Caput IV: An Scientia Dei Practica Sit et Causa Rerum; Ubi de Variis Nominibus Divinae Scientiae
Caput V: An in Divina Scientia Practica Sint Ideae Creaturarum Omnium, et Quot, Quarumcumque Rerum Sunt
Caput VI: De Divina Voluntate
Caput VII: De Actibus Divinae Voluntatis circa Obiecta Creata
Caput VIII: De Voluntate Signi et Beneplaciti, Antecedente et Consequente
Caput IX: De Omnipotentia Dei
Caput X: De Divina Providentia
Tractatus II: De Divina Praedestinatione et Reprobatione
Prooemium I: Prooemium
Quamvis praedestinatio et reprobatio ita sint coniunctae, et aliquo modo subordinatae, ut vix possit una sine alia perfecte intelligi, aut explicari eamque ob causam soleant a Doctoribus promiscue tractari: nihilominus maioris claritatis gratia de unaquaque separatim dicemus, et deinde illas inter se comparabimus. Atque ita hoc opus in tres praecipuas partes dividemus. Prima erit de Praedestinatione, quia nobilior est reprobatione, et ex primaria Dei voluntate est per se intenta; unde ad reprobationem quodammodo, ut finis ad media, (omnia enim propter electos, etiam reproborum promissio, et procreatio) et ut habitus ad privationem comparatur. Unde necesse est, illam primam partem coeteris esse copiosiorem, ideoque in tres libros illam distribuemus, atque in primo de praedestinationis essentia, in secundo de illius causis, in tertio vero de eiusdem effectibus disputabimus. Deinde, ut divinae reprobationis iustitia melius intelligatur, quartum interponemus librum, in quo de divina providentia supernaturali cum hominibus, quos Deus non praedestinat, disseremus. Quintus ergo Liber reprobationem explicabit. Sextus vero praedestinationem cum reprobatione conferet, ut in altera divina misericordia, in altera vero divina iustitia magis elucescat. Atque ita totam huius mysterii doctrinam his sex libris, pro captu nostro, Deo bene iuvante, comprehendemus. Curabimusque in illa tradenda, eam dicendi, ac disputandi rationem tenere, quam solet exacta scientiae cognitio postulare. Nam licet hoc praedestinationis negotium abditissimum sit, solaque fide teneatur, atque humanam scientiam transcendat: tamen suppositis fidei principiis conandum nobis est in eo explicando scientiae methodum observare, ut commodius de tanto mysterio aliquid investigare possimus. Non quidem divina consilia perscrutando, ac si ab humano ingenio possint comprehendi: sed venerando potius altitudinem divitiarum sapientiae, et scientiae Dei, et incrustabilia eius iudicia cum admiratione suscipiendo, et hac fide supposita, rationem aliquam, et intelligentiam huius mysterii cum divina gratia investigando.