De arte praedicatoria

Alan of Lille

De arte praedicatoria

Alan of Lille (1120–1202)

Alan's manual for preaching, in which the best concepts are offered for composing sermons on almost every moral topic, with specific guidance on how to preach to various groups.


Praefatio I: Praefatio auctoris.

Vidit scalam Jacob a terra usque ad coelum attingentem, per quam ascendebant et descendebant angeli. Scala est profectus viri catholici, qui congeritur ab initio fidei, usque ad consummationem viri perfecti.

In hac scala primus gradus est, confessio; secundus, oratio; tertius, gratiarum actio; quartus, Scripturarum perscrutatio; quintus, si aliquid occurrat dubium in Scriptura, a majore inquisitio; sextus, Scripturae expositio; septimus, praedicatio.

Homo ergo poenitens de peccato, primo debet pedem figere in primo gradu hujus scalae, confitendo peccatum; secundo ascendere secundum gradum, orando ad Dominum ut ei conferatur gratia. Tertius gradus ascenditur, per gratiarum actionem pro gratiae collatione. Ad quartum gradum fit ascensus per Scripturae scrutinium, ad gratiam collatam conservandam; sacra enim Scriptura docet quomodo gratia collata conservari possit. Consequenter occurrit quintus gradus, quando dubium occurrit, et lector intelligentiam a majore inquirit. Sextus ascenditur gradus, quando lector aliis sacram Scripturam exponit. Septimum gradum ascendit, quando in manifesto praedicat quae ex Scriptura didicit.

Sed quia de aliis gradibus, quomodo vel quando per eos ascendendum sit, varii varium proposuere tractatum; de praedicatione vero, qualis esse debeat, et quorum, et quibus, proponenda sit, et de quo, et quomodo, et quando, et ubi; quia a paucis dicta sunt ad praesens dignum duximus de his aliquem compingere tractatum, ad utilitatem proximorum.

Primo ergo videndum est, quid sit praedicatio, et qualis esse debeat quoad superficiem verborum, et pondus sententiarum, et quot sint ejus species; secundo, quorum debeat esse praedicatio; tertio, quibus sit proponenda; quarto, quare; quinto, ubi.

Caput I: De praedicatione. Quid sit et qualis esse debeat, etc.

Caput II: De mundi contemptu.

Caput III: De contemptu sui.

Caput IV: Contra gulam.

Caput V: Contra luxuriam.

Caput VI: Contra avaritiam.

Caput VII: Contra acediam.

Caput VIII: Contra invidiam.

Caput IX: Contra iram.

Caput X: Contra superbiam.

Caput XI: De contemptu mundani timoris.

Caput XII: De spe coelestium, et contemptu terrenorum.

Caput XIII: De spirituali luctu.

Caput XIV: De gaudio spirituali.

Caput XV: De patientia.

Caput XVI: De obedientia.

Caput XVII: De perseverantia.

Caput XVIII: De misericordia.

Caput XIX: De justitia.

Caput XX: De dilectione Dei.

Caput XXI: De dilectione proximi.

Caput XXII: De pace.

Caput XXIII: De prudentia.

Caput XXIV: De fortitudine.

Caput XXV: De temperantia vel modestia.

Caput XXVI: Contra verbositatem et linguae evagationem.

Caput XXVII: Contra mendacium.

Caput XXVIII: Contra detractionem.

Caput XXIX: Exhortatio ad orationem.

Caput XXX: De compunctione, seu contritione.

Caput XXXI: De confessione peccatorum.

Caput XXXII: De poenitentia, seu satisfactione.

Caput XXXIII: De eleemosyna.

Caput XXXIV: De jejunio.

Caput XXXV: Informatio ad vigiliam.

Caput XXXVI: Exhortatio ad doctrinam.

Caput XXXVII: De hospitalitate.

Caput XXXVIII: Quod Praelatorum tantum debeat esse praedicatio.

Caput XXXIX: Quibus proponenda sit praedicatio.

Caput XL: Ad milites.

Caput XLI: Ad oratores, seu advocatos.

Caput XLII: Ad principes et judices.

Caput XLIII: Ad claustrales.

Caput XLIV: Ad sacerdotes.

Caput XLV: Ad conjugatos.

Caput XLVI: De viduis.

Caput XLVII: Ad virgines.

Caput XLVIII: Ad somnolentos.

↑ Top of work