Scotus Academicus, Tomus decimus: De Baptismo, De Poenitentia, De Extrema Unctione

NOTANDUM 1. Eam fuisse plurium tam veterum, quam recentium haereticorum sententiam, quod Baptisma Ioannis idem esset cum Christi Domini Baptismate. Id enim in primis affirmabat Petilianus Constantiensis Episcopus Donatista: de eo namque scribit S. Augustinus, libro secundo Contra Litteras Petiliani, cap. 32: « Licet inquiebat unus sit Baptismus, erat tamen tribus gradibus consecratus. Dedit aquam Ioannes, sine nomine Trinitatis: sicut ipse professus est dicens, Ego vos baptizo in aqua, etc. Dedit Spiritum sanctum Christus, ipse ignis Paracletus crepitantibus flammis ardescens in Apostolis supervenit: quibus verbis solum distinguit tria illa baptismata, in eo quod Ioannes aquam, Christus Dominus Spiritum sanctum, Paracletus vero ignem dederit. At Recentiores haeretici, maxime Zuinglius, lib. De Vera et Falsa religione, c. De Baptismo; Centuriatores, Centuria 40. titulo De Baptismo, et Calvinus, lib. 4. Instit., cap. 15. num. 7. audacius pronuntiant nullum omnino esse discrimen inter Baptismum Ioannis, et Christi Domini. Ait enim Calvinus: Certissimum sit idem fuisse prorsus Ioannis ministerium, quod Apostolis postea delegatum est: non enim diversum Baptismum faciunt diversae manus, quibus administratur, sed eumdem esse eadem doctrina ostendit: in unam doctrinam Ioannes, et Apostoli consenserunt, utrique in poenitentiam, utrique in remissionem peccatorum, utrique in nomen Christi, a quo poenitentia et remissio peccatorum esset, baptizarunt. Et post pauca impudentissime scribit: Quare neminem perturbet, quod alterum ab altero discernere Veteres contendunt? Quorum non tanti nobis esse debet calculus, ut Scripturae certitudinem quatefaciat; quis enim Chrysostomo potius auscultet neganti in Ioannis Baptismo fuisse comprehensam remissionem peccatorum, quam Lucae contra asserenti Ioannem baptismum poenitentiae praedicasse in remissionem peccatorum? Nec recipienda est illa Augustini argutia, in spe dimissa fuisse peccata Baptismo Ioannis. Christi Baptismo reipsa dimitti, etc. Verum quis potius auscultet Calvino perversis expositionibus verum Scripturae sensum interpolanti, quam omnibus SS. Patribus, quos sicut loquitur Concilium VIII, Actione 1. Can. 1. Deus tamquam inextinctas et illuminantes gressus nostros lampadas sequendos nobis proposuit?»

NOTANDUM 2. Quod quemadmodum Ioannes erat Christi Domini Praecursor, ut verbo et exemplo homines praepararet ad recipiendam gratiam per Verbum Incarnatum disseminandam, ita eius Baptismus fuit praeparativus et dispositivus ad Baptismum Christi, ut docent SS. Patres; maxime Origenes, Tomo 8. in Ioann. Ut praeparem, inquit, veluti populum instructum, ego veni, et ad praeparandum locum resipiscentiae per Baptismum post me venturo, etc. Athanasius, quaest. 134. Baptisma Ioannis introductorium appellat: Basilius, exhortatione ad Baptismum, initiatorium: Cyrillus Alexandrinus, lib. 1. in Ioan. cap. 26. praeparativum: et lib. 2. cap. 57. introductorium: sicut et Damascenus, lib. 1. Fidei Orthodoxae, rudimentum, etc. Denique Cyprianus, De Baptismo Christi, et manifestatione Trinitatis: Praeparabat viam Domino Ioannes, lavando exterius corpora, ut praecederet exterius lavacrum, secuturum Baptisma, in quo conferretur animarum ablutio, et peccatorum remissio, etc. Augustinus, in Enchiridio, c. 49. Non renascantur, qui Baptismate Ioannis baptizabantur.... sed quodam praecursorio illius ministerio, qui dicebat: Parate viam Domini: huic uni, in quo solo renasci poterant, parabantur. etc. Unde merito colligit Doctor in 4. d. 2. qu. 2. num. 2. Baptismum Ioannis in hoc solum hominibus profuisse, quod homines disponeret ad Baptismum Christi, tum illos ad Baptismum Christi suscipiendum excitando per externam ablationem aquae; tum etiam praedicando fidem et poenitentiam, quibus digni fierent recipiendae gratiae novae Legis.

NOTANDUM 3. Ex eodem Doctore ibidem, certum esse, quod materia Baptismi Ioannis fuerit aqua et ablutio; id enim habetur expresse Matth. 3. Lucae 3. Marci 1. et Ioan. 1. et 3. De forma vero non ita constat; quidam enim Doctores, contendunt eum baptizasse in determinata forma, puta in nomine Christi venturi: ita Hugo Victorinus, lib. 2. De Sacramentis, parte 6. cap. 6. et Magister sententiarum, dist. 2. quos sequuntur celebriores Ecclesiae Principes, maxime Alensis, 4. p. q. 6. memb. 3. art. 11. S. Thomas, 3. p. q. 58. art. 6. ad 6. Unde Doctor tamquam magis receptam sententiam priori loco statuit. Cui pariter sententiae adstipulantur plurimi e SS. Patribus, maxime S. Ambrosius. lib. 1. De Spiritu sancto, cap. 7. ubi ait: Ioannes quidem in advenientis Iesu, non in suo baptizabat nomine. S. Augustinus, lib. Quaestionum Novi Testamenti, quaest. 29. dicens: Baptismum Ioannis non fuisse sine mentione Christi. Idipsum tradit S. Hieronymus in illa verba Ioëlis: Effundam de spiritu meo: etc. Favet etiam illud Actor. 19. Ioannes baptizavit Baptismo poenitentiae, dicens in eo, qui erat post ipsum, ut crederent. Quod etiam inferri videtur ex illis verbis Matthaei 3. ubi S. Ioannes Pharisaeos et Sadducaeos alloquens, ait: Ego quidem vos baptizo in aqua, in poenitentiam: qui autem post me venturus, est... ipse vos baptizabit in Spiritu sancto et igne. Nihilominus reclamant Durandus ibid. q. 3. Gabriel q. 2. et alii nonnulli existimantes Ioannem baptizasse absque ulla verborum forma, aut saltem non in ea, quam mox diximus: tum quia forma illa esset falsa. Christus enim iam venerat, cum baptizaret Ioannes, et id ipsum Ioanni erat notum, ac proinde non erat venturus: tum quia Ioannes idem Baptisma Christo ac aliis ministravit; non erat autem conveniens, ut baptizando Christum, uteretur hac forma. Nihilominus existimo priorem sententiam esse praeferendam: tum quod facile dilui possint fundamenta oppositae sententiae; facile enim ad primam rationem reponitur, vocabulum venturi, intelligi respective ad manifestationem Christi per praedicationem Evangelii et munus baptizandi: Ioannes enim baptizando disponebat homines ad Baptismum Christi suscipiendum. Secunda pariter ratio facile eliditur: cum enim Ioannes per revelationem cognovisset Christum ad se venientem, ut baptizaretur, vel eum baptizando, nullam adhibuit formam, ut docet Paludanus, vel usus est alia forma, ut vult Maiorinus.

Haec ita praemissis, determinandum restat, utrum Baptismus Ioannis idem fuerit cum Baptismate Christi. Secundo, utrum vim habuerit remittendi peccata, et conferendi gratiam sanctificantem.

Conclusio prima. — BAPTISMUS IOANNIS DIVERSUS ERAT A CHRISTI BAPTISMATE. Haec est de fide determinata in Concilio Tridentino, Sess. 7. Can. 1. Si quis dixerit Baptismum Ioannis eandem vim habuisse cum Baptismo Christi, anathema sit. Eadem fuit sententia Patrum Nicaeni Concilii, nam in eius Actis, lib. 1. circa finem, Patres respondentes Philosopho per Macharium Ierosolymitanum, ita loquuntur de Christo: Tunc ad Baptismum venit praedicante Ioanne Zachariae filio ad populum Baptismum Poenitentiae, non autem Baptismum peccatorum, aut adoptionis filiorum Dei largiente: non enim erat Ioannis hoc dare, sed ipsius dumtaxat inhumanati Verbi Dei.

Eamdem veritatem tuentur SS. Patres, quibus praeivit Tertull., lib. De Baptis., cap. 10. ubi cum dixisset, Baptismum Ioannis divinum fuisse ratione mandati, humanum vero ratione conditionis, subdit: Nihil enim caeleste praestabat, sed caelestibus praeministrabat: Poenitentiae scilicet praepositus, quae est in hominis potestate. Et infra: Adeo postea in Actis Apostolorum invenimus, quoniam qui Ioannis Baptismum habebant, non accepissent Spiritum sanctum, quem nec auditu quidem noverant: ergo non erat caeleste, quod caelestia non exhibebat. Postmodum concludit: Agebatur itaque Baptismus Poenitentiae, quasi candidatus remissionis, et sanctificationis in Christo subsecuturae; nam quod praedicabat Baptismum Poenitentiae in remissionem delictorum, in futuram remissionem Deo renuntiatum est: siquidem Poenitentia antecedit; remissio subsequitur, et hoc est viam praeparare. Qui autem praeparat non idem perficit, sed alii perficiendum procurat. Quibus verbis Tertullianus praeclare difficultatem propositam explicat. — Idem docet S. Chrysostomus, Hom. 10. in Matthaeum, ut etiam fatetur ipse Calvinus, et S. Augustinus pluribi, maxime Hom. 5. super Ioannem, ubi ait: Si quos baptizavit Ioannes, iterum sunt baptizandi; plane iterum, sed non iterato Baptismo. quos enim Iudas baptizavit, et Christus, quos baptizavit Ioannes, non, etc. Item lib. 5. De Baptis., cap. 9. « Christus tali Baptismo mundat Ecclesiam, quo accepto alterum non erat necessarium ». Ioannes autem tali Baptismo pertingebat, quo accepto esset Baptisma Dominicum necessarium.

Hanc veritatem idem S. Doctor probat variis argumentis deductis ex Script. sacra: primo, quia Matth. 21. Baptismus Ioannis dicitur Baptismus hominis; Christus enim inquirit: Baptismus Ioannis unde erat? e caelo, an ex hominibus? Atqui Baptismus Christi nullibi dicitur Baptismus hominis: Legimus, inquit, S. August., lib. Contra Litteras Petiliani, cap. 56. Apostolum aliquibus locis dixisse, Evangelium meum, Baptismum autem meum numquam dixit: sed nec cuiusquam, per quem ministratur. Nam solus ille Baptismus, quem dedit Ioannes, dictus est Baptismus Ioannis. — Probat secundo ex illo Ioannis cap. 1. Testimonium perhibuit Ioannes, dicens: quia vidi Spiritum descendentem, quasi columbam de caelo, et mansit super eum, et ego nesciebam eum. etc. Quae verba sic expendit S. Augustinus, lib. 5. De Baptis., cap. 3. « Secundum aliquid sciebat, secundum aliquid adhuc nesciebat. Sciebat sponsum Filium Dei, de cuius plenitudine omnes acciperent: sed quia ex eius plenitudine ipse acceperat baptizandi potestatem, ut Ioannis Baptismus diceretur, nesciebat utrum sic esset daturus et ceteris ». At si Baptismus Ioannis esset idem cum Baptismo Christi, non posset dici Ioannes eum nescisse. igitur, etc. — Probat tertio, quia licet lex, et Prophetae usque ad Ioannem, tamen Ioannes non erat finis legis; nam, inquit Apostolus, finis autem legis Christus ad iustitiam omni credenti. Sed si Baptismus Ioannis idem esset cum Baptismo Christi, Ioannes dici posset aliquo modo finis legis, quia in illius Baptismo standum esset: unde S. Aug., lib. 5. De Baptismo, cap. 9. Si in Ioanne finis esset, Christi Baptismate opus non esset: sed quia finis legis Christus ad iustitiam omni credenti, ab illo demonstratum est, ad quem pergeretur, ad hunc cum perventum fuerit, permaneretur.

Probatur denique eadem veritas hac ratione: ille Baptismus est diversus, cuius forma diversa est, et effectus diversi: at forma, et effectus Baptismi Christi fuerunt diversi a forma, et effectibus Baptismi Ioannis: igitur, etc. Maior constat. Probatur minor quoad primam partem: Baptismus Christi fit in nomine Patris, et Filii, et Spiritus Sancti: taliter non fiebat Ioannis Baptisma, ut colligitur evidenter ex Actorum 19. ubi cum Paulus venisset Ephesum, invenissetque ibi quosdam discipulos: Dixit ad eos, Si Spiritum sanctum accepistis credentes? At illi dixerunt ad eum, Sed neque si Spiritus sanctus sit audivimus. Ille vero ait: in quo ergo baptizati estis? qui dixerunt: In Ioannis baptismate. Dixit autem Paulus: Ioannes baptizavit populum dicens, In eum qui venturus esset post eum, ut crederent, hoc est in Iesum. His autem auditis baptizati sunt in nomine Domini Iesu. — Ex quibus duo licet inferre: Primum, Ioannem non baptizasse in nomine trium personarum, cum ab eo baptizati, nec si Spiritus sanctus esset audivissent. Secundum, eum tantum baptizasse in nomine Christi venturi. Probatur eadem minor quoad efficaciae diversitatem: tum ex illo Matth. 3. ubi Ioannes ipse Iudaeis ita loquitur: Ego quidem baptizo vos in aqua, in poenitentiam, qui autem post me venturus est, fortior me est, ipse vos baptizabit in Spiritu sancto et igne. Tum ex illo Ioan. 3. ubi legimus discipulos S. Ioannis conqueri, quod Christus baptizaret. Ecce hic baptizat, et omnes veniunt ad eum. Si enim Baptismus Christi fuisset idem cum Baptismo Ioannis, hic facile fecisset satis eorum quaerimoniae dicendo Christi Baptismum eumdem esse cum suo quoad efficaciam, ac proinde eis potius esse gloriandum, quam conquerendum, cum sic Christus velut discipulus illum didicisset a Ioanne: at contrarium facit, et insinuat quanta sit inter suum et Christi Baptismum differentia per eminentem Christi dignitatem. Respondit Ioannes, et dixit: et potest homo accipere quidquam, nisi ei datum fuerit e caelo? Ipsi vos mihi testimonium perhibebitis quod dixerim: Non sum ego Christus, sed quia missus sum ante illum; qui habet sponsam, sponsus est, etc. Tum denique ex eo, quod baptizati Ioannis baptismate, iterum Christi Baptismo fuerunt ab Apostolis baptizati: ergo non unum, idemque erat Baptisma.

OBIICIUNT HAERETICI: Ubi est idem signum, eadem significatio, et idem ministerium, ibi est idem Sacramentum: sed in utroque Baptismate haec sunt eadem. Primo quidem aquae ablutio, ut patet Matth. 3. et Marci 1; idem ministerium, quia utrumque abluebat exterius; eadem pariter significatio, nempe peccatorum remissio. Nam de Baptismo S. Ioannis dicitur Marci 1. Fuit Ioannes in deserto baptizans, et praedicans Baptismum poenitentiae in remissionem peccatorum. Similiter Matth. 3. Exibat ad eum Ierosolyma, et omnis Iudaea, et omnis regio circa Iordanem, et baptizabantur ab eo in Iordane confitentes peccata sua. — Concedo maiorem, et duas priores partes minoris; sed distinguo posteriorem: in utroque Baptismate eadem peccatorum remissio eodem modo, et virtute signi exterioris applicati, nego: diverso modo, et in uno ex opere operato, in alio ex opere operantis, concedo. Si quidem Baptismus Ioannis remittebat peccata tantum virtute poenitentiae per signum illud, et praeviam praedicationem excitatae. Unde non simpliciter dicitur Baptismus in remissionem peccatorum; sed Baptismus poenitentiae in remissionem, etc. At Christi Baptismus, Actorum 2. absolute dicitur a Petro: Baptizetur unusquisque vestrum in remissionem peccatorum. Et in Symbolo Constantinopolitano: Confiteor unum Baptisma in remissionem peccatorum. Unde Tertull., lib. De Baptismo. cap. 10. dixit Baptismum S. Ioannis fuisse candidatum remissionis, et sanctificationis in Christo subsecuturae. Nec refert quod Petrus praefato loco Actorum dicat: Poenitentiam agite, et baptizetur unusquisque vestrum in, etc. Ibi enim remissio peccatorum non coniungitur cum poenitentiam agite, sicut in Baptismo Ioannis; sed cum baptizetur. Idcirco vero dicit esse agendam poenitentiam, quia alloquitur adultos, qui ut Baptismum digne susciperent, aliquem de peccatis dolorem efformare debebant.

OBIICIUNT 2. Si Baptismus Ioannis non esset idem cum Baptismo Christi, qui baptizati fuerant Ioannis Baptismate, debuissent iterum baptizari: sed id factum non fuit, quod utique Zuinglius, lib. De vera, et falsa Relig., c. de Baptismo probat tribus argumentis: primo, quia S. Andreas fuit discipulus Ioannis, et consequenter illius Baptismate tinctus, quem tamen Christi discipulum postea factum nullibi baptizatum legimus. Secundo, quia discipuli Ioannis ad ipsum retulerunt, quod Christus baptizaret: si autem baptizasset diverso Baptismo, id quoque nuntiassent. Tertio, quia Ioan. 4. Discipuli Christi dicuntur baptizare, ac proinde baptizati fuerant eo Baptismo, quem conferebant: non potest autem dici, quod baptizati fuerint a Christo; cum expresse ibidem dicatur, quod Christus ipse non baptizaret: ideoque baptizati fuerant Baptismo Ioannis, quem ipsi conferebant: igitur cum Christus dicatur per discipulos baptizasse, consequens est, quod Baptismus Christi idem esset cum Baptismo Ioannis. Quarto tandem idipsum probari potest auctoritate sanctorum Patrum; nam S. Ambrosius, lib. 1. De Spiritu sancto, cap. 3. docet baptizatos Ioannis Baptismate fuisse in duplici differentia: quosdam quidem in nomine Christi baptizatos, quemadmodum, inquit, Ioannes baptizare solebat; alios vero baptizatos ab ipsius Ioannis Discipulis; neque in nomine Christi, neque in fide Spiritus sancti. Priores negat fuisse iterum baptizatos: posteriores vero dicit denuo Baptismum suscepisse. « Illi, inquit, qui negaverunt se scire Spiritum sanctum, Act. 14.¹ quoniam baptizatos se dicerent in Ioannis Baptismate, baptizati sunt postea: quia Ioannes in remissionem peccatorum, in advenientis Iesu, non in suo baptizavit nomine, et ideo Spiritum nesciebant, quia nec Baptismum in Christi nomine, sicut Ioannes baptizare solebat, acceperant. Ioannes enim licet non baptizaret in Spiritu, tamen et Christum praedicabat, et Spiritum.... ergo isti, quia nec in Christi nomine, nec cum fide Spiritus sancti baptizati fuerant, non potuerunt accipere Baptismi Sacramentum; baptizati sunt itaque in nomine Iesu Christi; nec iteratum est in his Baptisma, sed novatum, unum enim Baptisma ». Quam etiam sententiam amplectitur et propugnat Eulogius, par. 2. Contra Novatianos, in Bibliotheca Photii, ubi duo probat: primum, quod baptizatus Ioannis Baptismate non indigeret alio Baptismo: secundum, quod tale Baptisma mundos faceret, qui ad illud accederent. Nullibi, inquit, legitur iterum baptizatos eos, qui ante Resurrectionem Christi a Ioanne essent baptizati, etc. — Respondeo nam baptizatos iam Ioannis Baptismate, iterum Christi Baptismo fuisse inauguratos colligi potest. primo ex Scriptura, siquidem Actorum 2. legimus tria millia hominum ab Apostolis, iubente Petro, fuisse baptizatos in nomine Iesu Christi: ex eis autem plures iam tinctos esse Baptismo Ioannis apparet ex illo Matth. 3. Exibat ad eum Ierosolyma, et omnis regio circa Iordanem, et baptizabantur ab eo in Iordane, confitentes peccata sua. Paulus quoque, Actorum 19. cum cognovisset aliquos Discipulos baptizatos tantum fuisse in Ioannis Baptismate, iussit eos baptizari in nomine Domini Iesu. Insuper idem affirmant SS. Patres: Hieronymus, Epist. 83. ad Oceanum, et Dialogo adversus Luciferianos, ubi ait: Ioannis Baptisma in tantum imperfectum fuit, ut constet postea Christi Baptismate baptizatos qui ab eo fuerunt baptizati. Et S. Augustinus, Tract. 4. in Ioannem circa medium, Ne, inquit, hoc ipsum, quod accepit a Ioanne Christus proponeretur Baptismati Christi, permissi sunt et alii: sed qui baptizati sunt a Ioanne, non his sufficit: baptizati sunt enim Baptismo Christi, quia Baptismus Ioannis non erat Baptismus Christi. Qui accipiunt Baptismum Christi, Baptismum Ioannis non quaerunt: qui acceperunt Baptismum Ioannis, Baptismum Christi quaesierunt. Hinc facile solvuntur momenta, quibus niti et probari videtur minor a nobis negata: primo namque, qua ratione colligunt haeretici Andream fuisse baptizatum Baptismo Ioannis, quia fuit eius Discipulus, ita colligi debet eum baptizatum fuisse Baptismo Christi, quia secutus est Christum Dominum et eius factus est Discipulus. Ad secundum, dico contrarium potius exinde colligi; nam Discipuli Ioannis non ei annuntiassent tamquam quid novum, quod Christus Dominus baptizaret, nisi diverso a Ioanne Baptismate eum baptizantem conspexissent. Ad tertium denique, dico pariter contrarium haereticorum assertioni colligi: quo enim argumento probare nituntur Apostolos tinctos Ioannis Baptismate, quia Ioannis Baptisma contulerunt, nos e converso probare possumus eos fuisse baptizatos Christi Baptismate, quia, ut docet S. Augustinus, lib. 3. Contra Petilianum, cap. 55. Non Ioannis, sed Christi Baptismum ministrarunt Apostoli. Non favent etiam haereticis praefata Patrum testimonia: nam S. Ambr. non videtur aliquo niti testimonio in illa distinctione, quam profert de duplici Baptismate Ioannis, quorum unum sit rite et valide collatum in nomine Christi cum fide Spiritus sancti; aliud autem, quod aliter collatum fuerit, quodque hac ratione debuerit iterari: huius namque distinctionis nullum apparet vestigium, nec in Scriptura sacra, nec in SS. Patribus, qui eum praecesserunt: unde etiam Magister sententiarum, qui eamdem distinctionem adhibet in 4. dist. 2. ab omnibus Theologis hac in parte respuitur. Neque etiam ei suffragatur Eulogius: hic enim plusquam par esset tribuit Baptismo Ioannis, ut illum perfectum demonstraret contra communem SS. Patrum sententiam; unde post verba supra citata subiungit: cum plurimi Patres ostendant Ioannis Baptisma fuisse omnino imperfectum.

Conclusio secunda. — BAPTISMUS IOANNIS NON HABEBAT VIM REMITTENDI PECCATA, NEC CONFERENDI GRATIAM. Haec est communior apud Catholicos, et sequitur ex praecedenti, illamque Doctor probat loco supra laudato, ubi demonstrat, necessum fuisse baptizatos a Ioanne iterum baptizari Baptismo Christi: « Quia, inquit, medicina praeparativa suscepta, congruum est accipere medicinam curativam; dispositione etiam inducta, congruum est adhuc induci formam principalem: sed ille Baptismus Ioannis erat sicut dispositio mere praeparativa ad Baptismum Christi, ut per illam ablutionem facilius inclinarentur homines ad suscipiendam ablutionem sibi salutarem, nec esset molestum ipsis iam ad simile exercitatis. Et hanc rationem innuit Ioannes Baptista, dicens Ioann. 1. Baptizo vos aqua (supple tantum), medius autem vestrum stetit, quem vos nescitis; qui (supple) baptizat vos, non in aqua tantum, sed in spiritu, et veritate ». Haec Doctor.

OBIICIES plures SS. Patres affirmantes Baptismum Ioannis habuisse vim remittendi peccata. Sic Basilius, Hom. De Bapt., cap. 2. ante medium: Per gratiam, inquit, Dei, et Christi ipsius, simul atque accesserat quis, et peccata sua quantacumque et qualiacumque fuissent, confessus fuerat, in Iordanis flumine baptizabatur, confestim peccatorum remissionem accipiebat. Similiter S. August., lib. 5. De Baptismo, cap. 10. Tamen, inquit, ne quisque contendat etiam in Baptismo Ioannis dimissa esse peccata, sed aliquam ampliorem sanctificationem eis quos iussit Paulus Apostolus denuo per Baptismum Christi baptizari, esse collatam, non ago pugnaciter. Et S. Petrus Chrysologus, Serm. 137. dicit, quod Baptisma Ioannis culpam tollebat, non autem gratiam conferebat. — Respondeo, S. Basilium posse exponi de remissione peccatorum, quam baptizatus consequeretur ex opere operantis per efficaciam et meritum poenitentiae. Ad S. Augustinum dico, quod quamvis nolit pugnaciter agere cum eo, qui contenderet in Baptismo Ioannis reipsa dimissa fuisse peccata, inde non est consequens, quod existimaverit illa fuisse dimissa ex opere operato, sed dumtaxat ex opere operantis. Unde cum per Baptismum Christi peccatorum remissionem consequerentur ex opere operato, longe maiorem sanctificationem accipiebant. Denique, ad S. Petrum Chrysologum dico, non eius mentem esse, quod per Baptismum Ioannis peccata dimitterentur absque infusione gratiae; hoc enim non fit de lege ordinaria, sed quod forte per illam ablutionem corporalem Iudaei mundarentur ab illis legalibus inquinamentis; exponens enim illud Lucae 3. Venit in omnem regionem Iordanis, etc. ait: Venit ad Iordanem, quia iudaicas sordes non poterat hydra iam lavare, sed flumen. Deinde, exponens sequentia verba: Praedicans Baptismum poenitentiae in remissionem peccatorum, subdit: Erat penes Ioannem venia, sed non sine poenitentia; erat remissio, sed luctibus comparata; erat cura vulneris cum dolore; erat Baptisma, quod culpam tolleret, conscientiam non deleret. Et quid plura? Per Baptisma Ioannis purificabatur homo ad poenitentiam, non promovebatur ad gratiam, etc.