De arte praedicatoria

Militibus ait Joannes Baptista: Neminem concutiatis, nemini injuriam faciatis: estote contenti stipendiis vestris.¹ Habeant exemplum vitae suae milites, beatum martyrem Sebastianum militem, qui sub Diocletiano imperatore ita temporalem exercuit militiam, quod spiritualem non deseruerit agoniam: reddens quod Caesaris erat Caesari, et quae Dei, Deo. Beatum quoque Victorem, beatum Hypolitum, et multos alios, qui per materialem militiam strenue ministratam, ad aeternam summi regis militiam, feliciter sublimari meruerunt. Thebaea etiam cohors, sic exterius utebatur militiae cingulo, quod interius devote militabat Deo. Militia enim exterior figura est interioris militiae, et sine interiori, exterior est inanis et vacua. Sicut autem sunt duae hominis partes, corporalis et spiritualis, ita sunt duo gladii pertinentes ad propulsandos diversos insultus hominum; materialis, quo repelluntur injuriae; et spiritualis, quo repelluntur molestiae mentis. Unde dictum est: Ecce gladii duo hic.²

Accingatur ergo miles exterius ad reformandam violentam pacem temporis; interius quoque gladio verbi Dei, ad restaurandam pacem proprii pectoris. Ad hoc specialiter instituti sunt milites, ut patriam suam defendant, et ut repellant ab Ecclesia violentorum injurias, sed jam milites facti sunt praedarii duces aliorum, facti sunt abigeri; nec jam exercent militiam, sed rapinam, et sub specie militis, assumunt crudelitatem praedonis: nec tam militant in hostes; quam grassantur in pauperes; et quos debent tueri clypeo militaris muniminis, persequuntur gladio feritatis. Jam suum prostituunt militiam, militant ut lucrentur; arma capiunt ut praedentur. Jam non sunt milites, sed fures et raptores; non defensores, sed invasores. In viscera matris Ecclesiae acuunt gladios, et vim quam debent in hostes expendere, expendunt in suos; hostes autem suos (aut torpore dejecti, aut timore perterriti) desistunt invadere, et in Christi famulos imbelles, cogunt gladios desaevire.

Honestae militiae et temporalia donativa debentur, et aeternae remunerationis stipendia non negantur. Et cum quidam pro officio teneantur militiam exercere corporalem, omnes tenentur ex praecepto, militiam suscipere spiritualem. Miles materialis habitat in castris, vacat ab amplexibus uxoris, tenuibus contentus est cibis, intentus vigiliis, vestitus armis, resistens hostibus, providens suis commilitonibus. Talis debet esse quilibet homo in spiritu, qualis est materialis miles in actu. De milite Christi dicitur: Militia est vita hominis super terram.³ Et alibi: Non habemus hic certam mansionem.⁴ Item Apostolus ait quod hic sumus hospites et advenae, tamen in futuro, cives sanctorum et domestici Dei.⁵ Christianus ergo in peregrinatione hujus vitae, debet vivere velut in castris, ut non putet se hic habere certam mansionem, sed exspectet in coelis aeternam habitationem. De quibus habitationibus dictum est: In domo Patris mei mansiones multae sunt.⁶ Ut vivat tanquam in momento moriturus, ut habitet in tabernaculo carnis, quasi in momento exiturus, vacet ab amplexibus terrenae delectationis, fugiat diluvium gulositatis; vigilet contra insidias spiritualis furis, vestiatur spiritualibus armis, induatur lorica fidei, accingatur gladio verbi Dei, armetur lancea charitatis, assumat galeam salutis. His armatus, dimicet contra triplicem hostem: contra diabolum, ne rapiat; contra mundum, ne alliciat; contra carnem, ne illicita appetat. Provideat commilitonibus suis, id est fidelibus: largiendo, si egeant; admonendo, si indigeant; compatiendo aegris, congaudendo sanis.