Scotus Academicus, Tomus decimus: De Baptismo, De Poenitentia, De Extrema Unctione

Tria maxime hac in Quaestione sunt determinanda: primum, utrum solus Sacerdos sit Minister Sacramenti Poenitentiae: secundum, utrum id omni Sacerdoti conveniat virtute sui characteris et Ordinis: tertium, utrum Confessarius debeat esse ita secreti tenax, ut nulla unquam ratione ipsi liceat peccatum sibi confessum alteri, quam poenitenti manifestare ac declarare. Quae ut distinctius resolvantur, et appareant,

NOTANDUM 1. Eum inter ceteros fuisse Wicleffi errorem, quod Sacerdos non esset necessarius Minister Sacramenti Poenitentiae, sicut testatur Waldensis, Tom. 2. c. 135. quem nonnulli ex recentioribus haereticis hoc in errore secuti sunt, ut colligitur ex Concilio Trid., Sess. 14. cap. 6. ubi statuit: Circa Ministrum autem huius Sacramenti declarat S. Synodus, falsas esse, et a veritate Evangelii penitus alienas, doctrinas omnes, quae ad alios quosvis homines praeter Episcopos et Sacerdotes clavium ministerium perniciose extendunt, putantes verba illa Domini: Quaecumque alligaveritis super terram, erunt alligata et in caelo, et quaecumque solveritis super terram, erunt soluta et in caelo, et quorum remiseritis peccata, remittuntur eis, et quorum retinueritis, retenta sunt, ad omnes Christianos indifferenter et promiscue, contra institutionem huius Sacramenti, ita fuisse dicta, ut quivis potestatem habeat remitendi peccata, publica quidem per correptionem, si correptus acquieverit, secreta vero per spontaneam Confessionem cuicumque factam. Non defuerunt etiam quidam Catholici, qui Magistrum Sententiarum secuti in 1. dist. 17. etsi concesserint, solum Sacerdotem esse Ministrum huius Sacramenti, putaverunt tamen in necessitate, absente Sacerdote, peccatorem teneri confiteri Laico: Dixerunt enim, ut refert S. Bonaventura, eadem dist. p. 3. dub. 1. quod quinque modis habetur potestas absolvendi, scilicet auctoritate, et sic est Dei: excellentia, et sic est Christi hominis: potestate, sive auctoritate commissa, et sic est Sacerdotis: merito vitae, et sic est Iusti, et Sancti: et virtute Unitatis Ecclesiasticae, et sic est cuiuslibet viri fidelis: et ideo dicunt, quod talis Confessio quodammodo est Sacramentum Ecclesiae: probabilius tamen est dicere, quod non sit Sacramentum Ecclesiae, cum deficiat ipsi formale, scilicet potestas clavis; sed est aliquid loco eius.

NOTANDUM 2. Potestatem ad absolvendum a peccatis Sacerdotibus novae Legis a Christo Domino concessam, declaratam fuisse Matth. 16. metaphorice nomine clavium, ubi Dominus Petro hanc potestatem spondens, ait: Tibi dabo claves regni caelorum, et quodcumque ligaveris super terram, etc. « Porro, inquit, Seraph. Doct., dist. 18. ar. 1. nomen clavis translatum est ad spiritualia ab ipsis corporalibus; in his autem corporalibus clavis est instrumentum ad removendum aliquod obstaculum. Quoniam igitur in spiritualibus invenimus aliquod obstaculum ad ingrediendum in regnum caeleste, necesse est illud removere. Ideo ad spiritualia nomen clavis transferimus, vocantes clavem illam virtutem, per quam obstaculum removetur, sive per quam excluditur, includitur. Secundum hoc igitur notandum, quod cum triplex sit obstaculum ingrediendi in regnum, et triplex potestas illud removens, triplex est clavis spiritualis, differens secundum gradum et dignitatem. Obstaculum autem ingrediendi in caelum est debitum alicuius peccati; hoc autem est triplex: primum, peccati mortalis commissi, et hoc est debitum aeterni supplicii. Hoc autem obstaculum solus Deus amovet; quia removetur per culpae deletionem; et ideo potestas hoc removens est potestas divina, quae ab aliquibus dicitur clavis auctoritatis. Secundum obstaculum est debitum peccati contracti, et illud est debitum solutionis pretii, et hoc solvi potuit per eum, qui potuit satisfacere; talis autem fuit solus Christus: et ideo haec potestas removens illud obstaculum est solius Christi, et vocant eam aliqui clavem excellentiae. Tertium obstaculum est debitum peccati dimissi, quia postquam homini dimissa est culpa, adhuc est obligatus ad temporalem poenam; et hoc removeri potest per illum, qui potest peccati poenam taxare; et talis est Minister Christi, non tantum Christus; et illa potestas est hominibus communicata, et vocatur ista potestas clavis ministerii. Cum igitur triplex sit obstaculum, triplex est clavis. Prima scilicet auctoritatis, a qua est secunda, scilicet excellentiae, et haec est in solo Christo; et tertia est clavis ministerii, quae descendit a clave auctoritatis, mediante clave excellentiae; et de hac dictum est Petro: Tibi dabo claves regni caelorum ». — Paulo aliter hanc veritatem explicat Doctor, dist. 19. n. 1. ubi ait: « auctoritas iudiciaria sententiandi, caelum huic aperiendum, vel apertum esse, potest intelligi tripliciter: Uno modo auctoritas simpliciter principalis. Secundo modo, non principalis, sed praecellens. Tertio modo, non principalis, nec praecellens, sed particularis. Prima soli Deo convenit propter duo: primo, quia ipse solus ex se est iustus: imo ipsa iustitia: primum autem iudicium non potest competere, nisi primo iusto, quia iudicium non est perfectum, nisi sit iustum, iuxta illud Ps. Feci iudicium et iustitiam, siquidem iudicare est ius vel iustum dictare. Primum autem iustum oportet esse perfectissimum, et ita iustissimum: igitur primi iusti. Secundo, quia iudicare est Praesidentis, iuxta illud Apostoli ad Rom. 14. Tu quis es, qui iudicas alienum servum? Primus autem Praesidens non potest esse nisi Deus solus. Unde sicut non potest alii communicare divinitatem, sic nec primam potestatem iudicandi, nec per consequens clavem simpliciter principalem aperiendi caelum. Secunda clavis, scilicet non principalis, tamen praecellens, potest intelligi quantum ad duplicem praeminentiam: unam quidem in universalitate causarum iudicandarum; aliam in firmitate sententiae definitive. Et utraque praeminentia potest convenire illi qui omnia merita et demerita novit, quae sunt causae propter quas caelum est aperiendum, vel claudendum, et cum hoc habet voluntatem inseparabiliter conformem iustitiae divinae. Propter primum potest in omnibus causis sententiare, quia omnes novit... Propter secundum potest eius sententia simpliciter esse firma et irrevocabilis, quia semper iusta. Haec clavis cum utraque praeminentia proprie est Christi, qui novit omnia merita et demerita iudicandorum, et semper iustitiae divinae conformiter iudicat. Nec ista potest esse in Ecclesia militante, saltem congrue non potest, quia nullus in Ecclesia novit omnes causas iudiciarias, nec habet voluntatem immutabiliter iustam. Tertia clavis, scilicet particularis quantum ad causas cognoscendas, et infirma quantum ad sententiam ferendam, puta quod sit aliquando revocabilis, potest conferri alicui in Ecclesia militante, qui potest in illa causa nosse, et in illa secundum legem divinam recte iudicare; et si quando praeter illam, sententia eius non erit firma, sed secundum illam erit firma. Potest ergo in Ecclesia esse una clavis caelum aperiendi, scilicet auctoritas sententiandi particulariter, non irrevocabiliter, alicui caelum esse apertum. Congruit etiam istam esse in Ecclesia, et hoc in Sacerdote, ut Hierarchia Ecclesiastica sit ordinata, et ultima reducantur in primum per medium ».

NOTANDUM 3. Sigillum Confessionis nihil aliud esse, quam obligationem qua Confessarius tenetur ad servandum secretum de iis omnibus, quae audivit in Confessione; quae utique obligatio idcirco metaphorice sigillum appellatur, quia sicut secreta sigillo solent obsignari, ne aliis manifesta fiant, ita peccata Confessori manifesta perpetuo silentio, quasi sacro et inviolabili sigillo debent obsignari, ne aliis innotescant. Cum autem sit triplex ius, quo quis teneri potest ad servandum sibi demandatum secretum, nempe ius naturale, divinum positivum, et ecclesiasticum; quaeritur an Confessarius hoc triplici iure obligetur ad celandum peccatum sibi in confessione manifestatum.

Conclusio prima. — SOLUS SACERDOS LEGIS EVANGELICAE EST LEGITIMUS MINISTER SACRAMENTI POENITENTIAE, CUI FIERI DEBEAT SACRAMENTALIS CONFESSIO. Haec est de fide determinata in Concilio Tridentino, Sess. 14. c. 10. Si quis dixerit, Sacerdotes, qui in peccato mortali sunt, potestatem ligandi et solvendi non habere, aut non solum Sacerdotes esse Ministros Absolutionis, sed omnibus et singulis Christifidelibus esse dictum: Quaecumque ligaveritis super terram erunt ligata et in caelo, et quaecumque solveritis super terram, erunt soluta et in caelo, et quorum remiseritis peccata remittuntur eis, et quorum retinueritis, retenta sunt; quorum verborum virtute quilibet absolvere possit peccata, publica quidem per correptionem dumtaxat, si correptus acquieverit; secreta vero per spontaneam Confessionem, anath. sit. Patet haec veritas ex facto Christi Domini, qui Ioann. 2.¹ conferens facultatem absolvendi a peccatis, solis eam Apostolis dedit; nam cum insuffasset in eos, et dixisset: Accipite Spiritum sanctum; statim subiicit: Quorum remiseritis peccata, etc. clare insinuans illis solis haec verba dicere, qui per singularem ordinationem ad hoc Spiritus Sancti gratiam acciperent: tales autem sunt soli Sacerdotes: igitur, etc.

Probatur insuper eadem veritas auctoritate SS. Patrum, qui unanimi calculo docent, hanc absolvendi potestatem solis Sacerdotibus novae Legis esse concessam. Ita S. Ambrosius, lib. De Paradiso, et lib. De Poenitentia, ubi loquens de potestate ligandi et absolvendi, dicit: Ius hoc solis est permissum Sacerdotibus. S. Hieron. exponens illud Matth. 16. Tibi dabo claves regni caelorum: Habent, inquit, iudiciariam potestatem alii Apostoli, habet et omnis Ecclesia in Episcopis et Presbyteris; sed ideo Petrus eam specialiter accepit, ut omnes intelligant, quod quicumque a veritate fidei, et societate Ecclesiae separatur, nec a peccatis solvi, nec caelum potest ingredi. Idem testantur ceteri Patres, maxime S. Leo, Epist. 91. et ante eos S. Pacianus, Tract. Contra Novatianos. Porro hanc veritatem probat Subtilis Doct. supra laudatus n. 6. ex eo quod Sacerdos sit mediator inter Deum et peccatorem: « Congruit, inquit, istam auctoritatem esse in Ecclesia, et haec in Sacerdote, ut Hierarchia Ecclesiastica sit ordinata, et ultima reducantur ad primum per medium: Hierarchia est medium inter Deum, peccatoremque reducendum. Hoc etiam congruit perfectioni causarum secundarum in esse morali, Deus enim universaliter non negat creaturis causalitatem, quae potest eis competere, imo et illam communicat, et ad eius actionem causis secundis assistit. Ex quo ergo in esse gratuito possibile est hominem habere istam causalitatem reductivam, quae dicitur clavis; congruum est, quod hoc supremo in Ecclesia, scilicet Sacerdoti, detur ».

Eamdem veritatem aperte et nitide declarat Seraph. Doctor, dist. 19. art. 2. qu. 1. ubi ait: « Dicendum (sicut dicunt Sancti, et hoc etiam innuit ipse modus tradendi Ordines), quod in ordine Sacerdotali clavium potestas confertur. Huius autem ratio est institutio divina. Institutionis autem congruitatem videre possumus, quoniam harum clavium conservator habet efficaciam Mediatoris, et officium Reconciliatoris. Mediator autem est inter Deum et hominem; reconciliator vero reducendo ad Ecclesiam, et reconciliando Ecclesiae. Ad hoc autem ut possit esse Mediator perfectus et competens inter Deum et hominem, oportet quod posse habeat offerendi dona et sacrificia pro peccatis, in quibus Deus placatur. Ad hoc, quod possit esse reconciliator, oportet quod possit reducere ad corpus Christi mysticum, cuius caput est ipse Christus verus; et ut recta sit et ordinata potestas, oportet quod habeat posse conficiendi sanctissimum corpus Christi. Hoc autem pertinet ad solos Sacerdotes; et ideo mirabilis Dei sapientia ordinatissimo modo ordinans Ecclesiasticas potestates, hanc potestatem ligandi, et solvendi solis Sacerdotibus commisit; et ita in ordine Sacerdotali dantur claves ».

OBIECTIONES 1. S. Iacobus, cap. 5. monet, ut sua peccata sibi mutuo confiteantur; ait enim: Confitemini ergo alterutrum peccata vestra, et orate pro invicem, ut salvemini; multum enim valet deprecatio Iusti assidua: igitur non censet soli Sacerdoti faciendam esse Confessionem. — Respondeo, triplicem in Scriptura distingui Confessionem peccatorum faciendam proximo: unam quidem satisfactoriam, quae fiat offenso fratri ad impetrandam ab eo veniam et pacem; aliam consultoriam, quae fiat ad capessendum consilium necessarium ad salutem: tertiam vero Sacramentalem, quae fiat ad veniam obtinendam per Absolutionem. Prima quidem fieri potest cuilibet proximo offenso. Secunda vero homini iusto et erudito, praesertim autem Pastoribus, ac viris Religiosis, quorum officium est publice et privatim fideles Evangelica doctrina illustrare, et salutari exhortatione consolari. Tertia autem fieri dumtaxat potest Ecclesiae Sacerdotibus, quibus solis concessa est a peccatis absolvendi potestas. Porro de hac posteriori videtur dumtaxat loqui S. Iacobus, cum monet confitenda esse alteri peccata; siquidem prius sermonem fecerat de Sacerdotibus, monendo fideles, ut si quis ex eis infirmatur, inducat Presbyteros Ecclesiae, qui orarent super eum, et ungant oleo, unde statim colligit: Confitemini ergo alterutrum peccata vestra; quibus non obscure significat, apud eos esse deponenda peccata, quos iam dixerat esse advocandos, ut orarent super infirmum, et eum ungerent. Ne vero quis existimaret peccata mortalia, quibus aegri conscientiam oneratam haberent, per istam Sacerdotum orationem et ministratam Sacram Unctionem posse deleri, subiungit: Confitemini alterutrum peccata vestra. (ut explicat Hugo Victorinus, lib. De Sacramentis hoc est inter vos homines hominibus, oves Pastoribus, subiecti Praelatis, laici Sacerdotibus, ii qui habent peccata iis qui peccata dimittendi potestatem habent.

OBIECTIONES 2. S. Cyprianus, lib. 3. Epistolarum, secundum editionem Pamelii, Epist. 13. docet: Si quis infirmitate oppressus non possit expectare Sacerdotis adventum, reconcilietur per Diaconum, facta prius exomologesi, idest Confessione. Similiter De Furtis, cap. fures, legimus: Fures et latrones, si in furando et depredando occiduntur, visum est pro eis non esse orandum: sed si comprehensi, aut vulnerati, Presbytero vel Diacono confessi fuerint, communionem eis non negamus. — Respondeo, Cyprianum loqui non de Absolutione sacramentali, sed de ea, qua publice poenitentes recipiebantur in Communione Ecclesiae, ut possent cum aliis communicare, et divinis interesse. Ad alterum dico, in eo capite non dici, quod Diaconus possit furem Sacramentaliter absolvere, sed quod possit audire eius Confessionem, et iudicare, utrum sit vere contritus et dignus cui Sacramentum Eucharistiae ministretur, quod tunc temporis Diaconi, absente Sacerdote, fidelibus conferre solebant.

OBIECTIONES 3. Varias SS. Patrum auctoritates, quibus significare videntur potestatem clavium ad omnes omnino fideles, praesertim bonos et pios pertinere, eamque ab illis exerceri, quotiescumque vel offensas fratribus, qui in se peccassent, poenitentibus remitterent, vel praefractos et impoenitentes divino iudicio puniendos relinquerent. Ita prae ceteris S. August., lib. 3. Contra Donatist., cap. 18. ubi de Apostolis, quibus dictum erat: Quorum remiseritis, sic loquitur: « Ergo si personam gerebant Ecclesiae, et sic eis hoc dictum est, tamquam ipsi Ecclesiae diceretur, pax Ecclesiae dimittit peccata, et ab Ecclesiae pace alienatio tenet peccata, non secundum arbitrium hominum, sed secundum arbitrium Dei, et orationes Sanctorum spiritualium, qui omnia diiudicant, ipsi autem a nemine iudicantur. Petra enim tenet, Petra dimittit, columba dimittit, unitas tenet, unitas dimittit: pax autem huius unitatis in solis bonis est, vel iam spiritualibus, vel ad spiritualia concordi obedientia proficientibus; in malis autem non est, etc. » Et infra de malis: « Remissam² tamen peccatorum non dabant, quae per orationes Sanctorum, idest, per columbae gemitus datur. Non enim raptoribus et fornicatoribus diceret Dominus, si cui dimiseritis peccata, etc. » Et lib. 5. cap. 21. « Quapropter, inquit, Sacramentum gratiae dat Deus etiam per malos, ipsam vero gratiam nonnisi per seipsum, vel per Sanctos suos, et ideo remissionem peccatorum, vel per seipsum facit, vel per illius columbae membra, quibus ait: Si cui dimiseritis, etc. » Et eiusdem operis, lib. 6. cap. 4. « Cum, inquit, homini malo veraciter ad Deum converso peccata dimittuntur, ab eis dimittuntur, quibus ipse veraci conversione coniungitur. Idem quippe Spiritus sanctus ea dimittit, qui datus est omnibus Sanctis sibi caritate cohaerentibus, sive se noverint, sive non noverint. Similiter cum alicuius peccata tenentur, ab eis utique tenentur, a quibus ille cum tenentur, vitae dissimilitudine et pravi cordis aversione disiungitur ». Praeterea Tract. 58. in Ioann. dicit, quod dum nobis invicem peccata dimittimus, ea in terra solvimus, ut et in caelo solvantur. Et Tract. 121. ad ea verba: Quorum remiseritis, etc. Ecclesiae caritas, inquit, eorum, qui participes sui sunt, peccata dimittit, eorum qui non sunt, tenet. Similis est locus apud S. Ambrosium, lib. 9. in Lucam, ad illud: Solvite, et adducite, ubi sic ait: Solvit enim manus Apostolica, talis actus, talis vita, talis gratia, esto talis et tu, ut possis ligatos solvere. Proferri etiam potest quod Origenes, Homil. 1. in 16. Matth. scribit: Omnes eos, qui vestigia Petri sequuntur, habere solvendi et ligandi potestatem. Et quod Theophilactus in Matth. 18. apertis verbis tradit, dicens: Non enim solum, quae solvunt Sacerdotes, sunt soluta, sed quaecumque et nos iniuria affecti vel ligamus, vel solvimus, et ipsa erunt ligata, vel soluta. — Respondeo, nos iam ex parte his omnibus auctoritatibus fecisse satis in Disp. Provinciali, ubi demonstravimus, Sacramenta valide administrari etiam per malos Ministros. Addo insuper, locis mox laudatis SS. Augustinum et Ambrosium non loqui de Ministris Sacramenti, neque de sacramentali modo remittendi peccata, qui fit per auctoritatem ministerialem, sed de modo impetratorio, qui proprius est sanctis et piis viris. Neque enim Deus dimittit alicui peccata extra Sacramentum ad orationes perversorum, sed iustorum. Quae duo apertissime distinguit S. Augustinus, lib. 4. Contra Donatistas, cap. 4. ubi disputans de haeretico et raptore, utrum remittant peccata, ait: Si per vim Sacramenti Dei, sicut ille, sic et ipse: si per meritum suum, nec ille, nec ille. Quibus significat, peccata interdum dimitti, vel per ministerium absolventis, vel per meritum impetrantis; quem utique posteriorem modum remittendi peccata etiam agnoscit Ecclesia in Sanctis cum Deo regnantibus; dicit enim, inquit Estius, dist. 20. § 2. in Hymno ad B. Virginem: Solve vincula reis: et iterum: Nos culpis solutos mites fac et castos. Et ad Apostolos: Nos a peccatis omnibus solvite iussu quaesimus. Et ad Martyrem: Soluta iam sunt vincula tui sacrati corporis, nos solve vincis saeculi, etc. Dicitur autem iussu, propter certitudinem effectus consequentis earum intercessionum. Item ad Praecursorem: Solve polluti labii reatum, sancte Ioannes. E diverso quoque dicuntur Sancti ligare impenitentes, et eorum retinere peccata, quando divinam iustitiam circa impenitentes, et potissimum circa damnatos approbant. Unde vox eorum est in Psalmo: Non miserearis omnibus qui operantur iniquitatem. Nam sicut in extremi Iudicii die Sancti futuri sunt Iudices, ita et nunc quodammodo iudicant malos et impios, divinam etiam in hac vita circa eos approbando sententiam. Ad id vero, quod ex Origene et Theophylacto obiicitur, iam supra responsum est ad primam obiectionem, ubi diximus triplicem esse Confessionem; unam quidem Satisfactoriam, de qua hi duo Auctores sunt intelligendi.

PETES: Utrum, absente Sacerdote, et urgente mortis periculo, aliquis peccati mortalis conscius confiteri teneatur Laico, aut Diacono? — Respondeo: eiusmodi Confessionem varios Auctores consulere: primo, namque Auctor libri De vera et falsa Poenitentia, cap. 10. et ex eo Gratianus, cap. Quem poenitet, dist. 1. De Poenit., ubi ait: Tanta Confessionis vis est, ut si deest Sacerdos, confiteatur proximo: saepe enim contingit, quod poenitens non potest verecundari coram Sacerdote; et si ille, qui confitetur, potestatem non habeat solvendi, fit tamen dignus venia Sacerdotis desiderio, qui confitetur socio: Mundati enim sunt leprosi, dum ibant orare, vel se ostendere Sacerdotibus, antequam ad eos pervenirent. Unde patet, Deum ad cor inspicere, dum ex necessitate prohibentur ad Sacerdotes pervenire. Saepe quidem quaerunt eos sani, et laeti: sed dum quaerunt, antequam perveniant, moriuntur. Sed misericordia Dei ubique est, qui et iustis parcere novit, etsi non tam cito, sicut si solverentur a Sacerdote. — Idem docet Petrus Cantor Parisiensis in Summa de Sacramentis, fol. 203. ubi eamdem tuetur sententiam ut communem, eadem libri De vera, et falsa Poenit., auctoritate fretus: Ecce ex hac auctoritate habemus, quod in necessitate confitendum sit laico, si Sacerdos desit, et non solum venialia, sed etiam mortalia. Deinde sibi auctoritatem Bedae obiicit, qui hoc videtur de venialibus tantum intelligere, cui sic respondet: Sed hoc forte dictum est in casu, ubi Sacerdos haberi potest: quod videtur ex eo quod sequitur, scilicet, quod sine Confessionis emendatione peccata nequeunt dimitti. Si enim tantae necessitatis est Confessio, quod si deest Sacerdos, confitendum sit cuicumque in mortis periculo, sed numquid Iudaeo, vel Gentili, vel Haeretico manifesto? Non videtur, quia contemptores sunt, et irrisores Christianae Religionis, etc. Postea probat. nec morioni, nec puero confitendum esse, sed laico discreto, qui non scandalizetur propter eiusmodi Confessionem. Quaerit amplius idem Petrus, atque respondet ea, quae mihi videntur hic inserenda, ut quae fuerit tum multorum vulgata praxis evidentius demonstretur: An, et similiter mulieri, quae non scandalizetur per eiusmodi Confessionem? Item si fidelis serviens Iudaeo moriatur in via, domino praesente solo suo, non habens peccata aliqua, in quibus Iudaeus ille velit, vel possit detinere confitenti, vel Ecclesiae: et ille priusquam moriatur, confiteatur Iudaeo illi, et eum adiuvet per Deum, et fidem quam ei debet, ut Poenitentiam, et Confessionem suam protestetur Ecclesiae: an credetur ei postmodum hoc protestanti? nonne commendabit Ecclesia talem Confessionem, cum nullum ex ea sequatur periculum? R. Credo, quod Dominus, qui dat in tali casu poenitenti Contritionem, ipsum quid agere debeat, docebit per internam inspirationem. Potest enim, ut credo, propter tantam necessitatem etiam hoc Iudaeo vel haeretico confiteri; potest autem commendabiliter abstinere, ne talibus confiteatur, si dictet ei conscientia. — Ita etiam docuit Praepositivus, ut vulgatam doctrinam, sicut ex eius Summa manuscripta colligitur, 2. cap. De Confessione, ubi sic scribit: « Quaeritur utrum aliquis possit confiteri socio suo. Quod sic, probatur. Beda super illum locum, Confitemini alterutrum peccata vestra, dicit, quod peccata ex deliberatione facta debet quis confiteri Sacerdoti: facta vero ex infirmitate vel ignorantia potest confiteri socio. Contra hoc sic: aliquod peccatum factum ex infirmitate gravius est omni peccato ex deliberatione facto. Nam peccatum fornicationis, quod fit ex infirmitate, gravius est verbo otioso, quod quis dicit ex deliberatione. Ergo aliquod mortale peccatum debet quis confiteri socio, et veniale Sacerdoti. Solutio: Beda per peccatum infirmitatis, intellexit peccata quotidiana, sine quibus vix potest esse vita, quia haec saepe ex infirmitate vel ignorantia procedunt. Sed quaeritur quid conferat confiteri socio. Videtur quod nihil conferat, nam socius non habet potestatem ligandi, atque solvendi: ergo nihil confert socius, maxime cum possit invenire Sacerdotem. Solutio: dicimus, quidquid dicat Beda, quod semper melius est confiteri Sacerdoti, quam socio, et socio non est confitendum, nisi in necessitate. Necessitas autem est in minimis peccatis. Pene enim esset impossibile semper quoties peccamus Sacerdotem invenire, sed socium de facili reperimus: et cum quis confitetur socio, solvitur ex desiderio Sacerdotis, ut dicit Augustinus ». Haec ille. — Albertus Magnus in 4. dist. 17. art. 58. hanc quaestionem proponit: An aliquis possit confiteri suo socio, et ad quid valeat illa Confessio? Cui sic respondet: Valet Confessio facta laico, ubi articulus necessitatis, non contemptus Religionis, excludit proprium, vel alienum Sacerdotem. Deinde docet. Patres multiplicem asseruisse absolvendi potestatem: « Est, inquit, potestas absolvendi ex auctoritate, quae est Dei: est potestas superexcellentiae, et haec est Christi hominis, etc. Tertia potestas est ex vitae merito, et suffragiis orationum, et haec est Sanctorum in Ecclesia, qua unus alii meretur primam gratiam, quae absolvit a peccatis. Alia autem potestas ex officio Ministrorum concessa Sacerdotibus, est ultima ex unitate fidei et caritatis; et haec pro necessitatis articulo descendit in omnem hominem ad proximo subveniendum: et hanc potestatem habet laicus in articulo necessitatis, et mulier similiter ». Articulo sequente docet, Absolutionem illam esse Sacramentalem, ut est Baptismus a laico datus, et laicum eo casu veri Ministri, idest, Sacerdotis Vicarium. — Ita quoque S. Raymundus, lib. 3. De Poenit. et Remiss., § 20. ubi ait: Sed et graviora coaequalibus pandenda sunt, cum deest Sacerdos, et urget periculum: venialia, Sacerdotis ablata copia, licet confiteri coaequalibus, et hoc sufficit, ut dicunt plerique Doctores; si tamen ex contemptu non praetermittatur Sacerdos. Alii vero dicunt, et credo tutius, quod utriusque generis peccata Sacerdotibus sunt pandenda, quibus est concessa potestas ligandi et absolvendi, si habeatur eorum copia. Et antea Sess. 15. dixerat S. Augustini auctoritate fretus, et Decreti de Poenit., dist. 1. quem poenitet, et de Consecratione, dist. 4. cap. Sanctum: Tanta est vis Confessionis, ut si immineat articulus necessitatis, vel quia infirmatur ad mortem, qui confiteri vult, vel debet intrare bellum iustum, et deest Sacerdos, confiteatur proximo; et ita non solum Clerico, sed etiam Laico, vel socio posset. — Alexander Alensis 4. Summae q. 19. memb. 1. art. 1. dicit, Confessionem laico factam utilem esse multis de causis, et Absolutionem a laico datam esse Absolutionis a Deo impetrationem; atque in huius rei probationem affert S. Augustini dictum iam exscriptum, sed sub nomine S. Gregorii. — S. Bonaventura in dist. 17. p. 3. dub. 3. et art. 2. q. 1. testatur nonnullos Doctores existimare, Confessionem illam esse Sacramentalem; contrarium tamen probabilius iudicat. Sed parum interest, an sit Sacramentalis, necne, modo primarium Absolutionis Sacramentalis effectum, idest, salutem, quoquo modo in poenitente producat. — Cardinalis Hostiensis, lib. 5. Summae, tit. De Poenit. et Remiss., cap. 14. ubi casus explicat, in quibus licet non confiteri Parocho suo. « Septimo, inquit, tempore necessitatis 26. q. 6. Si Presbytero de Poenit. dist. 3. Quicumque Presbyter, quia, sicut ait Augustinus, tanta est vis Confessionis, quod si immineat necessitatis articulus, ut quia infirmatur ad mortem is qui vult confiteri, vel oportet eum intrare bellum, et deest Sacerdos non solum proprius, sed et quilibet; in tali articulo potest etiam laico, vel etiam mulieri si non adsit alius, confiteri, de Poenit. dist. 1. Quem poenitet, et dist. 3. Qui vult, et de Consecratione, dist. 4. Sanctum est, etc. Non tamen haeretico, vel excommunicato debet quis confiteri ». Quantae autem virtutis sit eiusmodi Confessio, paulo post explicat: « quod autem dictum est de laico vel muliere, intelligas quoad ostendendam fidem sacramentalem; unde si sic moriatur, salvatur; debitum tamen Sacramentum deficit, quia nullus potest vere absolvere, ut scilicet verum sit Sacramentum Poenitentiae, nisi Sacerdos sit; ideoque si talis evadat, debet iterum Sacerdoti proprio confiteri ». — Similiter S. Thomas, in dist. enim 17. q. 3. art. 3. quaestiuncula 2. Dicendum, quod sicut Baptismus est Sacramentum necessitatis, ita et Poenitentia. Baptismus autem, qui est Sacramentum necessitatis, habet duplicem Ministrum: unum, cui ex officio baptizare incumbit, idest, Sacerdotem: alium, cui ratione necessitatis dispensatio Baptismi committitur. Ita etiam Minister Poenitentiae, cui Confessio facienda ex officio est, est Sacerdos; sed in necessitate etiam Laicus vicem Sacerdotis supplet, ut ei Confessio fieri possit. Et postea in responsio ad primum docet, in huiusmodi Confessione inesse rationem Sacramenti, et ea, quae ad Sacramenti essentiam pertinent, licet non omnia: quae vero desunt, defectum scilicet Sacerdotis, a summo Sacerdote suppleri: quando necessitas imminet, debet facere poenitens, quod ex parte sua est, scilicet conteri, et confiteri cui potest. Et paulo post: nihilominus Confessio laico ex desiderio Sacerdotis facta, sacramentalis est quodammodo, quamvis non sit Sacramentum perfectum. Postea responsione ad secundum asserit, laicum esse confitentis Iudicem, eo quod ratione necessitatis, et Sacramenti adipiscendi sese ei confitens subiecit.

Verum dico his et similibus auctoritatibus et sententiis non significari illam Confessionem a poenitente factam, et Absolutionem a Diaconis aut laicis datam, esse Sacramentalem; quippe omnes omnino Ecclesiae Doctores constanter docent clavium potestatem ad solos Episcopos et Presbyteros pertinere, uti aperte definit Concilium Tridentinum, Sess. 14. cap. 6. Itaque illa confessio potest quidem esse salutaris propter Contritionem, et verecundiam ac humilitatem annexam; nam (inquit Doctor, dist. 17. q. 27.) « Talis Confessio potest esse materia verecundiae, quae est una poena debita peccato; et in hoc confitens solvit aliquam poenam, quam solveret, si confiteretur Sacerdoti; sed quia accusatio ad hoc ex praecepto sit, et non aliud, ut sequatur sententia; et laicus nullam habet sententiandi auctoritatem in isto foro; sequitur, quod nullum praeceptum est de accusando se laico. Et forte utilius esset non accusare se illi, si posset aequalem verecundiam habere apud se recogitando eadem peccata, et sic aeque puniri. Et si diceret aliquis, quod necessarium est non confiteri laico, quia nulli liceret diffamare se, nec prodere peccatum suum occultum, maxime quando ille, cui prodit, non praesumitur caelator secreti, nec scit melius consulere peccatori, quam ipsemet sibi; forte enim propter consilium requirendum, licet revelare peccatum suum alicui laico discretiori. Sed nec hoc patet, quia consilium posset inquiri posito casu in universali de aliquo, absque revelatione peccati sui. Quid igitur de malefactoribus damnatis confitentibus laicis? Respondeo, simplicitas excusat eos, ne in hoc peccent; et humilitas eorum est meritoria eis, pro quanto volunt illud, quod pertinet ad Sacramentum Poenitentiae supplere, sicut possunt. Sed viro discreto, qui bene sciret ad quid est Confessio instituta, nec forte utile foret, nec (sine forte) necessarium talem Confessionem facere ». Ita Doctor.

Conclusio secunda. — NON OMNIS SACERDOS, EXTRA IMMINENS PERICULUM MORTIS, EST MINISTER SACRAMENTI POENITENTIAE, CUI FIERI DEBEAT CONFESSIO, SED TANTUM ILLE, CUI AD ID CONCESSA EST IURISDICTIO. Haec est communis apud Theologos, et expresse

Colligitur ex Concilio Florentino, in Decreto Eugenii, ubi docet, Ministrum huius Sacramenti esse Sacerdotem habentem auctoritatem absolvendi ordinariam, vel delegatam. Quibus verbis cum explicet ea, quae iure divino ad essentiam Sacramentorum requiruntur, significat hanc auctoritatem sive potestatem iurisdictionis requiri iure divino. Idem aperte satis docet Concilium Tridentinum, Sess. 14. cap. 5.³ ubi ait, Absolutionem a peccatis esse actum iudiciarium. ex institutione Christi: ad hunc autem requiritur iurisdictio; unde cap. 7., ait: Quoniam igitur natura et ratio Iudicii illud exposcit, ut sententia in subditos dumtaxat feratur, persuasum semper in Ecclesia Dei fuit, et verissimum esse Synodus haec confirmat, nullius momenti Absolutionem eam esse debere, quam Sacerdos in eum profert in quem ordinariam, aut subdelegatam non habet iurisdictionem. Unde etiam cap. Si Episcopus, De Poenitent. et Remiss. in 6. statuitur, nulla consuetudine posse induci, sive praescribi, ut quis sine licentia Superioris possit sibi Confessarium eligere, quia nimirum contra ius divinum nulla consuetudo aut praescriptio potest praevalere. Ex quo apparet hanc necessitatem iurisdictionis ex ipsa natura et institutione Sacramenti consequi; si enim, quod quilibet Sacerdos non possit quemlibet absolvere, proveniret tantum ex iure humano, contra illud praescribi posset, quia secundum veriorem sententiam, praescribi potest contra omne ius humanum.

Difficultas autem est, unde proveniat eiusmodi iurisdictio: quidam enim Theologi docent cum Armacano, lib. 11. Quaestionum armenicarum, cap. 4. potestatem iurisdictionis in hoc Sacramento non distingui a potestate ordinis; atque ita Sacerdotem utramque simul accipere in ordinatione omnino completam, sique quemlibet Sacerdotem posse valide quemvis legitime dispositum absolvere, licet illicite ob Ecclesiae prohibitionem. Verum haec sententia aperte repugnat Concilio Tridentino, c. 7. decernenti, delictorum reservationem consonum esse divinae auctoritati, et non tantum in externa politia, sed etiam coram Deo vim habere; verumtamen pie admodum, ne haec ipsa occasione aliquis pereat, in eadem Ecclesia Dei custoditum semper fuit, ut nulla sit reservatio in articulo mortis; atque ideo omnes Sacerdotes, quoslibet poenitentes, a quibusvis peccatis et censuris absolvere possunt; extra quem articulum Sacerdotes cum nihil possunt in casibus reservatis, id unum poenitentibus persuadere nitantur, ut ad superiores et legitimos Iudices pro beneficio Absolutionis accedant. Quibus verbis aperte docet, non solum illicite, sed etiam invalide aliquos Sacerdotes absolvere a peccatis reservatis; ac subinde falsum est, eos omnes habere completam iurisdictionem virtute suae ordinationis.

Censent nonnulli cum Navarro in Summa cap. 4. n. 3. et cap. 27. n. 54. Sacerdotes quidem in sua ordinatione accipere iurisdictionem habitualem, non talem ac tantam, ut valide possint absolvere, Ecclesia id sua prohibitione impediente. Verum haec sententia pene coincidit cum praecedente; nam si quivis Sacerdos iure divino et virtute suae ordinationis habeat sufficientem potestatem, ut actu possit ab omnibus peccatis absolvere, nulla ratione Ecclesia poterit efficere, ut poenitentem debite dispositum valide absolvat, sicut nulla sua prohibitione potest efficere, ut Episcopus aliquem invalide ordinet. aut confirmet.

Tertio, aliqui docent cum S. Antonino, 3. part. tit. 17. c. 4. Sacerdotes in sui ordinatione accipere quidem potestatem iurisdictionis, sed quae, etiam seclusa omni Ecclesiae prohibitione, non possit reduci ad actum, propter defectum materiae; nam ut aliquis Iudex exerceat actum iurisdictionis, non satis est, quod a Principe Iudex instituatur, sed praeterea necessarium est, quod habeat subditos, et determinatum locum ubi eiusmodi iurisdictionem exerceat; unde ut Sacerdotes valide possint aliquem poenitentem absolvere, necessum est, quod Ecclesia ipsis aliquos subditos assignet; quia Christus Dominus hoc sacramentum ita instituit, ut nullus sine auctoritate et determinatione Ecclesiae possit in alterum sententiam ferre; quam sententiam veriorem existimo.

Quarta tandem sententia docet potestatem Ordinis, quam solam Sacerdos in sui ordinatione accipit, esse distinctam a potestate Iurisdictionis, quam postea accipit a Praelatis Ecclesiae; unde fit, ut neminem possit absolvere, nisi prius accepta hac auctoritate, quae sicut libere conceditur, sic etiam libere suspendi potest et revocari. Ita Medina, De Poenit., Tract. 2. qu. 39. conclusione 3. Soto, in 4. dist. 18. qu. 4. art. 2. Suarez, disp. 16. sect. 3. n. 7. Quam utique sententiam probant maxime his momentis, quae alibi, agendo de Ordine, examinabimus: aiunt autem: Trident. et Florent. distinguunt hanc iurisdictionem in ordinariam, et delegatam: ac subinde censent hanc potestatem posse delegari: id autem falsum esset, si potestas iurisdictionis esset eadem cum potestate ordinis: nemo enim dixerit potestatem ordinis posse delegari; ac subinde censent Concilia, potestatem iurisdictionis a potestate ordinis esse distinctam. Deinde, omnis iurisdictio est essentialiter superioritas, quae intrinsece dicit respectum ad subditos; sicut enim nullus revera potest esse dominus, quin habeat servum, ita nec Superior esse potest, ac iurisdictionem habens, nisi habeat subditos: sed Sacerdos virtute suae ordinationis nullos acquirit subditos: igitur nec virtute illius iurisdictionem obtinet. Denique, eiusdem est conferre iurisdictionem, cuius est dare subditos, in quos exerceatur eiusmodi iurisdictio: sed Ecclesia Sacerdotibus ordinatis assignat subditos, in quos exerceant iurisdictionem et auctoritatem iudicandi sacramentaliter: igitur etiam dat hanc iurisdictionem.

DICES 1: Urbanus II. ut refertur cap. Placuit, De Poenitentia. Statuit, ut deinceps nulli Sacerdotum liceat quemlibet commissum alteri Sacerdoti ad Poenitentiam suscipere, sine eius consensu, cui prius se commisit. Igitur prius cuilibet licebat, quemvis ad Poenitentiam et Absolutionem suscipere. — NEGO CONSEQUENTIAM; siquidem ibi non agitur de Poenitentia sacramentali, sed tantum de Poenitentia publica, et decernitur ne aliquis agendo solemnem Poenitentiam postquam commissus est uni Sacerdoti, ut illam iuxta illius iudicium et praescriptum agat, possit sine huius Sacerdotis licentia alteri se committere in eadem causa, nisi forte Sacerdos ille, cui se primo commiserat, ei iniunxisset aliquid indecens propter ignorantiam; hoc enim in casu posset alterum convenire.

DICES 2: Potestas iurisdictionis, seu remittendi peccata, conceditur cuilibet Sacerdoti in sua ordinatione, ut decernit Concilium Tridentinum, Sess. 14. cap. 6. his verbis: Docet quoque (sancta Synodus) etiam Sacerdotes, qui peccato mortali tenentur, per virtutem Spiritus sancti, in ordinatione collatam, tamquam Christi Ministros, functionem remittendi peccata exercere, eosque prave sentire, qui in malis Sacerdotibus hanc potestatem non esse contendunt. Ubi Concilium docet, Sacerdotes habere potestatem iurisdictionis virtute suae ordinationis: igitur illa potestas non est distincta a potestate Ordinis; ac subinde quemadmodum quilibet Sacerdos potest exercere potestatem Ordinis independenter a qualibet prohibitione Ecclesiae, pari ratione poterit exercere iurisdictionem et auctoritatem absolvendi. Adde quod Concilium dicat Sacerdotes habere auctoritatem eandem quae concessa fuit Apostolis vi verborum Ioan. 20. Quorum remiseritis peccata: at Apostoli virtute verborum istorum poterant quemlibet absolvere: igitur idem praestare possunt Sacerdotes. — NEGO CONSEQUENTIAM, iuxta tertiam sententiam: quamquam enim potestas remittendi peccata conferatur secundum substantiam et virtutem cuilibet Sacerdoti in ordinatione, non tamen confertur exercenda, nisi assignatis subditis, in quos exerceatur: ac subinde confertur quidem intrinsece completa quantum ad virtutem, sed in complenda extrinsece quantum ad exercitium, et applicationem subiecti, in quod illa potestas exerceatur; non secus ac si Rex tribueret aliquibus potestatem iudicandi, et constitueret eos Iudices, non assignaret tamen illis subditos, sed designationem ipsorum permitteret provinciarum Gubernatoribus, ubi iudicarent expedire bono regni. — Ad id quod subiungitur, non aliam quemlibet Sacerdotum accipere in sua ordinatione potestatem, quam quae Apostolis concessa fuit, quando eis dictum est: Quorum remiseritis, etc. Respondeo, concedendo non aliam praecise vi verborum illorum potestatem accipi, sed quemadmodum praeter hanc potestatem ex Christi voluntate missi sunt in universum mundum, qua missione complementum potestatis iurisdictionis fuit eis collatum, ita praeter eam, quam quilibet Sacerdos recipit in ordinatione sua, potestatem, debet eiusdem complementum recipere ab Ecclesia, quae illi subditos assignet.

OBIICIES 2. Si vera esset nostra sententia, sequeretur Sacerdotes recipere ab Ecclesia potestatem absolvendi; quod absurdum est; alioqui dicendum esset: Ego te absolvo auctoritate Ecclesiae. — Respondeo, negando sequelam: Sacerdotes recipiunt a Christo in sua ordinatione potestatem iurisdictionis, a qua efficienter est remissio peccatorum, posito quod subditi assignentur, adeoque habent a Christo potestatem absolvendi, et ab Ecclesia recipiunt tantum designationem subditorum, quod non est recipere, nisi complementum potestatis, a quo non potest dici Sacerdos sic recipere potestatem absolvendi; sicuti ignis non recipit potestatem comburendi ab eo, qui materiam combustibilem illi approximat; nam ille qui a Principe constitutus Iudex recipit a gubernatore Provinciae potestatem iudiciariam, designatos, in quos iudicium ferat, subditos habet a gubernatore Provinciae.

Conclusio tertia. — CONFESSARIUS STRICTE TENETUR IURE NATURAE, DIVINO POSITIVO, ET ECCLESIASTICO AD SERVANDUM SIGILLUM CONFESSIONIS, ITA UT NULLA RATIONE POSSIT ALTERI REVELARE EA, QUAE SIBI IN CONFESSIONE MANIFESTATA SUNT. Haec est communis apud Catholicos, et quantum ad obligationem ex iure ecclesiastico, definita in Concilio Lateranensi sub Innocentio III, cap. Omnis utriusque sexus, ubi statuitur: Caveat autem omnino Sacerdos, ne verbo aut signo, aut aliquo quovis modo aliquatenus prodat peccatorem; sed si prudentiori consilio indiget, illud absque ulla expressione personae caute requirat: quoniam qui peccatum in poenitentiali iudicio sibi secretum praesumpserit revelare, non solum a Sacerdotali officio deponendum decernimus, verum etiam ad agendam perpetuam poenitentiam in arctum monasterium detrudendum. Quod utique decretum approbat Conc. Trid., Sess. 14. cap. 5. — Quantum autem ad obligationem ex iure naturali, laborant Theologi in assignanda genuina ratione huius obligationis. Aliqui enim eam repetunt ex mendacio, quia, inquiunt, nusquam licet mentiri: at si Sacerdos revelaret Confessionem mentitur; nam diceret se scire ut est homo, quod nescit ut homo, sed tantum ut Dei vicarius. Verum hanc rationem refellit Doctor. dist. 21. n. 4. Primo, quia Sacerdos ex potestate clavium sibi commissa in propria persona cognoscit, et decernit in causa peccatoris, eiusdem enim est in persona cognoscere, cuius est in causa sententiare de ea: sed Sacerdos non in persona Dei sententiat absolvendo confitentem: igitur et sic audit, et cognoscit. Minor patet: non enim absolvit principaliter, sed tantum ministerialiter; absolvere autem ministerialiter sibi non competit, nisi in persona propria, si enim in persona Dei loqueretur, absolvendo confitentem, vere posset dicere sine praevia, quae est, Dominus te absolvat, Ego te principaliter absolvo, et gratiam infundo: sicut Angelus vere dixit in persona Dei: Ego te eduxi de Aegypto. Insuper non magis audit vel absolvit Sacerdos in foro Confessionis in persona Dei, quam conficiat Eucharistiam in persona eius, quia neque excellens est actus iste, sicut ille; et actus Sacramentalis, in quo operatur virtus divina, sicut hic: imo videtur ibi plus agere in persona Dei, vel Christi, quam hic. Ibi enim profert verba Christi, Corpus meum, et in persona Christi, de quo praemisit: Qui pridie, quam pateretur, etc. Ita quod totum illud: Accipite, etc. Hoc est corpus meum, dicit ipse recitando verba Christi: non sic in proposito. Unde non praemittit hic, Christus volens absolvere peccatorem dixit sic, Ego te absolvo, sed ly ego stat hic pro persona Ministri. Ex hoc ergo patet, quod magis, vel non minus conficit in persona Christi, quam absolvat vel audiat Confessiones in persona Christi: sed conficit in persona propria; unde non mentitur post Missam dicens, Ego scio hodie me consessasse: igitur pariter non mentiretur, dicendo: Ego hodie audivi talem confitentem hoc peccatum. Tertio, si haec ratio esset vera, sequeretur Sacerdotem non posse in Confessione auditum peccatum alteri manifestare, non revelata persona, nisi mentiretur; sed hoc falsum apparet per illud Extra de Poen. et Remiss., cap. 1. Officii, ubi Innocentius III respondet Cardinali Legato, qui scripserat casum, quem audierat in Confessione, et super eum consilium petierat a summo Pontifice, qui ipsum non redarguit, quod revelasset peccatum huiusmodi in universali per scripturam; sed respondit qualiter sit tali personae confitenti consulendum. Quarto, patet ex communi usu Confessorum, quod Confessor extra Confessionem potest dicere, hoc aut illud fuisse sibi confessum, ubi non est periculum manifestandi personam confitentem: sed stante praedicta ratione id non liceret, quia nusquam licet mentiri: igitur, etc. Unde concludit Doctor, quod cum Sacerdos non audiat Confessiones, nec absolvat ut persona Dei, sed tantum ut eius Minister, et vices gerens, idcirco non mentiretur, si aliquod peccatum sibi confessum alteri manifestaret.

Itaque, quatuor alias rationes profert Doctor, n. 8. quibus suadet sigillum Confessionis esse de iure naturae: quae quoniam per se clarae sunt ac perspicuae, idcirco hic eas transcribendas esse volui; quarum prima sumitur ex ratione caritatis; secunda ex ratione fidelitatis; tertia ex ratione veritatis vel veracitatis; quarta, ex ratione unitatis, vel mutuae utilitatis. Prima talis est: « Lex naturae de caritate fraterna exprimitur Matth. 7. Omnia quaecumque vultis, ut faciant vobis homines, hoc facite illis. Haec est enim lex, et Propheta. Et Lucae 6. Prout vultis, ut faciant homines vobis, et vos facite illis. Sed sic intelligi debet illa propositio Legis naturae de caritate fraterna, quae vultis vobis, idest, quae debetis secundum rectam rationem velle; et hoc intelligitur in illa propositione, Matth. 22. Diliges proximum tuum, sicut teipsum. Sed quilibet debet diligere secundum rectam rationem famam propriam: ergo et celationem peccati sui confessi; et per consequens Confessor debet idem diligere, et velle ipsi confesso: sed revelatio tolleret confesso famam: ergo, etc. Minor probatur per Scripturam. Ecclesiastici 11. Curam habe de bono nomine, et reddit rationem de hoc: hoc enim magis permanebit tibi, quam mille thesauri magni et pretiosi. Probat etiam per aliud, subdens: Bonae vitae numerus dierum, bonum autem nomen permanebit in aeternum. Proverb. 22. Melius est nomen bonum, quam divitiae multae. Item per rationem probatur: quilibet enim secundum rectam rationem debet sibi velle vitam civilem: haec autem tollitur per ablationem famae, quia in hoc aliquis vivit vita civili, quod idoneus est ad actus aliquos competentes sibi in illa civitate; sed fama amissa, privatus est habilitate ad tales actus, quia amisit statum dignitatis illaesae, scilicet habilitatem ad actus, quibus alias dignus esset. Secunda pars minoris, scilicet quod revelatio peccati confessi tollit confesso huiusmodi famam, probatur; quia qua ratione potest uni revelari, potest et alteri, et sic omnibus; sed in tali revelatione est manifestum, quod status dignitatis illaesae, quae consistit in fama eius apud conceves, tollitur isti ».

Secunda ratio: « Quilibet de Lege naturae tenetur servare fidelitatem proximo suo, quam vellet, et deberet sibi velle servare: sed committens secretum maximum alteri, vellet sibi servari, et deberet velle sibi servari, tamquam secretum: ergo alter, cui committit, tenetur illud sibi servare. Haec ratio tangitur Prov. 11. Qui ambulat fraudulenter, revelat arcana, qui autem fidelis est, celat amici commissum.»

Tertia ratio. « Quilibet ex Lege naturae tenetur servare promissum licitum: Sed recipiens secretum, maxime istud in Confessione detectum, etsi non explicite, tamen implicite promittit se servaturum, quia sine tali promisso, saltem sub intellectu, non committeretur sibi tale secretum: ergo, etc. Haec ratio probatur, vel potest sumi ex illo verbo: Loquimini veritatem unusquisque cum proximo suo.»

Quarta ratio: « In hoc communitas aliquam habet unitatem proportionatam unitati corporis, quia ibi est ordo Superioris et inferioris, et tenetur Superior influere in inferiorem, et inferior subministrare Superiori, iuxta illam parabolam Pauli de corpore mystico, et naturali in diversis locis: sed in civitate, inferior est minus sufficiens, et minus sciens, et in Ecclesia peccator inferior: Superior autem est Hierarcha, qui et potest consulere et reconciliare: ergo de Lege naturae est, quod nullus excludat inferiorem a recursu ad Superiorem, quia haec est communis utilitas membrorum ad invicem. Sed revelatio secreti excludit talem recursum inferioris ad Superiorem in consilio animae, et per consequens influentiam Superioris in inferiorem, quia nullus recurreret, si regulariter illud, de quo quaerit consilium vel remedium, non esset servandum secretum: ergo eadem Lege naturae, qua tenetur quilibet ad servandam unitatem corporis Christi mystici, et ad communem utilitatem aliis, sicut membris in corpore, tenetur celare secretum hoc ».

Idem probat. Doctor de obligatione petenda ex Lege divina positiva: « Quilibet Christianus inquit n. 11.) tenetur non dare occasionem alteri, qua revocetur a lege Christi: sed lex Christi est de Confessione facienda, ut est ostensum dist. 17. igitur quilibet in lege Christi tenetur non retrahere aliquem a Confessione facienda: sed revelans Confessionem occasione data retrahit aliquos a Confessione: ergo, etc. Si dicas, etsi ille Sacerdos revelat, tamen alius erit caelator secreti: hoc nihil est, quia iste, quantum est ex genere operis sui, dat occasionem alteri cavendi eodem modo a singulis Confessoribus. Item secundo sic: Christus statuit arbitrium Poenitentiae esse ultimum in terris quantum ad illud crimen confessum, quod patet ex illo verbo Matth. 16. Quodcumque solveris super terram, erit solutum et in caelis. idest, finaliter, et ultimate approbatum: et Ioann. 20. Quorum remiseritis peccata, etc. supple in Iudicio divino finaliter remissa approbantur: ergo peccat contra legem Christi quicumque aliquid in isto foro discussum, et ibi finaliter terminatum deducit ad aliud forum publicum: sed revelans, quantum in se est, facit, quod deduci possit ad aliud forum: ergo, etc. Tertio sic: dans occasionem peccandi mortaliter exequendo praeceptum Christi, peccat mortaliter, quia praeceptum, quod esset debite exequendum, iste quantum in se est, facit indebite exequi: sed revelans Confessionem dat occasionem indebite exequendi Christi praeceptum de confitendo, quia mendaciter: dat enim occasionem, ut aliquis in Confessione seipsum laudet, et alium, quem odit, vituperet, ut sic indigne a Confessore promoveatur et alius puniatur: ergo, etc. ».

OBIICIES 1. Ex S. Bernardo, lib. 4. De praecepto et dispensatione: Quod est institutum pro caritate, non debet contra caritatem militare: sed sigillum Confessionis militaret contra caritatem aliquibus in casibus, puta si aliquis noverit in Confessione Pastorem aliquem, et animarum Rectorem esse haereticum, quem inducere non posset, ut ab erroribus disseminandis, et inficienda plebe sibi commissa desisteret; quo in casu esset contra caritatem eiusmodi non denunciare, non secus ac contra caritatem militaret, qui hominem peste infectum nosset cum ceteris conversantem, nec alios moneret, ut ab eius consortio effugerent: igitur tale sigillum non est asserendum. — Negat minorem Doctor; non est enim contra caritatis ordinem, quod interdum non caveatur aliquod malum, ad servandam Sacramento debitam reverentiam, quae utique longe praestantius est bonum, quam illud quodlibet, quod ex revelatione Confessionis posset accidere. Caritatis enim et iustitiae ordo est, ut maius bonum praeferatur minori; nam Deut. 16. Iuste quod iustum est exequeris: ergo, inquit Doctor, caritative quod caritatis est exequeris. Unde colligit reprobandum esse hunc versum Iurisperitorum: Est haeresis crimen quod nec confessio celet; quia haec sententia est falsa. Adde quod Confessarius alia via providere possit, ne malum istud longius grassetur, nempe vel monendo Episcopum, ut diligenter inquirat de administratione et fide Rectorum sibi subditorum, et resciat ab eorum plebe, utrum ab iis doceantur Catholica dogmata; ea tamen ratione, ut neque ullo signo, directe vel indirecte manifestet eum, qui sibi confessus fuerat.

Dices 2: Nullus potest obligari ad id quod vergit in proprium damnum suae conscientiae: sed celatio confessi peccati aliquando vergeret in damnum propriae conscientiae ipsius Confessarii: puta si quis evocatus in Iudicium adiuretur de veritate dicenda, quam novit per Confessionem: si enim veritatem non proferat, periurii crimen incurret; sicque peccabit mortaliter. — Nego minorem; illa enim secreti celatio non erit in praeiudicium conscientiae ipsius Confessarii, nec periurii crimen incurret; quippe cum ad revelandam hanc veritatem non teneatur virtute iuramenti, quia, ut diximus, dum occurrunt varia praecepta, quae simul servari nequeunt, maxime servandum est illud, quod est maioris ponderis, et momenti: hic autem apparet sigillum Confessionis esse gravioris ponderis, quam praeceptum iuramenti: quia videlicet obligatio ad servandum sigillum fundatur in iure naturali, divino positivo, et ecclesiastico.

Dices 3: Sacerdos ex Confessione cognoscens sibi paratas esse insidias in nemore quod erat ingressurus, per unum ex coniuratis, qui poenitens factus, ei sacramentaliter confitetur ante illum ingressum, potest ex hac notitia alio declinare: sed sic declinando revelaret Confessionem: igitur licet aliquando non servare sigillum. — Negat minorem Doctor; n. 20. nam « potest dici, inquit, quod Sacerdos, iste multiplicem occasionem potest habere non intrandi nemus, aliam ab ista malitia latronum sibi detecta, et ad multiplicem aliam potest cogitare, et dicere coram illis, utpote, Volo hoc, et illud facere, ad illum et illum locum declinare, antequam procedam ulterius; et si ex tali occasione allegata videatur divertere, nec verbo, nec facto, revelat Confessionem. Si autem non possit ex aliqua occasione divertere, quin appareat illis aliis, quod propter Confessionem diverteret, et in hoc facto revelaret Confessionem, dicit quidam quod tenetur intrare, et si exponit se morti, hoc est, pro causa iusta, ut scilicet servet legem Dei de sigillo Confessionis, et per consequens si moritur, martyr est: — Sed aliter potest dici, quod facta possunt esse signa aequivoca, quia diversimode a diversis concipi possunt, ad hoc scilicet, vel ad illud factum: igitur non debet reputari revelativum Confessionis, nisi ex natura sua prodat peccatum confessum: sed divertere a nemore non sic ducit; quia si illi non fuissent prius collocuti de illa interfectione, numquam per hoc, quod ille divertit, cognoscerent illum esse confessum de voluntate occidendi istum: si tamen divertere ex ratione sui est signum ductivum in notitiam talis peccati confessi, duceret quoscumque in hoc, et istos, aeque si non fuissent collocuti, sicut si fuissent collocuti. Generaliter igitur potest dici, quod signum, quod est de se indifferens ad hoc quod est tale peccatum esse confessum, vel non esse, licet sit aliquibus magis signum determinatum ex aliquo supposito, non est signum revelativum Confessionis, nec per consequens simpliciter illicitum Confessario ».

Dices 4: Ex hypothesi quod Sacerdos absolverit aliquem Episcopum simoniacum, ad cuius Absolutionem non habeat potestatem, et quod Sacerdos ille teneatur statim confiteri, ut Missam celebret, etiam tenebitur revelare Confessionem sibi factam, declarando se indebite absolvisse ab isto peccato simoniae Episcopum confessum, quia peccatum illud mortale est, et istae circumstantiae aggravant; gravior est enim simonia ab Episcopo facta, quam a quovis alio Clerico, propter maiorem Episcopi scientiam et dignitatem: sed sic confitendo revelat peccatum istius Episcopi simoniaci: igitur licet aliquando revelare peccatum confessum. — Respondet Doctor, num. 21. « Primo quod qui sic indiscrete administravit Sacramentum Poenitentiae, tenetur non statim confiteri de facto suo indiscreto, quando scilicet Confessor devenire posset in notitiam personae, circa quam indiscrete exercuit usum clavium; vel si teneatur, saltem non debet in speciali exprimere culpam circa quam, et modum, quo indiscrete exercuit; sed vel universim dicendo: mea culpa indiscrete et indebite ministravi Sacramentum Poenitentiae; vel si stimulante conscientia, existimet se teneri ad detegendas circumstantias aggravantes, debet expectare opportunitatem confitendi alicui, qui ex tali Confessione peccati et circumstantiarum, non possit devenire in notitiam personae, quae fuerat sibi confessa. Si autem non possit talis Confessor inveniri, quin ex explicatione peccati et circumstantiarum possit agnosci persona, quae sibi fuerat confessa, iste in eo casu non debet peccatum istud confiteri homini, sed sufficit, quod illud confiteatur Deo; quia, inquit Doctor, plus tenetur ad praeceptum non prodendi culpam sibi confessam, quam ad confitendum explicite culpam suam; quia ad primum tenetur Lege naturae, et positiva divina, ad secundum vero tenetur tantum Lege divina positiva ». Ita Doctor.

EX HIS INFERT PRIMO, violationem sigilli esse peccatum contra Religionem, quatenus est contra reverentiam et bonum Sacramenti; nec non et habere malitiam gravem contra iustitiam, quatenus est contra ius naturale secreti, quod violatur, et quod etiam exclusa ratione Sacramenti, obligaret Confessarium ad servandum secretum, etiamsi esset dumtaxat revelatio peccati venialis.

INFERT SECUNDO, neminem posse uti cognitione per Confessionem habita ad aliquid faciendum, vel fugiendum, nisi aliunde huiusmodi notitiam habeat extra Confessionem. Ita expresse definivit Clemens VIII in Motu proprio, quem edidit anno 1594. die 26 Maii, pro Regularibus circa casus reservatos, ubi praecipit, quod tam Superiores pro tempore existentes, quam Confessarii, qui postea ad superioritatis gradum fuerint promoti, curant diligentissime, ne ea notitia, quam de aliorum peccatis in Confessione habuerunt, ad exteriorem gubernationem utuntur. Quod antea docuerat Doctor, num. 33., ubi respondens ad 6. Argumentum, nempe quod Abbas cognoscens per Confessionem aliquem ex Monachis, extra Monasterium degentem, habere societatem ibi suspectam, per quam semper allicitur ad peccandum, possit eum in Monasterium revocare, ut istius salutis consulat; dicit Doctor, « quod si in Collegio est consuetudo communis, ut sine nota quilibet extra Monasterium curam habens, vel sine cura moram trahens, revocetur pro libito praesidentis; vel etiam non passim pro libito, sed quandoque pro alia causa honesta, ut nunc iste quiescat in claustro, nunc laboret cum Martha in exteriori ministerio, et nunc ille, prout utile visum fuerit praesidenti; dico tunc, quod Monachum confessum de crimine commisso in aliquo loco extra Monasterium, ubi moratur, potest Abbas ad Monasterium revocare; quia in hoc nullo modo peccatum confessum prodit, licet aliquis dixerit, quod Confessor nullo modo potest se habere aliter ad confessum, ratione Confessionis quantum ad quemcumque actum extra forum illud, quam si penitus nihil audivisset. Si autem est consuetudo in Collegio, quod non transferatur Monachus sic de loco forinseco ad claustrum, nisi ratione delicti, vel insufficientiae, in cura illius loci, non videtur tunc licitum Abbati confessum ad Monasterium revocare. — Si dicas: non opponit remedium ad salutem ovis suae: respondeo: consulat sibi in foro Poenitentiae meliori modo quo poterit, ut illum locum sibi periculosum dimittat. Si noluerit, non attentet esse Deus, sed defectus occultos sibi secundum iustitiam incorrigibiles, Dei correctioni dimittat ». — Idem dicit de vitando excommunicato cognito ex sola Confessione: « Nam, inquit, si confessarius per aliam viam potest nosse eum esse excommunicatum, poterit ipsius consortium vitare; sin autem, non solum non debet, imo non licet vitare, quia talis violatio est de iure positivo ecclesiastico tantum; non prodere autem tenetur ille de Lege naturae, et de iure positivo divino, et ecclesiastico: quando autem praecepta videntur esse contraria, illud, quod est superius, magis obligat, et ideo est firmius servandum, nec servans illud, et praetermittens aliud, peccat ». Ita Doctor.

PETES 1. Utrum ad requisitionem poenitentis possit interdum Confessarius revelare peccata confessa, quae aliter non novit, nisi in Confessione? — Affirmat S. Thomas, dist. 21. qu. 3. art. 3.; negat vero Alensis, 4. p. q. 19. memb. 2. art. 2., et cum eo Subtilis Doctor, dist. 21. qu. 2. num. 18. « Quia, inquit, obligatio ad celandum peccatum confessum non est tantum ius confitentis, sed ius communitatis omnium fidelium, et totius Ecclesiae, necnon et reverentiae debitae Sacramento: nam ex revelatione peccati confessi sequeretur continua perturbatio in communitate, quia passim quilibet reputaret alium abominabilem: non est autem in potestate poenitentis renuntiare iuri communitatis, necnon et reverentiae debitae Sacramento, ac subinde non potest, eo petente, Confessarius peccatum istud revelare ». — Deinde, si posset Confessarius revelare Confessionem cum licentia poenitentis, proxima daretur occasio mentiendi in Confessione, et fallendi Confessorem, et non confitendi integre peccata sua; nam diffamati de aliquo crimine, quod commiserunt, etsi de eo non sint convicti, possent non confiteri istud crimen, et sic dare licentiam Confessario, ut revelet peccata, quibus notum fiat, poenitentem non esse reum illius peccati, de quo infamabatur; sed hoc vergeret in ludibrium Sacramenti, et manifestum fieret sacrilegium: igitur, etc. — Denique. si hoc ita liceret, posset ex licentia poenitentis obligari Confessarius ad revelanda peccata, quando est sufficiens motivum, et obligari etiam posset poenitens, et vi aut promissis induci, ut concedat talem licentiam: sed hoc vergeret in detrimentum libertatis, maxime requisitae ad frequentationem huius Sacramenti: igitur, licet revelari possit secretum, quando consentit ille, qui celandum commiserat, non tamen potest revelari secretum Confessionis, quia quatenus est obligatio secreti sacramentalis, non est in potestate ipsius poenitentis. — Quid igitur faciet Confessor, quando poenitens vult peccatum suum prodit? « Dico inquit Doctor. quod confitens potest postea peccatum suum extra Confessionem dicere, et si ut secretum, adhuc licentia sequens non absolvit Confessorem a Lege naturae, quin teneatur celare: sed si dicit, ut non habeatur secretum, et maxime apud aliam personam, vel apud alias certas, quibus forte licet propter aliquem bonum finem, qui potest sequi ex revelatione istis facta, vel illi, tunc Confessor potest dicere illud tamquam sibi publice dictum extra omne secretum. — Sed numquid potest tunc dicere: audivi hoc in Confessione? Respondeo dicitur, quod haec sola verba. Audivi hoc peccatum huius personae in Confessione, includunt peccatum mortale, quia includunt revelationem huius ut cogniti, eo modo quo non licet revelari. Unde cui post Confessionem revelatur extra omne secretum, caveat in modo narrandi, ne hoc narret tamquam sibi dictum modo, quo non licet revelari ».

PETES 2. Utrum solus Sacerdos teneatur ad sigillum Confessionis? — Respondet Doctor, num. 18. non tantum Confessorem, et eos, qui ab illo mediate vel immediate accipiunt peccatum confessum a poenitente, vel quibus peccatum istud quomodocumque notificatur in ordine ad Confessionem, teneri ad servandum sigillum. « Dico inquit Doctor quod non solum Confessor, sed et is, cui Confessor revelat, licet illicite, tenetur celare. Probatur, quia transferens aliquid in alium de facto, quod non potest licite de iure transferri, non dat illi alteri ius utendi, vel transferendi istud in alterum, quia ex quo non habuit ius, non potuit ius in alium transferre, quia nemo dat quod non habet: sed Confessor revelans non habuit ius transferendi. Idem dico de illo, qui audit Confessionem confitentis, alius scilicet a Confessore, si enim audit casualiter non peccat, tenetur tamen ad silentium; si vero dolose, mortaliter peccat, et adhuc tenetur ad silentium ». Ita Doctor. Hinc ad sigillum tenetur: primo, qui vel maligne peccata confitentis audivit, vel casu et sine culpa; haec enim res transit cum suo ore; alias onerosa foret atque odiosa Confessio. Secundo, interpretes, quando eo utitur poenitens in Confessione facienda. Ratio est, quia ille non praebet soli poenitenti ministerium, sed etiam Sacerdoti, qui sic per interpretem cognoscit peccata confitentis, sicut is per eum loquitur. Tertio, qui cum non sit Sacerdos, gerit tamen se pro Sacerdote audiendo Confessiones. Quarto, doctor, et quicumque consulitur in ordine ad Confessionem sacramentalem, cui ex licentia poenitentis, tam eius persona, quam peccatum aperitur. Quinto, Superior, a quo cum pari aut simili declaratione postulatur potestas absolvendi poenitentem a casu reservato. Sexto, cui Confessarius etiam iniuste Confessionem poenitentis revelat. Septimo, qui indicem faciendae Confessionis scriptis exaratum invenit: illum autem tenetur restituere, vel comburere.

PETES 3. Utrum Iudex, vel Praelatus possit uti scientia, quam habet ex reperto illo indice ad puniendum eum, qui scripsit, de peccatis, quae in eo evanuerunt? — Respondeo non posse. Ita prae ceteris docet Henriquez, lib. De Poenitentia Sacramentali, ubi ait: « Qui forte, aut de industria quaerens invenit chartam, ubi reus peccata scripserat in subsidium memoriae pro facienda Confessione, non tenetur sigillo, sed magno secreto, eo quod ea charta esset via ad Confessionem: sed si Iudex aut Praelatus propter talia scripta, vel ex uno sacrilego Confessorio, vel ex multis peccata intellexerit, vel etiam inquirens bona fide, et procedens in causa advertit notitiam habuisse ortum ex Confessionis detectione, tenetur statim cessare ab ea inquisitione, et processu iudiciali, et facta pro infectis habere, neque potest reum de re interrogare, quia ad eam scientiam non processit humano modo ». — Idem docet Antonius Diana: « An qui inveniret chartam, in qua scripta erant alicuius peccata, teneatur illa abscondere sub sigillo Confessionis? » Respondet: « Qui invenerit descripta peccata, quae litteris mandavit forte aliquis memoriae causa, ut ea exactius confiteatur, tenetur sigillo, sive iam Confessio facta sit, sive adhuc facienda. Communis Doctorum ratio est, quia chartae illius tenor est aliquid Confessionis, et quasi Confessio scripta, ut aequiparari chartae illi, eo modo, quo quis casu audit Confessionem, est enim charta illa, quasi internuntia iuvans memoriam confitentis; itaque censetur sigillata sacro sigillo; et recte quidem, nam charta illa dici potest Confessio inchoata ». — Similiter Navarrus, cap. 18. n. 31. « Peccat qui inveniret scriptum, in quo aliquis sua peccata ad memoriam Confessionis scripserat, et ea divulgar; et idem est de eo, qui legit, etiamsi non divulgar. si schedulam, cuius principio scriptum erat, memoria meorum peccatorum, aut aliud simile, quo scire teneretur eius auctorem nolle ea ab alio legi ». — Consentit Dominicus Soto, in 4. Sentent. dist. 18. art. 50. « Quid autem, inquit, si rem sciat, non per Confessionem, sed per viam Confessionis, ut si quis scripsit sua peccata, et perdidit scriptum, quod Praelatus invenit? Scio hoc usu venisse, ut quidam Praelatus per hanc viam ad inquisitionem processerit; sed fuit iure optimo a Superiore de hac re punitus: est enim Confessio tam sacra, ut id etiam, quod ad eam ordinatur sit perpetuo silentio sepeliendum: et quod dictum est de Praelatis Ecclesiasticis, intelligendum de Praetoribus, et iudicibus secularibus. » — Rodericus Acugna, Archiepiscopus Brachar., Tract. De Confessoribus sollicitantibus, q. 13. n. 38. idipsum confirmat exemplo petito ex S. Thoma de Villanova, quod sic narrat: « Quidam Cathalanus, inquit, interfecit adversarium, et illius cadaver secreto sepultura tradidit. Postea Clericum ignotum ad homicidii peccatum expiandum quaesivit, apud quem omnes necis circumstantias, et temporis, et loci, et convictus et propalatis necis causis, et sepultura de plano confessus est, et ad ultimum supplicium damnatus. Cum, prout moris est, ad excipiendam condemnati Confessionem Confessor accederet, renuit miser homo ad eam induci, dictitans Confessionis Sacramentum a Domino Salvatore fuisse institutum, nempe maximi periculi esse, et nocumenti: instabat Presbyter, monebant amici, ne tantum in se scelus susciperet, ut simul cum corpore, animam perdere vellet: sed pertinax homo a sententia dimoveri recusabat: putabant circumstantes prae mortis terrore a mente discessisse. N. 39. Cum hoc casu ad Archiepiscopum Valentinum sanctum Thomam Eleemosynarium deferretur, petiit bonus Pastor a Praetore, ut supplicii executionem differret, permitteretque hominem ad se deduci, ne ovis illa periret; tanti viri respectu, tamque iustae petitionis instantia motus Praetor annuit, iubet damnatum sub custodia ante Praesulem praesentari. Ille hominem monitis lenire procuravit, enixe obstans, ut sibi causam tantae pertinaciae aperiret. Homo neci destinatus, lacrimis obortis, Confessionem illius delicti Sacramentalem exposuit causam fuisse ultimi supplicii, cum Confessor esset frater hominis a se necati, quod ipse tunc ignorabat, et nullus alius id detegere potuisset. Pius Praesul eum esse bono animo monet, apud se retinet cum Praetoris assensu, data restituendi fide, postquam certam disquisitionem praemitteret: ascivit Confessarium, eumque rei ignarum, remotis arbitris, coram devoto Crucifixo ita vehementer constrinxit, ut cum Poenitentiae signis ad Praelati pedes prostratus errorem, et sigilli fractionem fateretur, dolorem fratris interfecti, et amorem causatus. Archiepiscopus in ipsius Palatii cubiculo Presbyterum asservari iubet, Praetori rei gestae, et accusationis originem ex Confessionis Sacramento sumptam exponit: unde attenta Lege divina, cessandum a processu, et executione fore, cum doctorum Virorum sententiis prudenti Praetori, et viro religioni sacrarum rerum addicto facile persuadere valuit. Dimittitur homicida cum populi admiratione, et Sacramentorum veneratione, Confessario mitiori poena, quam ut scelus exigebat, punito ».

Ex his omnibus aperte constat, neminem posse uti scientia petita ex indicibus Confessionis ad punienda peccata, de quibus aliquis sese erat accusaturus. Quamquam non inficiar, quin ubi eiusmodi indices perveniunt ad notitiam Praelati, vel Iudicis, deservire possint velut adminicula quaedam ad diligentiorem indagationem criminis, de quo iam infamabatur, aut accusabatur ille apud Iudicem, vel Praelatum, qui illum indicem scripsit.

PETES ULTIMO: Ex qua Confessione oriatur hoc sigillum? — Respondeo, oriri ex omni Confessione Sacramentali, sive interim illa sit valida, sive invalida: hoc est, sive habeat revera annexam remissionem peccati per Absolutionem sacramentalem, propter legitimam dispositionem poenitentis, sive non, propter illius defectum; quia etsi invalida confessio non sit completa sacramentalis, propterea quod non consequatur effectum Sacramenti, nec annexam habeat Absolutionem Sacerdotalem, propter manifestam indispositionem ipsius poenitentis, saltem est sacramentalis inchoata et incompleta. Adde quod si sola Confessio valida obligaret ad sigillum, occasionem inde sumerent poenitentes non frequentandi Confessionem; cum enim essent dubii, utrum defectu Contritionis, vel alicuius alterius dispositionis, forent digni suscipiendae Absolutionis, neque vix moveri possent et allici ad confitenda sua peccata, si peccatum non habens annexam Absolutionem posset alicui revelari. Tenetur igitur Sacerdos ad servandum sigillum respectu eorum omnium, quos novit accessisse ad Confessionem cum animo revera suscipiendae Absolutionis Sacramentalis: secus autem si compertum haberet, poenitentem illum tantum convenisse simulatorie, ut nempe accusatione Confessionis, ipsum in malum aliquod alliceret et induceret.

EX HIS COLLIGE, Confessionem sic posse definiri: Confessio Sacramentalis est accusatio peccatorum propriorum post Baptisma commissorum, facta Sacerdoti, ad obtinendam remissionem illorum virtute clavium Ecclesiae. Dicitur primo, accusatio, tum quia debet esse quaedam externa propriae culpae agnitio, per modum accusationis facta a poenitente, qui ut reus veniam petens attendi debet: tum ut detur intelligi, quod fieri non debeat per modum excusationis, vel merae narrationis, aut commendationis propriarum virtutum, ut aliquando fit a quibusdam, non quidem ut opinor ex animo iactantiae, sed ex aliqua ignorantia et imperitia, aut ex quodam loquacitatis contracto habitu. Dicitur secundo, peccatorum post Baptisma commissorum: quia illa sunt remota materia Sacramenti Poenitentiae, et Confessio eorundem materia proxima partialis. Dicitur tertio, propriorum, ut insinuetur quod aliorum peccata simul cum propriis declarari non debeant, nisi forte ipsa propria fiant, vel ita communia per aliquam participationem, aut per alium modum, ut aliter declarari non possint. Conabitur poenitens in hoc casu non declarare personam complicem, nisi aliter peccatum aperiri nequeat. Dicitur quarto, Sacerdoti facta, quia nullus inferior Sacerdote hoc Sacramentum Poenitentibus administrare potest, ut ex infra dicendis, ubi de Poenitentiae Sacramenti Ministro agetur, innotescet. Dicitur quinto, ad remissionem peccatorum post Baptisma commissorum, ut huius Sacramenti effectus specialis iudicetur. Dicitur sexto, virtute clavium Ecclesiae: quia in hoc Sacramento non fit remissio peccatorum, nisi per virtutem potestatis, quam a Christo Ecclesia recepit.