De Remissione Peccatorum
Fulgentius of Ruspe (468–533)
First published 1861
De Remissione Peccatorum ad Euthymium is a two-book treatise by Saint Fulgentius of Ruspe on the forgiveness of sins. Addressed to Euthymius, it examines whether sins may be remitted after death and discusses related questions concerning repentance, baptism, divine judgment, and salvation, arguing throughout from Scripture and the Catholic faith.
Liber Primus
Caput I
Caput II
Caput III
Caput IV
Caput V
Caput VI
Caput VII
Caput VIII
Caput IX
Caput X
Caput XI
Caput XII
Caput XIII
Caput XIV
Caput XV
Caput XVI
Caput XVII
Caput XVIII
Caput XIX
Caput XX
Caput XXI
Caput XXII
Caput XXIII
Caput XXIV
Caput XXV
Caput XXVI
Caput XXVII
Caput XXVIII
Caput XXIX
Liber Secundus
Caput I
Caput II
Caput III
Caput IV
Caput V
Caput VI
Caput VII
Caput VIII
Caput IX
Caput X
Caput XI
Caput XII
Caput XIII
Caput XIV
Caput XV
Proinde bonum nobis est ut nunc operemur bonum, dum tempus est operis; et ut simus in messe ditissimi, nec segnes debemus remanere, nec steriles. Bonum est unicuique ut nunc vulneribus suis adhibeat conversionis ac poenitentiae remedium, dum conversus remissionem potest accipere peccatorum: quoniam futuri temporis poenitentia talis erit, ut indulgentiam mereri non possit. Neque vero tunc illi acturi sunt poenitentiam, quos Deus praedestinavit ad vitam. Ipsorum enim in praesenti tempore, secundum Apostoli dictum, quae secundum Deum est tristitia, stabilem salutem operatur1, ut in hoc tempore poenitentibus atque conversis, in futuro stabilis salus ac sempiterna reddatur. Illorum autem poenitentia non desinit in futuro, qui poenitentiam in praesenti vita non egerunt. Talis poenitentia non erit ex largitate Dei, sed cruciatione supplicii. In tali poenitentia luctus aeternus erit, quia fructus ibi poenitentiae nullus erit. Non enim ibi mala voluntas ad bonum convertetur poenitendo; quando ad hoc tantummodo poenitentiam habebit iniquus in poena, ut nec poenitentia aliquando possit carere, nec poena. At sic illa voluntas quae hic iniquum usque in finem tenuit obduratum, ad hoc sine fine poenitentiam habebit de sceleribus suis, ut nec possit ultra converti, nec aeternitate valeat carere supplicii. Neque enim omnis poenitentia, ubi peccator gratia miserantis Dei praeventus sic poenitendo peccata sua pronuntiat, ut per conversionem gratiam remissionis inquirat. Caeterum sic est quem poenitet pro malis quae fecit, nec tamen ad Deum conversione mutatus accurrit, quomodo si quis in vulnere positus graviter doleat, et beneficium medici non requirat. Pronuntiat quidem dolorem quem patitur, sed non consequitur remedium quo sanetur. Propterea non omnis qui confitetur peccatum remissionem accipit, quia Deus noster non tantum attendit quod corde gestamus. De ipso enim psalmus dicit: Scrutans corda et renes Deus2. Dicit etiam Salvator: Quid autem dicitis mihi, Domine, Domine, et non facitis quae dico3? Inde est quod in Scripturis divinis quosdam legimus aequaliter peccata sermone consecutos. Rex enim Saul ad praedandum Amalech a Deo directus4, peccatum incurrit quia praeceptum Domini minime custodivit. Ad quem increpandum cum propheta Samuel advenisset, ille perterritus peccatum suum confessus est, nec tamen est indulgentiam consecutus: quia cor eius non erat rectum coram Deo5. Illa enim peccati confessio ex timore fuit supplicii, non ex horrore peccati. Non odivit quod fecerat, sed timuit quod nolebat; nec culpam suam conversatione ( forte conversione) culpavit, sed ad praesens divini furoris percussus terrore contremuit. David quoque rex carnalis concupiscentiae devictus illecebra6, non solum militis sui adulteravit uxorem, sed ipsum quoque maritum peremit insontem, nec solum nullius criminis sui reum, quin etiam conculcatae uxoris ignarum. Ad quem tamen cum Nathan propheta destinaretur a Domino, ille prophetica increpatione perterritus exclamavit: Peccavi7. Cui sic propheta respondit: Et Deus abstulit peccatum tuum, et non morieris8. Ecce Saul dixit: Peccavi. David quoque dixit: Peccavi. Cum ergo in confessione peccati utriusque una vox fuerit, cur non una est utriusque concessa remissio? nisi quia in similitudine confessionis videbat Deus dissimilitudinem voluntatis; nec sonum sermonis attendit, sed intentionem cordis in utroque discrevit. Unus enim conversus peccandi protinus abiecit desiderium, et poenitendo ipse suum punivit admissum; alter vero confessionem quidem peccati sui verbo protulit, sed affectum peccandi perversi cordis obstrictus vitio non abiecit.