Scotus Academicus, Tomus decimus: De Baptismo, De Poenitentia, De Extrema Unctione

NOTANDUM 1. Quod cum Sacramenta novae Legis constare debeant materia et forma sive stricte, sive minus proprie dicta; inde fit, quod etsi essentia Sacramenti Poenitentiae formaliter sumpta consistat in Absolutione sacerdotali, nihilominus cum ad illud etiam concurrant actus poenitentis, qui se habent per modum materiae; hinc est, quod verba huius Absolutionis dicantur forma huius Sacramenti; quia videlicet per Absolutionem actus poenitentis determinantur ad Sacramentum conficiendum; sic enim definit Concilium Florentinum in Decreto Eugenii, dicens: Forma huius Sacramenti sunt verba Absolutionis, quae Sacerdos profert, cum dicit: Absolvo te. etc. Similiter Tridentinum, Sess. 14. cap. 3. Docet sancta Synodus Sacramenti Poenitentiae formam... in illis Ministri verbis positam esse: Ego te absolvo: quibus quidem de Ecclesiae sanctae more preces quaedam laudabiliter adiunguntur, ad ipsius tamen formae essentiam nequaquam spectant. neque ad ipsius Sacramenti administrationem sunt necessariae. Preces illae sunt: Misereatur tui omnipotens Deus, et dimissis peccatis tuis, perducat te ad vitam aeternam. Amen. Dominus noster Iesus Christus te absolvat, etc. Et hae quidem preces verbis essentialibus praemittuntur; postponuntur autem: Passio Domini nostri Iesu Christi, merita beatae Mariae Virginis, et omnium Sanctorum. quidquid boni feceris, et mali sustinueris, sint tibi in remissionem peccatorum, in augmentum gratiae, et praemium vitae aeternae. Amen.

NOTANDUM 2. Cum Doctore Subtili in 5.¹ dist. 11. q. 4. n. 4. quod in Sacramento Poenitentiae non requirantur verba ita praecisa et determinata ad eius confectionem, sicut in Baptismo et Eucharistia: « Quia, inquit Doctor, Sacramentum hoc institutum est per modum Iudicii: sententia autem potest a Iudice ferri quibuscumque verbis, dummodo Iudicis mentem exprimant: quare, inquit Doctor, non est necesse esse ita praecisa verba in isto Sacramento, sicut in Baptismo, vel Eucharistia, quia sufficit, quod exprimatur actus sententiae absolventis; sicut et in iudicio publico non oportet esse limitata verba: ait enim unus de Theodoro Martyre, Iubeo ignibus tradi; alter de Cypriano sancto, gladio animadverti placet. Communiter tamen ista verba sunt apta: Ego te absolvo: quaecumque alia praemittantur, vel consequantur, secundum diversam consuetudinem in diversis Ecclesiis ». Quibus verbis significat Doctor, quod quaecumque forma, seu verba, per quae significatur et explicatur, remissionem peccatorum fieri auctoritative, et per modum iudicii ac sententiae, erit sufficiens forma huius Sacramenti, in quo Minister officium implet Iudicis, et cum auctoritate sententiam Absolutionis profert: nihilominus praeferenda sunt ea verba, quae communiter praescribit ac profert Ecclesia, nempe: Ego te absolvo a peccatis tuis in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti. Utrum autem omnes illius Absolutionis particulae ita necessario debeant proferri, ut si omitteretur aliqua, invalida foret Absolutio, determinandum erit in sequentibus.

NOTANDUM 3. Theologos varias ire in sententias circa sensum ac genuinam significationem illorum verborum, Ego te absolvo: primo namque Abulensis 1. par. sui Defensorii, cap. 5. et 6. dicit, quod improprie suppletur verbum absolvo; « quia, inquit, proprie loquendo, nec Sacerdos, imo nec Deus absolvit a culpa, vel a poena peccati. Tum, quia Scriptura nusquam dicit, quod peccata solvantur, sed quod dimittantur, deleantur, etc. Tum, quia peccata non sunt proprie vincula, nec consequenter homo eis ligatur, aut ab eis solvitur. Tum, quia homo non potest absolvi a culpa, quae iam praecessit, nec a poena, quae nondum advenit; sed dumtaxat a reatu poenae, ad quam subcundam homo propter peccatum obligatur ». Verum illa sententia merito reiicitur ab omnibus Theologis; tum, quia contradicit Scripturae, quae peccatorum remissionem explicat ad modum solutionis: sic Isaiae 58. Dissolve obligationes impietatis, etc. Et Matth. 16. Quodcumque solveris super terram, erit solutum et in caelo. Tum quia docere videtur, quod transacto peccato solum remaneat reatus poenae, a quo dumtaxat homo absolvitur. — Secundo, non videtur etiam probanda sententia Nominalium, maxime Gabrielis, asserentis horum verborum, Absolvo te, sensum hunc esse: ego eximo te ab obligatione subiiciendi peccata tua clavibus Ecclesiae: remittere enim peccatum non est dumtaxat relaxare obligationem confitendi peccatum. Addit quod illa Absolutio foret nulla, quando quis solum confitetur peccata venialia, vel alia iam confessa, et remissa, siquidem etiam ante Absolutionem poenitens erat liber ab obligatione illa peccata confitendi — Tertio, non etiam probatur explicatio Hugonis a S. Victore asserentis, haec, Absolvo te, significare, remitto tibi poenam aeternam pro culpa debitam: haec enim Absolutio verba Christi Domini et formae Absolutionis detorquet in sensum improprium, etenim poena non est peccatum, licet ex peccato oriatur: unde remittere peccatum, non est dumtaxat relaxare poenam peccatis debitam. Nec etiam haec verba Absolvo te, significant solutionem a poena temporali debita peccatis, ut volunt Alensis, et S. Bonaventura: tum quia, ut mox dictum est, remittere proprie peccatum, non est tantum relaxare poenam ipsi debitam. Tum, quia fieri potest, ut quis cum tanta Contritione accedat ad Sacramentum Poenitentiae, ut virtute illius Contritionis relaxetur tota poena temporalis. — Similiter non probatur modus dicendi sancti Thomae 3. p. q. 84. art. 3. ad 5. ubi reiecto modo explicandi Magistri Sententiarum, addit: Esset autem perfectior expositio; Ego te Absolvo, idest, Sacramentum Absolutionis tibi impendo. Haec enim explicatio videtur nugatoria: quia idem per idem significat: insuper in aliis Sacramentis verba formae non significant collationem Sacramenti, sed applicationem materiae, vel aliquid aliud: tum quia verba Sacramentalia usurpari debent in eadem significatione, quam ex hominum institutione habent in humano sermone: non enim possunt significare, nisi id ad quod significandum sunt instituta, et ideo illa vox, ego, et illa vox, te, idem significant intra, et extra Sacramentum: sed haec verba, Ego te absolvo, ex hominum institutione non habent significare seipsa per significationem reflexam: sed aliquid condistinctum ab ipsis: ergo nec Sacramenta significant directe seipsa, sed aliquid aliud; quod maxime apparet ex formis aliorum Sacramentorum: nulla enim est quae reflexe seipsam significet, sed vel materiam vel effectum: forma enim Baptismi non significat: impendo tibi Sacramentum Baptismi; sed applico: tibi aquam quae est symbolum absolutionis interioris animae a peccato. — Censerem igitur verba illa, Absolvo te, idem significare, ac remitto tibi peccata, et commissa: haec enim cadit in omnia prorsus peccata, non solum mortalia et venialia, quae actu remittuntur, sed etiam in peccata iam confessa et remissa, quoniam, ut dicemus agendo de confessione peccatorum iam remissorum, in poenitente, quantumvis peccata ei fuerint condonata, semper remanet aliquis reatus indignitatis, qui per iteratam absolutionem minuitur, quia per frequentem iterationem Sacramenti Poenitentiae homo minus fit indignus Dei beneficiis et amicitia.

His ita praenotatis, duo occurrunt hac in Quaestione determinanda: primum, utrum et quae verba necessaria sint ad formam Sacramenti Poenitentiae: secundum, utrum ea forma ita necessario debeat verbis proferri, ut data scripto absentii aut praesenti esset invalida.

Conclusio prima. — SOLA VERBA, ABSOLVO TE, SUFFICIUNT AD ESSENTIAM SACRAMENTI POENITENTIAE. Haec est communior cum Subtili Doctore loco in secundo Notabili laudato, et Angelico, qu. 21. art. 3. quibus favent Concilia Tridentinum et Florentinum in primo Notabili laudata, ubi dumtaxat pro forma Sacramenti Poenitentiae annotant haec verba; Ego te absolvo. Nec obstat quod scripserint particulam, etc. Nam praeterquam quod in aliquibus Editionibus Concilii Florentini illa particula non reperitur, ideo hanc particulam subiiciunt Concilia, non ut denotent cetera verba, quae in formula absolutionis adiici solent, esse necessaria ad eius essentiam, sed quod ad illius perfectam significationem et explicationem conferant, et illa necessario sint proferenda, saltem ex praecepto Ecclesiae. Adde quod etiamsi eas omnes particulas, nempe a peccatis tuis in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti declarent: sicut expresserunt, Ego te absolvo, adhuc non esset consequens, omnes eas esse de necessitate Sacramenti. Nam Concilium Florentinum formam Sacramenti Confirmationis expressit his verbis: Signo te signo crucis, et confirmo te chrismate salutis, in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti. Similiter formam Sacerdotii declaravit his verbis: Accipe potestatem offerendi sacrificium in Ecclesia pro viris, et mortuis, in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti: et tamen in disp. de Sacramento Confirmationis et Ordinis demonstrabimus, explicitam invocationem sanctissimae Trinitatis ad eiusmodi Sacramentorum formam non esse absolute necessariam.

Huic veritati adstipulatur Cathecismus S. Pii V. et Conc. Trid., decreto editus, qui proferens formam Sacramenti Poenitentiae, haec habet, num. 19. Est autem forma, Ego te absolvo: quam non solum ex illis verbis licet colligere: Quacumque solveritis super terram, erunt soluta et in caelis: sed ex eadem Christi Domini doctrina, quam ab Apostolis traditam accepimus. — Nec obstat, quod tam Concilia, quam Cathecismus praemittant particulam, Ego: communis enim Doctorum sententia est, illam non pertinere ad essentiam formae: cum per eius omissionem, sensus, qui intenditur a Christo et Ecclesia, sufficienter intelligatur in verbo Absolvo, quod idem est, ac Ego absolvo: ut in simili diximus de eadem particula, quae omitti potest in forma baptismi.

Porro huiusce veritatis rationem congruam exprimit Doctor verbis in secundo Notabili laudatis, nempe quod Sacramentum Poenitentiae administretur per modum iudicii: in iudicio autem humano sufficit, quod exprimatur actus sententiae absolventis, nec enim opus est, quod proferatur species delicti, a quo reus absolvatur, vel propter quod condemnetur; neque necesse est exprimi, qua auctoritate Iudex absolvat, aut condemnet, ordinaria, aut delegata, principali, aut secundaria, seu ex commissione: igitur pari ratione sufficiet in iudicio Sacramentali, quod exprimatur actus sententiae absolventis, nec opus est exprimere delictum, a quo poenitens absolvitur; nec qua auctoritate id fiat: ac subinde non erit necesse ad essentiam huius formae, addere illa verba: a peccatis tuis, in nomine Patris, etc. — Confirmatur: sicut enim a simili in oratione Dominica dicimus: Sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, non adiicientes, quid eis dimittamus, et sicut Ioann. 11. Christus Dominus Apostolis loquens de Lazaro, dumtaxat ait: Solvite eum, et sinite abire; neque iudicavit opus esse adiicere, a vinculis, quibus illigatur: similiter, in vulgari sermone, qui offensam passus est, dum eam vult remittere, sufficit quod dicat, Condono tibi, vel remitto tibi, quia per illa verba sufficienter intelligitur remittere et condonare offensam: ita a simili Sacerdos loquens nomine Dei, cum ait: Ego remitto tibi, vel absolvo te, sufficienter significat remissionem offensae vel debiti ex peccato resultantis. — Denique, ea verba sufficiunt ad essentiam formae Absolutionis Sacramentalis, quae principalem effectum Sacramenti significant: sed sola verba, Absolvo te, significant principalem effectum Sacramenti Poenitentiae, nempe remissionem peccatorum: igitur, etc. Maior constat: quia proprium est essentiae Sacramentorum novae Legis id efficere, quod significant; ac subinde ea verba sufficiunt ad essentiam Sacramenti Poenitentiae, quae sufficienter eius effectus declarabunt. Minor vero suadetur; verba enim Sacramentorum habent suam determinatam significationem ex circumstantiis adiunctis; unde quamvis illa verba, Absolvo te, videantur indeterminata et indifferentia ad significandam absolutionem cuiuscumque delicti, vel in foro civili, vel Sacramentali: nihilominus dum proferuntur super poenitentem, qui sua peccata coram Sacerdote deposuit, determinantur ad significandam absolutionem ab eiusmodi peccatis per Sacerdotem, ut Iudicem vice Christi factam: quae est principalis effectus huius Sacramenti.

DICES 1: Illa verba non sufficiunt ad essentiam formae Sacramenti, quae determinate et explicite non exprimunt effectum Sacramenti: sed illa verba, Absolvo te, non significant determinate effectum Sacramenti Poenitentiae: siquidem indifferentia sunt ad significandam Absolutionem, vel a peccatis, vel ab excommunicatione, et aliis censuris: ergo necessum est, ut determinentur per sequentia verba, a peccatis tuis. — NEGO minorem: nam, ut mox diximus, licet praefata verba ex se videantur indifferentia ad significandum tam Absolutionem a censuris, quam a peccatis, maxime quando poenitens pluribus vinculis simul est constrictus, puta vinculis excommunicationis, aut alterius censurae, necnon et vinculo reatus culpae et poenae, tamen ubi proferuntur super poenitentem, qui confessus est peccatum sacramentaliter, scilicet in ordine ad obtinendam Absolutionem a vinculo reatus culpae et poenae, in quem solum reatum solvendum proprie cadit Sacramentalis Absolutio: siquidem effectus huius Sacramenti non est proprie solutio a vinculo excommunicationis, et alterius censurae, sed tantum a vinculo reatus culpae et poenae, hinc eo ipso, quo Sacerdos, audita Confessione poenitentis, administrat Sacramentum Poenitentiae per ista verba, Absolvo te, perfecte ac determinate significat, se absolvere a peccatis quoad culpam et poenam: non autem a vinculo excommunicationis, aut alterius censurae: igitur significatio verbi Absolvo, ex praevia Confessione Sacramentali, et intentione Sacerdotis, satis determinatur ad Absolutionem a vinculo culpae et poenae.

INSTABIS: Si verba formae determinari debeant per praeviam Confessionem Sacramentalem, consequens est, quod illa Confessio sit pars essentialis Sacramenti: siquidem concurrit ad determinationem formae et Absolutionis, in qua praecipua huius Sacramenti virtus consistit: sed hoc est contra assertum in praecedenti Quaest. in qua diximus, actus poenitentis non esse partes essentiales huius Sacramenti: igitur alterutra nostra assertio est falsa. — NEGO sequelam maioris, et eius rationem distinguo: praevia Confessio concurrit ad determinationem formae per modum alicuius intrinseci, quasi esset pars illius orationis, qua forma Sacramentalis exprimitur, nego: concurrit per modum alicuius extrinseci et circumstantiae, vel potius materiae, per quam verba Sacramentalia habent significationem Sacramentalem, concedo. Quamvis enim verba formae Sacramentorum determinate designare debeant materiam, tamen contingit interdum, quod ipsa materia concurrat ad determinationem verborum; verbum enim baptizo v. g. in forma Baptismi, non habet ex se, quod significet ablationem fieri in aqua naturali, quod tamen requiritur ad essentiam Sacramenti Baptismi, sed id dumtaxat obtinet ex determinatione ipsius materiae, quae non est vinum, aut alius liquor, sed tantum aqua naturalis. Unde quamvis ipsa forma potius determinet materiam, quam vice versa, hinc tamen non excluditur omnis omnino determinatio materiae respectu formae, licet principalis determinatio competat formae; quod etiam fit in hoc Sacramento, in quo forma si non sola, saltem praecipue significat, et causat remissionem peccatorum.

URGEBIS: Si illa verba, absolvo te, sufficiant ad formam et essentialem significationem huius Sacramenti, sequitur, quod eis prolatis, quaecumque postmodum verba omittantur, aut proferantur, infallibiliter ponatur Sacramentum, et eius effectus, nempe solutio peccatorum: sed id videtur falsum; enimvero si prolatis illis verbis, absolvo te, Sacerdos statim adiiceret ab alienis peccatis, aliena prorsus esset significatio: ac subinde nullus esset Sacramenti effectus: igitur essentia Absolutionis non solum consistit in illis verbis, absolvo te, sed necessario adiici debent illa verba, a peccatis tuis. — NEGO minorem, et ad eius probationem dico, quod si verba, absolvo te, proferat Sacerdos super poenitentem cum legitima intentione eum absolvendi a peccatis commissis, tunc valida est absolutio, licet post prolata illa verba intentionem mutans, adiiciat haec verba, a peccatis alienis: si autem ab initio prolationis habuit intentionem proferendi hanc orationem integram, absolvo te ab alienis peccatis, absolutio prorsus est invalida; quippe cum sit contra ritum et formam huius Sacramenti.

DICES 2: Ea verba sunt de essentia huius Sacramenti, quae Christus illud instituendo protulit: at Christus instituendo Sacramentum Poenitentiae, meminit peccatorum: igitur, etc. Maior constat: ideo namque Ecclesia censet invocationem Trinitatis esse necessario et essentialiter praerequisitam ad formam Baptismi, quia Christus Apostolos delegando, ut baptizarent, ait; Baptizantes eos in nomine Patris, etc. Minor etiam constat ex verbis Ioan. 20. Christus enim ait: Quorum remiseritis peccata, remittuntur eis. — NEGO maiorem; nec enim omnia verba, quae Christus Dominus protulit instituendo Sacramenta, sunt de essentia illorum formae; alioqui dum Sacerdos poenitentem absolvit, proferre deberet praefata verba, Quorum remiseritis peccata, remittuntur eis: nec usurpare deberet verbum absolvo, sed proferre, Remitto tibi peccata: quippe Christus Dominus non meminit verbi absolvo, sed dumtaxat remitto. — Ad eius probationem nego paritatem: cum enim in Baptismate fieri debeat professio fidei, et idcirco expressa et distincta debuerit esse invocatio sanctissimae Trinitatis, quae utique non intelligitur sub illo verbo baptizo, ideo necessario fuit usurpanda illa invocatio explicita sub iisdem verbis, quibus eam Christus Dominus expresserat; secus autem est in Sacramento Poenitentiae; nam (ut diximus) verbum absolvo, praevia confessione peccatorum, satis determinate et explicite significat peccata prius confessa, ut non opus sit eorum expressam mentionem fieri: ideo autem Christus Dominus hoc Sacramentum instituendo, meminit remissionis peccatorum, ut videlicet significaret Apostolis, quanam esset materia illius Sacramenti. ne forte si dixisset solum: Quorum remiseritis, non adiiciendo ly peccata, existimarent ipsum eis dedisse potestatem solvendi quaecumque vincula, sicut videbatur promisisse, quando dixit: quaecumque solveritis super terram: nulla autem apparet ratio, cur expresserit, nomina Patris, Filii, et Spiritus sancti in Baptismate, nisi quia significare volebat, illa verba esse necessario usurpanda in forma Baptismi. — Ex his itaque sequitur, non esse verum quod docet Durandus in 3. dist. 22. q. 2. et cum eo Gerson alphabeto 33. necnon et Concilium Coloniense in Enchiridio, tit. de poenit. nemp. omnia haec verba, absolvo te a peccatis tuis in nomine Patris, etc. esse de essentia formae Absolutionis. Nec etiam probanda est sententia Gabrielis, dist. 11. q. 2. asserentis ad formam absolutionis necessaria esse illa verba, Absolvo te ab omnibus peccatis tuis. Non est pariter admittenda sententia eorum, qui dicunt cum Petro Soto lect. 4. de Confess. saltem illa verba. Absolvo te a peccatis tuis, esse de essentia. Nec tandem probanda est eorum doctrina qui cum eodem Soto in 4. dist. 22. qu. 1. art. 1. volunt, quod in casu necessitatis sufficeret proferre verbum absolvo, absque eo quod designetur persona absolventa: nam, ut diximus, cum verbum absolvo sit indifferens, necessario determinari debet ad significationem Sacramentalem per personam poenitentem, et confessam sua peccata.

Patet etiam secunda pars, nempe quod illa forma Sacramenti Poenitentiae exprimi possit quibuscumque verbis actum iuridicum absolutionis Sacerdotalis significantibus; nam, inquebat Doctor in primo Notabili, in isto Sacramento sufficit, quod exprimatur actus sententiae absolventis, et in iudicio publico non oportet esse limitata verba, etc. Cum igitur sola mutatio essentialis, et quae sensum omnino diversum efficit, invalidum efficiat Sacramentum; de essentia vero Sacramenti Poenitentiae tantum sit, ut proferatur per modum actus iudicialis, inde fit, quod quibuscumque verbis iudicialem sententiam exprimantibus utatur Sacerdos in forma Absolutionis, Sacramentum erit validum: unde valida esset Absolutio, si Sacerdos diceret: Solvo te a peccatis, vel dimitto, aut remitto tibi peccata tua. Quod unice maxime confirmatur tum exemplo Christi, qui eiusmodi verbis usus est, dum meminit Sacramenti Poenitentiae; nam Ioan. 20. ait: Quorum remiseritis, remittuntur eis, utque ait Matth. 18. Quaecumque solveritis super terram, erunt soluta et in caelo. Et Petro Matth. 10.² Quodcumque solveris super terram, erit solutum et in caelo. Tum quia ipse Christus adumbrans Marc. 2. Matth. 9. Luc. 5. quod acturus erat in Sacramento Poenitentiae, postea dicit paralytico: Fili remittuntur tibi peccata tua, idest, ego remitto tibi peccata tua: Dixerunt enim intra se Pharisaei et Scribae: Hic blasphemat, quis potest dimittere peccata, nisi solus Deus? Et cum ridisset Iesus cogitationes eorum, eas non arguit, sed paralytici sanatione confirmat. Ut sciatis, inquit, quia Filius hominis habet potestatem in terra dimittendi peccata. tunc ait paralytico: Surge, tolle lectum, et vade in domum tuam. Et statim surrexit, et abiit inde coram omnibus in domum suam. At idem in persona Christi dicere possunt, et donare Presbyteri ministerialiter et instrumentarie, quod auctoritate per excellentiam Christus dixit, et donavit. Nihilominus, ut observat Doctor loco supra laudato, proferenda est formula praescripta ab Ecclesia, his verbis: Ego te absolvo, etc. nec eam citra peccatum licet inmutare.

QUAERES: Utrum Sacerdotis manus impositio super poenitentem necessaria sit in hoc Sacramento?

RESPONDEO, eam non esse absolute necessariam, tum quia nec ex Scriptura, nec ex Traditione, neque ex ulla ratione colligitur eiusmodi necessitas. Non quidem ex Scriptura, nam quoties Christus Dominus huius Sacramenti mentionem fecit, nullatenus meminit huius manuum impositionis, ut apparet ex omnibus oraculis iam laudatis. Non etiam ex Traditione, siquidem neque SS. Patres, neque Concilia huius necessitatis meminuerunt, nisi dumtaxat quando publice poenitentes cum Ecclesia erant reconciliandi, et ab ulteriori publica Poenitentia solvendi, quo utique in casu fiebat quidem manus impositio. Verum ista absolutio non erat Sacramentalis, sed dumtaxat reconciliatoria, quod optime colligitur ex Concilio Arausicano primo, cap. 3. ubi legimus: Qui recedunt de corpore, Poenitentia accepta, placuit sine reconciliatione, manus impositionem eis communicare: quod morientis sufficiat reconciliationi: si supervixerit, stet in ordine Poenitentium, ut offensis necessariis Poenitentiae legitimam communionem cum reconciliatoria manus impositione recipiat. Similiter in Carthaginensi quarto, Can. 79. Poenitentes, qui in infirmitate viaticum acceperint, Eucharisticae non se credant absolutos sine manus impositione si supervixerint. Censent igitur eiusmodi Concilia, illam manuum impositionem non esse absolute necessariam ad huius Sacramenti licitam et validam administrationem, quippe cum moribundi absque ea absolvi possint.

Denique, ratio Theologica in contrarium militat, siquidem manus impositio ideo fit in Sacramentis Ecclesiae, ut designetur copiosus gratiae effectus, quo indigere videntur, quibus imponuntur manus ad illa obeunda munia, ad quae destinantur. Sic manus impositio fit in Sacramento Confirmationis, ut nempe per eam homo accipiat plenitudinem Spiritus sancti, qua roboretur et vegetetur ad constanter et animose confitendam fidem, ad quod certe opus est gratiae excellentia. unde Act. 8. legimus de Apostolis, quod fidelibus recenter baptizatis imponebant manus, et accipiebant Spiritum sanctum. Similiter in Sacramento Ordinis, in quo confertur quaedam excellentia potestatis ad divina mysteria obeunda, fit etiam huiusmodi manus impositio, ut nempe per eam significetur conferri plenitudo gratiae ad digne et debite haec munia implenda. Unde S. Paulus Timotheum monebat. Epist. 2. cap. 1. Admonere te, ut resuscites gratiam Dei, quae est in te per impositionem manuum mearum. Sed Sacramentum poenitentiae ordinatur tantum ad remissionem peccatorum; non autem ad obeunda aliqua munia, nec ad obtinendam specialem gratiae excellentiam: igitur ad hoc Sacramentum non requiritur manus impositio. Adde quod manus impositio solum fiat in Sacramentis, per quae suscipiens deputatur ad solemnem aliquem actum exercendum, eo quod manus sit potissimum operationis organum, unde illa fit in duobus Sacramentis, puta Confirmatione, per quam fidelis constituitur quasi miles Christi ad eius nomen et Religionem audacter tuendam et profitendam coram tyrannis et infidelibus; et in Ordine, per quem homo segregatur a communi fidelium coetu, ut specialiter destinetur ad Dei cultum et Religionis ministerium: per susceptionem autem aliorum Sacramentorum, nempe Eucharistiae, Poenitentiae etc. homo specialiter non destinatur ad aliquem actum fortiter ac prudenter exercendum; ac subinde in eis non videtur necessaria illa actus designatio per manus impositionem.

DICES 1: Sacramentum Poenitentiae appellatur a Patribus manus impositio. Sic S. Clemens, lib. 2. Constitutionum Apostolicarum, c. 41. ait: « Ut Ethnicum Baptismo lotum post doctrinam admittis, sic hunc per manus impositionem, utpote poenitendo mundatum in antiqua pascua restitue, eritque ei loco lavacri manuum impositio. » Et Concilium Carthaginense quartum, cap. 76. loquens de moribundo poenitente, ait: « Si continuo creditur moriturus, reconcilietur per manus impositionem ». Hinc Sanctus Leo, Epist. 92. scribit: « Qui cibis immolatis usi sunt, possunt ieiuniis, et manus impositione purgari ». Igitur quemadmodum Baptismus dicitur ablutio, et Confirmatio Chrisma, quia ablutio est absolute necessaria ad Baptisma, et chrismatio ad Confirmationem, pari ratione manus impositio dicenda est necessaria ad Sacramentum Poenitentiae. — NEGO consequentiam; appellatur enim impositio manus tantum a caeremonia quae fieri solet in hoc Sacramento, cum Sacerdos Absolutionem impertiendo poenitenti benedicit; haec autem caeremonia prorsus accidentalis est, non vero essentialis: quippe cum citra peccatum, saltem mortale, possit omitti. Adde quod plerumque SS. Patres et Concilia, dum meminerunt impositionis manus faciendae, cum conceditur Absolutio, non loquuntur de Absolutione Sacramentali, sed reconciliatoria.

DICES 2: Sacerdos in aliis Sacramentis praeter verba, aliquem actum exteriorem exercet erga suscipientem: igitur etiam in hoc Sacramento debet exerceri: sed hic alius esse non potest, quam manus impositio: ergo, etc. — NEGO sequelam maioris: et ratio disparitatis est, quod cetera Sacramenta, praeter Eucharistiam, consistunt in applicatione materiae: unde in eis requiritur actus exterior: secus autem est de Poenitentia et Eucharistia: sicut enim in Eucharistia Sacerdos sola verborum prolatione super materiam perficit Sacramentum, ita sola Sacerdotis absolventis verba super poenitentem perficiunt absolutionis Sacramentum. Adde quod si quis actus exterior desideraretur in Poenitentia ex parte Ministri, ille dici posset crucis obsignatio, per quam significaretur, quod poenitens peccati remissionem accipiat per Sanguinem et meritum Passionis et crucis Christi.

Conclusio secunda. — ABSOLUTIO SACRAMENTALIS NECESSARIO DEBET ESSE VOCALIS, SEU VOCE EXPRIMI.

Colligitur primo ex Decreto Eugenii, ubi de Sacramento Poenitentiae legitur: « forma huius Sacramenti sunt verba Absolutionis, quae Sacerdos profert, Ego te absolvo ». Et Tridentino, Sess. 14. c. 6. ubi haec habentur: Quamvis autem Absolutio Sacerdotis alieni beneficii sit dispensatio, tamen non est solum nudum ministerium, vel annuntiandi Evangelium, vel declarandi remissa esse peccata; sed ad instar actus iudicialis quo ab ipso velut a Iudice sententia pronuntiatur, etc. Sed ista significant Absolutionem in Poenitentia vocalem, seu verbalem esse debere: igitur, etc.

Confirmatur ex perpetua Ecclesiae praxi, quae nusquam a temporibus Apostolorum ad praesentem usque diem aliter hoc Sacramentum, sicut et alia, quam verbis humana voce prolatis administravit. Unde quamvis Christus Dominus non dixerit explicite pronuntiandas esse voces aliquas, quando poenitentes absolvuntur a peccatis, sicut nec dum administrantur alia Sacramenta: nihilominus id implicite signasse censetur, dum De Baptismo, ait: Docete omnes Gentes, baptizantes eos in nomine Patris, etc. Et in Eucharistia, dum dixit: Hoc facite in meam commemorationem. Unde perpetua Patrum et Ecclesiae praxis semper insinuavit has in Baptismo voces esse pronuntiandas: Ego te baptizo: et in Eucharistia: Hoc est corpus meum; nec usquam Baptismum aut Eucharistiam per nutus vel scripta fuisse confectam: idem igitur est iudicium de Poenitentia, idque iure potiori, cum sacramenti Poenitentiae forma, non tantum debeat exprimere effectum eius, puta remissionem peccatorum, sed praeterea significare debet hunc effectum a Sacerdote fieri, seu ministrum hic et nunc eum operari peccatorum remissionem ex potestate sibi a Christo Domino collata.

DICES 1: Eo modo concedi potest Absolutio, quo fieri potest peccatorum accusatio per Confessionem: sed valida potest esse Confessio, etsi non fiat per locutionem vocalem, sed tantum scripto, nutu, vel aliquo signo exteriori: igitur pari ratione non est de essentia Absolutionis, quod voce humana proferatur. — Nego maiorem; et ratio disparitatis est primo, quia in Sacramentis forma debet esse distinctior et expressior, quam materia. Unde cum Absolutio se habeat per modum formae, Confessio vero per modum materiae, conveniens fuit, ut Absolutio voce humana proferatur, quo eius significatio distinctior appareret. Secundo, plures causae occurrere possunt, quae poenitentem a Confessione vocali, potius quam Sacerdotem a vocali Absolutione moraliter praepediant. Constat enim omnes mutos et ignotae linguae homines verbis non posse sua peccata promere; Sacerdos vero cum possit verbis efferre quae mente concipit, vix aliquae causae occurrunt, quae ipsum a vocali formae prolatione impedire valeant.

INSTABIS: Si verba vocalia necessario requirantur ad validam Absolutionem, maxime vel quia absolutio est, vel quia Sacramentalis est: at neutrum dici potest. Non quidem primum, quia non omnis Absolutio scriptis expressa est invalida: enimvero absolutio ab excommunicatione, et censura dari potest, osculo, nutu, vel scripto, saltem a summo Pontifice, ut constat ex Clementina De sententia excommunicationis, cap. finali. Non etiam quia Sacramentalis est, alioqui nullum Sacramentum celebrari posset aliter quam voce; quod non est verum. siquidem Matrimonium, quod est verum Sacramentum, valide conficitur per nutus, signa, et scripta consensum internum testificantia: igitur, etc. — Nego minorem, quoad utramque partem: et quantum ad primam dico rationem disparitatis esse inter absolutionem a peccatis et a censuris, quod sicut haec non requirit certam formam verborum. ita nec verba proprie dicta: quia non operatur ut instrumentum Christi ad producendum aliquem effectum supernaturalem, sed tantum ut instrumentum absolventis et reconciliantis hominem Ecclesiae, cui Christus auctoritatem concessit infligendi censuras. et ab eis absolvendi; unde penes eam est praescribere modum, quo contrahatur ac solvatur excommunicatio et aliae eiusmodi censurae: non sic autem censendum est de forma Sacramentorum, quam Ecclesia pro libito non potest immutare. Ad secundum dico, non idem esse iudicium de Matrimonio, ac de aliis Sacramentis: cum enim Matrimonium fiat per mutuum consensum partium, id omne quod potest hunc mutuum consensum exprimere, potest etiam sufficere ad valorem huiusmodi Sacramenti: secus autem est de sacramento Poenitentiae, sicut et de aliis, in quibus forma est determinata.

DICES 2: Ea sufficiunt ad Sacramentum Poenitentiae, quae requiruntur essentialiter ad rationem Iudicii fori externi: siquidem, ut diximus, Christus Dominus instituit hoc Sacramentum per analogiam ad iudicium fori externi: at non est essentiale iudicio fori externi, quod Iudex proferat vocalem sententiam: ergo nec in Poenitentia. — Nego maiorem; Christus namque instituit Sacramentum Poenitentiae quoad aliqua tantum essentialia, quae videlicet communia sunt omni iudicio, puta quoad accusationem rei, cognitionem criminum, et sententiae prolationem, non vero quoad ea, quae videntur necessaria tantum pro voluntate principum, qualia sunt, quod iudicia scripto lata irrita sint aut legitima: quod prolata sententia in absentem valida sit aut invalida; siquidem voluit Christus Dominus ut suum in Poenitentia iudicium esset vocale, et ferretur in rem praesentem; tum, ut clarius exprimeretur auctoritas iudiciaria. tum, ut Iudex certius cognosceret statum et affectum absolvendi, vel condemnandi. Ideirco sit

Conclusio tertia. — INVALIDA ESSET ABSOLUTIO LITTERIS CONSIGNATA, SEU AD ABSENTEM DIRECTA.

Probatur ex Concilio Trid., Can. 31. cap. 2. ubi dicit, eos qui se criminant aliquo post Baptismum contaminaverint, non iam repetito Baptismo abluti, sed ante hoc tribunal (Poenitentiae) tamquam reos sisti, voluit Christus, ut per Sacerdotum sententiam quoties ab admissis peccatis ad ipsum poenitentes confugerint, possent liberari: sed confugere ad tribunal, et ante illud sisti, nihil aliud est, quam Sacerdoti praesenti manifestare sua peccata, ut ab eo percipiatur Absolutio: igitur ex sententia Concilii Tridentini, Christi Domini voluntas fuit, ut confessio fieret praesenti Sacerdoti, et ut praesenti reo Absolutio concederetur.

Probatur similiter ex lib. De vera et falsa Poenit. cap. 10. ubi exemplo leprosorum mundatorum, quos Christus Luc. 17. iussit, ut se sisterent Sacerdotibus, quatenus de lepra mundata iudicarent, colligit necessarium esse, ut poenitentes coram Confessario Sacerdote se sistant, ac in eius praesentia peccata deponentes Absolutionem recipiant. Ait autem: Praecipit Dominus mundandis, ut ostenderent ora Sacerdotibus, docens corporali praesentia confitenda peccata, non per nuntium, aut per scriptum manifestanda, dixit enim: Ora monstrate, et omnes, non unus pro omnibus, non alium statuatis nuntium, qui pro vobis offerat munus a Moyse statutum, sed qui per vos peccastis, per vos erubescatis, erubescentia enim ipsa partem habet remissionis: in hoc enim, quod per seipsum dicit Sacerdoti et erubescentiam vincit timore offensi, fit venia criminis. Sic Aug.

Idem docet Subtilis Doctor, in 4. dist. 17. ubi respondens ad octavum argumentum, ait: « Ad aliud videtur Confessio quandoque facienda per scriptum, ut legitur de Thoma Cantuariensi, qui misit ad Curiam pro Absolutione, sed hoc videtur esse contra rationem Confessionis, quia omnis scriptura ex sui natura nata est esse publica: quantumcumque enim aliquis conservet secreta apud se scriptum, tamen ex quo mittit illud, vel propter nuntium, vel propter illum, ad quem mittitur, potest publicari, et semper ex sui natura est patulum cuicumque legenti, loquens quod ibi continetur. Quilibet ergo scribens aliquid, facit in hoc, quod est contra naturam signi idonei in Confessione: et in ista scriptura tollitur verecundia, quae est poena magna in Confessione: et hoc nisi confitens sit praesens, quando per scriptum confitetur, et ideo quod dicitur 30. q. 5. qualis debeat, quod quis potest confiteri per scripturam, Ioannes exponit, quando confitens est praesens: quia absens non potest licite; igitur absens expectet praesentiam cum proposito confitendi ea habita ». Quibus verbis aperte significat nullam esse Confessionem in scriptis factam: ac subinde nullam Absolutionem datam absenti. Quod probat, tum ex natura Confessionis, quae non debet vergere in perniciem confitentis, et quae annexam habere debet verecundiam. Idque confirmat ex glossa Ioannis Andreae, super 4. q. 5. cap. 4. in fine, qui negat confiteri posse aliquem, aut absolvi a peccatis in absentia. Nec obstat quod in eodem capitulo non agatur de Poenitentia, aut Confessione sacramentali: Doctor enim suum intentum colligit, non ex verbis capituli, sed ex expositione ipsius Ioannis Andreae. — Porro, quod Confessio, ac subinde Absolutio absenti data sit invalida, constat ex Decreto Clementis octavi; qui, ut famosam controversiam de validitate Absolutionis et Confessionis factae absenti in scriptis, quam propugnabant aliqui Theologi societatis Iesu, et de illius nullitate, quam asserebant alii Theologi, priorem damnavit sententiam hoc decreto. Die 20. mensis Iunii, anno a Nativitate Domini nostri Iesu Christi 1602. in generali Congregatione S. Romanae, et universalis Inquisitionis, habita in palatio Apostolico in monte Quirinali, coram Sanctissimo Domino Nostro Clemente, divina providentia Papa Octavo, proposita quaestione, utrum liceat per litteras, seu internuncium Confessario absenti peccata sacramentaliter confiteri, et ab eodem absente Absolutionem obtinere: Sanctissimus Dominus Noster auditis votis Patrum Theologorum, et re cum Illustrissimis et Reverendissimis Dominis Cardinalibus, contra haereticam pravitatem generalibus Inquisitoribus, mature ac diligenter considerata, hanc propositionem, scilicet, licere per litteras, seu internuncium Confessario absenti peccata sacramentaliter confiteri, et ab eodem absente Absolutionem obtinere: ad minus uti falsam, temerariam, et scandalosam condemnavit, ac prohibuit, praecepitque ne deinceps ista propositio, publicis, privatisque lectionibus, concionibus, et congressibus doceatur; neque unquam tamquam aliquo casu probabilis defendatur, imprimatur, aut ad praxim quovis modo deducatur. Quod si quis illam docuerit, defenderit, imprimi fecerit, aut etiam de ea disputative tractaverit, nisi forsan impugnando: vel ad praxim, seu directe vel indirecte deduxerit, praeter excommunicationem latae sententiae, quam ipso facto incurreret, et a quo non possit, praeter quam in articulo mortis, ab alio, quacumque etiam dignitate fulgente, et S. Romanae Ecclesiae maiori Poenitentiariorum, nisi a pro tempore existente Romano Pontifice, absolvi; aliis etiam poenis arbitrio infligendis subiaceat.

REPONES. Pontificem non declarare illam Absolutionem esse invalidam, sed tantum illicitam: quia nimirum dixit, hanc propositionem a se damnari, quod asserat: Licere per litteras absentibus confiteri. Verum contrarium apparet ex verbis ipsius Decreti. quibus prohibetur ne in praxim quovis modo deducatur: si enim absolutio aut confessio per Epistolam esset tantum illicita, sequeretur quod saltem in casu necessitatis esset valida, et consequenter licita: nam in urgente extrema necessitate omnia valida sunt licita. Unde consequens est, quod si revera esset tantum illicitum, non autem omnino invalidum confiteri absentibus, vel absentem absolvere, nulla auctoritate humana, civili, aut Pontificia, in casu necessitatis id prohiberi posset, maxime in casu summae necessitatis. Cum igitur summus Pontifex sub poena excommunicationis sibi reservata prohibeat asserere, quod liceat, per litteras, seu internuncium Confessario absentibus peccata Sacramentaliter confiteri, et ab eodem Absolutionem obtinere: manifestum est, quod pariter censeat talem Confessionem et absolutionem esse invalidam. — Respondent aliqui cum Suarez ad 3. part. disp. 21. sect. 4. Summum Pontificem non damnasse utramque partem supra dictae propositionis divisim, sed tantum coniunctim et collective, nempe quod non liceat equidem Absolutionem dare absentibus, Confessionem vero interdum absentibus fieri per litteras non sit vetitum. — Verum etsi haec dumtaxat ita essent, semper haberemus propositum intentum. At interpretatio illa Suarez omnino repudiata fuit auctoritate Pauli V summi Pontificis, ut patet ex decreto facto in generali Inquisitione his verbis expresso: Die 14 Iulii anno 1605, proposita causa P. Francisci Suarez Iesuitae: et consideratis his, quae scripsit tomo 4. in 3. partem S. Thomae sect. 1. disp. 21. interpretando decretum felicis recordationis Clementis Papae octavi die 10. Iunii anno 1602. quo damnavit hanc propositionem, videlicet, licere per litteras seu internuncium Confessario absentibus peccata Sacramentaliter confiteri, et ab eodem Absolutionem obtinere, ac etiam mature discussis his quae idem P. Suarez adduxit in defensionem suae interpretationis: auditis notis illustrissimorum Dominorum Cardinalium, Sanctissimus decrevit, dictam interpretationem non subsistere, et ideo amovendam esse ab eius libris, iuxta decreta alias facta a felicis recordationis Clemente Papa VIII. de quibus in actis S. Officii. Praeterea eodem anno die 20. Iulii eadem Congregatio decrevit: Ex libris Patris Francisci Suarez Iesuitae, disp. 23. sect. 1. n. 12. amoveantur infra scripta verba, videlicet: atque ex hac resolutione usque hinc, in absentia Confessoris. Idem P. Suarez corrigit suum librum, et antequam evulget, ostendat huic sacrae Congregationi. Et rursus die 18. Augusti hoc emanatum est Decretum: Sanctissimus decrevit ex tom. 4.

Patris Suarez Iesuitae in 3. part. S. Thomae, disp. 21. de Confess. sect. 4. cui titulus est: utrum de necessitate Confessionis sit, ut poenitens Sacerdoti praesenti immediate, et per seipsum revelet peccata sua, totam esse amoveendam, nec aliam eius loco subrogandam.

DICES 1: Sacramentum Poenitentiae, ut supra diximus Concl. 2. institutum est per modum iudicii; unde Absolutio Sacramentalis est quaedam sententia data in foro conscientiae: sed in iudicio forensi Iudex potest absolvere absentem: igitur et in Tribunali Poenitentiae Sacerdos poterit poenitentem absentem a peccatis absolvere. — Nego paritatem: licet enim Sacramentum Poenitentiae habeat aliquam similitudinem cum iudicio forensi, in multis tamen ab eo discrepat; primo namque in tribunali Poenitentiae idem est accusator, testis et reus, quia iudicium est voluntarium, tam ex parte rei, quam ex parte Iudicis. Secundo, ipse reus absolvitur, vel damnatur secundum ea, quae contra, vel pro se profert, quia videlicet iudicium istud institutum est in favorem rei, cui idcirco fides adhibenda est: maxime cum adversum se iniustitiam suam et delictum suum confitetur. Tertio, quia Iudex forensis non debet esse sollicitus de statu interno et affectu illius, quem absolvit: Sacerdos autem debet habere certitudinem moralem de statu et affectu praesenti illius, cui Absolutionis beneficium impendit; hoc autem nosse non potest, nisi ipse absolvendus manifestaverit; quod utique praestare non potest, dum absens est: cum enim homo assiduae mutationi subiaceat, quantumvis scripto suam dispositionem fuerit obtestatus, poterit illam revocasse, dum Sacerdos absenti Absolutionem largiretur. Inde fit, quod etsi in iudicio forensi Iudex possit absolvere absentem; id tamen praestare non potest Sacerdos in tribunali Poenitentiae.

DICES 2: Doctor Subtilis supra laudatus refert, quod S. Thomas Cantuariensis absens Absolutionem petierit a Sede Apostolica. Et S. Cyprianus, lib. 3. Epist. 17. ait, quod lapsi per Epistolam Absolutionem petentes, eam obtinere possent: igitur Absolutio absenti data potest esse valida. — Nego consequentiam: et ad factum S. Thomae, quod refert Baronius, tomo 12. ad annum 1164. n. 6. respondeo, quod Absolutionem Sacramentalem a Sede Apostolica non postulavit, nec eam ipsi dederit Alexander III summus Pontifex, sed tantum canonicam; propterea quod fateretur se non omni, qua debebat constantia contra Regem Angliae, et eius proceres, Ecclesiae iura propugnasse: unde se Sacerdotio indignum iudicabat, ut colligitur ex scripto summi Pontificis, in quo sic habet: Si te recolitis aliquid commississe, de quo propria te debet conscientia remordere, quidquid sit, Sacerdoti, qui discretus et providus habeatur, tibi consulimus per Poenitentiam confiteri: quo facto misericors Dominus, qui multo amplius ad cor respicit, quam ad actus, tibi consuetae pietatis suae miseratione dimittet; et Nos de Beatorum Petri et Pauli Apostolorum eius, meritis confidentes, te ab eo, quod est commissum, absolvimus; et idipsum fraternitati tuae auctoritate Apostolica relaxamus. Quibus apparet non sacramentalem, sed tantum canonicam Absolutionem ei tribuisse; quippe cum ipsum moneat, ut conveniat Sacerdotem discretum, cui confiteatur, ut ab eo sacramentalem Absolutionem recipiat. Ad sanctum Cyprianum, dico contrarium potius ex eo colligi, ait enim: Si qui infirmitatis periculo occupati fuerint, non expectent praesentiam nostram, quin apud Presbyterum quemcumque praesentem, vel si Presbyter repertus non fuerit, et urgeat exitus ex periculo, apud Diaconum quoque Exomologesim facere delicti sui possit³, ut manu eis in Poenitentiam imposita, veniant ad Dominum cum pace. Ubi significat praesentiam Sacerdotis requiri. Et insuper, ibi non agit de Absolutione sacramentali, sed tantum de canonica: alioqui non diceret, eam in absentia Sacerdotis impendi posse a Diacono. Pax ergo, de qua ibi agit Cyprianus, erat absolutio a poenis satisfactoriis: haec autem concedi poterat a Diaconis, cum etiam hodie usitata sit Archidiaconorum ab excommunicatione Absolutio, tametsi in solo Diaconatus Ordine constituti sint. Nec mirum, cum constet ex lib. 8. Constitutionum Apostolicarum Clementis, auctoritatem excommunicandi habuisse Diaconos, absente Presbytero, c. 34. ibi: Diaconus excommunicat Hypodiaconum, Lectorem, Cantorem. Diaconissam, si quid tale contingat, absente scilicet Presbytero. Habuerunt igitur, illo absente, etiam potestatem absolvendi ab excommunicatione, nam eiusdem est absolvere, cuius est excommunicare. Addit Pamelius in annotationibus ad illam Epistolam Cypriani: « Fortassis cum Episcopus absens, et Presbyteri multi carceribus inclusi essent, ex privilegio quodam Diaconis in necessitate permissa est Poenitentium reconciliatio, sicut a S. Gregorio Presbyteris aliquando concessam legimus sacramenti Confirmationis administrationem, quae solis alioqui Episcopi competit ». Ita Pamelius.

OBIICIES 2: Varias historias, ex quibus apparet, Absolutionem sacramentalem fuisse per litteras absentibus datam; id namque primo colligitur ex historia Serapionis, quam describit S. Dionysius Alexandrinus Epistola ad Fabianum, referente Eusebio, lib. 6. Historiae, c. 36. « Serapion vir annosae virtutis tempore persecutionis, prae imbecillitate sacrificat idolis; postea saepenumero in Ecclesiam recipi supplex postulavit; sed quia idolis sacrificasset, eius postulationi nemo auscultabat: in gravem morbum delabitur, triduo deinceps mutus, et absque sensu vivit: quarto die paululum relevatus, iubet per nepotem suum advocari Sacerdotem, qui forte morbo vexatus cum ad eum accedere non posset, dat particulam Eucharistiae puero, quem miserat aegrotus, praecepitque ei, ut madefactam in os Senis infunderet: Infundit, illico Serapion extremum spiritum dedit ». De eo Dionysius subiicit: Nunc igitur satis constat eum fuisse reservatum, et eo usque in vita mansisse, quoad usque penitus esset culpae vinculis solutus, et ipsa labe, qua erat idolis immolando aspersus, omnino delicto, posset pro multis bonis, quae gessisset in vita, in numerum Confessorum referri. Ex iis sic argumentari licet: ille senex, antequam in morbum incidisset, Absolutionem sacramentalem ab idololatria non fuerat consecutus: ut enim habet Dionysius, illi non fuerat supplicatio concessa, qua in poenitentium numerum recipi postulabat; nec potuit illi concedi Eucharistiae participatio, nisi post acceptam Absolutionem, ne indigno concederetur. Deinde dicitur: ad hoc tempus reservatus, ut penitus esset culpae vinculis solutus; hic autem effectus non est Eucharisticus, sed Absolutionis proprius: igitur per Sacerdotem fuit absolutus, antequam Eucharistiae participatio concederetur. Non per Sacerdotem praesentem; morbo enim detinebatur in lecto: ergo per internuntium. — Constat secundo, ex historia Roberti Cenomanensium Episcopi, qui tempore Ioannis VIII anno 872. in aegritudine positus scribit ad Episcopos circa muros Andegavenses residentes; sua illis peccata per Epistolam confitetur, per illos petit absolvi; annuentes Episcopi illi rescribunt. Extat Roberti Epistola tomo 3. Conciliorum Galliae. cuius haec sunt verba: Pietatis vestrae misericordiam singulis interposito implorare non cesso, quatenus potestate vobis caelitus collata, vincula meorum peccatorum enodetis, et precum vestrarum studiis commissum mea expietis, ut cum reprobis non ducar ad tartara, quin potius vestro interventu caelestia merear sublimari ad gaudia. Respondent in hunc modum Episcopi in sua Epistola cui titulus est Epistola absolutionis, quam ei remiserunt iidem venerabiles Conservatores de loco obsidionis. In qua quidem Epist. inter cetera haec habentur: Tibi peccata tua confitenti per Ecclesiasticam Apostolicae auctoritatis potestatem, quam Dominus noster Iesus Christus tradidit Discipulis, et Apostolis, dicens: accipite Spiritum sanctum, etc. et per eosdem Apostolos suos ipsorum Successoribus, quorum vices, licet indigni, tenemus. Et infra: Gratia, et potentia sua, virtute Spiritus sancti, qui est remissio omnium peccatorum, dimittat tibi omnia peccata tua: liberet te ab omni malo, conservet te in omni opere bono, et perducat te ad vitam aeternam, et ad SS. Sacerdotum consortium. Amen. — Constat tertio ex Confessione Hildeboldi Suessoniensis Episcopi facta Hincmaro Rhemensi. cuius meminit Sirmundus in notis ad praecedentem Epistolam, ubi asserit illius Absolutionis hunc in vetusto codice legi titulum: Exhortatoria Hincmari Metropolitani ad Hildeboldum Episcopum corporeae infirmitate detentum, in qua iuxta petitionem litterarum Confessionis illius sua auctoritate eam per absentiam corporalem reconciliando absolvit. — Constat quarto, ex Rescripto Gregorii VII ad Episcopum Lincolnensem, quod extat lib. 1. Epistola 31. his verbis: Absolutionem peccatorum tuorum, sicut rogasti, auctoritate Principum Apostolorum Petri et Pauli fulti, quorum vices, quamvis indigni, fingimur, tibi mittere dignum duximus. si tamen bonis operibus inhaerendo, et commissos excessus plangendo, quantum volueris. — Constat quinto, ex altero eiusdem rescripto ad Episcopum Lodiensem, cuius haec sunt postrema verba: Quia in extremo videris positus, fraternam compunctione ducti, auctoritate beati Petri Apostolorum Principis absolvimus te a peccatis, etc. extat lib. 2. Epistola 6. — RESPONDEO, his et similibus auctoritatibus et testimoniis non significari sacramentalem Absolutionem peccatorum absentibus fuisse legitime datam; sed vel solum poenitentiarum canonicarum remissionem, vel concessionem indulgentiarum, vel denique spiritualem quamdam benedictionem per modum precum et orationum, quibus Praesules absolventes optabant, et Deum precabantur. ut vel gratiam Poenitentiae concederet iis, quos videbantur absolvere, vel eis poenam peccatis debitam ex misericordia relaxaret. Cuius utique responsioni ratio est aperta, quippe cum eiusmodi Absolutiones non praecedant distinctae accusationes peccatorum, sed dumtaxat generales et indistinctae: porro Confessio peccatorum generalis et indistincta, extra casum necessitatis, non sufficit ad obtinendam sacramentalem Absolutionem. — Confirmatur haec responsio ex eo quod similis Absolutio concessa fuerit iis, qui nullam peccatorum accusationem etiam generalem et indistinctam videntur praemisisse; nam Gregorius VII lib. 8. Epistolarum. scribens Epist. 2. ad Alphonsum Hispaniae Regem, postquam ipsum variis laudibus extulit, illum, illiusque Proceres a peccatis absolvit in haec verba: Omnipotens Deus, omnium rerum Creator et Rector, omnium dignitatum ineffabilis dispositor, qui dat salutem Regibus, meritis Altissime Domine Genitricis Dei Mariae, omniumque Sanctorum, auctoritate beatorum Apostolorum Petri et Pauli. Nobis licet indignis per eos qualicumque commissa, te tuosque fideles in Christo ab omnibus peccatis absolvat, detque tibi victoriam de inimicis, etc.