De arte praedicatoria

Alan of Lille

De arte praedicatoria

Alan of Lille (1120–1202)

Alan's manual for preaching, in which the best concepts are offered for composing sermons on almost every moral topic, with specific guidance on how to preach to various groups.


Praefatio I: Praefatio auctoris.

Caput I: De praedicatione. Quid sit et qualis esse debeat, etc.

Caput II: De mundi contemptu.

Caput III: De contemptu sui.

Caput IV: Contra gulam.

Caput V: Contra luxuriam.

Caput VI: Contra avaritiam.

Caput VII: Contra acediam.

Caput VIII: Contra invidiam.

Caput IX: Contra iram.

Caput X: Contra superbiam.

Caput XI: De contemptu mundani timoris.

Caput XII: De spe coelestium, et contemptu terrenorum.

Caput XIII: De spirituali luctu.

Caput XIV: De gaudio spirituali.

Caput XV: De patientia.

Caput XVI: De obedientia.

Caput XVII: De perseverantia.

Caput XVIII: De misericordia.

Caput XIX: De justitia.

Caput XX: De dilectione Dei.

Caput XXI: De dilectione proximi.

Caput XXII: De pace.

Caput XXIII: De prudentia.

Caput XXIV: De fortitudine.

Caput XXV: De temperantia vel modestia.

Caput XXVI: Contra verbositatem et linguae evagationem.

Caput XXVII: Contra mendacium.

Caput XXVIII: Contra detractionem.

Caput XXIX: Exhortatio ad orationem.

Caput XXX: De compunctione, seu contritione.

Caput XXXI: De confessione peccatorum.

Caput XXXII: De poenitentia, seu satisfactione.

Caput XXXIII: De eleemosyna.

Caput XXXIV: De jejunio.

Caput XXXV: Informatio ad vigiliam.

Caput XXXVI: Exhortatio ad doctrinam.

Caput XXXVII: De hospitalitate.

Caput XXXVIII: Quod Praelatorum tantum debeat esse praedicatio.

Caput XXXIX: Quibus proponenda sit praedicatio.

Caput XL: Ad milites.

Caput XLI: Ad oratores, seu advocatos.

Caput XLII: Ad principes et judices.

Caput XLIII: Ad claustrales.

Caput XLIV: Ad sacerdotes.

Caput XLV: Ad conjugatos.

Caput XLVI: De viduis.

Caput XLVII: Ad virgines.

Ad virgines dicitur: Despondi vos uni viro virginem castam exhibere Christo. Et propheta ait: Audi filia et vide, etc. O virgo, quae signata es virginitatis sigillo, pudicitiae titulo, noli prodere illud, quod natura specialius tibi commisit, quo te gratius insignivit.

Noli pro modica delectatione perdere, quod nullo modo poterit reparari. Hic est thesaurus naturae, qui amissus non redit: hic est flos qui efflorens minime reflorescit.

Haec est stella quae occidens ad ortum non revertitur: hoc est donum quod amissum non compensatur, et quia solum est quod reparare non potes, diligentius servare debes. Per hoc solum homo in carne vivens, imitatur angelum; per hoc solum homo vincit se ipsum; hoc servat famae integritatem, custodit ab immunditia carnem. Audi ergo filia, non solum aure corporis, verum etiam aure mentis, et vide oculo cordis ut intelligas, et inclina aurem materialem ut obedias, et sic obliviscere populum tuum. Populus est conventus carnalium cogitationum, qui virgini suggerit ut potiatur nuptiis, ut gaudeat amplexibus conjugis, ut fecundetur prole, ut carnali fruatur delectatione.

Sed, talem obliviscere populum, quia populus est Babylonis; gens confusionis, quae filiam Sion conatur ducere captivam. Obliviscere etiam domum patris tui. Pater tuus est fomes peccati qui te genuit, qui te de matre produxit, cujus domus et habitatio est concupiscentia, in qua fomes ille imperat, regnat, dominatur et praecipit. Et sic concupiscet rex decorem tuum, ille scilicet rex, qui est Rex regum, et Dominus dominantium, de quo dicitur: Latera aquilonis, civitas Regis magni. Et alibi: Domini est terra et plenitudo ejus. O virgo, si terrestri viro nubere vis, propter juventutis florem, considera quia illum florem aut mors decerpit, aut saltem in hieme senectutis efflorescit.

Nube ergo illi viro qui solus habet immortalitatem, apud quem non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio. Si vis nubere terrestri marito propter divitias, considera quod terrenae divitiae fallaces sunt et transitoriae, quia aut in praesenti vita transeunt, aut saltem in morte recedunt. Nube ergo illi, apud quem thesauri sunt incomparabiles, et divitiae immutabiles; quas nec fur furatur, nec tinea demolitur. Si autem vis nubere terrestri viro, quia pulchritudine insignitur, considera quia pulchritudinem aut infirmitas extenuat, aut senectus exstirpat, aut saltem articulus mortis exterminat. Nube ergo illi, cujus pulchritudinem sol et luna mirantur. Si vis nubere terrestri viro, propter generis nobilitatem, nube illi de quo dicitur: Generationem ejus quis enarrabit? Si vis nubere terrestri marito propter mundanum honorem, vel terrenam dignitatem, considera quia summis negatum est stare diu, nimioque graves sub pondere lapsus. Nube ergo illi de quo dicitur: Potestati ejus quis resistit? Et alibi: Regni ejus non erit finis.

Caput XLVIII: Ad somnolentos.

↑ Top of work